വര്ജയേത്ക്രോധപരതാം സ്മരന്നാരായണം ഹരിമ്। തൃപ്താന്ജ്ഞാത്വാ പുനഃ കുര്യാദ്വികിരം സാര്വവര്ണികം
കോപം ഉള്ളവരെ ഒഴിവാക്കി, നാരായണൻ ഹരിയെ ഓർത്ത്, പിതാക്കന്മാർ തൃപ്തരാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, വീണ്ടും എല്ലാവർക്കും വിതരണ കര്മ്മം നടത്തണം.
വിധൃത്യ സോദകം ത്വന്നം സതിലം പ്രക്ഷിപേദ്ഭുവി। ആചാംതേഷു പുനര്ദദ്യാജ്ജലം പുഷ്പാക്ഷതോദകമ്
വെള്ളവും എള്ളും ചേർത്ത അന്നം നിലത്ത് ചിതറിക്കണം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ കഴിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, വീണ്ടും പുഷ്പവും അക്ഷതവും ചേർത്ത വെള്ളം സമർപ്പിക്കണം.
സ്വധാവാചനകം സര്വം പിംഡോപരി സമാചരേത്। ദേവാദ്യംതം പ്രകുര്വീത ശ്രാദ്ധനാശോന്യഥാ ഭവേത്
എല്ലാ പിണ്ഡങ്ങൾക്കും സ്വധാ വചനങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം; ദേവതകൾ മുതൽ അവസാനം വരെ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം, അല്ലെങ്കിൽ ശ്രാദ്ധം ഫലപ്രദമാകില്ല.
വിസൃജ്യ വിപ്രാന്പ്രണതസ്തേഷാം കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണമ്। ദക്ഷിണാംദിശമാകാംക്ഷന്പിതൄനുദ്ദിശ്യ മാനവഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിടവാങ്ങിച്ച്, അവർക്കു നമസ്കരിച്ച് ചുറ്റി നടന്ന്, ദക്ഷിണദിശയെ നോക്കി, പിതാക്കന്മാരെ അഭിമുഖീകരിക്കണം.
ദാതാരോ നോഭിവര്ദ്ധംതാം വേദാഃ സന്തതിരേവ ച। ശ്രദ്ധാ ച നോ മാ വ്യഗമദ്ബഹുദേയം ച നോസ്ത്വിതി
നമ്മുടെ ദാനദായകരുടെ എണ്ണം വർധിക്കട്ടെ, വേദങ്ങളും നമ്മുടെ വംശവും തുടർന്നുനില്ക്കട്ടെ. നമ്മുടെ വിശ്വാസം കുറയാതിരിക്കട്ടെ, നമുക്ക് എപ്പോഴും ധാരാളം ദാനം ചെയ്യാൻ കഴിയട്ടെ.
അന്നം ച നോ ബഹുഭവേദതിഥീംശ്ച ലഭേമഹി। യാചിതാരശ്ച നഃ സംതു മാ ച യാചിഷ്മ കംചന
നമുക്ക് ധാരാളം അന്നം ലഭിക്കട്ടെ, അതിഥികളെ സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയട്ടെ. നമ്മിൽ നിന്ന് ചോദിക്കുന്നവർ ഉണ്ടാകട്ടെ, നാം ആരോടും യാചിക്കേണ്ടി വരാതിരിക്കട്ടെ.
ഏതദഗ്നിമതഃ പ്രോക്തമന്വാഹാര്യം തു പാര്വണം। യഥേംദുസംക്ഷയേ തദ്വദന്യത്രാപി നിഗദ്യതേ
അഗ്നിമാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, അന്വാഹാര്യ യാഗത്തിന്റെ നിയമം ഇതാണ്. ചന്ദ്രൻ കുറയുന്ന സമയത്ത് ചെയ്യുന്നപോലെ, മറ്റിടങ്ങളിലും ഇതേവിധം നടത്തണം.
