തഥാ ദ്രുഹ്യമണം പൂരും ശര്മിഷ്ഠാജനയത്സുതാന്। യദുഃ പൂരൂശ്ച ഭരതസ്തേ വൈ വംശവിവര്ദ്ധനാഃ
അങ്ങനെ ശർമിഷ്ഠ ദ്രുഹ്യുവിനും പൂരുവിനും പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. യദുവും പൂരുവും, ഭാരത, അവരുടെ വംശങ്ങളെ വളർത്തിയവരായി.
പൂരോര്വംശം പ്രവക്ഷ്യാമി യത്ര ജാതോസി പാര്ഥിവ। യദോസ്തു യാദവാ ജാതാ യത്ര തൌ ബലകേശവൌ
രാജാവേ, നീ ജനിച്ച പൂരുവിന്റെ വംശം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം. യദുവിൽ നിന്നാണ് യാദവവർഗ്ഗം ഉണ്ടായത്; അതിൽ ബാലരാമനും കേശവനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭാരാവതാരണാര്ഥായ പാംഡവാനാം ഹിതായ ച। യദോഃ പുത്രാ ബഭൂവുശ്ച പംച ദേവസുതോപമാഃ
ഭൂഭാരമൊഴിക്കാനും പാണ്ഡവന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനുമായി, യദുവിന് ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി.
സഹസ്രജിത്തഥാ ജ്യേഷ്ഠഃ ക്രോഷ്ടാ നീലോഞ്ജികോ രഘുഃ। സഹസ്രജിതോ ദായാദഃ ശതജിന്നാമ പാര്ഥിവഃ
സഹസ്രജിത് മുതിർന്നവനായിരുന്നു; പിന്നെ ക്രോഷ്ട, നീല, അഞ്ജിക, രഘു എന്നിങ്ങനെ. സഹസ്രജിതിന്റെ വംശാവലി ശതജിത് എന്ന രാജാവിൽ എത്തി.
ശതജിതശ്ച ദായാദാസ്ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ। ഹൈഹയശ്ച ഹയശ്ചൈവ തഥാ താലഹയശ്ച യഃ൧൦൦ 1.12.
ശതജിതിന് മൂന്നു ധാർമ്മികനായ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഹൈഹയ, ഹയ, താലഹയ.
ഹൈഹയസ്യ തു ദായാദോ ധര്മനേത്രഃ പ്രതിശ്രുതഃ। ധര്മനേത്രസ്യ കുംതിസ്തു സംഹതസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
ഹൈഹയയുടെ പുത്രൻ ധർമ്മനേത്രൻ എന്ന സൽഗുണശാലിയായവൻ. ധർമ്മനേത്രന്റെ മകൻ കുന്തി, കുന്തിയുടെ മകൻ സംഹതൻ.
സംഹതസ്യ തു ദായാദോ മഹിഷ്മാന്നാമ പാര്ഥിവഃ। ആസീന്മഹിഷ്മതഃ പുത്രോ ഭദ്രസേനഃ പ്രതാപവാന്
സംഹതന്റെ പുത്രൻ മഹിഷ്മാൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു. മഹിഷ്മാന്റെ മകൻ ഭദ്രസേനൻ, അതിപ്രഭാവശാലി.
വാരാണസ്യാമഭൂദ്രാജാ കഥിതഃ പൂര്വമേവ ഹി। ഭദ്രസേനസ്യ പുത്രസ്തു ദുര്ദമോ നാമ ധാര്മികഃ
വാരാണസിയിൽ, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. ഭദ്രസേനന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനായ ദുർദമൻ.
ദുര്ദമസ്യ സുതോ ഭീമോ ധനകോ നാമ വീര്യവാന്। ധനകസ്യ സുതാ ഹ്യാസന്ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ
ദുർദമന്റെ മകൻ ധനക എന്ന ഭീമൻ, ശക്തിയാൽ പ്രശസ്തൻ. ധനകയ്ക്ക് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കൃതാഗ്നിഃ കൃതവീര്യശ്ച കൃതധര്മാ തഥൈവ ച। കൃതൌജാശ്ച ചതുര്ഥോഭൂത്കൃതവീര്യാച്ച സോര്ജുനഃ
കൃതാഗ്നി, കൃതവീര്യ, കൃതധർമ, കൃതൗജസ് എന്നിങ്ങനെയാണ് ആ നാലു പേരുകൾ. കൃതവീര്യയിൽ നിന്നാണ് അർജുനൻ ജനിച്ചത്.
