നിഹത്യ നമുചിം മിത്രം തപസാ സ്വര്ഗമാപ്തവാന്। തത്ര ദത്തം നരൈഃ ശ്രാദ്ധമനംതഫലദം ഭവേത്
നമുചി എന്ന ശത്രുവിനെ തപസ്സിലൂടെ ജയിച്ച്, ഇന്ദ്രൻ സ്വർഗ്ഗം നേടിയിരുന്നു. അവിടെ മനുഷ്യർ ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം അനന്തമായ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു.
പുഷ്കരം നാമ വൈ തീര്ഥം ശാലഗ്രാമം തഥൈവ ച। ശോണപാതശ്ച വിഖ്യാതോ യത്ര വൈശ്വാനരാശയഃ
അവിടെ പുഷ്കരം എന്ന വിശുദ്ധസ്ഥലവും ശാലഗ്രാമം എന്നതും ഉണ്ട്. ശോണമാത് എന്ന പ്രശസ്തമായ സ്ഥലം, അവിടെ വൈശ്വാനരമുനി വസിക്കുന്നു.
തീര്ഥം സാരസ്വതം ചൈവ സ്വാമിതീര്ഥം തഥൈവ ച। മലംദരാ നദീ പുണ്യാ കൌശികീ ചംദ്രകാ തഥാ
അവിടെ സാരസ്വത തീർത്ഥവും സ്വാമിതീർത്ഥവും ഉണ്ട്. മലന്ദരാ എന്ന പുണ്യനദിയും, കൗശികി, ചന്ദ്രകാ എന്നീ നദികളും അവിടെയുണ്ട്.
വിദര്ഭാ ചാഥ വേഗാ ച പയോഷ്ണീ പ്രാങ്മുഖാ പരാ। കാവേരീ ചോത്തരാംഗാ ച തഥാ ജാലംധരോ ഗിരിഃ
വിദർഭം, വേഗയെന്ന വേഗമുള്ള നദി, കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന പയോഷ്ണി, കാവേരി, ഉത്തരംഗ, ജാലന്ധരപർവതം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
ഏതേഷു ശ്രാദ്ധതീര്ഥേഷു ശ്രാദ്ധമാനംത്യമശ്നുതേ। ലോഹദംഡം തഥാ തീര്ഥം ചിത്രകൂടസ്തഥൈവ ച
ഈ ശ്രാദ്ധത്തിനുള്ള തീർത്ഥങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ പരമഫലം ലഭിക്കും. അതുപോലെ തന്നെ ലോഹദണ്ഡ തീർത്ഥവും ചിത്രകൂടും ഉണ്ട്.
ദിവ്യം സര്വത്ര ഗംഗായാസ്തഥാ നദ്യാസ്തടം ശുഭമ്। കുബ്ജാമ്രകം തഥാ തീര്ഥമുര്വശീപുലിനം തഥാ
ദൈവികമായ ഗംഗയുടെ തീരവും മറ്റ് പുണ്യനദികളുടെ തീരങ്ങളും എല്ലായിടത്തും വിശുദ്ധമാണ്. അതുപോലെ കുബ്ജാമ്രകവും ഉർവശീപുലിനവും വിശുദ്ധസ്ഥലങ്ങളാണ്.
സംസാരമോചനം തീര്ഥം തഥൈവ ഋണമോചനമ്। ഏതേഷു പിതൃതീര്ഥേഷു ശ്രാദ്ധമാനംത്യമശ്നുതേ
സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്ന തീർത്ഥവും, കടങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്ന തീർത്ഥവും അവിടെയുണ്ട്. ഈ പിതൃതീർത്ഥങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ പരമഫലം ലഭിക്കും.
അട്ടഹാസം തഥാ തീര്ഥം ഗൌതമേശ്വരമേവ ച। തഥാ വസിഷ്ഠതീര്ഥം ച ഭാരതം ച തതഃ പരമ്
അട്ടഹാസം എന്ന തീർത്ഥവും, ഗൗതമേശ്വരക്ഷേത്രവും അവിടെയുണ്ട്. അതുപോലെ വസിഷ്ഠതീർത്ഥവും, പിന്നീട് ഭാരതം എന്നതും ഉണ്ട്.
ബ്രഹ്മാവര്തം കുശാവര്തം ഹംസതീര്ഥം തഥൈവ ച। പിംഡാരകം ച വിഖ്യാതം ശംഖോദ്ധാരം തഥൈവ ച
ബ്രഹ്മാവർത്തം, കുശാവർത്തം, ഹംസതീർത്ഥം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ പിണ്ഡാരകം, ശംഖോദ്ധാരം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ഭാംഡേശ്വരം ബില്വകം ച നീലപര്വതമേവ ച। തഥാ ച ബദരീതീര്ഥം സര്വതീര്ഥേശ്വരേശ്വരമ്
ഭാണ്ഡേശ്വരം, ബിൽവകം, നീലപർവതം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. അതുപോലെ തന്നെ ബദരിതീർത്ഥവും സർവതീർത്ഥേശ്വരേശ്വരക്ഷേത്രവും ഉണ്ട്.
