യോനിജാസ്തു കഥം യോനിം സേവംതേ ജംതവസ്ത്വമീ। മൈഥുനേന കഥം സ്വര്ഗം യാസ്യംതേ ദാനവേശ്വര। മൃദ്ഭസ്മനാ യത്രശുദ്ധിസ്തത്ര ശുദ്ധിസ്തു കാ ഭവേത്
ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ച ഈ ജീവികൾ എങ്ങനെ വീണ്ടും ഗർഭത്തെ സേവിക്കുന്നു? ദാനവേശ്വരാ, ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ എങ്ങനെ സ്വർഗ്ഗം നേടും? മണ്ണും ചാരവും കൊണ്ട് ശുദ്ധി ചെയ്യുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ ശുദ്ധി എവിടെ?
വിപരീതതമം ലോകം പശ്യ ദാനവ യാദൃശമ്। വിണ്മൂത്രസ്യ കൃതോത്സര്ഗേ ശിശ്നാപാനേ തു ശോധനമ്
ദാനവാ, ഈ ലോകം എത്ര വിചിത്രമാണെന്ന് നോക്കൂ: വിസർജനം കഴിഞ്ഞ് മൂത്രം കുടിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും എന്ന് പറയുന്നവരാണ് ഇവിടെയുള്ളവർ.
ഭുക്തേ വാ ഭോജനേ രാജന്കഥം നാപാനശിശ്നയോഃ
രാജാവേ, ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം വായ്ക്കും മൂത്രേന്ദ്രിയത്തിനും എങ്ങനെ ശുദ്ധി വേണ്ടതല്ല?
ക്രിയതേ ശോധനം തദ്വദ്വിപരീതാ സ്ഥിതിസ്ത്വിയമ്। യത്ര പ്രക്ഷാലനം പ്രോക്തം തത്ര തേനൈവ കുര്വതേ
അവിടെ ശുദ്ധി ചെയ്യുന്നപോലെ, ഇവിടെയും ഈ വിചിത്രരീതിയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്; എവിടെ കഴുകണമെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ, അവിടെയാണ് അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്.
താരാം ബൃംഹസ്പതേര്ഭാര്യാം ഹൃത്വാ സോമഃ പുരാ ഗതഃ। തസ്യാം ജാതോ ബുധഃ പുത്രോ ഗുരുര്ജഗ്രാഹ താം പുനഃ
ഒരിക്കൽ ബൃഹസ്പതിയുടെ ഭാര്യയായ താരയെ സോമൻ കൊണ്ടുപോയി; അവളിൽ നിന്ന് ബുധൻ ജനിച്ചു, പിന്നെ ഗുരു അവളെ തിരിച്ചു വാങ്ങി.
ഗൌതമസ്യ മുനേഃ പത്നീമഹല്യാം നാമ നാമതഃ। അഗൃഹ്ണാത്താം സ്വയം ശക്രഃ പശ്യ ധര്മോ യഥാവിധഃ
ഗൗതമമുനിയുടെ ഭാര്യയായ അഹല്യയെ തന്നെ ഇന്ദ്രൻ സ്വന്തമായി എടുത്തു; ധർമ്മം എങ്ങനെ നടക്കുന്നു എന്ന് നോക്കൂ.
ഏതദന്യച്ച ജഗതി ദൃശ്യതേ പാപദായകമ്। ഏവംവിധോ യത്ര ധര്മഃ പരമാര്ഥോ മതസ്തു കഃ
ഇങ്ങനെയുള്ളതും മറ്റും ലോകത്ത് പാപത്തിനിടയാക്കുന്നത് കാണാം; ഇങ്ങനെയുള്ളത് തന്നെ ധർമ്മമെങ്കിൽ, പരമാർത്ഥം എന്താണ്?