പിംഡാംസ്തു ഗോജവിപ്രേഭ്യോ ദദ്യാദഗ്നൌ ജലേപി വാ। വപ്രാംതേ വാഥ വികിരേദാപോഭിരഥ വാപയേത്
അന്നബലികൾ പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും അഗ്നിയിലേക്കോ വെള്ളത്തിലേക്കോ സമർപ്പിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ വയലിന്റെ അറ്റത്ത് വിതറിയോ വെള്ളത്തിൽ ഒഴിച്ചോ സമർപ്പിക്കാം.
പത്നീം തു മധ്യമം പിംഡം പ്രാശയേദ്വിനയാന്വിതാമ്। ആധത്ത പിതരോ ഗര്ഭം പുത്രസംതാനവര്ദ്ധനം
ഭാര്യ വിനയത്തോടെ നടുവിലത്തെ പിണ്ഡം കഴിക്കണം. അപ്പോൾ പിതാക്കന്മാർ കുട്ടികളുടെ വർദ്ധനയ്ക്കായി ഗർഭത്തിൽ വിത്ത് നിക്ഷേപിക്കുന്നു.
താവന്നിര്വാപണം തിഷ്ഠേദ്യാവദ്വിപ്രാ വിസര്ജിതാഃ। വൈശ്വദേവം തതഃ കുര്യാന്നിവൃത്തഃ പിതൃകര്മണഃ
ബ്രാഹ്മണർ പോയതിനു ശേഷം മാത്രമേ അർപ്പണം മാറ്റേണ്ടതുള്ളു. പിതൃകർമ്മം കഴിഞ്ഞാൽ വൈശ്വദേവം നടത്തണം.
ഇഷ്ടൈഃ സഹ തതഃ ശാംതോ ഭുംജീത പിതൃസേവിതമ്। പുനര്ഭോജനമധ്വാനം യാനമായാസമൈഥുനമ്
ആദരപൂർവ്വം ആദരിക്കപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം പിതൃകർമ്മത്തിൽ അർപ്പിച്ച അന്നം മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ കഴിക്കണം. അതിന് ശേഷം വീണ്ടും ഭക്ഷണം കഴിക്കാം, യാത്ര ചെയ്യാം, കഠിനപ്രയത്നം ചെയ്യാം, അല്ലെങ്കിൽ സാംബോഗികജീവിതം നയിക്കാം.
ശ്രാദ്ധകൃച്ഛ്രാദ്ധഭുഗ്യോ വാ സര്വമേതദ്വിവര്ജയേത്। സ്വാധ്യായം കലഹം ചൈവ ദിവാസ്വപ്നം ച സര്വദാ
ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവനും അതിൽ പങ്കെടുത്തവനും ഈ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ഒഴിവാക്കണം: രണ്ടാമത്തെ ഭക്ഷണം, യാത്ര, കഠിനപ്രയത്നം, സാംബോഗം, സ്വാധ്യായം, കലഹം, പകലിൽ ഉറക്കം.
അനേന വിധിനാ ശ്രാദ്ധം ത്രിവര്ഗസ്യേഹ നിര്വപേത്। കന്യാ കുംഭ വൃഷസ്ഥേര്കേ കൃഷ്ണപക്ഷേഷു സര്വദാ
ഈ വിധിപ്രകാരം മൂന്നു പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾക്കായുള്ള ശ്രാദ്ധം കന്യാ, കുംഭം, വൃഷഭം എന്നീ ചന്ദ്രരാശികളിൽ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും നടത്തണം.
യത്രയത്ര പ്രദാതവ്യം സപിംഡീകരണാത്മകമ്। തത്രാനേന വിധാനേന ദേയമഗ്നിമതാ സദാ
സപിണ്ഡീകരണത്തിനായി എവിടെയും അർപ്പണം നടത്തേണ്ടിടത്ത്, അഗ്നികർമ്മങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ ഈ വിധിപ്രകാരം അർപ്പണം നടത്തണം.
അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രഹ്മണാ യദുദീരിതമ്। ശ്രാദ്ധം സാധാരണം നാമ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദമ്
ഇനി ഞാൻ ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞത് പറയുന്നു: ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന 'സാധാരണ ശ്രാദ്ധം' എന്നത്.