വസുധാരാഹ്വയം തീര്ഥം രാമതീര്ഥം തഥൈവ ച। ജയംതീ വിജയാ ചൈവ ശുക്ലതീര്ഥം തഥൈവ ച
വസുധാരാ എന്ന് വിളിക്കുന്ന തീർത്ഥവും, രാമതീർത്ഥവും അവിടെയുണ്ട്. ജയന്തി, വിജയ, ശുക്ലതീർത്ഥം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
ഏഷു ശ്രാദ്ധപ്രദാതാരഃ പ്രയാംതി പരമം പദമ്। തീര്ഥം മാതൃഗൃഹം നാമ കരവീരപുരം തഥാ
ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവർ പരമപദം നേടുന്നു. അവിടെ മാതൃഗൃഹം എന്ന തീർത്ഥവും കരവീരപുരം എന്നതും ഉണ്ട്.
സപ്തഗോദാവരീനാമ സര്വതീര്ഥേശ്വരേശ്വരമ്। തത്ര ശ്രാദ്ധം പ്രദാതവ്യമനംതഫലമീപ്സുഭിഃ
സപ്തഗോദാവരി എന്ന പേരിലുള്ള, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളുടെയും അധിപതിയായ ഒരു തീർത്ഥം അവിടെയുണ്ട്. അനന്തഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവിടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.
കീകടേഷു ഗയാ പുണ്യാ പുണ്യം രാജഗൃഹം വനമ്। ച്യവനസ്യാശ്രമം പുണ്യം നദീ പുണ്യാ പുനഃപുനാ
കികടദേശത്ത്, ഗയ എന്ന പുണ്യസ്ഥലവും, രാജഗൃഹവനം എന്ന വിശുദ്ധവനവും ഉണ്ട്. ച്യവനമുനിയുടെ ആശ്രമം, വീണ്ടും പുണ്യപുനാ എന്ന വിശുദ്ധനദിയും അവിടെയുണ്ട്.
വിഷയാരാധനം പുണ്യം നദീ യാ തു പുനഃപുനാ। യത്ര ഗാഥാ വിചരതി ബ്രഹ്മണാ പരികീര്തിതാ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ആരാധനയും, വീണ്ടും വീണ്ടും സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു നദിയും, ബ്രഹ്മാവു് പ്രശംസിച്ച ഈ ഗാഥ അവിടെയുണ്ടെങ്കിൽ, അതുപോലെ തന്നെ പുണ്യകരമാണ്.
ഏഷ്ടവ്യാ ബഹവഃ പുത്രാ യദ്യേകോപി ഗയാം വ്രജേത്। യജേത വാശ്വമേധേന നീലം വാ വൃഷമുത്സൃജേത്
ഒരു പുത്രൻ പോലും ഗയയിലേക്കു് പോകുകയോ, അശ്വമേധയാഗം നടത്തുകയോ, നീല കാളയെ വിട്ടയക്കുകയോ ചെയ്താൽ, പല പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഏഷാ ഗാഥാ വിചരതി തീര്ഥേഷ്വായതനേഷു ച। സര്വേ മനുഷ്യാ രാജേംദ്ര കീര്ത്തയംതഃ സമാഗതാഃ
ഈ ഗാഥ തീർത്ഥങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു, രാജാവേ, ഒരുമിച്ചുകൂടുന്ന എല്ലാവരും അതു് പാരായണം ചെയ്യുന്നു.
കിമസ്മാകം കുലേ കശ്ചിദ്ഗയാം യാസ്യതി യഃ സുതഃ। പ്രീണയിഷ്യതി താന്ഗത്വാ സപ്തപൂര്വാംസ്തഥാപരാന്
നമ്മുടെ വംശത്തിൽ ആരാണ് ഗയയിലേക്കു് പോകുന്ന പുത്രൻ? അവൻ അവിടെ പോയാൽ ഏഴു മുൻപിതാക്കളെയും പിന്ന来的വരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കും.
മാതാമഹാനാമപ്യേവം ശ്രുതിരേഷാ ചിരംതനീ। ഗംഗായാമസ്ഥിനിചയം ഗത്വാ ക്ഷേപ്സ്യതി യഃ സുതഃ
മാതാമഹന്മാരെക്കുറിച്ചും ഈ പുരാതന ശാസ്ത്രം പറയുന്നു: ഗംഗയിലേക്കു് പോയി അസ്ഥികൂടം അവിടെ വീഴ്ത്തുന്ന പുത്രൻ.
തിലൈഃ സപ്താഷ്ടഭിര്വാപി ദാസ്യതേ ച ജലാംജലിമ്। അരണ്യത്രിതയേ വാപി പിംഡദാനം കരിഷ്യതി
ഏഴോ എട്ടോ എള്ളുകൊണ്ട് വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നവനോ, മൂന്നു വനങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും സ്ഥലത്ത് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവനോ ആരായിരിക്കും?
