സാര്ധം ശക്രേണ സോഽപശ്യന്നീയമാനാമഥാംബരേ। കേശിനാ ദാനവേംദ്രേണ ചിത്രലേഖാമഥോര്വശീമ്
അവിടെ, ശക്രനോടൊപ്പം, അവൻ കേശിനെന്ന ദാനവാധിപൻ ചിത്രലേഖയോടൊപ്പം ഊർവശിയെ ആകാശത്തിലൂടെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു.
തം വിനിര്ജിത്യ സമരേ വിവിധായുധപാതനൈഃ। പുരാ ശക്രോപി സമരേ യേന വജ്രീ വിനിര്ജിതഃ
വിവിധ ആയുധങ്ങളുടെ മഴയിൽ അവനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചു; ഒരിക്കൽ വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രനെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചവനായിരുന്നു അവൻ.
മിത്രത്വമഗമത്തേന പ്രാദാദിംദ്രായ ചോര്വശീം। തതഃപ്രഭൃതി മിത്രത്വമഗമത്പാകശാസനഃ
അവനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ച്, ഊർവശിയെ ഇന്ദ്രനു നൽകി; അതിനുശേഷം부터 പാകശാസനൻ അവനോടു സൗഹൃദം പുലർത്തി.
സര്വലോകേതിശയിതം പുരൂരവസമേവ തമ്। പ്രാഹ വജ്രീ തു സംതുഷ്ടോ നീയതാമിയമേവ ച
എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും മീതെക്കൊണ്ട പുരൂരവസിനോട് സന്തോഷത്തോടെ വജ്രധാരൻ പറഞ്ഞു: 'അവളെ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകട്ടെ.'
സാ പുരൂരവസഃ പ്രീത്യൈ ചാഗായച്ചരിതം മഹത്। ലക്ഷ്മീസ്വയംവരംനാമ ഭരതേന പ്രവര്തിതമ്
പുരൂരവസിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, അവൾ മഹത്തായ ഒരു കഥ പാടിച്ചു—ഭരതൻ ആരംഭിച്ച ലക്ഷ്മിയുടെ സ്വയംവര കഥ.
മേനകാം ചോര്വശീം രംഭാം നൃത്യധ്വമിതി ചാദിശത്। നനര്ത സലയം തത്ര ലക്ഷ്മീരൂപേണ ചോര്വശീ
മേനക, ഊർവശി, രംഭ എന്നിവരെ നൃത്തം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു; അവിടെ, ലക്ഷ്മിയുടെ രൂപത്തിൽ ഊർവശി മനോഹരമായി നൃത്തം ചെയ്തു.
സാ പുരൂരവസം ദൃഷ്ട്വാ നൃത്യംതീ കാമപീഡിതാ। വിസ്മൃതാഭിനയം സര്വം യത്പുരാതനചോദിതമ്
നൃത്തം ചെയ്യുമ്പോൾ, പുരൂരവസിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആഗ്രഹത്തിൽ മയങ്ങി ഊർവശി പഴയകാലം പഠിച്ച എല്ലാ ഭാവങ്ങളും മറന്നു.
ശശാപ ഭരതഃ ക്രോധാദ്വിയോഗാത്തസ്യ ഭൂതലേ। പംചപംചാശദബ്ദാനി ലതാഭൂതാ ഭവിഷ്യസി
വേർപാടിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ കോപംകൊണ്ട് ഭരതൻ അവളെ ശപിച്ചു: 'നീ ഭൂമിയിൽ അമ്പത്തഞ്ച് വർഷം ഒരു വിളയായി മാറും.'
തതസ്തമുര്വശീ ഗത്വാ ഭര്ത്താരമകരോച്ചിരം। ശാപാനുഭവനാംതേ ച ഉര്വശീ ബുധസൂനുനാ
അതിനുശേഷം ഊർവശി ഭർത്താവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി ദീർഘകാലം അവനോടൊപ്പം താമസിച്ചു; ശാപം അനുഭവിച്ച ശേഷം, ഊർവശി ബുധന്റെ പുത്രനോടൊപ്പം ഒന്നായി.
അജീജനത്സുതാനഷ്ടൌ നാമതസ്താന്നിബോധ മേ। ആയുര്ദൃഢായുര്വശ്യായുര്ബലായുര്ധൃതിമാന്വസുഃ
അവൾ അവനു എട്ട് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം: ആയു, ദൃഢായു, വശ്യായു, ബലായു, ധൃതിമാൻ, വസു,
ദിവ്യജായുഃ ശതായുശ്ച സര്വേ ദിവ്യബലൌജസഃ। ആയുഷോ നഹുഷഃ പുത്രോ വൃദ്ധശര്മാ തഥൈവ ച
ദിവ്യജായു, ശതായു—എല്ലാവർക്കും ദിവ്യശക്തിയും ഉത്സാഹവും ഉണ്ടായിരുന്നു; ആയുവിന്റെ പുത്രൻ നഹുഷനും വൃദ്ധശർമയും.
