ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വര്കരുദ്രാണാം സ്തവാനി വിവിധാനി ച। ഇംദ്രേശസോമസൂക്താനി പാവമാനീശ്ച ശക്തിതഃ
ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും സൂര്യനും രുദ്രനും വേണ്ടി വിവിധ സ്തോത്രങ്ങൾ, ഇന്ദ്രൻ, ഈശൻ, സോമൻ, പാവമാനന്മാർ എന്നിവർക്കുള്ള സൂക്തങ്ങൾ കഴിവനുസരിച്ച് പാരായണം ചെയ്യണം.
ബൃഹദ്രഥംതരം തത്ര ജ്യേഷ്ഠസാമാഥ രൌരവം। തഥൈവ ശാംതികാധ്യായം മധുബ്രാഹ്മണമേവ ച
അവിടെ ബൃഹത്, രഥന്തരം, ജ്യേഷ്ഠസാമം, റൗരവം, ശാന്തി അധ്യായം, മധുബ്രാഹ്മണം എന്നിവയും പാരായണം ചെയ്യണം.
മണ്ഡലബ്രാഹ്മണം തദ്വത്പ്രീതികാരി ച യത്പുനഃ। വിപ്രാണാമാത്മനശ്ചാപി തത്സര്വം സമുദീരയേത്
അതുപോലെ തന്നെ, മണ്ഡലബ്രാഹ്മണം പോലുള്ള സന്തോഷം നൽകുന്ന ഗ്രന്ഥങ്ങളും, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും സ്വയം തനിക്കുമുള്ള അനുഭവത്തിനായി എല്ലാം പാരായണം ചെയ്യണം.
ഭാരതാധ്യയനം കാര്യം പിതൄണാം പരമപ്രിയം। ഭുക്തവത്സു ച വിപ്രേഷു ഭോജ്യതോയാദികം നൃപ
ഭാരതം പഠിക്കേണ്ടതാണ്, അതാണ് പിതാക്കന്മാർക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയം. ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിന് ശേഷം ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും വെള്ളവും മറ്റും സമർപ്പിക്കണം, രാജാവേ.
സാര്വവര്ണികമന്നാദ്യമാനയേത്സാവധാരണം। സമുത്സൃജേദ്ഭുക്തവതാമഗ്രതോ വികിരാന്ഭുവി
എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും യോജിച്ച ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ ആദരവോടെ കൊണ്ടുവരണം. ഭക്ഷണം കഴിച്ചവരുടെ മുമ്പിൽ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ വിതറണം.
അഗ്നിദഗ്ധാശ്ച യേ ജീവാ യേപ്യദഗ്ധാഃ കുലേ മമ। ഭൂമൌ ദത്തേന തൃപ്യംതു തൃപ്താ യാംതു പരാം ഗതിം
എന്റെ കുടുംബത്തിൽ അഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരും അല്ലാത്തവരും ഭൂമിയിൽ നൽകിയതുകൊണ്ട് തൃപ്തരാകട്ടെ. തൃപ്തരായി പരമഗതിയിൽ എത്തട്ടെ.
യേഷാം ന മാതാ ന പിതാ ന ബംധുര്ന ചാപി മിത്രം ന തഥാന്നമസ്തി। തത്തൄപ്തയേന്നം ഭുവി ദത്തമേതത്പയാതു യോഗായ യതോ യതസ്തേ
അമ്മയില്ലാത്തവർക്കും അച്ചനില്ലാത്തവർക്കും ബന്ധുക്കളില്ലാത്തവർക്കും സുഹൃത്തുക്കളില്ലാത്തവർക്കും ഭക്ഷണമില്ലാത്തവർക്കും ഭൂമിയിൽ നൽകിയ ഈ അന്നം തൃപ്തി നൽകുകയും അവരവരുടെ യോഗ്യമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ.
അസംസ്കൃതപ്രമീതാനാം ത്യാഗിനാം കുലഭാഗിനാം। ഉഛിഷ്ടഭാഗധേയാനാം ദര്ഭേഷു വികിരാസനം
ശുദ്ധിക്രമം ലഭിക്കാതെ മരിച്ചവർക്കും, സന്യാസികൾക്കും, കുടുംബത്തിൽ പങ്ക് വഹിച്ചവർക്കും, അവശിഷ്ടം അർഹിക്കുന്നവർക്കും ദർഭയിൽ അർപ്പണം വിതറണം.