അയനേ വിഷുവേ ചൈവ അമാവസ്യാര്കസംക്രമേ। അമാവസ്യാഷ്ടകാ കൃഷ്ണപക്ഷ പംചദശീഷു ച
അയനം, വിഷു, അമാവാസ്യ, സൂര്യന്റെ സംക്രമണം, അമാവാസ്യാഷ്ടക, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം എന്നിവയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാം.
ആര്ദ്രാ മഘാ രോഹിണീഷു ദ്രവ്യബ്രാഹ്മണസംഗമേ। ഗജച്ഛായാവ്യതീപാതേ വിഷ്ടിവൈധൃതിവാസരേ
ആർദ്ര, മഘ, രോഹിണി നക്ഷത്രങ്ങളിൽ, ധനം ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ഗജഛായ, വ്യതീപാതം, വിശ്ടി, വൈധൃതിദിവസങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാം.
വൈശാഖസ്യ തൃതീയായാം നവമീകാര്തികസ്യ ച। പംചദശീ തു മാഘസ്യ നഭസ്യേ ച ത്രയോദശീ
വൈശാഖത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, കാർത്തികത്തിലെ ഒമ്പതാം ദിവസം, മാഘത്തിലെ പതിനഞ്ചാം ദിവസം, നവസ്യയിലെ പതിമൂന്നാം ദിവസം എന്നിവ ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉത്തമമാണ്.
യുഗാദയഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതാഃ പിതൄപക്ഷോപകാരികാഃ। തഥാ മന്വംതരാദൌ ച ദേയം ശ്രാദ്ധം വിജാനതാ
യുഗങ്ങളുടെ ആരംഭം പിതൃകർമ്മങ്ങൾക്ക് ഉത്തമമായ ദിവസങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ മന്വന്തരത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും ജ്ഞാനികൾ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.
അശ്വയുങ്നവമീ ചൈവ ദ്വാദശീ കാര്തികേ തഥാ। തൃതീയാ ചൈത്രമാസസ്യ തഥാ ഭാദ്രപദസ്യ ച
അശ്വയുജത്തിലെ ഒമ്പതാം ദിവസം, കാർത്തികത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, ചൈത്രത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, ഭാദ്രപദത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം എന്നിവയും ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉത്തമമാണ്.
ഫാല്ഗുനസ്യ ത്വമാവാസ്യാ പൌഷസ്യൈകാദശീ തഥാ। ആഷാഢസ്യാപി ദശമീ മാഘമാസസ്യ സപ്തമീ
ഫാൽഗുണത്തിലെ അമാവാസ്യ, പൗഷത്തിലെ പതിനൊന്നാം ദിവസം, ആഷാഢത്തിലെ പത്താം ദിവസം, മാഘത്തിലെ ഏഴാം ദിവസം എന്നിവയും ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉത്തമമാണ്.
ശ്രാവണേ ചാഷ്ടമീ കൃഷ്ണാ തഥാഷാഢീ ച പൂര്ണിമാ। കാര്തികീ ഫാല്ഗുനീ ചൈവാ ജ്യേഷ്ഠേ പംചദശീ സിതാ
ശ്രാവണത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ എട്ടാം ദിവസം, ആഷാഢത്തിലെ പൂർത്തിചന്ദ്രദിനം, കാർത്തികിയും ഫാൽഗുണിയും പൗർണമി, ജ്യേഷ്ഠത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം പാക്ഷികം എന്നിവയും ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉത്തമമാണ്.
മന്വംതരാദയസ്ത്വേതാ ദത്തസ്യാക്ഷയകാരികാഃ। പാനീയമപ്യത്ര തിലൈര്വിമിശ്രം ദദ്യാത്പിതൃഭ്യഃ പ്രയതോ മനുഷ്യഃ
മന്വന്തരാദി തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തികൾ ദാനത്തിനുള്ള അനന്തഫലം നൽകുന്നു. ഇവിടെ, ഒരാൾ ഭക്തിയോടെ തിലം കലർത്തിയ വെള്ളം പിതാക്കള്ക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ അതും വലിയ ഫലമാണ്.