രജിര്ദംഡോ വിശാഖശ്ച വീരാഃ പംചമഹാരഥാഃ। രജേഃ പുത്രശതം ജജ്ഞേ രാജേയാ ഇതി വിശ്രുതം
രജി, ദണ്ഡ, വിശാഖ—ഇവരാണ് അഞ്ചു മഹാരഥന്മാർ; രജിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, അവർ രാജേയന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
രജിരാരാധയാമാസ നാരായണമകല്മഷം। തപസാ തോഷിതോ വിഷ്ണുര്വരം പ്രാദാന്മഹീപതേഃ
രാജി പാപരഹിതനായ നാരായണനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു. അവന്റെ കഠിനതപസ്സിൽ സന്തോഷം പ്രാപിച്ച വിഷ്ണു, രാജാവായ രാജിക്ക് ഒരു വരം സമ്മാനിച്ചു.
ദേവാസുരമനുഷ്യാണാമഭൂത്സ വിജയീ തദാ। അഥ ദേവാസുരം യുദ്ധമഭൂദ്വര്ഷശതത്രയമ്
അതിനുശേഷം രാജി ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ജയിച്ചു. പിന്നീട് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ മൂവായിരം വർഷം നീണ്ട ഒരു മഹായുദ്ധം നടന്നു.
പ്രഹ്ലാദശക്രയോര്ഭീമം ന കശ്ചിദ്വിജയീ തയോഃ। തതോ ദേവാസുരൈഃ പൃഷ്ടഃ പൃഥഗ്ദേവശ്ചതുര്മുഖഃ
പ്രഹ്ലാദനും ഇന്ദ്രനും തമ്മിൽ നടന്ന ഭയങ്കരമായ പോരാട്ടത്തിൽ ആരും ജയിച്ചില്ല. അപ്പോൾ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വേർതിരിഞ്ഞ് നാലുമുഖനായ ദേവനെ സമീപിച്ചു.
അനയോര്വിജയീ കഃ സ്യാദ്രജിര്യത്രേതി സോബ്രവീത്। ജയായ പ്രാര്ഥിതോ രാജാ സഹായസ്ത്വം ഭവസ്വ നഃ
'രാജി കൂടെ നിൽക്കുമ്പോൾ ഇവരിൽ ആരാണ് ജയിക്കുകയെന്ന്?' എന്നായിരുന്നു അവരുടെ ചോദ്യം. ജയത്തിനായി രാജാവിനോട്, 'നീ ഞങ്ങളുടെ കൂട്ടാളിയായിരിക്കുക' എന്ന് അപേക്ഷിച്ചു.
ദൈത്യൈഃ പ്രാഹ യദി സ്വാമീ വോ ഭവാമി തതസ്ത്വലമ്। നാസുരൈഃ പ്രതിപന്നം തത്പ്രതിപന്നം സുരൈസ്തദാ
അസുരന്മാരോട് രാജി പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിങ്ങളുടെ രാജാവായാൽ മതിയാകും.' എന്നാൽ അസുരന്മാർ അതിന് സമ്മതിച്ചില്ല, എന്നാൽ ദേവന്മാർ അപ്പോൾ അതിൽ സമ്മതം അറിയിച്ചു.
സ്വാമീ ഭവ ത്വമസ്മാകം ബലനാശയ വിദ്വിഷഃ। തതോ വിനാശിതാഃ സര്വേ യേ വധ്യാ വജ്രപാണിനഃ
'നീ ഞങ്ങളുടെ രാജാവായിരിക്കുക; ഞങ്ങളുടെ ശത്രുക്കളുടെ ശക്തി നശിപ്പിക്കണം' എന്ന് ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രൻ കൊല്ലേണ്ടവരെല്ലാം നശിച്ചു.
പുത്രത്വമഗമത്തുഷ്ടസ്തസ്യേംദ്രഃ കര്മണാ തതഃ। ദത്ത്വേംദ്രായ പുരാ രാജ്യം ജഗാമ തപസേ രജിഃ
രാജിയുടെ ഈ പ്രവർത്തിയിൽ സന്തോഷം പ്രാപിച്ച ഇന്ദ്രൻ അവനെ തന്റെ മകനാക്കി. മുമ്പ് രാജി രാജ്യം ഇന്ദ്രനു നൽകി, തപസ്സിനായി പോയി.
രജിപുത്രൈസ്തദാഛിന്നം ബലാദിംദ്രസ്യ വൈയദാ। യജ്ഞഭാഗശ്ച രാജ്യം ച തപോബലഗുണാന്വിതൈഃ
അപ്പോൾ രാജിയുടെ പുത്രന്മാർ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും ഗുണവും കൊണ്ടു ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയും യജ്ഞത്തിൽ ലഭിച്ച ഭാഗവും രാജ്യവും കൈവശപ്പെടുത്തി.
