ഫാല്ഗുനസ്യ ത്വമാവാസ്യാ പൌഷസ്യൈകാദശീ തഥാ। ആഷാഢസ്യാപി ദശമീ മാഘമാസസ്യ സപ്തമീ
ഫാൽഗുണത്തിലെ അമാവാസ്യ, പൗഷത്തിലെ പതിനൊന്നാം ദിവസം, ആഷാഢത്തിലെ പത്താം ദിവസം, മാഘത്തിലെ ഏഴാം ദിവസം എന്നിവയും ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉത്തമമാണ്.
ശ്രാവണേ ചാഷ്ടമീ കൃഷ്ണാ തഥാഷാഢീ ച പൂര്ണിമാ। കാര്തികീ ഫാല്ഗുനീ ചൈവാ ജ്യേഷ്ഠേ പംചദശീ സിതാ
ശ്രാവണത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ എട്ടാം ദിവസം, ആഷാഢത്തിലെ പൂർത്തിചന്ദ്രദിനം, കാർത്തികിയും ഫാൽഗുണിയും പൗർണമി, ജ്യേഷ്ഠത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം പാക്ഷികം എന്നിവയും ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉത്തമമാണ്.
മന്വംതരാദയസ്ത്വേതാ ദത്തസ്യാക്ഷയകാരികാഃ। പാനീയമപ്യത്ര തിലൈര്വിമിശ്രം ദദ്യാത്പിതൃഭ്യഃ പ്രയതോ മനുഷ്യഃ
മന്വന്തരാദി തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തികൾ ദാനത്തിനുള്ള അനന്തഫലം നൽകുന്നു. ഇവിടെ, ഒരാൾ ഭക്തിയോടെ തിലം കലർത്തിയ വെള്ളം പിതാക്കള്ക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ അതും വലിയ ഫലമാണ്.
ശ്രാദ്ധം കൃതം തേന സമാസ്സഹസ്രം രഹസ്യമേതത്പിതരോ വദംതി। വൈശാഖ്യാമുപവാസേഷു തഥോത്സവമഹാലയേ
ഇതിലൂടെ ചെയ്ത ശ്രാദ്ധം പിതാക്കള്ക്ക് ആയിരം വർഷം ഫലം നൽകുന്നു — ഇതൊരു രഹസ്യോപദേശമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് വൈശാഖ മാസത്തിലെ ഉപവാസങ്ങളിലും മഹാലയ മഹോത്സവത്തിലും ഇതിന് കൂടുതൽ ഫലമുണ്ട്.
തീര്ഥായതനഗോഷ്ഠേഷു ദ്വീപോദ്യാനഗൃഹേഷു ച। വിവിക്തേഷൂപലിപ്തേഷു ശ്രാദ്ധം ദേയം വിജാനതാ
ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ദൈവാലയങ്ങളിലും പശുശാലകളിലും ദ്വീപുകളിലും തോട്ടങ്ങളിലും വീടുകളിലും, ശുദ്ധവും ഒറ്റപ്പെട്ടതുമായ സ്ഥലങ്ങളിലും മനസ്സോടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.
വിപ്രാന്പൂര്വേപരേചാഹ്നി വിനീതാത്മാനി മംത്രയേത്। ശീലവൃത്തഗുണോപേതാന്വയോരൂപസമന്വിതാന്
മുന്ദിനമോ പിറകേ ദിവസമോ, നല്ല സ്വഭാവവും നല്ല ഗുണങ്ങളും ഉറ്റ വംശവും രൂപവും ഉള്ള വിനീതരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ക്ഷണിക്കണം.
ദ്വൌ ദൈവേ പിതൃകൃത്യേ ത്രീനേകൈകമുഭയത്ര വാ। ഭോജയേത്സുസമൃദ്ധോപി ന പ്രകുര്വീത വിസ്തരമ്
ദൈവകർമക്ക് രണ്ട് പേരെയും, പിതൃകർമ്മക്ക് മൂന്ന് പേരെയും, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടിടത്തും ഓരോരുത്തരെയും വിളിച്ച് ഭോജനമൊരുക്കണം. എത്ര സമ്പന്നനാണെങ്കിലും അതിൽ അതിരുകടക്കരുത്.
