ദക്ഷിണാഗ്നൌ പ്രണീതേന സ ഏവാഗ്നിര്ദ്വിജോത്തമഃ। യജ്ഞോപവീതാന്നിര്വര്ത്യ തതഃ പര്യുക്ഷണാദികമ്
ദക്ഷിണാഗ്നി ശരിയായി സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച് കര്മ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, പിന്നെ ചൊരിയൽ മുതലായവ നടത്തണം.
പ്രാചീനാവീതിനാ കാര്യമേതത്സര്വം വിജാനതാ। ലബ്ധ്വാ തസ്മാദ്വിശേഷേണ പിംഡാന്കുര്വീത ചോദകം൧൦൦ 1.9.
പ്രാചീനാവീതം അറിയുന്നവൻ ഈ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ചെയ്യണം; പ്രത്യേകമായി ലഭിച്ച പിണ്ഡവും വെള്ളവും തയ്യാറാക്കണം.
ദദ്യാദുദകപാത്രൈസ്തു സലിലം സവ്യപാണിനാ। ദദ്യാത്സര്വം പ്രയത്നേന ദമയുക്തോ വിമത്സരഃ
ജലപാത്രങ്ങളിൽ വെള്ളം ഇടുമ്പോൾ ഇടതുകൈ ഉപയോഗിച്ച് സമർപ്പിക്കണം; എല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെയും, ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെയും, അസൂയ ഇല്ലാതെ സമർപ്പിക്കണം.
വിധായ രേഖാം യത്നേന നിര്വപേദവനേജനം। ദക്ഷിണാഭിമുഖഃ കുര്യാത്തതോ ദര്ഭാന്നിധായ വൈ
ശ്രദ്ധയോടെ രേഖ വരച്ച്, അവിടേക്ക് പിതൃകർമ്മങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം; ദക്ഷിണദിശയെ നോക്കി, ദർഭം അവിടേക്ക് വിരിക്കണം.
നിധായ പിംഡമേകൈകം സര്വം ദര്ഭോപരിക്രമാത്। നിര്വപേദഥ ദര്ഭേഷു നാമഗോത്രാനുകീര്തനൈഃ
ഓരോ പിണ്ഡവും ദർഭപ്പുല്ലിന്മേൽ വെച്ച്, അവയെ ചുറ്റി നടന്ന്, പേരും ഗോത്രവും ഉച്ചരിച്ച് പിണ്ഡങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം.
തേഷു ദര്ഭേഷു തം ഹസ്തം വിമൃജ്യാല്ലേപഭാഗിനാം। തഥൈവ ച ജപം കുര്യാത്പുനഃ പ്രത്യവനേജനമ്
ആ ദർഭപ്പുല്ലുകളിൽ, സമർപ്പണം സ്വീകരിക്കുന്നവർക്കായി കൈ തുടയ്ക്കണം; അതുപോലെ മന്ത്രം ജപിച്ച് വീണ്ടും ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം.
ജലയുക്തം നമസ്കൃത്യ ഗംധധൂപാര്ചനാദിഭിഃ। ഏവമാവാഹ്യ തത്സര്വം വേദമംത്രൈര്യഥോദിതൈഃ
വെള്ളം സമർപ്പിച്ച്, സുഗന്ധം, ധൂപം മുതലായവ കൊണ്ട് ആരാധന നടത്തണം; ഇതുപോലെ, വെദമന്ത്രങ്ങൾ പ്രകാരം എല്ലാവരെയും ആഹ്വാനിക്കണം.
ഏകാഗ്നരേകഏവാദ്ഭിര്നിര്വപേദ്ദര്വികാം തഥാ। തതഃ കൃത്വാ നരോ ദദ്യാത്പിതൃഭ്യസ്തു കുശാന്ബുധഃ
ഒരു അഗ്നിയും ഒരു ജലപാത്രവും ഉപയോഗിച്ച് പിണ്ഡങ്ങൾ വെക്കണം; അതിനുശേഷം, പിതാക്കന്മാർക്ക് ദർഭം വിവേകത്തോടെ സമർപ്പിക്കണം.
തതഃ പിംഡാദികം കുര്യാദാവാഹനവിസര്ജനമ്। തതോ ഗൃഹീത്വാ പിംഡേഭ്യോ മാത്രാഃ സര്വാഃ ക്രമേണ തു
ശേഷം, പിണ്ഡാദികൾക്ക് ആഹ്വാനവും വിടവാങ്ങലും നടത്തണം; പിന്നെ, പിണ്ഡങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അംശങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ എടുക്കണം.
താനേവ വിപ്രാന്പ്രഥമമാശയിത്വാ ച മാനവഃ। വര്ണയന്ഭോജയേദന്നമിഷ്ടം പൂര്തം ച സര്വദാ
ആദ്യമേ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഇരുത്തി, അവരെ പ്രശംസിച്ച്, ഇഷ്ടവും പൂർത്തിയുമുള്ള അന്നം എപ്പോഴും അവർക്കു നൽകണം.
