അശക്നുവത്സു ദേവേഷു ത്രിപുരം സോഢുമാസുരമ്। മോഹയിത്വാഽമൃതേ പീതേ ഗോരൂപേണാസുരാരിണാ
ദേവന്മാർ അസുരന്മാരുടെ ത്രിപുരാസുരനെ സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ, അവരെ വഞ്ചിച്ച് അമൃതം കുടിച്ച ശേഷം, അസുരാരിയെ പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ എത്തി.
നാസന്ജീവയിതും ശക്യാ ഭൂയോ ഭൂയോമൃതാസുരാഃ। നിഹതാ ദാനവാഃ സര്വേ ത്രൈലോക്യേ ത്ര്യംബകേണ തു
അമൃതം കുടിച്ച അസുരന്മാരെ വീണ്ടും വീണ്ടും ജീവിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ത്ര്യമ്പകൻ എല്ലാ ദാനവന്മാരെയും വധിച്ചു.
അസുരാശ്ച പിശാചാശ്ച ദാനവാശ്ചാംധകേ വധേ। ഹതാ ദേവമനുഷ്യൈസ്തേ പിതൃഭിശ്ചൈവ സര്വശഃ
അന്തകാസുരനു വധത്തിൽ അസുരന്മാരും പിശാചുകളും ദാനവന്മാരും ദേവന്മാരാൽ, മനുഷ്യരാൽ, പിതൃകളാൽ എല്ലാം കൊല്ലപ്പെട്ടു.
സംപൃക്തോ ദാനവൈര്വൃത്രോ ഘോരേ കോലാഹലേ ഹതഃ। തദാ വിഷ്ണുസഹായേന മഹേംദ്രേണ നിപാതിതഃ
ദാനവന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന വൃത്രാസുരൻ ഭയങ്കരമായ കൊലാഹലത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ സഹായത്തോടെ മഹേന്ദ്രൻ അവനെ സംഹരിച്ചു.
ഹതസ്തതോ മഹേംദ്രേണ മായാഛന്നസ്തു യോഗവിത്। വജ്രേണ ക്ഷണമാവിശ്യ വിപ്രചിത്തിഃ സഹാനുഗഃ
അപ്പോള് മായയാല് മറഞ്ഞ് യോഗശക്തിയില് പ്രാവീണ്യമുള്ള വിപ്രചിത്തിയും അവന്റെ അനുചിതരും മഹേന്ദ്രന് ഒരു നിമിഷം വജ്രം പ്രയോഗിച്ച് സംഹരിച്ചു.
ദൈത്യാശ്ച ദാനവാശ്ചൈവ സംയുതാഃ കൃത്സ്നശസ്തു തേ। ഏതേ ദൈവാഽസുരാവൃത്താഃ സംഗ്രാമാദ്വാ ദശൈവ തു
ദൈത്യരും ദാനവരും ഒന്നിച്ച് ഒന്നാകെ നശിച്ചു; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള പത്ത് യുദ്ധങ്ങളുടെ കഥകള് ഇവയാണ്.
ദേവാസുരക്ഷയകരാഃ പ്രജാനാം ച ഹിതായ വൈ। ഹിരണ്യകശിപൂ രാജാ വര്ഷാണാമര്ബുദം ബഭൌ
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ച്, ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, ഹിരണ്യകശിപു രാജാവ് ഒരു നൂറു കോടി വര്ഷത്തോളം ഭാസുരനായി രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ദ്വിസപ്തതിം തഥാന്യാനി നിയുതാന്യധികാനി തു। അശീതി ച സഹസ്രാണി ത്രൈലോക്യൈശ്വര്യവാനഭൂത്
ഇതിനു പുറമെ എഴുപത്തിരണ്ട് നൂറു കോടി വര്ഷവും, എൺപതിനായിരം വര്ഷവും, അവന് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നു.