ജാതോ ബാഹുസഹസ്രേണ സപ്തദ്വീപേശ്വരോ നൃപഃ। വര്ഷായുതം തപസ്തേപേ ദുശ്ചരം പൃഥിവീപതിഃ
അവൻ ആയിരം കൈകളോടെ ജനിച്ചു, ഏഴു ദ്വീപുകളുടെ രാജാവായി. പത്തായിരം വർഷം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
ദത്തമാരാധയാമാസ കാര്ത്തവീര്യോത്രിസംഭവമ്। തസ്മൈ ദത്തോ വരാന്പ്രാദാച്ചതുരഃ പുരുഷോത്തമഃ
അവൻ കാർത്തവീര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച ദത്താത്രേയനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു. ദത്താത്രേയൻ, പരമോന്നതൻ, അവനു നാലു വരങ്ങൾ നൽകി.
പൂര്വം ബാഹുസഹസ്രം തു സ വവ്രേ രാജസത്തമഃ। അധര്മം ധ്യായമാനസ്യ ഭീതിശ്ചാപി നിവാരണമ്
ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ ആദ്യം ആയിരം കൈകൾ വേണമെന്ന് ചോദിച്ചു; അകൃത്യങ്ങൾ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ ഭയമില്ലായ്മയും വേണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.
യുദ്ധേന പൃഥിവീം ജിത്വാ ധര്മേണാവാപ്യ വൈ ബലമ്। സംഗ്രാമേ വര്തമാനസ്യ വധശ്ചൈവാധികാദ്ഭവേത്
യുദ്ധത്തിലൂടെ ഭൂമി കീഴടക്കി, ധർമ്മപാതത്തിൽ നിന്ന് ശക്തി നേടി, യുദ്ധസമയത്ത് തനിക്കു മേലുള്ളവരെ പോലും ജയിക്കാനുള്ള ശക്തി ലഭിച്ചു.
ഏതേനേയം വസുമതീ സപ്തദ്വീപാ സപത്തനാ। സപ്തോദധി പരിക്ഷിപ്താ ക്ഷാത്രേണ വിധിനാ ജിതാ
ഇങ്ങനെ, ഏഴു ദ്വീപുകളും നഗരങ്ങളും, ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയ ഈ ഭൂമി, ക്ഷത്രിയരീതിയിൽ അവൻ കീഴടക്കി.
ജജ്ഞേ ബാഹുസഹസ്രം ച ഇച്ഛതസ്തസ്യ ധീമതഃ। സര്വേ യജ്ഞാ മഹാബാഹോസ്തസ്യാസന്ഭൂരിദക്ഷിണാഃ
അവൻ ആഗ്രഹിച്ചതിനാൽ ആയിരം കൈകൾ അവനിൽ ജനിച്ചു. ആ മഹാബാഹുവിന്റെ എല്ലാ യാഗങ്ങളും ധാരാളം ദാനങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായിരുന്നു.
സര്വേ കാംചനയൂപാസ്തേ സര്വേ കാംചനവേദികാഃ। സര്വേ ദേവൈശ്ച സംപ്രാപ്താ വിമാനസ്ഥൈരലംകൃതൈഃ
എല്ലാ യാഗശില്പങ്ങളും പൊന്നുകൊണ്ടായിരുന്നു; യാഗവേദികളും പൊന്നുകൊണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാ ദേവതകളും അലങ്കരിച്ച വിമാനങ്ങളിൽ എത്തിയിരുന്നു.
ഗംധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച നിത്യമേവാപി സേവിതാഃ। യസ്യ യജ്ഞേ ജഗൌ ഗാഥാ ഗംധംര്വോ നാരദസ്തഥാ
ഗന്ധർവർ, അപ്സരസ്സ് എന്നിവരാണ് എപ്പോഴും അവനെ സേവിച്ചിരുന്നത്. അവന്റെ യാഗത്തിൽ ഗന്ധർവനായ നാരദൻ ഗാനം ആലപിച്ചു.
യജ്ഞൈര്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച വിക്രമേണ ശ്രുതേന ച। സപ്തദ്വീപാനനുചരന്വേഗേന പവനോപമഃ
യാഗങ്ങളും ദാനങ്ങളും തപസ്സും വീരതയും വിജ്ഞാനവും കൊണ്ട്, ആ രാജാവ് ഏഴു ദ്വീപുകളും കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
പംചാശീതിസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം ച നരാധിപഃ। സപ്തദ്വീപപൃഥിവ്യാശ്ച ചക്രവര്തീ ബഭൂവ ഹ
അവൻ എൺപത്തഞ്ചായിരം വർഷങ്ങൾ ഭൂമിയിലെ ഏഴു ദ്വീപുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രാജാവായി ഭരിച്ചു.