വര്ജയേത്ക്രോധപരതാം സ്മരന്നാരായണം ഹരിമ്। തൃപ്താന്ജ്ഞാത്വാ പുനഃ കുര്യാദ്വികിരം സാര്വവര്ണികം
കോപം ഉള്ളവരെ ഒഴിവാക്കി, നാരായണൻ ഹരിയെ ഓർത്ത്, പിതാക്കന്മാർ തൃപ്തരാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, വീണ്ടും എല്ലാവർക്കും വിതരണ കര്മ്മം നടത്തണം.
വിധൃത്യ സോദകം ത്വന്നം സതിലം പ്രക്ഷിപേദ്ഭുവി। ആചാംതേഷു പുനര്ദദ്യാജ്ജലം പുഷ്പാക്ഷതോദകമ്
വെള്ളവും എള്ളും ചേർത്ത അന്നം നിലത്ത് ചിതറിക്കണം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ കഴിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, വീണ്ടും പുഷ്പവും അക്ഷതവും ചേർത്ത വെള്ളം സമർപ്പിക്കണം.
സ്വധാവാചനകം സര്വം പിംഡോപരി സമാചരേത്। ദേവാദ്യംതം പ്രകുര്വീത ശ്രാദ്ധനാശോന്യഥാ ഭവേത്
എല്ലാ പിണ്ഡങ്ങൾക്കും സ്വധാ വചനങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം; ദേവതകൾ മുതൽ അവസാനം വരെ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം, അല്ലെങ്കിൽ ശ്രാദ്ധം ഫലപ്രദമാകില്ല.
വിസൃജ്യ വിപ്രാന്പ്രണതസ്തേഷാം കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണമ്। ദക്ഷിണാംദിശമാകാംക്ഷന്പിതൄനുദ്ദിശ്യ മാനവഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിടവാങ്ങിച്ച്, അവർക്കു നമസ്കരിച്ച് ചുറ്റി നടന്ന്, ദക്ഷിണദിശയെ നോക്കി, പിതാക്കന്മാരെ അഭിമുഖീകരിക്കണം.
ദാതാരോ നോഭിവര്ദ്ധംതാം വേദാഃ സന്തതിരേവ ച। ശ്രദ്ധാ ച നോ മാ വ്യഗമദ്ബഹുദേയം ച നോസ്ത്വിതി
നമ്മുടെ ദാനദായകരുടെ എണ്ണം വർധിക്കട്ടെ, വേദങ്ങളും നമ്മുടെ വംശവും തുടർന്നുനില്ക്കട്ടെ. നമ്മുടെ വിശ്വാസം കുറയാതിരിക്കട്ടെ, നമുക്ക് എപ്പോഴും ധാരാളം ദാനം ചെയ്യാൻ കഴിയട്ടെ.
അന്നം ച നോ ബഹുഭവേദതിഥീംശ്ച ലഭേമഹി। യാചിതാരശ്ച നഃ സംതു മാ ച യാചിഷ്മ കംചന
നമുക്ക് ധാരാളം അന്നം ലഭിക്കട്ടെ, അതിഥികളെ സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയട്ടെ. നമ്മിൽ നിന്ന് ചോദിക്കുന്നവർ ഉണ്ടാകട്ടെ, നാം ആരോടും യാചിക്കേണ്ടി വരാതിരിക്കട്ടെ.
ഏതദഗ്നിമതഃ പ്രോക്തമന്വാഹാര്യം തു പാര്വണം। യഥേംദുസംക്ഷയേ തദ്വദന്യത്രാപി നിഗദ്യതേ
അഗ്നിമാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, അന്വാഹാര്യ യാഗത്തിന്റെ നിയമം ഇതാണ്. ചന്ദ്രൻ കുറയുന്ന സമയത്ത് ചെയ്യുന്നപോലെ, മറ്റിടങ്ങളിലും ഇതേവിധം നടത്തണം.
പിംഡാംസ്തു ഗോജവിപ്രേഭ്യോ ദദ്യാദഗ്നൌ ജലേപി വാ। വപ്രാംതേ വാഥ വികിരേദാപോഭിരഥ വാപയേത്
അന്നബലികൾ പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും അഗ്നിയിലേക്കോ വെള്ളത്തിലേക്കോ സമർപ്പിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ വയലിന്റെ അറ്റത്ത് വിതറിയോ വെള്ളത്തിൽ ഒഴിച്ചോ സമർപ്പിക്കാം.
പത്നീം തു മധ്യമം പിംഡം പ്രാശയേദ്വിനയാന്വിതാമ്। ആധത്ത പിതരോ ഗര്ഭം പുത്രസംതാനവര്ദ്ധനം
ഭാര്യ വിനയത്തോടെ നടുവിലത്തെ പിണ്ഡം കഴിക്കണം. അപ്പോൾ പിതാക്കന്മാർ കുട്ടികളുടെ വർദ്ധനയ്ക്കായി ഗർഭത്തിൽ വിത്ത് നിക്ഷേപിക്കുന്നു.