തൃപ്താന്ജ്ഞാത്വോദകം ദദ്യാത്സകൃദ്വികിരണേ തഥാ। വിപ്രലിപ്തമഹീപൃഷ്ടേ ഗോശകൃന്മൂത്രവാരിണാ
പിതൃകൾക്ക് തൃപ്തി വരുത്താൻ, ഒരിക്കൽ മാത്രം വെള്ളം ചിതറിക്കൊടുക്കണം. പശുവിന്റെ ചാണകം, മൂത്രം, അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളം പുരണ്ട നിലത്തായാലും കൊടുക്കാം.
നിധായ ദര്ഭാന്വിധിവദ്ദക്ഷിണാഗ്രാന്പ്രയത്നതഃ। സര്വവര്ണവിധാനേന പിംഡാംശ്ച പിതൃയജ്ഞവത്
ദർഭാ പുല്ല് ദക്ഷിണ ദിശയിലായി ശുദ്ധമായി വെച്ച്, എല്ലാ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ച്, പിതൃയജ്ഞത്തിൽപോലെ പിണ്ടങ്ങൾ ഒരുക്കണം.
അവനേജനപൂര്വം തു നാമഗോത്രം തു മാനവഃ। ഉക്ത്വാ പുഷ്പാദികം ദത്വാ കൃത്വാ പ്രത്യവനേജനം
കൈ കഴുകുന്നതിന് മുമ്പ്, ആൾ തന്റെ പേര്, ഗോത്രം എന്നിവ ഉച്ചരിച്ച്, പൂക്കൾ മുതലായവ അർപ്പിച്ച്, പിന്നെ കൈ കഴുകണം.
ജ്ഞാത്വാപസവ്യം സവ്യേന പാണിനാ ത്രിഃ പ്രദക്ഷിണം। പിതൃവന്മാതൃകം കാര്യം വിധിവദ്ദര്ഭപാണിനാ
എന്താണ് ഇടതുവശത്ത് വയ്ക്കേണ്ടതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, വലതുകൈ കൊണ്ട് മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം നടത്തണം. പിതാക്കന്മാർക്ക് ചെയ്തതുപോലെ മാതാക്കൾക്കും ദർഭാ പുല്ല് കൈയിൽ പിടിച്ച് വേണ്ട ചടങ്ങുകൾ ചെയ്യണം.
ദീപപ്രജ്വാലനം തദ്വത്കുര്യാത്പുഷ്പാര്ചനം ബുധഃ। തഥാ ചാംതേഷു ചാചമ്യ ദദ്യാച്ചാപഃ സകൃത്സകൃത്
അതു പോലെ തന്നെ, ബുദ്ധിമാൻ ദീപം തെളിച്ച് പൂജയും പൂക്കൾ അർപ്പിക്കലും നടത്തണം. അവസാനം, വെള്ളം ചുരണ്ടി, വീണ്ടും വീണ്ടും വെള്ളം അർപ്പിക്കണം.
തഥാ പുഷ്പാക്ഷതാന്പശ്ചാദക്ഷയ്യോദകമേവ ച। സതിലം നാമഗോത്രേണ ദദ്യാച്ഛക്ത്യാ ച ദക്ഷിണാമ്
ശേഷം, പൂക്കൾ, അക്ഷതം, തിലം ചേർത്ത അക്ഷയജലം എന്നിവയും, പേര്, ഗോത്രം ഉച്ചരിച്ച്, കഴിവനുസരിച്ച് ദാനവും അർപ്പിക്കണം.
ഗോഭൂഹിരണ്യവാസാംസി ഭവ്യാനി ശയനാനി ച। ദദ്യാദ്യദിഷ്ടം വിപ്രാണാമാത്മനഃ പിതുരേവ ച
പശു, ഭൂമി, പൊന്നു, വസ്ത്രങ്ങൾ, നല്ല കിടക്കകൾ എന്നിവ, തനിക്കോ പിതാവിനോ ഇഷ്ടംപോലെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്യണം.