വിശ്വേദേവാന്യവൈഃ പുഷ്പൈരഭ്യര്ച്യാസനപൂര്വകം। പൂരയേത്പാത്രയുഗ്മം തു സ്ഥാപ്യം ദര്ഭപവിത്രകേ
വിശ്വദേവന്മാരെ പുതിയ പുഷ്പങ്ങളാൽ, യോഗ്യമായ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി പൂജിച്ച്, രണ്ടു പാത്രങ്ങൾ വെള്ളം നിറച്ച് ദർഭയാൽ ശുദ്ധമാക്കിയ സ്ഥലത്ത് വയ്ക്കണം.
ശന്നോദേവീത്യപഃ കുര്യാദ്യവോസീതി യവാനപി। ഗംധപുഷ്പൈസ്തു സംപൂജ്യ വിശ്വാന്ദേവാന്പ്രതിന്യസേത്
'ശന്നോ ദേവീ' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി വെള്ളം ഒഴിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ 'യവോസി' എന്നു ചൊല്ലി യവം ഇടാം. പിന്നെ സുഗന്ധവും പുഷ്പവും അർപ്പിച്ച് വിശ്വദേവന്മാരെ പൂജിക്കണം.
വിശ്വേദേവാസ ഇത്യാഭ്യാമാവാഹ്യ വികിരേദ്യവാന്। യവോസി ധാന്യരാജസ്ത്വം വാരുണോ മധുമിശ്രിതഃ
'വിശ്വദേവാസ' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി അവരെ ആഹ്വാനിച്ച്, 'നീ ധാന്യങ്ങളുടെ രാജാവായ യവം, മധു കലർന്നത്, വരുണനോടു ബന്ധപ്പെട്ടത്' എന്ന് പറഞ്ഞ് യവം വിതറണം.
അഭ്യര്ച്യ ഗംധാദ്യുത്സൃജ്യ പിതൃയജ്ഞം സമാരഭേത്। ദര്ഭാസനാദി കൃത്വാദൌ ത്രീണി പാത്രാണി ചാര്ചയേത്
സുഗന്ധാദികൾ അർപ്പിച്ച് പൂജയോടെ ഹോമം കഴിച്ച്, ദർഭയാൽ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി, ആദ്യം മൂന്ന് പാത്രങ്ങൾ പൂജിച്ച് പിതൃയജ്ഞം ആരംഭിക്കണം.
സപവിത്രാണി കൃത്വാദൌ ശന്നോദേവീത്യപഃ ക്ഷിപേത്। തിലോസീതി തിലാന്കുര്യാദ്ഗന്ധപുഷ്പാദികം പുനഃ
ആദ്യം പാത്രങ്ങൾ ദർഭയാൽ ശുദ്ധമാക്കി, 'ശന്നോ ദേവീ' എന്നു ചൊല്ലി വെള്ളം ഒഴിച്ച്, 'തിലോസി' എന്നു ചൊല്ലി തിലം ഇടണം, പിന്നെ വീണ്ടും സുഗന്ധവും പുഷ്പവും അർപ്പിക്കണം.
പാത്രം വനസ്പതിമയം തഥാ പര്ണമയം പുനഃ। രാജതം വാ പ്രകുര്വീത തഥാ സാഗരസംഭവമ്
പാത്രം മരത്തിൽ നിന്നോ ഇലയിൽ നിന്നോ ഉണ്ടാക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളിയിൽ നിന്നോ സമുദ്രത്തിൽ നിന്നോ ഉത്ഭവിച്ച വസ്തുക്കളിൽ നിന്നോ ഉണ്ടാക്കാം.
സൌവര്ണം രാജതം താമ്രം പിതൄണാം പാത്രമുച്യതേ। രജതസ്യ കഥാ വാപി ദര്ശനം ദാനമേവ ച
പിതാക്കന്മാർക്ക് പൊന്നിൽ, വെള്ളിയിൽ, താമ്രത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ പാത്രം ഉത്തമം എന്ന് പറയുന്നു. വെള്ളിയുടെ കഥയോ, കാഴ്ചയോ, ദാനമോ എല്ലാം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
രാജതൈര്ഭാജനൈരേഷാം പിതൄണാം രജതാന്വിതൈഃ। വാര്യപി ശ്രദ്ധയാ ദത്തമക്ഷയായോപകല്പതേ
വെള്ളിയിൽ ഉണ്ടാക്കിയ പാത്രങ്ങളിലും വെള്ളി അലങ്കാരമുള്ള പാത്രങ്ങളിലും വിശ്വാസത്തോടെ വെള്ളം പിതാക്കള്ക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ അതിന് അനന്തമായ ഫലം ലഭിക്കും.