താവന്നിര്വാപണം തിഷ്ഠേദ്യാവദ്വിപ്രാ വിസര്ജിതാഃ। വൈശ്വദേവം തതഃ കുര്യാന്നിവൃത്തഃ പിതൃകര്മണഃ
ബ്രാഹ്മണർ പോയതിനു ശേഷം മാത്രമേ അർപ്പണം മാറ്റേണ്ടതുള്ളു. പിതൃകർമ്മം കഴിഞ്ഞാൽ വൈശ്വദേവം നടത്തണം.
ഇഷ്ടൈഃ സഹ തതഃ ശാംതോ ഭുംജീത പിതൃസേവിതമ്। പുനര്ഭോജനമധ്വാനം യാനമായാസമൈഥുനമ്
ആദരപൂർവ്വം ആദരിക്കപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം പിതൃകർമ്മത്തിൽ അർപ്പിച്ച അന്നം മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ കഴിക്കണം. അതിന് ശേഷം വീണ്ടും ഭക്ഷണം കഴിക്കാം, യാത്ര ചെയ്യാം, കഠിനപ്രയത്നം ചെയ്യാം, അല്ലെങ്കിൽ സാംബോഗികജീവിതം നയിക്കാം.
ശ്രാദ്ധകൃച്ഛ്രാദ്ധഭുഗ്യോ വാ സര്വമേതദ്വിവര്ജയേത്। സ്വാധ്യായം കലഹം ചൈവ ദിവാസ്വപ്നം ച സര്വദാ
ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവനും അതിൽ പങ്കെടുത്തവനും ഈ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ഒഴിവാക്കണം: രണ്ടാമത്തെ ഭക്ഷണം, യാത്ര, കഠിനപ്രയത്നം, സാംബോഗം, സ്വാധ്യായം, കലഹം, പകലിൽ ഉറക്കം.
അനേന വിധിനാ ശ്രാദ്ധം ത്രിവര്ഗസ്യേഹ നിര്വപേത്। കന്യാ കുംഭ വൃഷസ്ഥേര്കേ കൃഷ്ണപക്ഷേഷു സര്വദാ
ഈ വിധിപ്രകാരം മൂന്നു പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾക്കായുള്ള ശ്രാദ്ധം കന്യാ, കുംഭം, വൃഷഭം എന്നീ ചന്ദ്രരാശികളിൽ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും നടത്തണം.
യത്രയത്ര പ്രദാതവ്യം സപിംഡീകരണാത്മകമ്। തത്രാനേന വിധാനേന ദേയമഗ്നിമതാ സദാ
സപിണ്ഡീകരണത്തിനായി എവിടെയും അർപ്പണം നടത്തേണ്ടിടത്ത്, അഗ്നികർമ്മങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ ഈ വിധിപ്രകാരം അർപ്പണം നടത്തണം.
അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രഹ്മണാ യദുദീരിതമ്। ശ്രാദ്ധം സാധാരണം നാമ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദമ്
ഇനി ഞാൻ ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞത് പറയുന്നു: ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന 'സാധാരണ ശ്രാദ്ധം' എന്നത്.
അയനേ വിഷുവേ ചൈവ അമാവസ്യാര്കസംക്രമേ। അമാവസ്യാഷ്ടകാ കൃഷ്ണപക്ഷ പംചദശീഷു ച
അയനം, വിഷു, അമാവാസ്യ, സൂര്യന്റെ സംക്രമണം, അമാവാസ്യാഷ്ടക, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം എന്നിവയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാം.
ആര്ദ്രാ മഘാ രോഹിണീഷു ദ്രവ്യബ്രാഹ്മണസംഗമേ। ഗജച്ഛായാവ്യതീപാതേ വിഷ്ടിവൈധൃതിവാസരേ
ആർദ്ര, മഘ, രോഹിണി നക്ഷത്രങ്ങളിൽ, ധനം ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ഗജഛായ, വ്യതീപാതം, വിശ്ടി, വൈധൃതിദിവസങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാം.
വൈശാഖസ്യ തൃതീയായാം നവമീകാര്തികസ്യ ച। പംചദശീ തു മാഘസ്യ നഭസ്യേ ച ത്രയോദശീ
വൈശാഖത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, കാർത്തികത്തിലെ ഒമ്പതാം ദിവസം, മാഘത്തിലെ പതിനഞ്ചാം ദിവസം, നവസ്യയിലെ പതിമൂന്നാം ദിവസം എന്നിവ ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉത്തമമാണ്.
യുഗാദയഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതാഃ പിതൄപക്ഷോപകാരികാഃ। തഥാ മന്വംതരാദൌ ച ദേയം ശ്രാദ്ധം വിജാനതാ
യുഗങ്ങളുടെ ആരംഭം പിതൃകർമ്മങ്ങൾക്ക് ഉത്തമമായ ദിവസങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ മന്വന്തരത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും ജ്ഞാനികൾ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.
അശ്വയുങ്നവമീ ചൈവ ദ്വാദശീ കാര്തികേ തഥാ। തൃതീയാ ചൈത്രമാസസ്യ തഥാ ഭാദ്രപദസ്യ ച
അശ്വയുജത്തിലെ ഒമ്പതാം ദിവസം, കാർത്തികത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, ചൈത്രത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, ഭാദ്രപദത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം എന്നിവയും ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉത്തമമാണ്.