വിത്തശാഠ്യേന രഹിതഃ പിതൃഭ്യഃ പ്രീതിമാവഹേത്। തതഃ സ്വധാവാചനകം വിശ്വേദേവേഷു ചോദകം
ലാഭലോഭം ഇല്ലാതെ, പിതൃകൾക്ക് സന്തോഷം വരുത്തണം. പിന്നെ സ്വധാ ഉച്ചരിച്ച്, വിശ്വദേവന്മാർക്ക് വെള്ളം അർപ്പിക്കണം.
ദത്വാശീഃ പ്രതിഗൃഹ്ണീയാദ്ദ്വിജേഭ്യോപി യഥാ ബുധഃ। അഘോരാഃ പിതരഃ സംതു സംത്വിത്യുക്തഃ പുനര്ദ്വിജൈഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്ന് ആശീർവാദം വാങ്ങിയ ശേഷം, 'പിതാക്കന്മാർ ദയയുള്ളവരാകട്ടെ' എന്ന് പറയണം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ അതിന് മറുപടി പറയണം.
ഗോത്രം തഥാ വര്ദ്ധതാം തു തഥേത്യുക്തശ്ച തൈഃ പുനഃ। സ്വസ്തിവാചനകം കുര്യാത്പിംഡാനുദ്ധൃത്യ ഭക്തിതഃ
'ഗോത്രം വർദ്ധിക്കട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, അവർ 'അങ്ങനെ ആയിരിക്കട്ടെ' എന്ന് മറുപടി പറയുമ്പോൾ, ഭക്തിയോടെ പിണ്ടങ്ങൾ എടുത്ത്, ശുഭാശംസകൾ ഉച്ചരിക്കണം.
ഉച്ഛേഷണം തു തത്തിഷ്ഠേദ്യാവദ്വിപ്രവിസര്ജനമ്। തതോ ഗൃഹബലിം കുര്യാദിതി ധര്മോ വ്യവസ്ഥിതഃ
പിണ്ടത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിടുവിക്കുന്നതുവരെ നിലത്ത് വയ്ക്കണം. അതിന് ശേഷം ഗൃഹബലി നടത്തണം — ഇതാണ് നിശ്ചിത നിയമം.
ഉച്ഛേഷണം ഭൂമിഗതമജിഹ്മസ്യാശഠസ്യ ച। ദാസവര്ഗസ്യ തത്പിംഡം ഭാഗധേയം പ്രചക്ഷതേ
നേരായ മനസ്സുള്ളവർക്കും വഞ്ചനയില്ലാത്തവർക്കും, ദാസവർഗ്ഗത്തിനും, നിലത്ത് ശേഷിക്കുന്ന പിണ്ടം അവകാശമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
പിതൃഭിര്നിര്മിതം പൂര്വമേതദാപ്യായനം സദാ। അവ്രതാനാമപുത്രാണാം സ്ത്രീണാമപി നരാധിപ
പണ്ടു പിതാക്കന്മാർ നിർമിച്ച ഈ പോഷണം, വ്രതമില്ലാത്തവർക്കും, മകനില്ലാത്തവർക്കും, സ്ത്രീകൾക്കുമാണ്, രാജാവേ.
തതഃ സ്ഥാനാഗ്രതഃ സ്ഥിത്വാ പ്രതിഗൃഹ്യാംബുപാത്രികാം। വാജേവാജേതി ച ജപന്കുശാഗ്രേണ വിസര്ജയേത്
ശേഷം, ആ സ്ഥലത്തിന് മുന്നിൽ നിന്ന് വെള്ളപ്പാത്രം സ്വീകരിച്ച്, 'ശുഭം ആയിരിക്കട്ടെ' എന്ന് ജപിച്ച്, കുശാഗ്രത്തിൽ നിന്ന് വിടവാങ്ങണം.
ബഹിഃ പ്രദക്ഷിണം കുര്യാത്പദാന്യഷ്ടാവനുവ്രജേത്। ബംധുവര്ഗേണ സഹിതഃ പുത്രഭാര്യാസമന്വിതഃ
പിന്നീട്, ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം, മകനും ഭാര്യയും ചേർന്ന്, പുറത്തു വലംവച്ച് എട്ട് പടി മുന്നോട്ട് പോകണം.
