ഉവാച ദേവോ ഭവിതാ വ്യാസപുത്രോ യദാ ശുകഃ। ഭവിത്രീ തസ്യ ഭാര്യാ ത്വം യോഗാചാര്യസ്യ സുവ്രതാ
ദേവന് പറഞ്ഞു: 'വ്യാസന്റെ മകനായ ശുകന് ജനിച്ചാല് നീ ആ യോഗാചാര്യന്റെ ഭാര്യയാകും, സദാചാരമുള്ളവളേ'.
ഭവിഷ്യതി ച തേ കന്യാ കൃത്തീനാമാഥ യോഗിനീ। പാംചാലപതയേ ദേയാ സാത്വതായ തു സാ തദാ
നിനക്ക് കൃത്തി എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു യോഗിനി മകളും ജനിക്കും; അവളെ ആ സമയത്ത് പാഞ്ചാലരാജാവായ സാത്വതന് നല്കും.
ജനനീ ബ്രഹ്മദത്തസ്യ യോഗസിദ്ധാംതഗാ സ്മൃതാ। കൃഷ്ണ ഗൌരശ്ച ശംഭുശ്ച ഭവിഷ്യംതി ച തേ സുതാഃ
ബ്രഹ്മദത്തന്റെ അമ്മ യോഗസിദ്ധി നേടിയവളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. കൃഷ്ണൻ, ഗൗരൻ, ശംഭു എന്നിങ്ങനെ അവളുടെ മക്കളായിരിക്കും.
സര്വകാമസമൃദ്ധേഷു വിമാനേഷ്വപി പാവനാഃ। കിം പുനഃ ശ്രാദ്ധദാ വിപ്രാ ഭക്തിമംതഃ ക്രിയാന്വിതാഃ
സ്വർഗത്തിലെ മനോഹരമായ ഭവനങ്ങളിലും ശുദ്ധരായവർ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നു. ഭക്തിയോടും ശുദ്ധമായ വിധാനത്തോടും കൂടി ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
ഗൌര്നാമ കന്യാ യേഷാം തു മാനസീ ദിവി രാജതേ। സുകന്യാ ദയിതാ പത്നീ സാധ്യാനാം കീര്തിവര്ദ്ധിനീ
അവരിൽ ഗൗര എന്ന പേരുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടി സ്വർഗത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. സുകന്യ എന്ന സതീ, സാദ്ധ്യന്മാരുടെ പ്രിയഭാര്യയും അവരുടെ കീർത്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്.
മരീചിഗര്ഭനാമാനോ ലോകേ മാര്തംഡമംഡലേ। പിതരോ യത്ര തിഷ്ഠംതി ഹവിഷ്മംതോംഗിരഃ സുതാഃ
മരീചിഗർഭൻമാർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ വസിക്കുന്നു. അവിടെ ഹവിഷ് കഴിക്കുന്ന അംഗിരസ്സിന്റെ മക്കളായ പിതാക്കന്മാർ താമസിക്കുന്നു.
തീര്ഥശ്രാദ്ധപ്രദാ യാംതി യത്ര ക്ഷത്രിയസത്തമാഃ। രാജ്ഞാം തു പിതരസ്തേ വൈ സ്വര്ഗഭോഗഫലപ്രദാഃ
ശ്രേഷ്ഠനായ ക്ഷത്രിയന്മാർ തിര്ഥങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്താൻ അവിടെ പോകുന്നു. രാജാക്കന്മാരുടെ പിതാക്കന്മാർ അവിടെ സ്വർഗസുഖഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവരാണ്.
ഏതേഷാം മാനസീ കന്യാ യശോദാ നാമ വിശ്രുതാ। പത്നീ യാംശുമതഃ ശ്രേഷ്ഠാ സ്നുഷാ പംചജനസ്യ ച
അവരിൽ യശോദ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ മനസ്സിൽ ജനിച്ച ഒരു മകൾ ഉണ്ട്. അവൾ അംശുമതിന്റെ പ്രധാനഭാര്യയും, പഞ്ചജനന്റെ മരുമകളും ആകുന്നു.
ജനന്യഥ ദിലീപസ്യ ഭഗീരഥപിതാമഹീ। ലോകാഃ കാമദുഘാ നാമ കാമഭോഗഫലപ്രദാഃ
അവൾ ദിലീപന്റെ അമ്മയും ഭഗീരഥന്റെ അമ്മാമ്മയുമാണ്. കാമദുഘ എന്ന ലോകങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച സുഖഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു.
സുസ്വധാ നാമ പിതരോ യത്ര തിഷ്ഠന്തി തേ സുതാഃ। ആജ്യപാ നാമ ലോകേഷു കര്ദമസ്യ പ്രജാപതേഃ
സുസ്വധ എന്ന പേരിലുള്ള പിതാക്കന്മാർ താമസിക്കുന്നിടത്ത് അവരുടെ മക്കളാണ് അവിടെയുള്ളവർ. ലോകങ്ങളിൽ അജ്യാപ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ കർദമപ്രജാപതിയുടെ സന്തതിയാണ്.
