ജയാര്ഥമേതേ വിജ്ഞേയാ അസുരാണാം മഹൌജസഃ। ത്രൈലോക്യമിദമവ്യഗ്രം മഹേംദ്രേണാനുപാല്യതേ
വിജയത്തിനായി ശ്രമിക്കുന്ന ശക്തശാലികളായ ഈ അസുരന്മാരെ അറിയണം; അതേസമയം മഹേന്ദ്രന് മൂന്നു ലോകങ്ങളും നിർവ്യാഗ്രതയോടെ ഭരിക്കുന്നു.
അസമ്പന്നമിദം സര്വം യാവദ്വര്ഷായുതം പുനഃ। പര്യായേണൈവ സമ്പ്രാപ്തേ ത്രൈലോക്യം പാകശാസനേ
ഇതൊക്കെയും പൂർണ്ണമാകാതെ ഇരിക്കും, വീണ്ടും പത്ത് ആയിരം വര്ഷങ്ങള് കഴിഞ്ഞ്, പകരം മൂന്നു ലോകങ്ങളും പാകന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) ഭരണത്തിലേക്ക് വരും.
തതോഽസുരാന്പരിത്യജ്യ യജ്ഞോ ദേവാനഗച്ഛത। യജ്ഞേ ദേവാനഥ ഗതേ ദിതിജാഃ കാവ്യമബ്രുവന്
അതിനുശേഷം, അസുരന്മാരെ വിട്ട് യജ്ഞം ദേവന്മാരുടെ അടുക്കലേക്ക് പോയി; യജ്ഞം ദേവന്മാരിൽ എത്തുമ്പോള് ദിതിയുടെ മക്കൾ കാവ്യനോട് പറഞ്ഞു.
ദൈത്യാ ഊചുഃ-। ഹൃതം മഘവതാ രാജ്യം ത്യക്ത്വാ യജ്ഞഃ സുരാന്ഗതഃ। സ്ഥാതും ന ശുക്നുമോ ഹ്യത്ര പ്രവിശാമോ രസാതലമ്൨൦൦ 1.13.
ദൈത്യന്മാർ പറഞ്ഞു: 'മഘവാൻ നമ്മുടെ രാജ്യം എടുത്തു, യജ്ഞം ദേവന്മാരുടെ അടുക്കലേക്ക് പോയി; ഇവിടെ തുടരാൻ നമ്മുക്ക് കഴിയുന്നില്ല, നമുക്ക് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകാം.'
ഏവമുക്തോബ്രവീദേതാന്വിഷണ്ണാന്സാംത്വയന്ഗിരാ। മാ ഭൈഷ്ട ധാരയിഷ്യാമി തേജസാ സ്വേന വോഽസുരാഃ
അങ്ങനെ ദു:ഖിതരായവരെ കാവ്യൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: 'ഭയപ്പെടേണ്ട, എന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കും അസുരന്മാരേ.'
മംത്രാശ്ചൌഷധയശ്ചൈവ ധരായാം യത്തു വര്തതേ। മയി തിഷ്ഠതി തത്സര്വം പാദമാത്രം സുരേഷു വൈ
എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളും ഔഷധികളും ഭൂമിയിൽ ഉള്ളതൊക്കെയും എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ദേവന്മാരിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
തത്സര്വം ച പ്രദാസ്യാമി യുഷ്മദര്ഥേ ധൃതം മയാ। തതോ ദേവാസ്തുതാന്ദൃഷ്ട്വാ ധൃതാന്കാവ്യേന ധീമതാ
നിങ്ങളുടെ വേണ്ടി ഞാൻ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതൊക്കെയും ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു നൽകും; അതിനുശേഷം, കാവ്യൻ സംരക്ഷിച്ച അസുരന്മാരെ കണ്ടു ദേവന്മാർ അവനെ പ്രശംസിച്ചു.
അമംത്രയംത ദേവാ വൈ സംവിഗ്നാസ്തജ്ജിഘൃക്ഷയാ। കാവ്യോ ഹ്യേഷ ഇദം സര്വം വ്യാവര്തയതി നോ ബലാത്
എല്ലാം തിരിച്ചു നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വിഷമിച്ച ദേവന്മാർ തമ്മിൽ ചർച്ച ചെയ്തു: 'ഈ കാവ്യൻ നമ്മുടെ ഭാഗം ബലമായി മാറ്റുന്നു.'
സാധു ഗച്ഛാമഹേ തൂര്ണം യാവന്ന ച്യാവയേത വൈ। പ്രസഹ്യ ജിത്വാ ശിഷ്ടാംസ്തു പാതാലം പ്രാപയാമഹേ
'അവൻ നമ്മെ പുറത്താക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നമുക്ക് വേഗം പോകാം; ശേഷിക്കുന്നവരെ ജയിച്ച് പാതാളത്തിലേക്ക് അയക്കാം.'
തതോ ദേവാസ്തു സംരബ്ധാ ദാനവാനുപസൃത്യ ഹ। തതസ്തേ വധ്യമാനാസ്തൈഃ കാവ്യമേവാഭിദുദ്രുവുഃ
അതിനുശേഷം കോപത്തോടെ ദേവന്മാർ ദാനവന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു; ദേവന്മാർ അവരെ സംഹരിക്കുമ്പോൾ, അവർ സംരക്ഷണത്തിന് കാവ്യന്റെ അടുക്കൽ ഓടി.
തതഃ കാവ്യസ്തു താന്ദൃഷ്ട്വാ തൂര്ണം ദേവൈരഭിദ്രുതാന്। രക്ഷാകാര്യേണ സംഹൃത്യ ദേവേഭ്യസ്താന്സുരാര്ദിതാന്
ദേവന്മാർ വേഗത്തിൽ പിന്തുടരുന്നത് കണ്ട കാവ്യൻ, ദേവന്മാരാൽ പീഡിതരായ അസുരന്മാരെ സംരക്ഷിക്കാൻ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അവരെ ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് മാറ്റി.
കാവ്യം ദൃഷ്ട്വാ സ്ഥിതം ദേവാ നിര്വിശംകാസ്തു തേ ജഹുഃ। തതഃ കാവ്യോനുചിംത്യാഥ ബ്രഹ്മണോ വചനം ഹിതമ്
കാവ്യൻ ഉറച്ചുനിന്നത് കണ്ട ദേവന്മാർ ആശങ്കയില്ലാതെ പിന്മാറി; പിന്നെ കാവ്യൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ഓർത്ത് ആലോചിച്ചു.
താനുവാച തതഃ കാവ്യഃ പൂര്വവൃത്തമനുസ്മരന്। ത്രൈലോക്യം വോ ഹൃതം സര്വം വാമനേന ത്രിഭിഃ ക്രമൈഃ
അപ്പോള് കാവ്യന് മുമ്പുണ്ടായ സംഭവങ്ങള് ഓര്മ്മിച്ചു അവരോട് പറഞ്ഞു: 'വാമനന് മൂന്നു പടികളില് നിങ്ങളുടേത് ആയിരുന്ന മുഴുവന് ലോകവും കൈവശപ്പെടുത്തി.'
ബലിര്ബദ്ധോ ഹതോ ജംഭോ നിഹതശ്ച വിരോചനഃ। മഹാസുരാ ദ്വാദശസു സംഗ്രാമേഷു സുരൈര്ഹതാഃ
ബലി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു, ജംഭന് കൊല്ലപ്പെട്ടു, വിരോചനനും വീണുപോയി; പന്ത്രണ്ടു മഹാസുരന്മാരെ ദേവന്മാര് യുദ്ധത്തില് പരാജയപ്പെടുത്തി.
തൈസ്തൈരുപായൈര്ഭൂയിഷ്ഠാ നിഹതാസ്തു പ്രധാനതഃ। കേചിച്ഛിഷ്ടാശ്ച യൂയം വൈ യുദ്ധം നാസ്തീതി മേ മതമ്
വിവിധ വഴികളിലൂടെ പ്രധാനികളില് ഭൂരിഭാഗവും നശിച്ചു; നിങ്ങളില് കുറച്ച് പേരാണ് ശേഷിക്കുന്നത്. എന്റെ അഭിപ്രായത്തില് ഇനി യുദ്ധം ഇല്ല.
