ബഭൂവ ച തതഃ പശ്ചാത്കിരീടീ സശരാസനഃ। ബദ്ധതൂണീരയുഗലോ വൃഷസ്കംധോങ്ഗുലിത്രവാന്
അതിനുശേഷം, അവിടെ കിരീടവും വില്ലും അമ്പുകളും ധരിച്ച, ഇരട്ട തൂണീരുകളും കെട്ടിയ, കാളപോലെയുള്ള ഭുജവും വിരലിന്റെ അടയാളങ്ങളുമുള്ള ഒരു പുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പുരുഷോ വഹ്നിസംകാശഃ കപാലേ സംപ്രദൃശ്യതേ। തം ദൃഷ്ട്വാ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ പ്രാഹ രുദ്രമിദം വചഃ
അഗ്നിപോലുള്ള പ്രകാശം ഉള്ള ഒരു പുരുഷൻ കപാലത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി. അവനെ കണ്ട ഭഗവാൻ വിഷ്ണു രുദ്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
കപാലേ ഭവ കോ വാഽയം പ്രാദുര്ഭൂതോഽഭവന്നരഃ। വചഃ ശ്രുത്വാ ഹരേരീശസ്തമുവാച വിഭോ ശൃണു
'ഭവാ, കപാലത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഈ പുരുഷൻ ആരാണ്?' ഹരിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു, മഹാബലശാലി.'
നരോ നാമൈഷ പുരുഷഃ പരമാസ്ത്രവിദാം വരഃ। ഭവതോക്തോ നര ഇതി നരസ്തസ്മാദ്ഭവിഷ്യതി
'ഇവൻ നര എന്ന പേരുള്ള പുരുഷനാണ്, ഉത്തമായ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവൻ. നീ അവനെ നര എന്ന് വിളിച്ചതിനാൽ, അവൻ നര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.'
നരനാരായണൌ ചോഭൌ യുഗേ ഖ്യാതൌ ഭവിഷ്യതഃ। സംഗ്രാമേ ദേവകാര്യേഷു ലോകാനാം പരിപാലനേ
'നരനും നാരായണനും ഇരുവരും യുക്തിയുഗത്തിൽ പ്രശസ്തരാകും; ദേവരുടെ കാര്യത്തിനായി യുദ്ധങ്ങളിലും ലോകങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും അവർ നിലകൊള്ളും.'
ഏഷ നാരായണസഖോ നരസ്തസ്മാദ്ഭവിഷ്യതി। അഥാസുരവധേ സാഹ്യം തവ കര്താ മഹാദ്യുതിഃ
'നരൻ നാരായണന്റെ സഖാവായിരിക്കും; പിന്നെ, അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുമ്പോൾ, ഈ മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ നിന്റെ കൂട്ടുകാരനാകും.'
മുനിര്ജ്ഞാനപരീക്ഷായാം ജേതാ ലോകേ ഭവിഷ്യതി। തേജോധികമിദം ദിവ്യം ബ്രഹ്മണഃ പംചമം ശിരഃ
ലോകത്ത് ജ്ഞാനപരീക്ഷണത്തിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു മഹർഷി ഉണ്ടാകും; ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഈ ദിവ്യവും അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള അഞ്ചാമത്തെ തല—
തേജസോ ബ്രഹ്മണോ ദീപ്താദ്ഭുജസ്യ തവ ശോണിതാത്। മമ ദൃഷ്ടി നിപാതാച്ച ത്രീണി തേജാംസി യാനി തു
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സിൽ നിന്ന്, നിന്റെ ഭുജത്തിലെ രക്തത്തിൽ നിന്ന്, എന്റെ കണ്ണിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന്—ഇവയാണ് ആ മൂന്നു തേജസ്സുകൾ—
തത്സംയോഗസമുത്പന്നഃ ശത്രും യുദ്ധേ വിജേഷ്യതി। അവധ്യാ യേ ഭവിഷ്യംതി ദുര്ജയാ അപി ചാപരേ
അവയുടെ ഐക്യത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുവിനെ ജയിക്കും; ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരും മറ്റും അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല.
ശക്രസ്യ ചാമരാണാം ച തേഷാമേഷ ഭയംകരഃ। ഏവമുക്ത്വാ സ്ഥിതഃ ശംഭുര്വിസ്മിതശ്ച ഹരിസ്തദാ
അവൻ ഇന്ദ്രനും മരുത്ഗണങ്ങൾക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനാകും; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശംഭു അവിടെ നിന്നു, ഹരിയും അതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
കപാലസ്ഥഃ സ തത്രൈവ തുഷ്ടാവ ഹരകേശവൌ। ശിരസ്യംജലിമാധായ തദാ വീര ഉദാരധീഃ
അവിടെ, കപാലത്തിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ, ആ വീരനും മഹാനായ മനസ്സുള്ളവനും ഹരനെയും കേശവനെയും കൈകൾ തലയിൽ ചേർത്ത് സ്തുതിച്ചു.