അദ്യാപി പിതൃപാത്രേഷു പിതൄണാം രാജതാന്വിതമ്। ശിവനേത്രോദ്ഭവം യസ്മാദുത്തമം പിതൃവല്ലഭമ്
ഇന്നും പിതൃപാത്രങ്ങളിൽ വെള്ളി അലങ്കാരമുള്ളത് ഏറ്റവും ഉത്തമവും പിതാക്കള്ക്ക് പ്രിയവുമാണ്, കാരണം അത് ശിവന്റെ കണ്ണിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് പറയുന്നു.
ഏവം പാത്രാണി സംകല്പ്യ യഥാലാഭം വിമത്സരഃ। യാ ദിവ്യേതി പിതുര്നാമ ഗോത്രേ ദര്ഭാന്കരേ ന്യസേത്
ഇങ്ങനെ, സ്വന്തമായ ശേഷിയനുസരിച്ച് പാത്രങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം, അസൂയ ഇല്ലാതെ. 'യാ ദിവ്യേതി' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി, പിതാവിന്റെ പേര്, ഗോത്രം ചേർത്ത് ദർഭ പുല്ല് കൈയിൽ വയ്ക്കണം.
പിതൄനാവാഹയിഷ്യാമി തഥേത്യുക്തഃ സ തൈഃ പുനഃ। ഉശംതസ്ത്വാ തഥായന്തു ഋഗ്മ്യാമാവാഹയേത്പിതൄന്
'ഞാൻ പിതാക്കളെ ആഹ്വാനിക്കും' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവരാൽ സമ്മതം ലഭിച്ച ശേഷം, 'ഉശന്തസ്ത്വാ തഥാ യന്തു' എന്ന ഋഗ്വേദമന്ത്രം ചൊല്ലി പിതാക്കളെ ആഹ്വാനിക്കണം.
യാ ദിവ്യേത്യര്ഘ്യമുത്സൃജ്യ ദദ്യാദ്ഗംധാദികം തതഃ। വസ്ത്രോത്തരം ദര്ഭപൂര്വം ദത്വാ സംശ്രയമാദിതഃ
'യാ ദിവ്യേതി' എന്നു ചൊല്ലി അർഘ്യം സമർപ്പിച്ച്, പിന്നെ സുഗന്ധാദികൾ അർപ്പിക്കണം. ദർഭയോടുകൂടിയ വസ്ത്രം സമർപ്പിച്ച് ആദ്യം അഭയം നൽകണം.
പിതൃപാത്രേ നിധായാഥ ന്യുബ്ജമുത്തരതോ ന്യസേത്। പിതൃഭ്യഃ സ്ഥാനമസീതി നിധായ പരിവേഷയേത്
പിതൃപാത്രത്തിൽ അർപ്പണം വച്ചശേഷം, അതു വടക്കോട്ട് മുഖമാക്കി വയ്ക്കണം. പിതാക്കള്ക്ക് ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി, അവർക്കായി ഭോജനം വിളമ്പണം.
തത്രാപി പൂര്വതഃ കുര്യാദഗ്നികാര്യം വിമത്സരഃ। ഉഭാഭ്യാമപി ഹസ്താഭ്യാമാഹൃത്യ പരിവേഷയേത്൧൫൦ 1.9.
അവിടെയും മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ, അസൂയയില്ലാതെ അഗ്നികാര്യങ്ങൾ നടത്തണം. ഇരുവശത്തെയും കൈകൊണ്ട് അർപ്പണങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് സമർപ്പിക്കണം.
ഉശന്തസ്ത്വേതി തം ദര്ഭം പാണിഭക്തം വിശേഷതഃ। ഗുണാന്വിതൈശ്ച ശാകാദ്യൈര്നാനാഭക്ഷ്യൈസ്തഥൈവ ച
‘ഉശന്തസ്ത്വ്’ എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ, പ്രത്യേകമായി ആ ദർഭയും കൈകൊണ്ട് സമർപ്പിക്കണം. നല്ല ഗുണമുള്ള പലവിധ പച്ചക്കറികളും മറ്റു വിഭവങ്ങളും ചേർത്ത് അർപ്പിക്കണം.