സ ഏവ പശുപാലോഭൂത്ക്ഷേത്രപാലഃ സ ഏവ ഹി। സ ഏവ വൃഷ്ട്യാ പര്ജന്യോ യോഗിത്വാദര്ജുനോഭവത്
അവൻ പശുക്കളുടെ രക്ഷകനും നിലങ്ങൾ കാത്തവനും ആയിരുന്നു; മഴയുമായി ചേർന്ന് അവൻ അർജ്ജുനനായി, മേഘംപോലെയും.
യോസൌ ബാഹുസഹസ്രേണ ജ്യാഘാതകഠിനത്വചാ। ഭാതി രശ്മിസഹസ്രേണ ശാരദേനേവ ഭാസ്കരഃ
വില്ലിന്റെ നൂലാൽ കഠിനമായ ആയിരം കൈകളോടെ, ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ, ശരദ്കാലത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ അവൻ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ഏഷ നാമ മനുഷ്യേഷു മാഹിഷ്മത്യാം മഹാദ്യുതിഃ। ഏഷ വേഗം സമുദ്രസ്യ പ്രാവൃട്കാലേ ഭജേത വൈ
മാഹിഷ്മതിയിൽ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ ഈ മഹാതേജസ്വി, മഴക്കാലത്തെ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തി അവനിൽ കാണാം.
ക്രീഡതേ സ്വസുഖാ യേ വിപ്രതിസ്രോതോ മഹീപതിഃ। ലലനാഃ ക്രീഡതാ തേന പ്രതിബദ്ധോര്മിമാലിനീ
സ്വന്തം ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി രാജാവ് വിരുദ്ധമായ ഒഴുക്കുകളിൽ കളിക്കുന്നു; അവന്റെ കളിയിൽ, അലയുകൾ നുരയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് പിടിക്കപ്പെടുന്നു.
ഊര്മിഭ്രുകുടിമാലാ സാ ശംകിതാഭ്യേതി നര്മദാ। ഏഷ ഏവ മനോര്വംശേ ത്വവഗാഹേന്മഹാര്ണവമ്
അലയുകളുടെ ചുണ്ടുപൊട്ടു മാലയോടെ ഭയത്തോടെ നർമദാ സമീപിക്കുന്നു; മനുവിന്റെ വംശത്തിൽ അവൻ മാത്രമാണ് മഹാസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നത്.
കരേണോദ്ധൃത്യ വേഗം തു കാമിനീപ്രീണനേന തു। തസ്യ ബാഹുസഹസ്രേണ ക്ഷോഭ്യമാണേ മഹോദധൌ
കൈകൊണ്ട് ശക്തി ഉയർത്തി, പ്രിയതമയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, അവന്റെ ആയിരം കൈകളാൽ മഹാസമുദ്രം കലങ്ങുന്നു.
ഭവംതി ലീനാ നിശ്ചേഷ്ടാഃ പാതാലസ്ഥാ മഹാസുരാഃ। തദൂരുക്ഷോഭചകിതാ അമൃതോത്പാദശംകിതാഃ
പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹാസുരന്മാർ അവന്റെ തോളുകളുടെ പ്രഭാവത്തിൽ ഭയന്ന് അപ്രത്യക്ഷരായി, നീങ്ങാതെയായി, അമൃതം ഉയരും എന്ന ഭയത്തിൽ വിറയുന്നു.
നതാ നിശ്ചലമൂര്ദ്ധാനോ ഭവംതി ച മഹോരഗാഃ। ഏഷ ധന്വീ ച ചിക്ഷേപ രാവണം പ്രതി സായകാന്
മഹാസർപ്പങ്ങൾ തലകുനിഞ്ഞ് അചഞ്ചലരായി; ഈ വില്ലാളൻ രാവണനോടു അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു.
ഏഷ ധന്വീ ധനുര്ഗൃഹ്യ ഉത്സിക്തം പംചഭിഃ ശരൈഃ। ലംകേശം മോഹയിത്വാ തു സബലം രാവണം ബലാത്
ഈ വില്ലാളൻ വില്ലെടുത്ത്, അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ലങ്കാപതിയെ ഭ്രമിപ്പിച്ച്, രാവണനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും കീഴടക്കി.
നിര്ജിത്യ ബദ്ധ്വാ ത്വാനീയ മാഹിഷ്മത്യാമ്ബബംധ തമ്। തതോ ഗതോഹം തസ്യാഗ്രേ അര്ജുനം സംപ്രസാദയന്
അവനെ ജയിച്ച് ബന്ധനം ചെയ്ത് മാഹിഷ്മതിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി തടവിലാക്കി; പിന്നെ ഞാൻ അവന്റെ മുമ്പിൽ ചെന്നു അർജ്ജുനനെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു.