പംചവക്ത്രം ദശഭുജം നാഗയജ്ഞോപവീതിനമ് । ദേവീവിരഹിതം മൂര്ധ്നി ചംദ്രലേഖാവിഭൂഷിതമ്
അവനെ അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും പത്ത് കൈകളോടും, പാമ്പ് യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചവനായി, ദേവിയില്ലാതെ, തലയിലൊരു ചന്ദ്രലേഖയുമായി രാഹു കണ്ടു.
ഉച്ഛ്വാസോച്ഛ്വാസനിര്മുംചത്പൃദാകുഗണസേവിതമ് । സര്വദേവഗണോപേതം സേവിതം ഗണകോടിഭിഃ
ആഴമായി ശ്വാസം വിടുന്നവനെയും, പ്രമഥഗണങ്ങള് സേവിക്കുന്നവനെയും, എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും ചുറ്റിയിരിക്കുന്നവനെയും, അനേകം ഗണങ്ങള് ആരാധിക്കുന്നവനെയും രാഹു കണ്ടു.
പ്രാപ്തം ജ്ഞാത്വാ തതോ ദൂതം ശംഭുരാലോക്യ ചാഗ്രതഃ । പ്രാഹ ബ്രൂഹി തദാ രാഹുര്വക്തും സമുപചക്രമേ
ദൂതന് എത്തിയതും മുന്നില് നില്ക്കുന്നതും കണ്ട ശംഭു പറഞ്ഞു: 'പറയൂ.' അപ്പോള് രാഹു സംസാരിക്കാന് തുടങ്ങി.
രാഹുരുവാച-। ദേവ ജാലംധരേണാഹം പ്രേഷിതസ്തവ സന്നിധൌ । തസ്യ ശിവവചഃ ശ്രുത്വാ മന്മുഖേന ദ്രുതം കുരു
രാഹു പറഞ്ഞു: ദേവാ, ജാലന്ധരന് എന്നെ നിന്റെ സന്നിധിയിലേക്കയച്ചിരിക്കുന്നു. അവന്റെ സന്ദേശം എന്റെ വായിലൂടെ കേട്ട് ഉടന് ചെയ്യുക.
ഗിരിശത്വം തപോനിഷ്ഠോ നിര്ഗുണോ ധര്മവര്ജിതഃ । തവ നാസ്തി പിതാ മാതാ വസു ഗോത്രാദി വര്ജിതഃ
പര്വതാധിപതിയായോ, നീ തപസ്സില് ലയിച്ചവനും ഗുണരഹിതനും ധര്മമില്ലാത്തവനും ആണ്. നിനക്ക് അച്ഛനോ അമ്മയോ ഇല്ല, വംശമോ കുടുംബമോ ഇല്ല.
ജാലംധരോ മഹാബാഹുര്ഭുംക്തേഽസൌ ഭുവനത്രയമ് । തസ്യൈവ വശ്യസ്ത്വമപി തതശ്ചോക്തം സമാചര
ജാലന്ധരന്, മഹാബലശാലി, മൂന്നു ലോകവും ഭോഗിക്കുന്നു. നീയും അവന്റെ വശത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ട് അവന് പറയുന്നതു ചെയ്യണം.
പുരാണപുരുഷഃ കാമീ വൃഷാരൂഢഃ കഥം ഭവാന് । ഏവം വദതി സംപ്രാപ്തൌ സുതൌ സ്കംദവിനായകൌ
പുരാതനപുരുഷനായി, കാമനായി, കാളയില് കയറിയവനായി, എങ്ങനെ നിനക്ക് ഇപ്പോള് എത്തിയിരിക്കുന്ന സ്കന്ദനും വിനായകനും മക്കളായി?
തസ്മിന്കാലേ ദേവദേവോ യതവാഗംഗമര്ദനമ് । ചകാര ച കരൈര്വ്യസ്തൈര്വാസുകിര്ഭൂതലേഽപതത്
അപ്പോള് ദേവദേവന് വാക്കും ശരീരവും നിയന്ത്രിച്ച് മൗനത്തിലായിരുന്നു. കൈകളാല് ഒരു സൂചന നല്കി. അപ്പോള് വാസുകി നിലത്ത് വീണു.