അന്നം ച സദധിക്ഷീരം ഗോഘൃതം ശര്കരാന്വിതം। മാസം പ്രീണാതി വൈ സര്വാന്പിതൄനിത്യാഹ പദ്മജഃ
തയിരും പാലും പശുവിന്റെ നെയ്യും പഞ്ചസാരയും ചേർത്ത അന്നം പിതാക്കളെ ഒരു മാസം മുഴുവൻ സന്തോഷിപ്പിക്കും എന്ന് പദ്മജൻ പറയുന്നു.
ദ്വൌ മാസൌ മത്സ്യമാംസേന ത്രീന്മാസാന്ഹാരിണേന തു। ഔരഭ്രേണാഥ ചതുരഃ ശാകുനേനാഥ പംച വൈ
മീനിന്റെ മാംസം നൽകിയാൽ രണ്ട് മാസം, മാൻമാംസം നൽകിയാൽ മൂന്ന് മാസം, ആടിന്റെ മാംസം നൽകിയാൽ നാല് മാസം, പക്ഷിമാംസം നൽകിയാൽ അഞ്ച് മാസം തൃപ്തി നിലനിൽക്കും.
വാരാഹസ്യ തു മാംസേന ഷണ്മാസം തൃപ്തിരുത്തമാ। സപ്തലോഹസ്യ മാംസേന തഥാഷ്ടാവാജകേന തു
പന്നിയുടെ മാംസം നൽകിയാൽ ആറു മാസം തൃപ്തി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആയിരിക്കും. ഏഴു കാളകളുടെ മാംസം നൽകിയാൽ ഏഴ് മാസം, ആടിന്റെ മാംസം നൽകിയാൽ എട്ട് മാസം തൃപ്തി ഉണ്ടാകും.
പൃഷതസ്യ തു മാംസേന തൃപ്തിര്മാസാന്നവൈവ തു। ദശമാസാംശ്ച തൃപ്യംതേ വരാഹമഹിഷാമിഷൈഃ
ചിതറിയ കുരങ്ങിന്റെ മാംസം നൽകിയാൽ ഒമ്പത് മാസം തൃപ്തി നിലനിൽക്കും. പന്നി, കാള എന്നിവയുടെ മാംസം നൽകിയാൽ പത്ത് മാസം തൃപ്തി ഉണ്ടാകും.
ശശകൂര്മയോസ്തു മാംസേന മാസാനേകാദശൈവ തു। സംവത്സരം തു ഗവ്യേന പയസാ പായസേന വാ
മുയലിന്റെയും ആമയുടെയും മാംസം നൽകിയാൽ പതിനൊന്ന് മാസം തൃപ്തി നിലനിൽക്കും. പശുവിന്റെ പാൽ അല്ലെങ്കിൽ പാൽപായസം നൽകിയാൽ ഒരു സംവത്സരം മുഴുവൻ തൃപ്തി ഉണ്ടാകും.
സൌകരേണ തു തൃപ്യംതേ മാസാന്പംചദശൈവ തു। വാര്ധ്രീണസസ്യ മാംസേന തൃപ്തിര്ദ്വാദശവാര്ഷികീ
പന്നിയിറച്ചിയാൽ പതിനഞ്ച് മാസം തൃപ്തി നിലനിൽക്കും. ഖഡ്ഗമൃഗത്തിന്റെ മാംസം നൽകിയാൽ പന്ത്രണ്ടു വർഷം തൃപ്തി ഉണ്ടാകും.
കാലശാകേന ചാനംത്യം ഖഡ്ഗമാംസേന ചൈവ ഹി। യത്കിംചിന്മധുനാ മിശ്രം ഗോക്ഷീരം ദധിപായസമ്
കാളശാകം, ഖഡ്ഗമത്സ്യത്തിന്റെ മാംസം എന്നിവ നൽകിയാൽ തൃപ്തി അനന്തമായിരിക്കും. തേൻ ചേർത്ത പശുവിന്റെ പാൽ, തയിർ, പായസം എന്നിവയും അതുപോലെ തന്നെ.
ദത്തമക്ഷയമിത്യാഹുഃ പിതരഃ പൂര്വദേവതാഃ। സ്വാധ്യായം ശ്രാവയേത്പിത്ര്യം പുരാണാന്യഖിലാനി ച
ഇങ്ങനെ നൽകിയതെല്ലാം ക്ഷയിക്കാത്തതാണെന്ന് പിതാക്കന്മാർ, പുരാതന ദേവന്മാർ പറയുന്നു. സ്വാധ്യായവും പിതൃകർമ്മങ്ങളും പുരാണങ്ങൾ മുഴുവൻ വായിപ്പിക്കണം.