വദസ്വ ത്വം ദാനവേംദ്ര വദ ഭൂയോ വദാമി തേ। ഗുരോസ്തു ഗദിതം ശ്രുത്വാ പരമാര്ഥാന്വിതം വചഃ
ദാനവേന്ദ്രാ, പറയൂ, വീണ്ടും പറയൂ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു; ഗുരുവിന്റെ പരമാർത്ഥം നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം.
ജാതകൌതൂഹലാസ്തത്ര വിവിക്താസ്തു ഭവാര്ണവാത്। ദാനവാ ഊചുഃ। ദീക്ഷയസ്വ ഗുരോ സര്വാന്പ്രപന്നാന്ഭക്തിതഃ സ്ഥിതാന്
ജന്മസംബന്ധമായ കൗതുകം തോന്നിയവരും, ഭവസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടവരുമായ ദാനവന്മാർ പറഞ്ഞു: "ഗുരുവേ, ഭക്തിയോടെ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്ന എല്ലാവരെയും ദീക്ഷയോടെ സ്വീകരിക്കണമേ."
യേന വൈ ന പുനര്മോഹം വ്രജാമസ്തവ ശാസനാത്। സുവിരക്താഃ സ്മ സംസാരേ ശോകമോഹപ്രദായിനി
"നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയാൽ ഞങ്ങൾ ഇനി ഒരിക്കലും മായയിൽ വീഴരുതേ; ദു:ഖവും ആശയക്കുഴപ്പവും നൽകുന്ന ഈ ലോകജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ പൂര്ണമായും വിരക്തരാണ്."
ഉദ്ധരസ്വ ഗുരോ സര്വാന്കേശാകര്ഷേണ കൂപതഃ। കസ്യ ദേവസ്യ ശരണം ഗച്ഛാമോ ബ്രാഹ്മണോത്തമ
"ഗുരുവേ, ഞങ്ങളെല്ലാവരെയും ഈ കുഴിയിൽ നിന്ന് വലിച്ചെടുത്തു രക്ഷിക്കണമേ; ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, ഞങ്ങൾ ഏത് ദൈവത്തെയാണ് ആശ്രയിക്കേണ്ടത്?"
ദൈവതം ച പ്രപന്നാനാം പ്രകാശയ മഹാമതേ। സ്മരണേനോപവാസേന ധ്യാനധാരണയാ തഥാ
"മഹാമതിയായവനേ, അഭയം തേടുന്നവർക്കായി ഏത് ദൈവത്തെയാണ് ആരാധിക്കേണ്ടതെന്ന് ഞങ്ങൾക്കു വ്യക്തമാക്കണമേ; സ്മരണയിലൂടെയോ ഉപവാസത്തിലൂടെയോ ധ്യാനത്തിലൂടെയോ ഏകാഗ്രതയിലൂടെയോ ആയിരിക്കാം."
പൂജോപഹാരേ ച കൃതേ അപവര്ഗസ്തു ലഭ്യതേ। വിരക്താസ്സ്മ കുടുംബേ തു ഭൂയോ നാത്ര യതാമഹേ
"പൂജയിലും ഭക്തിസമർപ്പണങ്ങളിലും പങ്കെടുത്താൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും; കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ വിരക്തരാണ്, ഇനി അതിനായി ശ്രമിക്കുകയില്ല."
ഏവം ചൈവ ഗുരുശ്ഛന്നസ്തൈരുക്തോ ദനുപുംഗവൈഃ। ചിംതയാമാസ തത്കാര്യം കഥമേതത്കരോമ്യഹമ്
ഇങ്ങനെ, ഗുരുവായി മറഞ്ഞുനിന്നിരുന്നവനെ ദാനവനേതാക്കൾ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു; അവൻ ഈ കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ നടത്താമെന്ന് ആലോചിച്ചു.
കഥമേതേ മയാ പാപാഃ കര്തവ്യാ നരകൌകസഃ। വിഡംബനാച്ഛ്രുതേര്ബാഹ്യാസ്ത്രൈലോക്യേ ഹാസ്യകാരിണഃ
"നരകത്തിൽ കഴിയുന്ന ഈ പാപികളെ ഞാൻ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണം? വേദം അംഗീകരിക്കാത്തവരും മൂലോകത്തും പരിഹാസ്യരായവരുമാണ് ഇവർ."
ഇത്യുക്ത്വാ ധിഷണോ രാജംശ്ചിന്തയാമാസ കേശവമ്। തസ്യ തച്ചിംതിതം ജ്ഞാത്വാ മായാമോഹം ജനാര്ദനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ധിഷണൻ രാജാവ് കേശവനെ ചിന്തിച്ചു; അവന്റെ ആലോചന മനസ്സിലാക്കി ജനാർദ്ദനൻ മായാമോഹം സൃഷ്ടിച്ചു.
സമുത്പാദ്യ ദദൌ തസ്യ പ്രാഹ ചേദം ബൃഹസ്പതിമ്। മായാമോഹോയമഖിലാംസ്താന്ദൈത്യാന്മോഹയിഷ്യതി
അത് സൃഷ്ടിച്ച് ബ്രഹസ്പതിക്ക് നൽകി, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ഈ മുഴുവൻ മായാമോഹം ആ ദൈത്യന്മാരെ കുഴപ്പത്തിലാക്കും."
ഭവതാ സഹിതഃ സര്വാന്വേദമാര്ഗബഹിഷ്കൃതാന്। ഏവമാദിശ്യ ഭഗവാനംതര്ദ്ധാനം ജഗാമ ഹ
"നിനക്കൊപ്പം എല്ലാവരും വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടും." ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം ഭഗവാൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.
തപസ്യഭിരതാന്സോഥ മായാമോഹോ ഗതോഽസുരാന്। തേഷാം സമീപമാഗത്യ ബൃഹസ്പതിരുവാച ഹ
തപസ്സിൽ ലീനരായിരുന്ന അസുരന്മാർ മായാമോഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായി; അവരുടെ അടുത്തേക്ക് ബ്രഹസ്പതി എത്തി പറഞ്ഞു.
അനുഗ്രഹാര്ഥം യുഷ്മാകം ഭക്ത്യാ പ്രീതസ്ത്വിഹാഗതഃ। യോഗീ ദിഗമ്ബരോ മുണ്ഡോ ബര്ഹിപത്രധരോ ഹ്യയമ്
"നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി, നിങ്ങളുടെ ഭക്തിയിൽ സന്തോഷിച്ച് ഞാൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഈ യോഗി വസ്ത്രരഹിതനും തലമുണ്ഡനുമാണ്, കൂടാതെ മയിൽപീലി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു."
ഇത്യുക്തേ ഗുരുണാ പശ്ചാന്മായാമോഹോബ്രവീദ്വചഃ। ഭോ ഭോ ദൈത്യാധിപതയഃ പ്രബ്രൂത തപസി സ്ഥിതാഃ
ഗുരു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, മായാമോഹം പറഞ്ഞു: "ദൈത്യാധിപതികളേ, തപസ്സിൽ ലീനരായിരിക്കുന്നവരേ, പറയൂ."
ഏഹികാര്ഥം തു പാരക്യം തപസഃ ഫലമിച്ഛഥ। ദാനവാ ഊചുഃ। പാരക്യധര്മലാഭായ തപശ്ചര്യാ ഹി നോ മതാ
"നിങ്ങൾക്ക് ഈ ലോകത്തിലെ ഫലമോ അതിലപ്പുറത്തുള്ളതോ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി ആഗ്രഹമുണ്ടോ?" ദാനവർ പറഞ്ഞു: "അതീതധർമ്മം നേടാനാണ് ഞങ്ങൾ തപസ്സു ചെയ്യുന്നത്."
അസ്മാഭിരിയമാരബ്ധാ കിം വാ തത്ര വിവക്ഷിതമ്। ദിഗംബര ഉവാച। കുരുധ്വം മമ വാക്യാനി യദി മുക്തിമഭീപ്സഥ
"ഞങ്ങൾ ഇതു തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു; ഇതിൽ മറ്റെന്താണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?" ദിഗംബരൻ പറഞ്ഞു: "മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ എന്റെ വാക്കുകൾ അനുസരിക്കൂ."
ആര്ഹതം സര്വമേതച്ച മുക്തിദ്വാരമസംവൃതമ്। ധര്മാദ്വിമുക്തേരര്ഹോയം നൈതസ്മാദപരഃ പരഃ൩൫൦ 1.13.
"ഇതെല്ലാം അർഹന്മാർക്ക് അനുയോജ്യമാണ്; മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്നു. ധർമ്മത്തിലൂടെ മോക്ഷം ലഭിക്കും; ഇതിനെക്കാൾ ഉയർന്ന വഴി ഇല്ല."
അത്രൈവാവസ്ഥിതാഃ സ്വര്ഗം മുക്തിം ചാപി ഗമിഷ്യഥ। ഏവംപ്രകാരൈര്ബഹുഭിര്മുക്തിദര്ശനവര്ജിതൈഃ
"ഇവിടെ തന്നെ തുടരുന്നുവെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ സ്വർഗവും മോക്ഷവും നേടും; ഇങ്ങനെ പലവിധ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ മോക്ഷദർശനം കൂടാതെ ലഭിക്കും."
മായാമോഹേന തേ ദൈത്യാഃ വേദമാര്ഗബഹിഷ്കൃതാഃ। ധര്മായൈതദധര്മായ സദേതദസദിത്യപി
മായാമോഹത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ ആ ദൈത്യന്മാർ വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തായി; ധർമ്മത്തിന് ഇത് അധർമ്മവും, സത്യത്തിന് ഇത് അസത്യവുമാണ്.
വിമുക്തയേ ത്വിദം നൈതദ്വിമുക്തിം സംപ്രയച്ഛതി। പരമാര്ഥോയമത്യര്ഥം പരമാര്ഥോ ന ചാപ്യയമ്
മോക്ഷത്തിനായി ഇതല്ല; ഇതു മോക്ഷം നൽകുന്നില്ല. ഇതിനെ പരമാർത്ഥം എന്നു പറയുന്നു, പക്ഷേ ഇതു യഥാർത്ഥത്തിൽ പരമാർത്ഥമല്ല.
കാര്യമേതദകാര്യം ഹി നൈതദേതത്സ്ഫുടം ത്വിദമ്। ദിഗ്വാസസാമയം ധര്മോ ധര്മോയം ബഹുവാസസാമ്
ഇത് കര്ത്തവ്യം എന്നാണ് പറയുന്നത്, പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ അങ്ങനെയല്ല; ഇത് വ്യക്തമായതുമല്ല. ഒരു വസ്ത്രം മാത്രം ധരിക്കുന്നവർക്കൊരു നിയമം, പല വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവർക്കു മറ്റൊരു നിയമം.
ഇത്യനേകാര്ഥവാദാംസ്തു മായാമോഹേന തേ യതഃ। ഉക്താസ്തതോഽഖിലാ ദൈത്യാഃ സ്വധര്മാംസ്ത്യാജിതാ നൃപ
ഇങ്ങനെ, മായാമോഹം മൂലം അവർ പലവിധ വ്യത്യസ്ത വാദങ്ങൾ പറഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട് രാജാവേ, എല്ലാ ദാനവരും തങ്ങളുടെ സ്വധർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു.
അര്ഹധ്വം മാമകം ധര്മം മായാമോഹേന തേ യതഃ। ഉക്താസ്തമാശ്രിതാ ധര്മമാര്ഹതാസ്തേന തേഭവന്
മായാമോഹം മൂലം അവർ എന്റെ തന്നെ ധർമ്മം മഹത്വമുള്ളതാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു; ആ ധർമ്മം സ്വീകരിച്ചവർ അതിലൂടെ മഹത്വം നേടി.