ഹേരംബവാഹനസ്യാഖോഃ പുച്ഛം ഗ്രസ്തമഥാഹിനാ । സ്വപത്രം ഗ്രസ്തമാലോക്യ മുംചമുംചേത്യുവാച ഹ
അതിനുശേഷം, ഹെരംബന്റെ വാഹനായ എലിയുടെ വാല് പാമ്പ് പിടിച്ചു. സ്വന്തം പിറകുവാല് പിടിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ടു, 'വിടു, വിടു' എന്ന് അവന് വിളിച്ചു.
അത്രാംതരേ സ്കംദവാഹം ക്ഷുബ്ധം വീക്ഷ്യ മഹാസ്വരമ് । തദ്ഭയാദ്വാസുകിര്ഗ്രസ്തമാഖുപുച്ഛമഥോദ്ഗിരത്
ഇതിനിടയില്, സ്കന്ദന്റെ വാഹനം ഉണര്ന്നതും വലിയ ശബ്ദത്തില് കരയുന്നതും കണ്ട വാസുകി ഭയപ്പെട്ട് എലിയുടെ പിടിച്ച വാല് വിട്ടു.
അഥാരുഹ്യ ഹരസ്യാംഗം ഗലമാവേഷ്ട്യ സംസ്ഥിതഃ । തസ്യ നിശ്വാസപവനൈരഥ ജാതോ ഹുതാശനഃ
ശേഷം, വാസുകി ശിവന്റെ ശരീരത്തില് കയറി, കഴുത്ത് ചുറ്റി ഇരുന്നു. അവന്റെ ശ്വാസനാളികളില് നിന്ന് അഗ്നി ഉദിച്ചു.
തസ്യോഷ്മണാ ചംദ്ര ലേഖാ ജടാജൂടാടവീ സ്ഥിതാ । സാര്ദ്രതാം തു തദാ സായാത്പ്ലാവിതം തദ്വപുര്യഥാ
വാസുകിയുടെ ചൂടില് ജടാമുടിയില് വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ചന്ദ്രലേഖാ നനഞ്ഞു. അപ്പോള് ആ ശരീരം വെള്ളത്തില് മുങ്ങിയതുപോലെ ആകുകയായിരുന്നു.
തസ്യാഹ്യമൃതധാരാഭിര്ബ്രഹ്മമസ്തകമാലികാ । ഹരമൌലികപാലാനാമഭൂത്സംജീവിതാ തദാ
അവളിൽ നിന്നുള്ള അമൃതം പോലെ മധുരമായ പ്രവാഹങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ശിവന്റെ ജടാമുടിയിലുള്ള ദേവതകളുടെയും തലയിൽ അലങ്കാരമായി വീണു, അപ്പോൾ അവർക്ക് വീണ്ടും ജീവൻ ലഭിച്ചു.
പപാഠ പൂര്വമഭ്യസ്തം സര്വയോഗശ്രുതിക്രമമ് । ശ്രുത്വാ പരസ്പരാധീതം വിവദംതി ശിരാംസ്യഥ
അവൻ മുമ്പ് പഠിച്ചിരുന്ന യോഗവും ശാസ്ത്രങ്ങളുമെല്ലാം ഉച്ചരിച്ചു; ഓരോരുത്തരും പരസ്പരം പഠിച്ചതു കേട്ടപ്പോൾ അവരുടെ തലകൾ തമ്മിൽ വാദം തുടങ്ങി.
അഹമാദിരഹം പൂര്വമഹമേവ പരാത്പരഃ । അഹം സ്രഷ്ടാ അഹം പാതേത്യുത്സുകാനി പരസ്പരമ്
ഞാനാണ് ആദ്യം, ഞാനാണ് സകലത്തിനും തുടക്കം, ഞാനാണ് പരമമായതിലും അതീതനായവൻ; സൃഷ്ടാവും രക്ഷകനും ഞാനാണ്—ഇങ്ങനെ അവർ പരസ്പരം ആവേശത്തോടെ വാദിച്ചു.
ശോചംത്യേതാനി നോ ദത്തം നോ ഭുക്തം ന ഹുതം മയാ । ലോഭഗ്രസ്തേന മനസാ നോ വിത്തം ബ്രഹ്മണേഽപി തമ്
ഇവയെന്തെങ്കിലും ഞാൻ നൽകിയതുമില്ല, അനുഭവിച്ചതുമില്ല, ഹോമം ചെയ്തതുമില്ല എന്നതിൽ അവർ ദുഃഖിച്ചു; തനിക്കുള്ളതുപോലും ബ്രഹ്മാവിന് കൊടുക്കാൻ താൽപര്യമില്ലാത്തതായിരുന്നു അവരുടെ മനസ്സ്.
അഥേശ്വരജടാജൂടാദാവിരാസീദ്ഗണോ മഹാന് । ത്ര്യാനനസ്ത്രിചരണസ്ത്രിപുച്ഛഃ സപ്തഹസ്തവാന്
അപ്പോൾ ഭഗവാന്റെ ജടാമുടിയിൽ നിന്ന് മൂന്നു മുഖവും മൂന്നു കാലും മൂന്നു വാലും ഏഴു കൈകളും ഉള്ള മഹത്തായൊരു ഗണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ ച കീര്തിമുഖോ നാമ പിംഗലോ ജടിലോ മഹാന് । തം ദൃഷ്ട്വാ സാ കപാലാലീ ഭയാത്തസ്ഥൌ മൃതേവ സാ ൩൭*। പുരതഃ പ്രാഹ സഗണസ്തതഃ കീര്തിമുഖഃ പ്രഭുമ് । പ്രണിപത്യ ശിവം ദേവമത്യര്ഥം ക്ഷുധിതഃ പ്രഭോ
കീർത്തിമുഖൻ എന്നു പേരുള്ള, മഞ്ഞ നിറമുള്ള, ജടയുള്ള മഹാഗണൻ ആയിരുന്നു അവൻ; അവനെ കണ്ടപ്പോൾ അത്തരം കപാലമാല ഭയത്തിൽ നിലച്ചു, മരിച്ചവളെപ്പോലെ. പിന്നെ കീർത്തിമുഖൻ തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം ഭഗവാനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, അത്യന്തം വിശപ്പോടെ ശിവനോട് പറഞ്ഞു.
തദോക്തഃ ശംകരേണാഹോ ഭക്ഷയ ത്വം രണേ ഹതാന് । ക്ഷണം വിചാര്യ സ ഗണഃ ക്വാപ്യദൃഷ്ട്വാ രണം തദാ
അപ്പോൾ ശംഭു അവനോട് പറഞ്ഞു: 'യുദ്ധത്തിൽ വീണവരെ നീ ഭക്ഷിക്കൂ.' ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ച ശേഷം ആ ഗണൻ ചുറ്റും നോക്കി, യുദ്ധം എവിടെയും കണ്ടില്ല.
ബ്രഹ്മാണം ഭക്ഷിതും പ്രാപ്തഃ ശംകരേണ നിവാരിതഃ । തതഃ കീര്തിമുഖേനാഥ സ്വാംഗം സര്വം ച ഭക്ഷിതമ്
അവൻ ബ്രഹ്മാവിനെ ഭക്ഷിക്കാൻ മുന്നോട്ട് പോയപ്പോൾ ശംഭു തടഞ്ഞു; അതിനുശേഷം കീർത്തിമുഖൻ തന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ തന്നെ ഭക്ഷിച്ചു.
ബുഭുക്ഷിതേന ചാത്യംതം നിഷിദ്ധേന ച സര്വതഃ । തത്സാഹസം തദാ ദൃഷ്ട്വാ ഭക്തിം കീര്ത്തിമുഖസ്യ ച
അത്യന്തം വിശപ്പും എല്ലായിടത്തും നിരോധനവും അനുഭവിച്ച ശേഷം, ആ ധൈര്യവും കീർത്തിമുഖന്റെ ഭക്തിയും കണ്ടു.
തമുവാചേശ്വരഃ പ്രീതഃ പ്രാസാദേ തിഷ്ഠ മേ സദാ । ത്വച്ചിത്തരഹിതോ യശ്ച ഭവിഷ്യതി മമാലയേ
ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ എപ്പോഴും എന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പാർക്കണം; എന്റെ ആലയത്തിൽ നിന്നെ ഓർക്കാത്തവൻ—'
സ പതിഷ്യതി ശീഘ്രം ഹീത്യുക്തഃ സോംഽതര്ഹിതോഽഭവത് । ശംഭോര്മൂധ്നി തദാ ദേവാ വവൃഷുഃ പുഷ്പവൃഷ്ടിഭിഃ
'അവൻ വേഗത്തിൽ താഴേക്ക് വീഴും,' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവൻ അപ്രത്യക്ഷനായി; അപ്പോൾ തന്നെ ശംഭുവിന്റെ തലയിൽ ദേവതകൾ പുഷ്പങ്ങൾ ചിതറിച്ചു.
ഏവമത്യദ്ഭുതം ദൃഷ്ട്വാ സഭായാം തു ത്രിശൂലിനഃ । സ്വര്ഭാനുരപി ദേവേശം പുനഃ പ്രോവാച വിസ്മിതഃ
ഇങ്ങനെ അത്ഭുതകരമായ സംഭവം ത്രിശൂലധാരിയുടെ സഭയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, സ്വർഭാനുവും അത്ഭുതത്തോടെ ദേവാദിദേവനോട് വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
സ്പൃശംതി ത്വാം കഥം ഭാവം സ്വാധീനം യോഗിനം ബലാത് । ഇംദ്രിയൈഃ പൂജ്യസേ ത്വം ഹി പ്രാപ്യോഽയം വിഷയൈഃ കഥമ്
സ്വാധീനമുള്ള യോഗിമാരാൽ മാത്രം പ്രാപ്യനായ ഭവനെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എങ്ങനെ ബലാൽ സ്പർശിക്കുന്നു? ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു, എന്നാൽ വിഷയങ്ങൾ നിന്നെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കും?
ബ്രാഹ്മാദിലോകപാലാനാം പൂജാം ഗൃഹ്ണാസി സര്വതഃ । ന ത്വം പശ്യസി കം ദേവം ത്വം പൂജയസി കംചന
ബ്രഹ്മാവിനെ തുടങ്ങി ലോകപാലന്മാരെല്ലാം നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു; എന്നാൽ ദേവാ, നീ ആരെയും കാണുന്നില്ല, ആരെയും ആരാധിക്കുന്നതുമില്ല.
ഈശ്വരോഽസി കഥം ലോകേ ഭിക്ഷാഭോജീ പ്രതിഷ്ഠിതഃ । സംഗോപയസി യോഗീന്ദ്ര ഗൌരീം രമ്യാം പ്രയച്ഛ മേ
ലോകത്തിൽ ഭിക്ഷയെടുക്കുന്നവനായി നീ അറിയപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെ? യോഗികളുടെ നാഥനായ നീ ഗൗരിയെ മറച്ചു വയ്ക്കുന്നു—അവളെ എനിക്ക് തരിക.
സ്കംദലംബോദരാഭ്യാം ത്വം പുത്രാഭ്യാം സഹിതോഽധുനാ । ഭിക്ഷാപാത്രം ഗൃഹീത്വാ തു ഭ്രമ നിത്യം ഗൃഹേഗൃഹേ
ഇപ്പോൾ നീയും നിന്റെ പുത്രന്മാരായ സ്കന്ദനും ലംബോദരനും ചേർന്ന് ഭിക്ഷാപാത്രം എടുത്ത് വീടുവീടായി എപ്പോഴും ഭിക്ഷയെടുക്കണം.
ഏവം ബഹുവിധം തത്ര രാഹുരാഹേശ്വരം പ്രതി । ഭഗവാനപി തച്ഛ്രുത്വാ നോത്തരം കിംചിദബ്രവീത്
അങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ രാഹു ഭഗവാനോട് പറഞ്ഞു; എന്നാൽ ഭഗവാൻ അത് കേട്ടിട്ടും ഒന്നും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
അഥേശം മൌനിനം ത്യക്ത്വാ രാഹുര്നംദിനമബ്രവീത് । ത്വ മംത്രീ ഹ്യസി സേനാനീര്വികടാനന ബിംബധൃക് 6.10.
അപ്പോൾ രാഹു മൗനിയായ ഭഗവാനെ വിട്ട് നന്ദിയോട് പറഞ്ഞു: 'നീ മന്ത്രിയും സേനാനായകനുമാണ്, ഭയാനകമായ മുഖവും ചിഹ്നവും ധരിച്ചവനുമാണ്.'