രാജ്യഭ്രഷ്ടസ്തതഃ ശക്രോ രജിപുത്രനിപീഡിതഃ। പ്രാഹ വാചസ്പതിം ദീനഃ പീഡിതോഽസ്മി രജേഃ സുതൈഃ
അങ്ങനെ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് രാജിപുത്രന്മാരാൽ പീഡിതനായ ഇന്ദ്രൻ ദുഃഖത്തോടെ ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു.
ന യജ്ഞഭാഗോ രാജ്യം മേ പീഡിതസ്യ ബൃഹസ്പതേ। രാജ്യലാഭായ മേ യത്നം വിധത്സ്വ ധിഷണാധിപ
'ബൃഹസ്പതേ, എനിക്ക് യജ്ഞഭാഗവും രാജ്യവും ഇല്ലാതായി; ഞാൻ വളരെ ദുർബലനാണ്. രാജ്യം തിരിച്ചു ലഭിക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കണം, ജ്ഞാനത്തിന്റെ അധിപനായവനേ' എന്ന് ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു.
തതോ ബൃഹസ്പതിഃ ശക്രമകരോദ്ബലദര്പിതമ്। ഗ്രഹശാംതിവിധാനേന പൌഷ്ടികേന ച കര്മണാ
അതിനുശേഷം ബൃഹസ്പതി ഗ്രഹശാന്തി ചടങ്ങുകളും പോഷകകർമങ്ങളും നടത്തി ഇന്ദ്രനെ ശക്തിയോടെ അഭിമാനിയാക്കി.
ഗത്വാഥ മോഹയാമാസ രജിപുത്രാന്ബൃഹസ്പതിഃ। ജിനധര്മം സമാസ്ഥായ വേദബാഹ്യം സ ധര്മവിത്
പിന്നീട് ബൃഹസ്പതി രാജിപുത്രന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു, ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായിട്ടും, വേദത്തിന് പുറത്തുള്ള ജിനമതം സ്വീകരിച്ച് അവരെ ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
വേദത്രയീപരിഭ്രഷ്ടാംശ്ചകാര ധിഷണാധിപഃ। വേദബാഹ്യാന്പരിജ്ഞായ ഹേതുവാദസമന്വിതാന്
ജ്ഞാനത്തിന്റെ അധിപൻ അവരെ വേദത്രയിയിൽ നിന്ന് വിട്ടു കളഞ്ഞു; വേദത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും വിവാദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞവരുമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ജഘാന ശക്രോ വജ്രേണ സര്വാന്ധര്മബഹിഷ്കൃതാന്। നഹുഷസ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി പുത്രാന്സപ്തൈവ ധാര്മികാന്
ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരെല്ലാം ഇന്ദ്രൻ വജ്രം കൊണ്ട് സംഹരിച്ചു. ഇനി ഞാൻ നഹുഷന്റെ ധാർമ്മികനായ ഏഴു പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് പറയും.
യതിര്യയാതിശ്ശര്യാതിരുത്തരഃ പര ഏവ ച। അയതിര്വിയതിശ്ചൈവ സപ്തൈതേ വംശവര്ദ്ധനാഃ
യതി, യയാതി, ശര്യാതി, ഉത്താന, പര, അയതി, വിജയതി — ഈ ഏഴു പേരുകളുള്ളവർ വംശം വളർത്തിയവരാണ്.
യതിഃ കുമാരഭാവേപി യോഗീ വൈഖാനസോഭവത്। യയാതിരകരോദ്രാജ്യം ധര്മൈകശരണഃ സദാ
യതി ബാല്യത്തിലും വൈഖാനസയോഗിയായി. യയാതി എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ അഭയം തേടി രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ശര്മിഷ്ഠാ തസ്യ ഭാര്യാഭൂദ്ദുഹിതാ വൃഷപര്വണഃ। ഭാര്ഗവസ്യാത്മജാ ചൈവ ദേവയാനീ ച സുവ്രതാ
വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠയാണ് യയാതിയുടെ ഭാര്യയായത്. ഭാർഗവന്റെ പുത്രിയായ സുവ്രതയായ ദേവയാനിയും അവനു ഭാര്യയായി.
യയാതേഃ പംചദായാദാസ്താന്പ്രവക്ഷ്യാമി നാമതഃ। ദേവയാനീ യദും പുത്രം തുര്വസും ചാപ്യജീജനത്
ഇനി ഞാൻ യയാതിയുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാരുടെ പേരുകൾ പറയും. ദേവയാനി യദുവിനെയും തുര്വസുവിനെയും പ്രസവിച്ചു.