ഋക്ഷഃ പ്രസേനം ച തഥാ ഋക്ഷം ചാപി പ്രസേനജിത്। ആസാദ്യ യുയുധാതേ തൌ പരസ്പരജയേച്ഛയാ
കരടിയും പ്രസേനനും, പ്രസേനജിതും കരടിയും തമ്മിൽ തമ്മിൽ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഏറ്റുമുട്ടി പോരാടി.
ഹത്വാ ഋക്ഷഃ പ്രസേനം ച തതസ്തം മണിമാദദാത്। പ്രസേനം തു ഹതം ശ്രുത്വാ ഗോവിംദഃ പരിശംകിതഃ
കരടി പ്രസേനനെ കൊല്ലുകയും ആ രത്നം എടുത്തുകൊള്ളുകയും ചെയ്തു. പ്രസേനൻ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നു കേട്ടപ്പോൾ ഗോവിന്ദൻ സംശയത്തോടെ നിന്നു.
സത്രാജിത്രാ തു തദ്ഭ്രാത്രാ യാദവൈശ്ച തഥാപരൈഃ। ഗോവിംദേന ഹതോ നൂനം പ്രസേനോ മണികാരണാത്
സത്രാജിത്തും അവന്റെ സഹോദരനും യാദവരും മറ്റുള്ളവരും പറഞ്ഞു: 'മണിക്കായി പ്രസേനനെ ഗോവിന്ദൻ തന്നെയാണ് കൊന്നതെന്ന് ഉറപ്പാണ്.'
പ്രസേനസ്തു ഗതോരണ്യം മണിരത്നേന ഭൂഷിതഃ। തം ദൃഷ്ട്വാ നിജഘാനാഥ ന ത്യജന്തം സ്യമംതകമ്
മണിരത്നം ധരിച്ച് വനത്തിലേക്ക് പോയ പ്രസേനനെ, സ്യാമന്തകം വിട്ടുകൊടുക്കാൻ തയ്യാറായില്ലാത്തതിനാൽ, അവനെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ജഘാനൈവാപ്രദാനേന ശത്രുഭൂതം ച കേശവഃ। ഇതി പ്രവാദസ്സര്വത്ര ഖ്യാതസ്സത്രാജിതാ കൃതഃ
അവൻ അതു നൽകാതിരുന്നതുകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടു; കെശവൻ ശത്രുവായി മാറി. ഈ വർത്തമാനം സത്രാജിത് എല്ലായിടത്തും പ്രചരിപ്പിച്ചു.
അഥ ദീര്ഘേണ കാലേന മൃഗയാം നിര്ഗതഃ പുനഃ। യദൃച്ഛയാ ച ഗോവിംദോ ബിലാഭ്യാശമഥാഗമത്
അതിനുശേഷം ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം വീണ്ടും വേട്ടയാടാൻ പോയപ്പോൾ, യാദൃശ്ചികമായി ഗോവിന്ദൻ ഒരു ഗുഹയുടെ അടുത്തെത്തി.
തതശ്ശബ്ദം യഥാപൂര്വം സ ചക്രേ ഋക്ഷരാഡ്ബലീ। ശബ്ദം ശ്രുത്വാ തു ഗോവിംദഃ ഖങ്ഗപാണിഃ പ്രവിശ്യ ച
അതിനുശേഷം, മുമ്പ് പോലെ, കരടി രാജാവായ ജാംബവാൻ ശക്തമായ ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിച്ചു. ആ ശബ്ദം കേട്ടു, ഗോവിന്ദൻ വാളെടുത്ത് അകത്തേക്ക് കടന്നു.
അപശ്യജ്ജാംബവംതം ച ഋക്ഷരാജം മഹാബലം। തതസ്തൂര്ണം ഹൃഷീകേശസ്തമൃക്ഷമതിരംഹസാ
അവൻ കരടി രാജാവായ ജാംബവാനെ, അതിമഹാബലശാലിയെയെ, കണ്ടു. പിന്നെ ഹൃഷീകേശൻ അതി വേഗത്തിൽ ആ കരടിയിലേക്കു സമീപിച്ചു.
ജാംബവംതം സ ജഗ്രാഹ ക്രോധസംരക്തലോചനഃ। ദൃഷ്ട്വാ ചൈനം തഥാ വിഷ്ണും കര്മഭിര്വൈഷ്ണവീം തനും
കോപം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, ജാംബവാനെ പിടിച്ചു. വിഷ്ണുവിനെ അങ്ങനെ ദിവ്യരൂപത്തിലും ദിവ്യകൃത്യങ്ങളിലും കണ്ടു.
തുഷ്ടാവ ഋക്ഷരാജോപി വിഷ്ണുസൂക്തേന സത്വരം। തതസ്തു ഭഗവാംസ്തുഷ്ടോ വരേണ സമരോചയത്
കരടി രാജാവും വിഷ്ണുസ്തുതിയാൽ വേഗത്തിൽ അവനെ സ്തുതിച്ചു. അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ ഒരു വരം നൽകാൻ സമ്മതിച്ചു.