പര്യായേണ തു രാജാഭൂദ്ബലിര്വര്ഷാര്ബുദം പുനഃ। ഷഷ്ഠിം ചൈവ സഹസ്രാണി നിയുതാനി ച വിംശതിം
പിന്നീട് ബലി രാജാവ് വീണ്ടും ഒരു നൂറു കോടി വര്ഷവും, അറുപതിനായിരം വര്ഷവും ഇരുപത് ലക്ഷം വര്ഷവും ഭരിച്ചു.
ബലിരാജ്യാധികാരേ തു യാവത്കാലശ്ച കീര്തിതഃ। താവത്കാലം തു പ്രഹ്ലാദോ നിര്വൃതോ ഹ്യസുരൈഃ സഹ
ബലിയുടെ ഭരണകാലം എത്രയോ ഉണ്ടായിരുന്നുവോ അത്രയും കാലം പ്രഹ്ലാദനും അസുരന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
ജയാര്ഥമേതേ വിജ്ഞേയാ അസുരാണാം മഹൌജസഃ। ത്രൈലോക്യമിദമവ്യഗ്രം മഹേംദ്രേണാനുപാല്യതേ
വിജയത്തിനായി ശ്രമിക്കുന്ന ശക്തശാലികളായ ഈ അസുരന്മാരെ അറിയണം; അതേസമയം മഹേന്ദ്രന് മൂന്നു ലോകങ്ങളും നിർവ്യാഗ്രതയോടെ ഭരിക്കുന്നു.
അസമ്പന്നമിദം സര്വം യാവദ്വര്ഷായുതം പുനഃ। പര്യായേണൈവ സമ്പ്രാപ്തേ ത്രൈലോക്യം പാകശാസനേ
ഇതൊക്കെയും പൂർണ്ണമാകാതെ ഇരിക്കും, വീണ്ടും പത്ത് ആയിരം വര്ഷങ്ങള് കഴിഞ്ഞ്, പകരം മൂന്നു ലോകങ്ങളും പാകന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) ഭരണത്തിലേക്ക് വരും.
തതോഽസുരാന്പരിത്യജ്യ യജ്ഞോ ദേവാനഗച്ഛത। യജ്ഞേ ദേവാനഥ ഗതേ ദിതിജാഃ കാവ്യമബ്രുവന്
അതിനുശേഷം, അസുരന്മാരെ വിട്ട് യജ്ഞം ദേവന്മാരുടെ അടുക്കലേക്ക് പോയി; യജ്ഞം ദേവന്മാരിൽ എത്തുമ്പോള് ദിതിയുടെ മക്കൾ കാവ്യനോട് പറഞ്ഞു.
ദൈത്യാ ഊചുഃ-। ഹൃതം മഘവതാ രാജ്യം ത്യക്ത്വാ യജ്ഞഃ സുരാന്ഗതഃ। സ്ഥാതും ന ശുക്നുമോ ഹ്യത്ര പ്രവിശാമോ രസാതലമ്൨൦൦ 1.13.
ദൈത്യന്മാർ പറഞ്ഞു: 'മഘവാൻ നമ്മുടെ രാജ്യം എടുത്തു, യജ്ഞം ദേവന്മാരുടെ അടുക്കലേക്ക് പോയി; ഇവിടെ തുടരാൻ നമ്മുക്ക് കഴിയുന്നില്ല, നമുക്ക് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകാം.'
ഏവമുക്തോബ്രവീദേതാന്വിഷണ്ണാന്സാംത്വയന്ഗിരാ। മാ ഭൈഷ്ട ധാരയിഷ്യാമി തേജസാ സ്വേന വോഽസുരാഃ
അങ്ങനെ ദു:ഖിതരായവരെ കാവ്യൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: 'ഭയപ്പെടേണ്ട, എന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കും അസുരന്മാരേ.'