പ്രഥമം പുഷ്കരാരണ്യേ നൈമിഷേ തദനംതരം। ധര്മാരണ്യം പുനഃ പ്രാപ്യ ശ്രാദ്ധം ഭക്ത്യാ പ്രദാസ്യതി
ആദ്യം പുഷ്കരവനത്തിൽ, പിന്നെ നൈമിഷവനത്തിൽ, പിന്നെയും ധർമ്മവനത്തിലെത്തിയാൽ, ഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കും.
ഗയായാം ധര്മപൃഷ്ഠേ വാ സരസി ബ്രഹ്മണസ്തഥാ। ഗയാശീര്ഷവടേ ചൈവ പിതൄണാം ദത്തമക്ഷയമ്
ഗയയിൽ, ധർമ്മപൃഷ്ഠത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ തടാകത്തിൽ, ഗയയിലെ ആശ്വത്ഥവൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ — അവിടെ പിതാക്കൾക്ക് അർപ്പിക്കുന്നതൊന്നും നശിക്കില്ല.
വ്രജന്കൃത്വാ നിവാപം യസ്ത്വധ്വാനം പരിസര്പതി। നരകസ്ഥാന്പിതൄന്സോപി സ്വര്ഗം നയതി സത്വരം
അർപ്പണം നടത്തി യാത്ര തുടരുന്നവൻ, നരകത്തിൽ കഴിയുന്ന പിതാക്കന്മാരെയും വേഗത്തിൽ സ്വർഗത്തിലേക്കു് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
കുലേ തസ്യ ന രാജേംദ്ര പ്രേതോ ഭവതി കശ്ചന। പ്രേതത്വം മോക്ഷഭാവം ച പിംഡദാനാച്ച ഗച്ഛതി
അവന്റെ വംശത്തിൽ, രാജാവേ, ആരും പ്രേതമാവുന്നില്ല; പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ പ്രേതത്വവും ബന്ധനവും ഇല്ലാതാകും.
ഏകോ മുനിസ്താമ്രകരാഗ്രഹസ്തോ ഹ്യാമ്രേഷു മൂലേ സലിലം ദദാതി। ആമ്രാശ്ച സിക്താഃ പിതരശ്ച തൃപ്താ ഏകാ ക്രിയാ ദ്വ്യര്ഥകരീ പ്രസിദ്ധാ
ഒരു മുനി താമ്രവർണ്ണമായ കൈകളോടെ മാവിൻ വൃക്ഷത്തിന്റെ വേരിൽ വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നു; മാവുകൾക്ക് വെള്ളം ലഭിക്കുന്നു, പിതാക്കൾ തൃപ്തരാകുന്നു — ഒരു പ്രവൃത്തി, രണ്ട് ഫലങ്ങൾ.
ഗയായാം പിണ്ഡദാനസ്യ നാന്യദ്ദാനം വിശിഷ്യതേ। ഏകേന പിംഡദാനേന തൃപ്താസ്തേ മോക്ഷഗാമിനഃ
ഗയയിൽ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നതിനെക്കാൾ ഉത്തമമായ ദാനം മറ്റൊന്നുമില്ല; ഒരിക്കൽ പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ തൃപ്തരാകും.
ധാന്യപ്രദാനം പ്രവരം വദംതി വസുപ്രദാനം ച തഥാമുനീംദ്രാഃ। ഗയാ സുതീര്ഥേഷു നരൈഃ പ്രദത്തം തദ്ധര്മഹേതും പ്രവരം വദംതി
ധാന്യവും സമ്പത്തും നൽകുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്നു മുനിമാർ പറയുന്നു; ഗയയിലെ തിരുത്തികളിൽ മനുഷ്യർ നൽകുന്ന ദാനം ധർമ്മത്തിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ കാരണമാണെന്ന് പറയുന്നു.
സര്വാത്മനാ സുരുചിനാ മഹാചല മഹാനദീ। യേ തു പശ്യംതി താം ഗത്വാ മാനസേ ദക്ഷിണോത്തരേ
ആത്മാർത്ഥതയോടെ, വലിയ സന്തോഷത്തോടെ, ആ മഹാപർവതത്തെയും മഹാനദിയെയും കാണുന്നവർ, മാനസസരസ്സിന്റെ തെക്കോ വടക്കോ ഭാഗത്ത് എത്തിയാൽ—
പ്രണമ്യ ദ്വിജമുഖ്യേഭ്യഃ പ്രാപ്തം തൈര്ജന്മനഃ ഫലം। യദ്യദിച്ഛതി വൈ മര്ത്യസ്തത്തദാപ്നോത്യസംശയമ്
ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ വണങ്ങി, അവർ ജന്മഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; മനുഷ്യൻ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു് അവനു് ഉറപ്പായും ലഭിക്കും.
ഏഷ തൂദ്ദേശതഃ പ്രോക്തസ്തീര്ഥാനാം സഗ്രഹോ മയാ। വാഗീശോപി ന ശക്നോതി വിസ്തരാത്കിമു മാനുഷഃ
ഇങ്ങനെ ഞാൻ തിരുത്തികളുടെ സമാഹാരം സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു; വാഗ്ദേവതയ്ക്കു പോലും അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദീകരണം സാധ്യമല്ല, മനുഷ്യർക്കോ എങ്ങനെ സാധിക്കും?