ജനാനാം തു സ തേജാംസി സര്വാണ്യേവാക്ഷിപദ്ബലീ। ബ്രഹ്മാദ്യാസ്തത്ര ചാജഗ്മുര്ദേവാ ദേവര്ഷിഭിഃ സഹ
അവൻ അത്യന്തം ശക്തിയോടെ എല്ലാവരെയും വെല്ലുന്ന തേജസ്സോടെ നിലകൊണ്ടു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും ദേവർഷിമാരോടൊപ്പം അവിടേക്ക് എത്തി.
ബൃഹസ്പതിഗൃഹേ സര്വേ ജാതകര്മോത്സവേ തദാ। പപ്രച്ഛുസ്തേ സുരാസ്താരാം കേന ജാതഃ കുമാരകഃ
ബൃഹസ്പതിയുടെ വീട്ടിൽ ജാതകർമ്മ ചടങ്ങിനിടയിൽ, എല്ലാ ദേവന്മാരും താരയോട് ചോദിച്ചു: 'ഈ ബാലൻ ആരുടെ മകനാണ്?'
തതഃ സാ ലജ്ജിതാ തേഷാം ന കിംചിദവദത്തദാ। പുനഃ പുനസ്തദാ പൃഷ്ടാ ലജ്ജയംതീ വരാംഗനാ
അവരുടെ മുന്നിൽ ലജ്ജിച്ച താര ആ സമയത്ത് ഒന്നും പറയാതെ നിന്നു; വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചിട്ടും ആ മഹിളാ ലജ്ജയോടെ മിണ്ടാതെയിരുന്നു.
സോമസ്യേതി ചിരാദാഹ തതോ ഗൃഹ്ണാദ്വിധുഃ സുതം। ബുധ ഇത്യകരോന്നാമ പ്രാദാദ്രാജ്യം ച ഭൂതലേ
അവസാനം അവൾ 'സോമൻ' എന്നാണ് പറഞ്ഞത്; അതിനുശേഷം ചന്ദ്രൻ തന്റെ പുത്രനെ ഏറ്റെടുത്തു. അവനെ ബുധൻ എന്ന് പേരിട്ടു, ഭൂമിയിൽ ഒരു രാജ്യം നൽകി.
അഭിഷേകം തതഃ കൃത്വാ പ്രദാനമകരോദ്വിഭുഃ। ഗ്രഹമധ്യം പ്രദായാഥ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മര്ഷിഭിര്യുതഃ൫൦ 1.12.
അതിനുശേഷം അഭിഷേകം നടത്തി, മഹാശക്തൻ സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി; ബ്രഹ്മാവും ബ്രഹ്മർഷിമാരുമൊപ്പം അവനെ ഗ്രഹങ്ങളിൽ ഒരു സ്ഥാനത്ത് നിയമിച്ചു.
പശ്യതാം സര്വഭൂതാനാം തത്രൈവാംതരധീയത। ഇലോദരേ ച ധര്മിഷ്ഠം ബുധഃ പുത്രമജീജനത്
എല്ലാ ജീവികളും നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ അവൻ അവിടെയേയ്ക്ക് അപ്രത്യക്ഷനായി; ബുധൻ, ധാർമ്മികനായവൻ, ഇലയുടെ ഗർഭത്തിൽ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു.
അശ്വമേധശതംസാഗ്രമകരോദ്യസ്സ്വതേജസാ। പുരൂരവാ ഇതി ഖ്യാതഃ സര്വലോകനമസ്കൃതഃ
സ്വന്തം തേജസ്സുകൊണ്ട് അവൻ നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നിർവ്വഹിച്ചു; അവൻ പുരൂരവസെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ഹിമവച്ഛിഖരേ രമ്യേ സമാരാധ്യ പിതാമഹം। ലോകൈശ്വര്യമഗാദ്രാജന്സപ്തദ്വീപപതിസ്തദാ
ഹിമവാന്റെ മനോഹരമായ ശിഖരത്തിൽ പിതാമഹനെ ആരാധിച്ച രാജാവ് ലോകാധിപത്യം നേടി, ഏഴു ദ്വീപുകളുടെ ഭരണാധികാരി ആയി.
കേശിപ്രഭൃതയോ ദൈത്യാസ്തദ്ഭൃത്യത്വം സമാഗതാഃ। ഉര്വശീ യസ്യ പത്നീത്വമഗമദ്രൂപമോഹിതാ
കേശി മുതലായ ദൈത്യന്മാർ അവന്റെ ഭൃത്യന്മാരായി ചേർന്നു; അവന്റെ രൂപത്തിൽ ആകർഷിതയായ ഉർവശി അവന്റെ ഭാര്യയായി.
സപ്തദ്വീപാവസുമതീ സശൈലവനകാനനാ। ധര്മേണ പാലിതാ തേന സര്വലോകഹിതൈഷിണാ
ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമി, അതിലെ മലകളും കാടുകളും വനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച അവൻ ധർമ്മപൂർവ്വം സംരക്ഷിച്ചു.
