രാജ്യഭ്രഷ്ടസ്തതഃ ശക്രോ രജിപുത്രനിപീഡിതഃ। പ്രാഹ വാചസ്പതിം ദീനഃ പീഡിതോഽസ്മി രജേഃ സുതൈഃ
അങ്ങനെ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് രാജിപുത്രന്മാരാൽ പീഡിതനായ ഇന്ദ്രൻ ദുഃഖത്തോടെ ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു.
ന യജ്ഞഭാഗോ രാജ്യം മേ പീഡിതസ്യ ബൃഹസ്പതേ। രാജ്യലാഭായ മേ യത്നം വിധത്സ്വ ധിഷണാധിപ
'ബൃഹസ്പതേ, എനിക്ക് യജ്ഞഭാഗവും രാജ്യവും ഇല്ലാതായി; ഞാൻ വളരെ ദുർബലനാണ്. രാജ്യം തിരിച്ചു ലഭിക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കണം, ജ്ഞാനത്തിന്റെ അധിപനായവനേ' എന്ന് ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു.
തതോ ബൃഹസ്പതിഃ ശക്രമകരോദ്ബലദര്പിതമ്। ഗ്രഹശാംതിവിധാനേന പൌഷ്ടികേന ച കര്മണാ
അതിനുശേഷം ബൃഹസ്പതി ഗ്രഹശാന്തി ചടങ്ങുകളും പോഷകകർമങ്ങളും നടത്തി ഇന്ദ്രനെ ശക്തിയോടെ അഭിമാനിയാക്കി.
ഗത്വാഥ മോഹയാമാസ രജിപുത്രാന്ബൃഹസ്പതിഃ। ജിനധര്മം സമാസ്ഥായ വേദബാഹ്യം സ ധര്മവിത്
പിന്നീട് ബൃഹസ്പതി രാജിപുത്രന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു, ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായിട്ടും, വേദത്തിന് പുറത്തുള്ള ജിനമതം സ്വീകരിച്ച് അവരെ ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
വേദത്രയീപരിഭ്രഷ്ടാംശ്ചകാര ധിഷണാധിപഃ। വേദബാഹ്യാന്പരിജ്ഞായ ഹേതുവാദസമന്വിതാന്
ജ്ഞാനത്തിന്റെ അധിപൻ അവരെ വേദത്രയിയിൽ നിന്ന് വിട്ടു കളഞ്ഞു; വേദത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും വിവാദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞവരുമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ജഘാന ശക്രോ വജ്രേണ സര്വാന്ധര്മബഹിഷ്കൃതാന്। നഹുഷസ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി പുത്രാന്സപ്തൈവ ധാര്മികാന്
ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരെല്ലാം ഇന്ദ്രൻ വജ്രം കൊണ്ട് സംഹരിച്ചു. ഇനി ഞാൻ നഹുഷന്റെ ധാർമ്മികനായ ഏഴു പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് പറയും.
യതിര്യയാതിശ്ശര്യാതിരുത്തരഃ പര ഏവ ച। അയതിര്വിയതിശ്ചൈവ സപ്തൈതേ വംശവര്ദ്ധനാഃ
യതി, യയാതി, ശര്യാതി, ഉത്താന, പര, അയതി, വിജയതി — ഈ ഏഴു പേരുകളുള്ളവർ വംശം വളർത്തിയവരാണ്.
യതിഃ കുമാരഭാവേപി യോഗീ വൈഖാനസോഭവത്। യയാതിരകരോദ്രാജ്യം ധര്മൈകശരണഃ സദാ
യതി ബാല്യത്തിലും വൈഖാനസയോഗിയായി. യയാതി എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ അഭയം തേടി രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ശര്മിഷ്ഠാ തസ്യ ഭാര്യാഭൂദ്ദുഹിതാ വൃഷപര്വണഃ। ഭാര്ഗവസ്യാത്മജാ ചൈവ ദേവയാനീ ച സുവ്രതാ
വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠയാണ് യയാതിയുടെ ഭാര്യയായത്. ഭാർഗവന്റെ പുത്രിയായ സുവ്രതയായ ദേവയാനിയും അവനു ഭാര്യയായി.
യയാതേഃ പംചദായാദാസ്താന്പ്രവക്ഷ്യാമി നാമതഃ। ദേവയാനീ യദും പുത്രം തുര്വസും ചാപ്യജീജനത്
ഇനി ഞാൻ യയാതിയുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാരുടെ പേരുകൾ പറയും. ദേവയാനി യദുവിനെയും തുര്വസുവിനെയും പ്രസവിച്ചു.