ജാമ്ബവാനുവാച। ഇഷ്ടം ചക്രപ്രഹാരേണ ത്വത്തോ മേ മരണം ശുഭമ്। കന്യാ ചേയം മമ സുതാ ഭര്ത്താരം ത്വാമവാപ്നുയാത്
ജാംബവാൻ പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ചക്രം കൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെടുന്നത് എനിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മരണമാണ്. ഈ മകൾക്ക് ഭർത്താവായി നിന്നെ ലഭിക്കട്ടെ."
യോയം മണിഃ പ്രസേനാത്തു ഹത്വാ ചൈവാപ്തവാനഹമ്। സ ത്വയാ ഗൃഹ്യതാം നാഥ മണിരേഷോഽത്ര വര്ത്തതേ
"പ്രസേനനെ കൊല്ലുകയും അതിനുശേഷം ഞാൻ നേടിയ ഈ മണി, നാഥാ, നീ സ്വീകരിക്കട്ടെ. ഈ മണി ഇവിടെ തന്നെയാണ്."
ഇത്യുക്തോ ജാംബവംതം വൈ ഹത്വാ ചക്രേണ കേശവഃ। കൃതകാര്യോ മഹാബാഹുഃ കന്യാം ചൈവാദദൌ തദാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, കേശവൻ ചക്രം കൊണ്ട് ജാംബവാനെ കൊല്ലി. തന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി, മഹാബലശാലി അവൻ ആ കന്യയെ സ്വീകരിച്ചു.
തതഃ സത്രാജിതേ ചൈതന്മണിരത്നം സ വൈ ദദൌ। യല്ലബ്ധമൃക്ഷരാജാച്ച സര്വയാദവസന്നിധൌ
അതിനുശേഷം, കരടി രാജാവിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ആ മണിരത്നം സത്രാജിതിന്, എല്ലാ യാദവരുടെ സാനിധ്യത്തിൽ, നൽകി.
തേന മിഥ്യാപ്രവാദേന സംതപ്തോയം ജനാര്ദനഃ। തതസ്തേ യാദവാഃ സര്വേ വാസുദേവമഥാബ്രുവന്
അത് സംബന്ധിച്ച തെറ്റായ ആരോപണത്തിൽ ജനാർദനൻ ദുഃഖിതനായി. പിന്നെ എല്ലാ യാദവർ വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു.
അസ്മാകം മനസി ഹ്യാസീത്പ്രസേനസ്തു ത്വയാ ഹതഃ। ഏകൈകസ്യാസ്തു സുംദര്യോ ദശ സത്രാജിതഃ സുതാഃ
"നമ്മുടെ മനസ്സിൽ പ്രസേനനെ നീ കൊല്ലുകയാണെന്ന് ഉറപ്പായിരുന്നു. സത്രാജിതിന് പത്ത് മനോഹരമായ പുത്രികൾ ഉണ്ട്."
സത്യോത്പന്നാസ്സുതാസ്തസ്യ ശതമേകം ച വിശ്രുതാഃ। വിഖ്യാതാശ്ച മഹാവീര്യാ ഭംഗകാരശ്ച പൂര്വജഃ
"സത്യയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച അവന്റെ പുത്രന്മാർ നൂറ് പേരാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അവർ പ്രശസ്തരും മഹാവീര്യശാലികളും, ഭംഗകാരൻ മൂത്തവനാണ്."
സത്യാ വ്രതവതീ സ്വപ്നാ ഭംഗകാരസ്യ പൂര്വജാ। സുഷുവുസ്താഃ കുമാരാംശ്ച ശിനീവാലഃ പ്രതാപവാന്
"സത്യ, വ്രതത്തിൽ അർപ്പിതയായവൾ, ഭംഗകാരന്റെ മൂത്ത സഹോദരിയാണ്. അവൾ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു; ശിനീവാലൻ അവരിൽ ഏറ്റവും ശക്തനായവനാണ്."
അഭംഗോ യുയുധാനശ്ച ശിനിസ്തസ്യാത്മജോഭവത്। തസ്മാദ്യുഗംധരഃ പുത്രാശ്ശതം തസ്യ പ്രകീര്തിതാഃ
"അഭംഗൻ, യുയുധാനൻ, ശിനി അവന്റെ പുത്രനായിരുന്നു. അവനിൽ നിന്ന് യുഗന്ധരൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രന്മാർ നൂറ് പേരാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു."
അനമിത്രാഹ്വയോ യോ വൈ വിഖ്യാതോ വൃഷ്ണിവംശജഃ। അനമിത്രാത്ശിനിര്ജജ്ഞേ കനിഷ്ഠോ വൃഷ്ണിനംദനഃ
"അനമിത്രൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, വൃഷ്ണി വംശത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്. അനമിത്രനിൽ നിന്ന് ശിനി ജനിച്ചു; വൃഷ്ണികളുടെ ഇളയ സന്തോഷം."