ചാമരഗ്രഹണാകീര്തിഃ സ്വയം ചൈവാംഗവാഹികാ। ബ്രഹ്മപ്രസാദാദ്ദേവേംദ്രോ ദദാവര്ദ്ധാസനം തദാ
ചാമരം പിടിക്കുന്നതിൽ പ്രശസ്തനായി, സ്വന്തം സേവകരോടൊപ്പം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ഇന്ദ്രൻ അന്നു അവനെ ഉന്നതാസനത്തിൽ ഇരുത്തി ആദരിച്ചു.
ധര്മാര്ഥകാമാന്ധര്മേണ സമവേതോഭ്യപാലയത്। ധര്മാര്ഥകാമാസ്തം ദ്രഷ്ടുമാജഗ്മുഃ കൌതുകാന്വിതാഃ
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയിൽ ഏകോപിതരായവരെ അവൻ ധാർമ്മികമായി സംരക്ഷിച്ചു; ആ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയുടെ ദേവതകൾ തന്നെ അവനെ കാണാൻ ആകാംക്ഷയോടെ എത്തി.
ജിജ്ഞാസവസ്തച്ചരിതം കഥം പശ്യതി നഃ സമമ്। ഭക്ത്യാ ചക്രേ തതസ്തേഷാമര്ഘ്യപാദ്യാദികം തതഃ
അവന്റെ പ്രവർത്തികൾ അറിയാനും അവൻ തങ്ങളെ എങ്ങനെ കാണുമെന്നറിയാനും ആഗ്രഹിച്ച അവർക്ക്, അവൻ ഭക്തിപൂർവ്വം അർഘ്യവും പാദ്യാദികളും അർപ്പിച്ചു.
ആസനത്രയമാനീയ ദിവ്യം കനകഭൂഷണമ്। നിവേശ്യാഥാകരോത്പൂജാമീഷദ്ധര്മേധികാം പുനഃ
ദിവ്യമായ പൊൻഭൂഷണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മൂന്ന് ഇരിപ്പിടങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് അവരെ ഇരുത്തി, പിന്നെ ധർമ്മത്തോട് അല്പം കൂടുതൽ ഭാവം കാണിച്ച് പൂജ നടത്തി.
ജഗ്മതുസ്തൌ ച കാമാര്ഥാവതികോപം നൃപം പ്രതി। അര്ഥഃ ശാപമദാത്തസ്മൈ ലോഭാത്ത്വം നാശമേഷ്യസി
ആശയും സമ്പത്തും രാജാവിനോട് കോപംകൊണ്ട് അവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി. സമ്പത്ത്, ലാലസയാൽ, രാജാവിനെ ശപിച്ചു: 'നീ നശ്വരനാകും.'
കാമോപ്യാഹ തവോന്മാദോ ഭവിതാ ഗംധമാദനേ। കുമാരവനമാശ്രിത്യ വിയോഗാച്ചോര്വശീഭവാത്
ആശ പറഞ്ഞു: 'ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ, കുമാരവനത്തിൽ താമസിച്ച്, ഊർവശിയുമായി വേർപിരിഞ്ഞ് നീ ആഗ്രഹത്തിൽ മയങ്ങും.'
ധര്മോപ്യാഹ ചിരായുസ്ത്വം ധാര്മികശ്ച ഭവിഷ്യസി। സംതതിസ്തവ രാജേംദ്ര യാവദാചംദ്രതാരകമ്
ധർമ്മം പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ദീർഘായുസും ധാർമ്മികതയും ലഭിക്കും; രാജാവേ, നിന്റെ വംശം ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം തുടരും.'
ശതശോ വൃദ്ധിമായാതി ന നാശം ഭുവി യാസ്യതി। ഷഷ്ടിം വര്ഷാണി ചോന്മാദ ഊര്വശീകാമസംഭവഃ
അത് നൂറുകണക്കിന് വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും, ഭൂമിയിൽ ഒരിക്കലും നശിക്കുകയില്ല; അറുപത് വർഷം നീ ഊർവശിയോടുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ മയങ്ങും.
അചിരാദേവ ഭാര്യാപി വശമേഷ്യതി ചാപ്സരാഃ। ഇത്യുക്ത്വാംതര്ദധുഃ സര്വേ രാജാ രാജ്യം തദാന്വഭൂത്
വളരെ വൈകാതെ തന്നെ, നിന്റെ ഭാര്യയായ അപ്സരസ്സും നിന്റെ വശത്താകും; ഇതു പറഞ്ഞ് എല്ലാവരും അപ്രത്യക്ഷമായി, രാജാവ് അന്ന് രാജ്യം ഭരിച്ചു.