തഥാ ദ്രുഹ്യമണം പൂരും ശര്മിഷ്ഠാജനയത്സുതാന്। യദുഃ പൂരൂശ്ച ഭരതസ്തേ വൈ വംശവിവര്ദ്ധനാഃ
അങ്ങനെ ശർമിഷ്ഠ ദ്രുഹ്യുവിനും പൂരുവിനും പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. യദുവും പൂരുവും, ഭാരത, അവരുടെ വംശങ്ങളെ വളർത്തിയവരായി.
പൂരോര്വംശം പ്രവക്ഷ്യാമി യത്ര ജാതോസി പാര്ഥിവ। യദോസ്തു യാദവാ ജാതാ യത്ര തൌ ബലകേശവൌ
രാജാവേ, നീ ജനിച്ച പൂരുവിന്റെ വംശം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം. യദുവിൽ നിന്നാണ് യാദവവർഗ്ഗം ഉണ്ടായത്; അതിൽ ബാലരാമനും കേശവനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭാരാവതാരണാര്ഥായ പാംഡവാനാം ഹിതായ ച। യദോഃ പുത്രാ ബഭൂവുശ്ച പംച ദേവസുതോപമാഃ
ഭൂഭാരമൊഴിക്കാനും പാണ്ഡവന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനുമായി, യദുവിന് ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി.
സഹസ്രജിത്തഥാ ജ്യേഷ്ഠഃ ക്രോഷ്ടാ നീലോഞ്ജികോ രഘുഃ। സഹസ്രജിതോ ദായാദഃ ശതജിന്നാമ പാര്ഥിവഃ
സഹസ്രജിത് മുതിർന്നവനായിരുന്നു; പിന്നെ ക്രോഷ്ട, നീല, അഞ്ജിക, രഘു എന്നിങ്ങനെ. സഹസ്രജിതിന്റെ വംശാവലി ശതജിത് എന്ന രാജാവിൽ എത്തി.
ശതജിതശ്ച ദായാദാസ്ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ। ഹൈഹയശ്ച ഹയശ്ചൈവ തഥാ താലഹയശ്ച യഃ൧൦൦ 1.12.
ശതജിതിന് മൂന്നു ധാർമ്മികനായ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഹൈഹയ, ഹയ, താലഹയ.
ഹൈഹയസ്യ തു ദായാദോ ധര്മനേത്രഃ പ്രതിശ്രുതഃ। ധര്മനേത്രസ്യ കുംതിസ്തു സംഹതസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
ഹൈഹയയുടെ പുത്രൻ ധർമ്മനേത്രൻ എന്ന സൽഗുണശാലിയായവൻ. ധർമ്മനേത്രന്റെ മകൻ കുന്തി, കുന്തിയുടെ മകൻ സംഹതൻ.
സംഹതസ്യ തു ദായാദോ മഹിഷ്മാന്നാമ പാര്ഥിവഃ। ആസീന്മഹിഷ്മതഃ പുത്രോ ഭദ്രസേനഃ പ്രതാപവാന്
സംഹതന്റെ പുത്രൻ മഹിഷ്മാൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു. മഹിഷ്മാന്റെ മകൻ ഭദ്രസേനൻ, അതിപ്രഭാവശാലി.
വാരാണസ്യാമഭൂദ്രാജാ കഥിതഃ പൂര്വമേവ ഹി। ഭദ്രസേനസ്യ പുത്രസ്തു ദുര്ദമോ നാമ ധാര്മികഃ
വാരാണസിയിൽ, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. ഭദ്രസേനന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനായ ദുർദമൻ.
ദുര്ദമസ്യ സുതോ ഭീമോ ധനകോ നാമ വീര്യവാന്। ധനകസ്യ സുതാ ഹ്യാസന്ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ
ദുർദമന്റെ മകൻ ധനക എന്ന ഭീമൻ, ശക്തിയാൽ പ്രശസ്തൻ. ധനകയ്ക്ക് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കൃതാഗ്നിഃ കൃതവീര്യശ്ച കൃതധര്മാ തഥൈവ ച। കൃതൌജാശ്ച ചതുര്ഥോഭൂത്കൃതവീര്യാച്ച സോര്ജുനഃ
കൃതാഗ്നി, കൃതവീര്യ, കൃതധർമ, കൃതൗജസ് എന്നിങ്ങനെയാണ് ആ നാലു പേരുകൾ. കൃതവീര്യയിൽ നിന്നാണ് അർജുനൻ ജനിച്ചത്.