നീതയോ വോ വിധാതവ്യാ ഉപാസേ കാലപര്യയാത്। യാസ്യാമ്യഹം മഹാദേവം മംത്രാര്ഥം വിജയാവഹമ്
നിങ്ങള് ഇനി തന്ത്രങ്ങള് ആശ്രയിച്ച് സമയത്തിന് കാത്തിരിക്കണം. വിജയത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള മന്ത്രങ്ങള് നേടാന് ഞാന് മഹാദേവനോടു പോകുന്നു.
അപ്രതീപാംസ്തതോ ദേവാന്മംത്രാന്പ്രാപ്യ മഹേശ്വരാത്। യോത്സ്യാമഹേ പുനര്ദേവൈസ്തതഃ പ്രാപ്സ്യഥ വൈ ജയമ്
മഹേശ്വരനില് നിന്ന് പരാജയമില്ലാത്ത മന്ത്രങ്ങള് ലഭിച്ചശേഷം, ഞങ്ങള് വീണ്ടും ദേവന്മാരെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യും; അപ്പോള് നിങ്ങള്ക്ക് വിജയമുണ്ടാകും.
തതസ്തേ കൃതസംവാദാ ദേവാനൂചുസ്തദാസുരാഃ। ന്യസ്തശസ്ത്രാ വയം സര്വേ നിഃസ്സന്നാഹാ രഥൈര്വിനാ
അങ്ങനെ എല്ലാവരും തമ്മില് സമ്മതിച്ച ശേഷം, അസുരന്മാര് ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങള് എല്ലാവരും ആയുധങ്ങള് വച്ചുവെച്ചു, രഥങ്ങളില്ലാതെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.'
വയം തപശ്ചരിഷ്യാമഃ സംവൃതാ വല്കലൈസ്തഥാ। ദേവാസ്തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ സത്യാഭിവ്യാഹൃതം തതഃ
'ഞങ്ങള് വൃക്ഷച്ചൊരിപ്പണികൊണ്ടു വസ്ത്രം ധരിച്ച് തപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കും.' അവരുടെ സത്യമായ വാക്കുകള് കേട്ട ദേവന്മാര് അത് അംഗീകരിച്ചു.
തതോന്യവര്തയന്സര്വേ വിജ്വരാ മുദിതാശ്ച തേ। ന്യസ്തശസ്ത്രേഷു ദൈത്യേഷു വിനിവൃത്താസ്തദാ സുരാഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെയും വിഷമമില്ലാതെയും തിരിഞ്ഞുപോയി; ദൈത്യന്മാര് ആയുധങ്ങള് വച്ചുവെച്ചതോടെ ദേവന്മാര് പിന്മാറി.
തതസ്താനബ്രവീത്കാവ്യ ഉപാധ്വം തപസി സ്ഥിതാഃ। നിരുത്സിക്താസ്തപോയുക്താഃ കാലം കാര്യാര്ഥസാധകമ്
അപ്പോള് കാവ്യന് അവരോട് പറഞ്ഞു: 'ഇനി നിങ്ങള് മനസ്സാക്ഷി തപസ്സില് ഉറച്ചുനില്ക്കണം, ശ്രദ്ധയോടെ ഉദ്ദേശിച്ച കാര്യത്തിന് അനുയോജ്യമായ സമയം വരുന്നതുവരെ.'
പിതുരാശ്രമസംസ്ഥാ വൈ മാം പ്രതീക്ഷഥ ദാനവാഃ। താനുദ്ദിശ്യാസുരാന്കാവ്യോ മഹാദേവം പ്രപദ്യത
'നിങ്ങള് എന്റെ അച്ഛന്റെ ആശ്രമത്തില് എന്നെ കാത്തിരിക്കുക, ദാനവരേ.' അങ്ങനെ അസുരന്മാരോട് പറഞ്ഞ ശേഷം കാവ്യന് മഹാദേവനോടു സമീപിച്ചു.