അഹന്യഹനി ദേവേംദ്രം ദ്രഷ്ടും യാതി പുരൂരവാഃ। കദാചിദാരുഹ്യ രഥം ദക്ഷിണാംബരചാരിണാ
പ്രതിദിനം പുരൂരവസ് ഇന്ദ്രനെ കാണാൻ പോയി; ഒരിക്കൽ, അവൻ രഥത്തിൽ കയറി തെക്കേ ആകാശത്ത് യാത്ര ചെയ്തു.
സാര്ധം ശക്രേണ സോഽപശ്യന്നീയമാനാമഥാംബരേ। കേശിനാ ദാനവേംദ്രേണ ചിത്രലേഖാമഥോര്വശീമ്
അവിടെ, ശക്രനോടൊപ്പം, അവൻ കേശിനെന്ന ദാനവാധിപൻ ചിത്രലേഖയോടൊപ്പം ഊർവശിയെ ആകാശത്തിലൂടെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു.
തം വിനിര്ജിത്യ സമരേ വിവിധായുധപാതനൈഃ। പുരാ ശക്രോപി സമരേ യേന വജ്രീ വിനിര്ജിതഃ
വിവിധ ആയുധങ്ങളുടെ മഴയിൽ അവനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചു; ഒരിക്കൽ വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രനെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചവനായിരുന്നു അവൻ.
മിത്രത്വമഗമത്തേന പ്രാദാദിംദ്രായ ചോര്വശീം। തതഃപ്രഭൃതി മിത്രത്വമഗമത്പാകശാസനഃ
അവനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ച്, ഊർവശിയെ ഇന്ദ്രനു നൽകി; അതിനുശേഷം부터 പാകശാസനൻ അവനോടു സൗഹൃദം പുലർത്തി.
സര്വലോകേതിശയിതം പുരൂരവസമേവ തമ്। പ്രാഹ വജ്രീ തു സംതുഷ്ടോ നീയതാമിയമേവ ച
എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും മീതെക്കൊണ്ട പുരൂരവസിനോട് സന്തോഷത്തോടെ വജ്രധാരൻ പറഞ്ഞു: 'അവളെ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകട്ടെ.'
സാ പുരൂരവസഃ പ്രീത്യൈ ചാഗായച്ചരിതം മഹത്। ലക്ഷ്മീസ്വയംവരംനാമ ഭരതേന പ്രവര്തിതമ്
പുരൂരവസിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, അവൾ മഹത്തായ ഒരു കഥ പാടിച്ചു—ഭരതൻ ആരംഭിച്ച ലക്ഷ്മിയുടെ സ്വയംവര കഥ.
മേനകാം ചോര്വശീം രംഭാം നൃത്യധ്വമിതി ചാദിശത്। നനര്ത സലയം തത്ര ലക്ഷ്മീരൂപേണ ചോര്വശീ
മേനക, ഊർവശി, രംഭ എന്നിവരെ നൃത്തം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു; അവിടെ, ലക്ഷ്മിയുടെ രൂപത്തിൽ ഊർവശി മനോഹരമായി നൃത്തം ചെയ്തു.
സാ പുരൂരവസം ദൃഷ്ട്വാ നൃത്യംതീ കാമപീഡിതാ। വിസ്മൃതാഭിനയം സര്വം യത്പുരാതനചോദിതമ്
നൃത്തം ചെയ്യുമ്പോൾ, പുരൂരവസിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആഗ്രഹത്തിൽ മയങ്ങി ഊർവശി പഴയകാലം പഠിച്ച എല്ലാ ഭാവങ്ങളും മറന്നു.
ശശാപ ഭരതഃ ക്രോധാദ്വിയോഗാത്തസ്യ ഭൂതലേ। പംചപംചാശദബ്ദാനി ലതാഭൂതാ ഭവിഷ്യസി
വേർപാടിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ കോപംകൊണ്ട് ഭരതൻ അവളെ ശപിച്ചു: 'നീ ഭൂമിയിൽ അമ്പത്തഞ്ച് വർഷം ഒരു വിളയായി മാറും.'
തതസ്തമുര്വശീ ഗത്വാ ഭര്ത്താരമകരോച്ചിരം। ശാപാനുഭവനാംതേ ച ഉര്വശീ ബുധസൂനുനാ
അതിനുശേഷം ഊർവശി ഭർത്താവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി ദീർഘകാലം അവനോടൊപ്പം താമസിച്ചു; ശാപം അനുഭവിച്ച ശേഷം, ഊർവശി ബുധന്റെ പുത്രനോടൊപ്പം ഒന്നായി.
അജീജനത്സുതാനഷ്ടൌ നാമതസ്താന്നിബോധ മേ। ആയുര്ദൃഢായുര്വശ്യായുര്ബലായുര്ധൃതിമാന്വസുഃ
അവൾ അവനു എട്ട് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം: ആയു, ദൃഢായു, വശ്യായു, ബലായു, ധൃതിമാൻ, വസു,