ജാതോ ബാഹുസഹസ്രേണ സപ്തദ്വീപേശ്വരോ നൃപഃ। വര്ഷായുതം തപസ്തേപേ ദുശ്ചരം പൃഥിവീപതിഃ
അവൻ ആയിരം കൈകളോടെ ജനിച്ചു, ഏഴു ദ്വീപുകളുടെ രാജാവായി. പത്തായിരം വർഷം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
ദത്തമാരാധയാമാസ കാര്ത്തവീര്യോത്രിസംഭവമ്। തസ്മൈ ദത്തോ വരാന്പ്രാദാച്ചതുരഃ പുരുഷോത്തമഃ
അവൻ കാർത്തവീര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച ദത്താത്രേയനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു. ദത്താത്രേയൻ, പരമോന്നതൻ, അവനു നാലു വരങ്ങൾ നൽകി.
പൂര്വം ബാഹുസഹസ്രം തു സ വവ്രേ രാജസത്തമഃ। അധര്മം ധ്യായമാനസ്യ ഭീതിശ്ചാപി നിവാരണമ്
ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ ആദ്യം ആയിരം കൈകൾ വേണമെന്ന് ചോദിച്ചു; അകൃത്യങ്ങൾ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ ഭയമില്ലായ്മയും വേണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.
യുദ്ധേന പൃഥിവീം ജിത്വാ ധര്മേണാവാപ്യ വൈ ബലമ്। സംഗ്രാമേ വര്തമാനസ്യ വധശ്ചൈവാധികാദ്ഭവേത്
യുദ്ധത്തിലൂടെ ഭൂമി കീഴടക്കി, ധർമ്മപാതത്തിൽ നിന്ന് ശക്തി നേടി, യുദ്ധസമയത്ത് തനിക്കു മേലുള്ളവരെ പോലും ജയിക്കാനുള്ള ശക്തി ലഭിച്ചു.
ഏതേനേയം വസുമതീ സപ്തദ്വീപാ സപത്തനാ। സപ്തോദധി പരിക്ഷിപ്താ ക്ഷാത്രേണ വിധിനാ ജിതാ
ഇങ്ങനെ, ഏഴു ദ്വീപുകളും നഗരങ്ങളും, ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയ ഈ ഭൂമി, ക്ഷത്രിയരീതിയിൽ അവൻ കീഴടക്കി.
ജജ്ഞേ ബാഹുസഹസ്രം ച ഇച്ഛതസ്തസ്യ ധീമതഃ। സര്വേ യജ്ഞാ മഹാബാഹോസ്തസ്യാസന്ഭൂരിദക്ഷിണാഃ
അവൻ ആഗ്രഹിച്ചതിനാൽ ആയിരം കൈകൾ അവനിൽ ജനിച്ചു. ആ മഹാബാഹുവിന്റെ എല്ലാ യാഗങ്ങളും ധാരാളം ദാനങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായിരുന്നു.
സര്വേ കാംചനയൂപാസ്തേ സര്വേ കാംചനവേദികാഃ। സര്വേ ദേവൈശ്ച സംപ്രാപ്താ വിമാനസ്ഥൈരലംകൃതൈഃ
എല്ലാ യാഗശില്പങ്ങളും പൊന്നുകൊണ്ടായിരുന്നു; യാഗവേദികളും പൊന്നുകൊണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാ ദേവതകളും അലങ്കരിച്ച വിമാനങ്ങളിൽ എത്തിയിരുന്നു.
ഗംധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച നിത്യമേവാപി സേവിതാഃ। യസ്യ യജ്ഞേ ജഗൌ ഗാഥാ ഗംധംര്വോ നാരദസ്തഥാ
ഗന്ധർവർ, അപ്സരസ്സ് എന്നിവരാണ് എപ്പോഴും അവനെ സേവിച്ചിരുന്നത്. അവന്റെ യാഗത്തിൽ ഗന്ധർവനായ നാരദൻ ഗാനം ആലപിച്ചു.
യജ്ഞൈര്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച വിക്രമേണ ശ്രുതേന ച। സപ്തദ്വീപാനനുചരന്വേഗേന പവനോപമഃ
യാഗങ്ങളും ദാനങ്ങളും തപസ്സും വീരതയും വിജ്ഞാനവും കൊണ്ട്, ആ രാജാവ് ഏഴു ദ്വീപുകളും കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
പംചാശീതിസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം ച നരാധിപഃ। സപ്തദ്വീപപൃഥിവ്യാശ്ച ചക്രവര്തീ ബഭൂവ ഹ
അവൻ എൺപത്തഞ്ചായിരം വർഷങ്ങൾ ഭൂമിയിലെ ഏഴു ദ്വീപുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രാജാവായി ഭരിച്ചു.