അനമിത്രാച്ച സംജജ്ഞേ വൃഷ്ണിവീരോ യുധാജിതഃ। അന്യൌ ച തനയൌ വീരാ വൃഷഭശ്ചിത്ര ഏവ ച
"അനമിത്രനിൽ നിന്ന് വൃഷ്ണി വീരനായ യുദ്ധാജിതൻ ജനിച്ചു. കൂടാതെ, രണ്ട് വീര പുത്രന്മാർ, വൃഷഭനും ചിത്രനും."
ഋഷഭഃ കാശിരാജസ്യ സുതാം ഭാര്യാമനിംദിതാം। ജയംതശ്ച ജയംതീം ച ശുഭാം ഭാര്യാമവിംദത
"വൃഷഭൻ കാശി രാജാവിന്റെ നിന്ദയില്ലാത്ത പുത്രിയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു. ജയന്തൻ, ശുഭമായ ജയന്തിയെ ഭാര്യയായി നേടി."
ജയംതസ്യ ജയംത്യാം വൈ പുത്രഃ സമഭവത്തതഃ। സദാ യജ്വാതിധീരശ്ച ശ്രുതവാനതിഥിപ്രിയഃ
"ജയന്തനും ജയന്തിയും ചേർന്ന് ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ എപ്പോഴും യാഗത്തിൽ അർപ്പിതനും, അതിമനസ്സുള്ളവനും, ശ്രുതിയുള്ളവനും, അതിഥികൾക്ക് പ്രിയവനും ആയിരുന്നു."
അക്രൂരഃ സുഷുവേ തസ്മാത്സുദക്ഷോ ഭൂരിദക്ഷിണഃ। രത്നകന്യാ ച ശൈബ്യാ ച അക്രൂരസ്താമവാപ്തവാന്൧൦൦ 1.13.
"അവനിൽ നിന്ന് അക്രൂരൻ, സുദക്ഷൻ, ഭൂരിദക്ഷിണൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു. അക്രൂരൻ രത്നകന്യയും ശൈബ്യയും സ്വന്തമാക്കി."
പുത്രാനുത്പാദയാമാസ ഏകാദശമഹാബലാന്। ഉപലംഭം സദാലംഭമുത്കലം ചാര്യ്യശൈശവം
അവന് പതിനൊന്ന് ശക്തരായ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു: ഉപലംബന്, സദാലംബന്, ഉത്കലന്, ആര്യശൈശവന്,
സുധീരം ച സദായക്ഷം ശത്രുഘ്നം വാരിമേജയം। ധര്മദൃഷ്ടിം ച ധര്മം ച സൃഷ്ടിമൌലിം തഥൈവ ച
സുധീരന്, സദായക്ഷന്, ശത്രുഘ്നന്, വാരിമേജയന്, ധര്മദൃഷ്ടി, ധര്മന്, സൃഷ്ടിമൌലി എന്നിവരും.
സര്വേ ച പ്രതിഹര്താരോ രത്നാനാം ജജ്ഞിരേ ച തേ। അക്രൂരാച്ഛൂരസേനായാം സുതൌ ദ്വൌ കുലനംദനൌ
അവരൊക്കെയും രത്നങ്ങളുടെ രക്ഷകരായി. അക്രൂരനില്നിന്ന് ശൂരസേന വംശത്തില് രണ്ട് പ്രശസ്ത പുത്രന്മാര് ജനിച്ചു.
ദേവവാനുപദേവശ്ച ജജ്ഞാതേ ദേവസംമതൌ। അശ്വിന്യാം ത്രിചതുഃ പുത്രാഃ പൃഥുര്വിപൃഥുരേവ ച
ദേവവാന്, ഉപദേവന് എന്നീ ദേവന്മാര്ക്കും പ്രിയപ്പെട്ടവരും ജനിച്ചു. അശ്വിനിയില് നിന്ന് മൂന്ന് അല്ലെങ്കില് നാല് പുത്രന്മാര്, പൃഥു, വിപൃഥു എന്നിവരും.
അശ്വഗ്രീവോ ശ്വബാഹുശ്ച സുപാര്ശ്വക ഗവേഷണൌ। രിഷ്ടനേമിഃ സുവര്ചാ ച സുധര്മാ മൃദുരേവ ച
അശ്വഗ്രീവന്, ശ്വബാഹു, സുപാര്ശ്വകന്, ഗവേഷണന്, ഋഷ്ടനേമി, സുവര്ച്ച, സുധര്മ, മൃദു ഇവരും ജനിച്ചു.
അഭൂമിര്ബഹുഭൂമിശ്ച ശ്രവിഷ്ഠാ ശ്രവണേ സ്ത്രിയൌ। ഇമാം മിഥ്യാഭിശപ്തിം യോ വേദ കൃഷ്ണസ്യ ബുദ്ധിമാന്
അഭൂമി, ബഹുഭൂമി എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് സ്ത്രീകള് ശ്രവിഷ്ഠയും ശ്രവണയും ജനിച്ചു. ഈ കൃഷ്ണന്റെ വ്യാജശാപം ആരറിയുന്നുവോ, അവന് ജ്ഞാനിയാണു.