പുലഹാഗ്രജദായാദാ വൈശ്യാസ്താന്ഭാവയംതി ഹ। യത്ര ശ്രാദ്ധകൃതഃ സര്വേ പശ്യംതി യുഗപദ്ഗതാഃ
പുലഹന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ വംശജരായ വൈശ്യന്മാർ അവരെ ആദരിക്കുന്നു. അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന എല്ലാവരും departed ആയവരെ ഒരുമിച്ച് കാണുന്നു.
മാതൃഭ്രാതൃപിതൃസ്വസൄഃ സഖിസംബംധിബാംധവാന്। അപിജന്മായുതൈര്ദൃഷ്ടാനനുഭൂതാന്സഹസ്രശഃ൫൦ 1.9.
അമ്മമാർ, സഹോദരന്മാർ, അപ്പന്മാർ, സഹോദരിമാർ, സുഹൃത്തുക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ, അന്യോന്യം ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ കണ്ടും അനുഭവിച്ചും വന്നവരാണ്.
ഏതേഷാം മാനസീ കന്യാ വിരജാ നാമ വിശ്രുതാ। സാ പത്നീ നഹുഷസ്യാസീദ്യയാതേര്ജനനീ തഥാ
അവരിൽ വിരജ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ മനസ്സിൽ ജനിച്ച ഒരു മകൾ ഉണ്ട്. അവൾ നഹുഷന്റെ ഭാര്യയും യയാതിയുടെ അമ്മയും ആയിരുന്നു.
ഏഷാഷ്ടകാഭവത്പശ്ചാദ്ബ്രഹ്മലോകഗതാ സതീ। ത്രയ ഏതേ ഗണാഃ പ്രോക്താശ്ചതുര്ഥം തു വദാമ്യഹമ്
പിന്നീട് അവൾ അഷ്ടകയായി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ എത്തി. ഈ മൂന്നു വിഭാഗങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിച്ചു, ഇനി നാലാമത്തേത് പറയും.
ലോകാഃ സുമനസോ നാമ ബ്രഹ്മലോകോപരിസ്ഥിതാഃ। സോമപാ നാമ പിതരോ യത്ര തിഷ്ഠംതി ശാശ്വതം
സുമനസ്സ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ലോകങ്ങൾ ബ്രഹ്മലോകത്തിന് മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അവിടെ സോമപ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ശാശ്വതരായ പിതാക്കന്മാർ വസിക്കുന്നു.
ധര്മമൂര്തിധരാഃ സര്വേ പരതോ ബ്രഹ്മണഃ സ്മൃതാഃ। ഉത്പന്നാഃ പ്രലയാംതേ തു ബ്രഹ്മത്വം പ്രാപ്യ യോഗിനഃ
അവരൊക്കെയും ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചവരായി, ബ്രഹ്മാവിനും അതീതരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രളയത്തിനുശേഷം ജനിച്ച യോഗികൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥിതിക്ക് എത്തുന്നു.
കൃത്വാ സൃഷ്ട്യാദികം സര്വേ മാനസേ സാംപ്രതം സ്ഥിതാഃ। നര്മദാ നാമ തേഷാം തു കന്യാ തോയവഹാ സരിത്
സൃഷ്ടി തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്ത ശേഷം എല്ലാവരും ഇപ്പോൾ മനസ്സിൽ ജനിച്ചവരായി നിലകൊള്ളുന്നു. അവരിൽ നർമദ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മകൾ ഒരു ജലധാരയാണ്.
ഭൂതാനി പുനതീ യാ തു പശ്ചിമോദധിഗാമിനീ। തേഭ്യഃ സര്വത്ര മനുജാഃ പ്രജാസര്ഗേ ച നിര്മിതമ്
അവൾ സകലഭൂതങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് പടിഞ്ഞാറ് കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. അവരിൽ നിന്നാണ് എല്ലായിടത്തും മനുഷ്യരാശി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്.
ജ്ഞാത്വാ ശ്രാദ്ധാനി കുര്വംതി ധര്മഭാവേന സര്വദാ। സര്വദാ തേഭ്യ ഏവാസ്യ പ്രസാദാദ്യോഗസംതതിഃ
ഇതറിഞ്ഞ് മനുഷ്യർ എപ്പോഴും ധർമ്മബോധത്തോടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തുന്നു. അവരിൽ നിന്നാണ് എപ്പോഴും യോഗസംപ്രദായം അനുഗ്രഹമായി ഉണ്ടാകുന്നത്.
പിതൄണാമാദിസര്ഗേ തു ശ്രാദ്ധമേവം വിനിര്മിതമ്। സര്വേഷാം രാജതം പാത്രമഥവാ രാജതാന്വിതമ്
പിതാക്കന്മാരുടെ ആദിസൃഷ്ടിയിൽ ഇങ്ങനെ ശ്രാദ്ധം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. എല്ലാവർക്കും വെള്ളിചടങ്ങിയ പാത്രം അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളിയാൽ അലങ്കരിച്ച പാത്രം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദത്തം സ്വധാം പുരോധായ പിതൄന്പ്രീണാതി സര്വദാ। ആഗ്നീധ്രസോമപാഭ്യാം തു കാര്യമാപ്യായനം ബുധൈഃ
പുരോഹിതന് സ്വധാ അർപ്പിച്ചാൽ, അതിലൂടെ പിതാക്കന്മാർ എപ്പോഴും സന്തോഷം നേടുന്നു. എന്നാൽ, അഗ്നീധ്രനും സോമപാനുമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവർക്ക് പണ്ഡിതന്മാർ ആ പിതൃതൃപ്തി ചടങ്ങ് നിർവഹിക്കണം.