ശ്രാദ്ധം കൃതം തേന സമാസ്സഹസ്രം രഹസ്യമേതത്പിതരോ വദംതി। വൈശാഖ്യാമുപവാസേഷു തഥോത്സവമഹാലയേ
ഇതിലൂടെ ചെയ്ത ശ്രാദ്ധം പിതാക്കള്ക്ക് ആയിരം വർഷം ഫലം നൽകുന്നു — ഇതൊരു രഹസ്യോപദേശമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് വൈശാഖ മാസത്തിലെ ഉപവാസങ്ങളിലും മഹാലയ മഹോത്സവത്തിലും ഇതിന് കൂടുതൽ ഫലമുണ്ട്.
തീര്ഥായതനഗോഷ്ഠേഷു ദ്വീപോദ്യാനഗൃഹേഷു ച। വിവിക്തേഷൂപലിപ്തേഷു ശ്രാദ്ധം ദേയം വിജാനതാ
ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ദൈവാലയങ്ങളിലും പശുശാലകളിലും ദ്വീപുകളിലും തോട്ടങ്ങളിലും വീടുകളിലും, ശുദ്ധവും ഒറ്റപ്പെട്ടതുമായ സ്ഥലങ്ങളിലും മനസ്സോടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.
വിപ്രാന്പൂര്വേപരേചാഹ്നി വിനീതാത്മാനി മംത്രയേത്। ശീലവൃത്തഗുണോപേതാന്വയോരൂപസമന്വിതാന്
മുന്ദിനമോ പിറകേ ദിവസമോ, നല്ല സ്വഭാവവും നല്ല ഗുണങ്ങളും ഉറ്റ വംശവും രൂപവും ഉള്ള വിനീതരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ക്ഷണിക്കണം.
ദ്വൌ ദൈവേ പിതൃകൃത്യേ ത്രീനേകൈകമുഭയത്ര വാ। ഭോജയേത്സുസമൃദ്ധോപി ന പ്രകുര്വീത വിസ്തരമ്
ദൈവകർമക്ക് രണ്ട് പേരെയും, പിതൃകർമ്മക്ക് മൂന്ന് പേരെയും, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടിടത്തും ഓരോരുത്തരെയും വിളിച്ച് ഭോജനമൊരുക്കണം. എത്ര സമ്പന്നനാണെങ്കിലും അതിൽ അതിരുകടക്കരുത്.
വിശ്വേദേവാന്യവൈഃ പുഷ്പൈരഭ്യര്ച്യാസനപൂര്വകം। പൂരയേത്പാത്രയുഗ്മം തു സ്ഥാപ്യം ദര്ഭപവിത്രകേ
വിശ്വദേവന്മാരെ പുതിയ പുഷ്പങ്ങളാൽ, യോഗ്യമായ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി പൂജിച്ച്, രണ്ടു പാത്രങ്ങൾ വെള്ളം നിറച്ച് ദർഭയാൽ ശുദ്ധമാക്കിയ സ്ഥലത്ത് വയ്ക്കണം.
ശന്നോദേവീത്യപഃ കുര്യാദ്യവോസീതി യവാനപി। ഗംധപുഷ്പൈസ്തു സംപൂജ്യ വിശ്വാന്ദേവാന്പ്രതിന്യസേത്
'ശന്നോ ദേവീ' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി വെള്ളം ഒഴിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ 'യവോസി' എന്നു ചൊല്ലി യവം ഇടാം. പിന്നെ സുഗന്ധവും പുഷ്പവും അർപ്പിച്ച് വിശ്വദേവന്മാരെ പൂജിക്കണം.
വിശ്വേദേവാസ ഇത്യാഭ്യാമാവാഹ്യ വികിരേദ്യവാന്। യവോസി ധാന്യരാജസ്ത്വം വാരുണോ മധുമിശ്രിതഃ
'വിശ്വദേവാസ' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി അവരെ ആഹ്വാനിച്ച്, 'നീ ധാന്യങ്ങളുടെ രാജാവായ യവം, മധു കലർന്നത്, വരുണനോടു ബന്ധപ്പെട്ടത്' എന്ന് പറഞ്ഞ് യവം വിതറണം.