ശുക്ര ഉവാച। മംത്രാനിച്ഛാമ്യഹം ദേവ യേന സന്തി ബൃഹസ്പതൌ। പരാഭവായ ദേവാനാമസുരാണാം ജയായ ച
ശുക്രന് പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, ദേവന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്താനും അസുരന്മാര്ക്ക് വിജയം നേടാനും കഴിയുന്ന, ബൃഹസ്പതിയോടുള്ള മന്ത്രങ്ങള് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
ഏവമുക്തോബ്രവീദ്ദേവോ വ്രതം ത്വം ചര ഭാര്ഗവ। പൂര്ണം വര്ഷസഹസ്രം തു കണധൂമമധഃ ശിരാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ദേവന് പറഞ്ഞു: 'ഭാര്ഗവാ, നീ ഒരു ആയിരം വര്ഷം പൂര്ണമായും തലകീഴായി നില്ക്കുകയും പുക മാത്രം ശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.'
യദി പാസ്യസി ഭദ്രം തേ തതോ മംത്രാനവാപ്സ്യസി। തഥേതി സമനുജ്ഞാപ്യ ശുക്രസ്തു ഭൃഗുനംദനഃ
'നീ ഇതെല്ലാം സഹിച്ചാല് മന്ത്രങ്ങള് ലഭിക്കും.' ശുക്രന്, ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രന്, ഇതിന് സമ്മതം പറഞ്ഞു.
പാദൌ സംസ്പൃശ്യ ദേവസ്യ ബാഢമിത്യബ്രവീദ്വചഃ। വ്രതം ചരാമ്യഹം ദേവ ത്വയാദിഷ്ടോദ്യ വൈ പ്രഭോ
ദേവന്റെ കാലുകള് സ്പര്ശിച്ച് ശുക്രന് പറഞ്ഞു: 'ശരി, പ്രഭോ, ഇന്ന് മുതല് നിങ്ങള് കല്പിച്ച വ്രതം ഞാന് അനുഷ്ഠിക്കും.'
ആദിഷ്ടോ ദേവദേവേന കൃതവാന്ഭാര്ഗവോ മുനിഃ। തദാ തസ്മിന്ഗതേ ശുക്രേ അസുരാണാം ഹിതായ വൈ
ദേവദേവനില് നിന്ന് കല്പന ലഭിച്ച ഭാര്ഗവമുനി അങ്ങനെ വ്രതം ആരംഭിച്ചു. അപ്പോള് ശുക്രന് അസുരന്മാരുടെ ഭലത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
മംത്രാര്ഥേ തനുതേ കാവ്യോ ബ്രഹ്മചര്യം മഹേശ്വരാത്। തദ്ബുദ്ധ്വാ നീതിപൂര്വം വൈ രാജന്യാസ്തു തദാ സുഖം
മഹാദേവനില് നിന്ന് മന്ത്രങ്ങള് നേടാനായി കാവ്യന് ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിച്ചു. ഇത് അറിഞ്ഞ രാജാക്കന്മാര് അന്ന് നല്ല രീതിയില് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
അസ്മിംശ്ഛിദ്രേ തദാമര്ഷാദ്ദേവാസ്താനഭിദുദ്രുവുഃ। ദംശിതാഃ സായുധാഃ സര്വേ ബൃഹസ്പതിപുരഃസരാഃ
അപ്പോള് ആ അവസരത്തില് ദേവന്മാര് കോപത്തോടെ ആയുധധാരികളായി, ബൃഹസ്പതി മുന്നില് നില്ക്കെ, അസുരന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ സുരഗണാ ദേവാന്പ്രഗൃഹീതായുധാന്പുനഃ। ഉത്പേതുസ്സഹസാ സര്വേ സംത്രസ്താസ്താന്വചോബ്രുവത്
ദേവസേനകള് വീണ്ടും ആയുധങ്ങളുമായി വരുന്നത് കണ്ട അസുരന്മാര് ഭയത്തോടെ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റു അവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.