കിംകരോമീതി തൌ പ്രാഹ ഇത്യുക്ത്വാ പ്രണതഃ സ്ഥിതഃ। തമുവാച ഹരഃ ശ്രീമാന്ബ്രഹ്മണാ സ്വേന തേജസാ
‘എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം?’ എന്ന് അവൻ ചോദിച്ചു; അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വിനയത്തോടെ നിന്നു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവായി തന്റെ തേജസ്സിൽ ഹരൻ അവനോട് പറഞ്ഞു—
സൃഷ്ടോ നരോ ധനുഷ്പാണിസ്ത്വമേനം തു നിഷൂദയ। ഇത്ഥമുക്ത്വാംജലിധരം സ്തുവംതം ശംകരോ നരമ്
ഞാൻ ഒരു ധനുസ് പിടിച്ച മനുഷ്യനെ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്; നീ അവനെ സംഹരിക്കൂ; അങ്ങനെ കൈകൾ ചേർത്ത് സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടു നിന്ന മനുഷ്യനോട് ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു—
തഥൈവാംജലിസംബദ്ധം ഗൃഹീത്വാ ച കരദ്വയമ്। ഉദ്ധൃത്യാഥ കപാലാത്തം പുനര്വചനമബ്രവീത്
അങ്ങനെ കൈകൾ ചേർത്ത് നിന്ന അവന്റെ ഇരുകൈകളും പിടിച്ച്, കപാലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി, വീണ്ടും ശങ്കരൻ അവനോട് പറഞ്ഞു—
സ ഏഷ പുരുഷോ രൌദ്രോ യോ മയാ വേദിതസ്തവ। വിഷ്ണുഹുംകാരരചിതമോഹനിദ്രാം പ്രവേശിതഃ
നിന്റെവനെന്നു ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഈ ക്രൂരനായ പുരുഷൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ ഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ മായാനിദ്രയിൽ ആകുന്നു.
വിബോധയൈനം ത്വരിതമിത്യുക്ത്വാന്തര്ദധേ ഹരഃ। നാരായണസ്യ പ്രത്യക്ഷം നരേണാനേന വൈ തദാ
‘അവനെ വേഗത്തിൽ ഉണർത്തുക’ എന്ന് പറഞ്ഞശേഷം ഹരൻ അദൃശ്യനായി; അപ്പോൾ നാരായണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആ മനുഷ്യൻ—
വാമപാദഹതഃ സോപി സമുത്തസ്ഥൌ മഹാബലഃ। തതോ യുദ്ധം സമഭവത്സ്വേദരക്തജയോര്മഹത്
വാമപാദം കൊണ്ട് അടിയേറ്റതോടെ, അതിപ്രഭാവശാലിയായ അവനും എഴുന്നേറ്റു; പിന്നെ വിയർപ്പിൽ നിന്നവനും രക്തത്തിൽ നിന്നവനും തമ്മിൽ മഹായുദ്ധം നടന്നു.
വിസ്ഫാരിതധനുഃ ശബ്ദം നാദിതാശേഷഭൂതലമ്। കവചം സ്വേദജസ്യൈകം രക്തജേന ത്വപാകൃതമ്
വലിച്ചെടുത്ത ധനുസിന്റെ ശബ്ദം മുഴുവൻ ഭൂമിയിലും മുഴങ്ങി; വിയർപ്പിൽ നിന്നവന്റെ കവചം രക്തത്തിൽ നിന്നവൻ തകർത്തു.
ഏവം സമേതയോര്യുദ്ധേ ദിവ്യം വര്ഷദ്വയം തയോഃ। യുധ്യതോഃ സമതീതം ച സ്വേദരക്തജയോര്നൃപ
അങ്ങനെ അവർ തമ്മിൽ യുദ്ധം ചെയ്തപ്പോൾ, രാജാവേ, ആ വിയർപ്പിൽ നിന്നവനും രക്തത്തിൽ നിന്നവനും രണ്ടു ദിവ്യവർഷങ്ങൾ യുദ്ധം ചെയ്തു.
രക്തജം ദ്വിഭുജം ദൃഷ്ട്വാ സ്വേദജം ചൈവ സംഗതൌ। വിചിന്ത്യ വാസുദേവോഗാദ്ബ്രഹ്മണഃ സദനം പരമ്
രണ്ടു കൈകളുള്ള രക്തത്തിൽ നിന്നവനെയും, വിയർപ്പിൽ നിന്നവനെയും യുദ്ധത്തിൽ കണ്ടു, വാസുദേവൻ ആലോചിച്ച് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമപദത്തിലേക്ക് പോയി.