അഗ്ന്യഭാവേ തു വിപ്രസ്യ പാണൌ വാഥ ജലേപി വാ। അജാകര്ണേശ്വകര്ണേ വാ ഗോഷ്ഠേ വാഥ ശിവാംതികേ
അഗ്നി ഇല്ലാത്തപക്ഷം, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ കൈയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളത്തിൽ, ആടിന്റെ ചെവിയുടെ അടിയിൽ, പശുവിന്റെ ചെവിയുടെ അടിയിൽ, പശുശാലയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ശിവവൃക്ഷത്തിന്റെ സമീപത്ത് അർപ്പണം നടത്താം.
പിതൄണാമമലം സ്ഥാനം ദക്ഷിണാദിക്പ്രശസ്യതേ। പ്രാചീനാവീതമുദകം തിലസംത്യാഗമേവ ച
പിതാക്കന്മാർക്ക് ഏറ്റവും ശുദ്ധമായ സ്ഥലം ദക്ഷിണ ദിശയാണെന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. ജലം പടിഞ്ഞാറ് നോക്കി അർപ്പിക്കണം, കൂടാതെ എള്ളും ഉപയോഗിക്കണം.
ഖഡ്ഗിഗനാമാമിഷം ചൈവമന്നം ശ്യാമാകശാലയഃ। യവനീവാരമുദ്ഗേക്ഷു ശുക്ലപുഷ്പ ഫലാനി ച
കഠിനപയർ, മാംസം, അന്നം, കറുത്ത ചാമ, യവം, ജീരകം, ഗോതമ്പ്, കരിമ്പ്, വെള്ളപ്പൂക്കൾ, പഴങ്ങൾ—
വല്ലഭാനി പ്രശസ്താനി പിതൄണാമിഹ സര്വദാ। ദര്ഭാ മാഷഷ്ഷഷ്ടികാന്നം ഗോക്ഷീരം മധുസര്പിഷീ
—ഇവയെല്ലാം പിതാക്കന്മാർക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയവും ഉത്തമവുമാണ്: ദർഭ, ഉഴുന്ന്, ഷഷ്ടികം, പശുവിന്റെ പാൽ, തേൻ, നെയ്യ്.
ശസ്ത്രാണി ച പ്രവക്ഷ്യാമി ശ്രാദ്ധേ വര്ജ്യാനി യാനി ച। മസൂര ശണ നിഷ്പാവാ രാജമാഷാഃ കുലുത്ഥകാഃ
ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഒഴിവാക്കേണ്ട ഭക്ഷ്യങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം: മസൂർപയർ, ആനക്കൊല, പയരിപ്പയർ, രാജമാഷ്, കുലത്ത്.
പദ്മ ബില്വാര്കാദുത്തൂര പാരിഭദ്രാടരൂഷകാഃ। ന ദേയാഃ പിതൃകാര്യേഷു പയശ്ചാജാവികം തഥാ
താമര, ബില്വം, അർക്കം, ഉമ്മത്ത, പാർിഭദ്രം, അടരൂഷകം—ഇവ പിതൃകർമ്മങ്ങളിൽ അർപ്പിക്കരുത്; ആടിന്റെ പാൽ പോലും അർപ്പിക്കരുത്.
കോദ്രവോദാരവരടകപിത്ഥം മധുകാതസീ। ഏതാന്യപി ന ദേയാനി പിതൄഭ്യഃ ശ്രിയമിച്ഛതാ
കൊദ്രവം, ഉദാര, വരടകം, കപ്പിത്തം, മധുകം, അതസി—ഇവയും ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പിതാക്കന്മാർക്ക് അർപ്പിക്കരുത്.
പിതൃന്പ്രീണാതി യോ ഭക്ത്യാ തേ പുനഃ പ്രീണയംതി തം। യച്ഛംതി പിതരഃ പുഷ്ടിം സ്വാംഗാരോഗ്യം പ്രജാഫലമ്
ആർ ഭക്തിയോടെ പിതാക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയോ, അവർ പിന്നെയും അവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു; അവർ അവനു പോഷണം, ആരോഗ്യവും സന്താനഫലവും നൽകുന്നു.
ദേവകാര്യാദപി പുനഃ പിതൃകാര്യം വിശിഷ്യതേ। ദേവതാഭ്യഃ പിതൄണാം തു പൂര്വമാപ്യായനം സ്മൃതമ്
ദേവതകൾക്കുള്ള ചടങ്ങുകളേക്കാൾ പിതൃകർമ്മം ഉന്നതമാണ്; ദേവതകളെക്കാൾ മുമ്പ് പിതാക്കന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.