നിവൃത്യ പ്രണിപത്യാഥ പ്രയുജ്യാഗ്നിം സ മംത്രവിത്। വൈശ്വദേവം പ്രകുര്വീത നൈത്യികം ബലിമേവ ച
തിരിച്ച് വന്ന്, നമസ്കരിച്ചു, മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അഗ്നി തെളിച്ച്, വൈശ്വദേവം, ദിവസേന നടത്തേണ്ട ബലിയും ചെയ്യണം.
തതസ്തു വൈശ്വദേവാംതേ സഭൃത്യസുതബാംധവഃ। ഭുംജീതാതിഥിസംയുക്തഃ സര്വം പിതൃനിഷേവിതം
ശേഷം, വൈശ്വദേവം കഴിഞ്ഞ്, ഭൃത്യന്മാരും മക്കളും ബന്ധുക്കളും ചേർന്ന്, അതിഥികളോടൊപ്പം പിതൃകൾക്ക് അർപ്പിച്ചതെല്ലാം ഭക്ഷിക്കണം.
ഏതച്ചാനുപനീതോപി കുര്യാത്സര്വേഷു പര്വസു। ശ്രാദ്ധം സാധാരണം നാമ സര്വകാമഫലപ്രദമ്। ഭാര്യാവിരഹിതോപ്യേതത്പ്രവാസസ്ഥോപി ഭക്തിമാന്
ഉപനയനം ചെയ്യാത്തവരും എല്ലാ പര്വദിനങ്ങളിലും ഈ പൊതുശ്രാദ്ധം നടത്തണം; ഇത് എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നു. ഭാര്യ ഇല്ലാത്തവരും വിദേശത്ത് കഴിയുന്നവരും ഭക്തിയോടെ ഇതു ചെയ്യാം.
ശൂദ്രോപ്യമംത്രകം കുര്യാദനേന വിധിനാ നൃപ। തൃതീയമാഭ്യുദയികം വൃദ്ധിശ്രാദ്ധം വിധീയതേ
രാജാവേ, ഈ വിധം അനുസരിച്ച് ഒരു ശൂദ്രനും അമാന്തരക കര്മ്മം ചെയ്യാം. മൂന്നാമത്തേത് സമൃദ്ധി ലഭിച്ചപ്പോള് ചെയ്യുന്ന വൃദ്ധിശ്രാദ്ധമാണ്.
ഉത്സവാനംദസംസ്കാരേ യജ്ഞോദ്വാഹാദിമംഗലേ। മാതരഃ പ്രഥമം പൂജ്യാഃ പിതരസ്തദനംതരം
ഉത്സവങ്ങളിലും സന്തോഷകരമായ ചടങ്ങുകളിലും യാഗങ്ങളിലും വിവാഹങ്ങളിലും മറ്റും ആദ്യം അമ്മമാരെ ആരാധിക്കണം, അതിന് ശേഷം അപ്പന്മാരെ.
തതോ മാതാമഹാ രാജന്വിശ്വേദവാസ്തഥൈവ ച। പ്രദക്ഷിണോപചാരേണ ദധ്യക്ഷതഫലോദകൈഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അമ്മാവന്മാരെയും വിശ്വദേവന്മാരെയും കൂടി, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് തൈര്, അക്ഷത, പഴം, വെള്ളം എന്നിവ നല്കി ആദരിക്കണം.
പ്രാങ്മുഖോ നിര്വപേത്പിംണ്ഡാന്പൂര്വാംശ്ചൈവ പുരാതനാന്। സംപന്നമിത്യഭ്യുദയേ ദദ്യാദര്ഘം ദ്വയോര്ദ്വയോഃ
കിഴക്കോട്ട് മുഖം നോക്കി, പിതാക്കന്മാരെ ആദ്യം മുതല് ക്രമമായി പിണ്ഡം അര്പ്പിക്കണം. സമൃദ്ധി ലഭിച്ചപ്പോള് ഓരോ ദമ്പതിമാര്ക്കും അര്ഘ്യം നല്കണം.