മംത്രാശ്ചൌഷധയശ്ചൈവ ധരായാം യത്തു വര്തതേ। മയി തിഷ്ഠതി തത്സര്വം പാദമാത്രം സുരേഷു വൈ
എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളും ഔഷധികളും ഭൂമിയിൽ ഉള്ളതൊക്കെയും എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ദേവന്മാരിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
തത്സര്വം ച പ്രദാസ്യാമി യുഷ്മദര്ഥേ ധൃതം മയാ। തതോ ദേവാസ്തുതാന്ദൃഷ്ട്വാ ധൃതാന്കാവ്യേന ധീമതാ
നിങ്ങളുടെ വേണ്ടി ഞാൻ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതൊക്കെയും ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു നൽകും; അതിനുശേഷം, കാവ്യൻ സംരക്ഷിച്ച അസുരന്മാരെ കണ്ടു ദേവന്മാർ അവനെ പ്രശംസിച്ചു.
അമംത്രയംത ദേവാ വൈ സംവിഗ്നാസ്തജ്ജിഘൃക്ഷയാ। കാവ്യോ ഹ്യേഷ ഇദം സര്വം വ്യാവര്തയതി നോ ബലാത്
എല്ലാം തിരിച്ചു നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വിഷമിച്ച ദേവന്മാർ തമ്മിൽ ചർച്ച ചെയ്തു: 'ഈ കാവ്യൻ നമ്മുടെ ഭാഗം ബലമായി മാറ്റുന്നു.'
സാധു ഗച്ഛാമഹേ തൂര്ണം യാവന്ന ച്യാവയേത വൈ। പ്രസഹ്യ ജിത്വാ ശിഷ്ടാംസ്തു പാതാലം പ്രാപയാമഹേ
'അവൻ നമ്മെ പുറത്താക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നമുക്ക് വേഗം പോകാം; ശേഷിക്കുന്നവരെ ജയിച്ച് പാതാളത്തിലേക്ക് അയക്കാം.'
തതോ ദേവാസ്തു സംരബ്ധാ ദാനവാനുപസൃത്യ ഹ। തതസ്തേ വധ്യമാനാസ്തൈഃ കാവ്യമേവാഭിദുദ്രുവുഃ
അതിനുശേഷം കോപത്തോടെ ദേവന്മാർ ദാനവന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു; ദേവന്മാർ അവരെ സംഹരിക്കുമ്പോൾ, അവർ സംരക്ഷണത്തിന് കാവ്യന്റെ അടുക്കൽ ഓടി.
തതഃ കാവ്യസ്തു താന്ദൃഷ്ട്വാ തൂര്ണം ദേവൈരഭിദ്രുതാന്। രക്ഷാകാര്യേണ സംഹൃത്യ ദേവേഭ്യസ്താന്സുരാര്ദിതാന്
ദേവന്മാർ വേഗത്തിൽ പിന്തുടരുന്നത് കണ്ട കാവ്യൻ, ദേവന്മാരാൽ പീഡിതരായ അസുരന്മാരെ സംരക്ഷിക്കാൻ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അവരെ ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് മാറ്റി.
കാവ്യം ദൃഷ്ട്വാ സ്ഥിതം ദേവാ നിര്വിശംകാസ്തു തേ ജഹുഃ। തതഃ കാവ്യോനുചിംത്യാഥ ബ്രഹ്മണോ വചനം ഹിതമ്
കാവ്യൻ ഉറച്ചുനിന്നത് കണ്ട ദേവന്മാർ ആശങ്കയില്ലാതെ പിന്മാറി; പിന്നെ കാവ്യൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ഓർത്ത് ആലോചിച്ചു.
താനുവാച തതഃ കാവ്യഃ പൂര്വവൃത്തമനുസ്മരന്। ത്രൈലോക്യം വോ ഹൃതം സര്വം വാമനേന ത്രിഭിഃ ക്രമൈഃ
അപ്പോള് കാവ്യന് മുമ്പുണ്ടായ സംഭവങ്ങള് ഓര്മ്മിച്ചു അവരോട് പറഞ്ഞു: 'വാമനന് മൂന്നു പടികളില് നിങ്ങളുടേത് ആയിരുന്ന മുഴുവന് ലോകവും കൈവശപ്പെടുത്തി.'
ബലിര്ബദ്ധോ ഹതോ ജംഭോ നിഹതശ്ച വിരോചനഃ। മഹാസുരാ ദ്വാദശസു സംഗ്രാമേഷു സുരൈര്ഹതാഃ
ബലി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു, ജംഭന് കൊല്ലപ്പെട്ടു, വിരോചനനും വീണുപോയി; പന്ത്രണ്ടു മഹാസുരന്മാരെ ദേവന്മാര് യുദ്ധത്തില് പരാജയപ്പെടുത്തി.
തൈസ്തൈരുപായൈര്ഭൂയിഷ്ഠാ നിഹതാസ്തു പ്രധാനതഃ। കേചിച്ഛിഷ്ടാശ്ച യൂയം വൈ യുദ്ധം നാസ്തീതി മേ മതമ്
വിവിധ വഴികളിലൂടെ പ്രധാനികളില് ഭൂരിഭാഗവും നശിച്ചു; നിങ്ങളില് കുറച്ച് പേരാണ് ശേഷിക്കുന്നത്. എന്റെ അഭിപ്രായത്തില് ഇനി യുദ്ധം ഇല്ല.
നീതയോ വോ വിധാതവ്യാ ഉപാസേ കാലപര്യയാത്। യാസ്യാമ്യഹം മഹാദേവം മംത്രാര്ഥം വിജയാവഹമ്
നിങ്ങള് ഇനി തന്ത്രങ്ങള് ആശ്രയിച്ച് സമയത്തിന് കാത്തിരിക്കണം. വിജയത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള മന്ത്രങ്ങള് നേടാന് ഞാന് മഹാദേവനോടു പോകുന്നു.
അപ്രതീപാംസ്തതോ ദേവാന്മംത്രാന്പ്രാപ്യ മഹേശ്വരാത്। യോത്സ്യാമഹേ പുനര്ദേവൈസ്തതഃ പ്രാപ്സ്യഥ വൈ ജയമ്
മഹേശ്വരനില് നിന്ന് പരാജയമില്ലാത്ത മന്ത്രങ്ങള് ലഭിച്ചശേഷം, ഞങ്ങള് വീണ്ടും ദേവന്മാരെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യും; അപ്പോള് നിങ്ങള്ക്ക് വിജയമുണ്ടാകും.
തതസ്തേ കൃതസംവാദാ ദേവാനൂചുസ്തദാസുരാഃ। ന്യസ്തശസ്ത്രാ വയം സര്വേ നിഃസ്സന്നാഹാ രഥൈര്വിനാ
അങ്ങനെ എല്ലാവരും തമ്മില് സമ്മതിച്ച ശേഷം, അസുരന്മാര് ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങള് എല്ലാവരും ആയുധങ്ങള് വച്ചുവെച്ചു, രഥങ്ങളില്ലാതെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.'
വയം തപശ്ചരിഷ്യാമഃ സംവൃതാ വല്കലൈസ്തഥാ। ദേവാസ്തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ സത്യാഭിവ്യാഹൃതം തതഃ
'ഞങ്ങള് വൃക്ഷച്ചൊരിപ്പണികൊണ്ടു വസ്ത്രം ധരിച്ച് തപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കും.' അവരുടെ സത്യമായ വാക്കുകള് കേട്ട ദേവന്മാര് അത് അംഗീകരിച്ചു.
തതോന്യവര്തയന്സര്വേ വിജ്വരാ മുദിതാശ്ച തേ। ന്യസ്തശസ്ത്രേഷു ദൈത്യേഷു വിനിവൃത്താസ്തദാ സുരാഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെയും വിഷമമില്ലാതെയും തിരിഞ്ഞുപോയി; ദൈത്യന്മാര് ആയുധങ്ങള് വച്ചുവെച്ചതോടെ ദേവന്മാര് പിന്മാറി.