സസംഭ്രമമുവാചേദം ബ്രഹ്മാണം മധുസൂദനഃ। രക്തജേനാദ്യ ഭോ ബ്രഹ്മന്സ്വേദജോയം നിപാതിതഃ
ഉല്ലാസത്തോടെ മധുസൂദനൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: ‘ബ്രഹ്മനേ, ഇന്ന് രക്തത്തിൽ നിന്നവൻ വിയർപ്പിൽ നിന്നവനെ തോൽപ്പിച്ചു.’
ശ്രുത്വൈതദാകുലോ ബ്രഹ്മാ ബഭാഷേ മധുസൂദനമ്। ഹരേ ദ്യജന്മനി നരോ മദീയോ ജീവതാദയമ്
ഇത് കേട്ട ബ്രഹ്മാവ് വിഷമത്തോടെ മധുസൂദനനോട് പറഞ്ഞു: ‘ഹരേ, നിന്റെ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ ഈ മനുഷ്യൻ എന്റെവനാകും; ഇന്നുമുതൽ അവൻ ജീവിക്കും.’
തഥാ തുഷ്ടോഽബ്രവീത്തം ച വിഷ്ണുരേവം ഭവിഷ്യതി। ഗത്വാ തയോ രണമപി നിവാര്യാഽഽഹ ച താവുഭൌ
അങ്ങനെ സന്തോഷത്തോടെ വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ‘അങ്ങനെയാകും.’ പിന്നെ അവരിലേക്കു പോയി, അവരുടെ യുദ്ധം നിർത്തി, ഇരുവർക്കും പറഞ്ഞു.
അന്യജന്മനി ഭവിതാ കലിദ്വാപരയോര്മിഥഃ। സംധൌ മഹാരണേ ജാതേ തത്രാഹം യോജയാമി വാം
മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ, കലിയും ദ്വാപരവും തമ്മിലുള്ള സംധിയിൽ, നിങ്ങൾ തമ്മിൽ വലിയൊരു യുദ്ധം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങളെ ഇരുവരെയും ഒന്നിപ്പിക്കും.
വിഷ്ണുനാ തു സമാഹൂയ ഗ്രഹേശ്വരസുരേശ്വരൌ। ഉക്താവിമൌ നരൌ ഭദ്രൌ പാലനീയൌ മമാജ്ഞയാ
വിഷ്ണു ഭഗവാൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ അധിപന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും വിളിച്ചു വരുത്തി പറഞ്ഞു: 'ഈ രണ്ടു മഹാനുഭാവരായ പുരുഷന്മാരെ എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം നിങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണം.'
സഹസ്രാംശോ സ്വേദജോയം സ്വകീയോംഽശോ ധരാതലേ। ദ്വാപരാംതേവതാര്യോയം ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധയേ
ഈ വ്യക്തി, ചൊരിഞ്ഞു ജനിച്ചവൻ, ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യന്റെ ഭാഗമാണ്; ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം ദേവന്മാരുടെ കാര്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിക്കും.
യദൂനാം തു കുലേ ഭാവീ ശൂരോനാമ മഹാബലഃ। തസ്യ കന്യാ പൃഥാ നാമ രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി൫൦ 1.14.
യദു വംശത്തിൽ ശക്തനായ ശൂര എന്നൊരു പുരുഷൻ ജനിക്കും; അവന്റെ മകൾ പൃഥാ എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ അപരിമിതമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ പ്രസിദ്ധയാകും.
ഉത്പത്സ്യതി മഹാഭാഗാ ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധയേ। ദുര്വാസാസ്തു വരം തസ്യൈ മംത്രഗ്രാമം പ്രദാസ്യതി
ദേവന്മാരുടെ കാര്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ അത്യന്തം ഭാഗ്യവതിയായ അവൾ ജനിക്കും; ദുർവാസാസു അവൾക്ക് ഒരു വരമായി മന്ത്രങ്ങളുടെ സമാഹാരം നൽകും.
മംത്രേണാനേന യം ദേവം ഭക്ത്യാ ആവാഹയിഷ്യതി। ദേവി തസ്യ പ്രസാദാത്തു തവ പുത്രോ ഭവിഷ്യതി
ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അവൾ ഭക്തിയോടെ ഏത് ദേവനെയും വിളിച്ചാൽ, ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആ ദേവൻ അവളുടെ മകനാകും.
സാ ച ത്വാമുദയേ ദൃഷ്ട്വാ സാഭിലാഷാ രജസ്വലാ। ചിംതാഭിപന്നാ തിഷ്ഠംതീ ഭജിതവ്യാ വിഭാവസോ
സൂര്യോദയസമയത്ത് നിന്നെ കണ്ടു, ആഗ്രഹത്തോടെ, രതുസ്നാനിയായ അവൾ, മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ നിന്നെ ആരാധിക്കും, ദഹനശക്തിയുള്ളവനേ.