വീരസേനസുതസ്തദ്വന്നൈഷധശ്ച നരാധിപഃ। ഏതേ വിവസ്വതോ വംശേ രാജാനോ ഭൂരിദക്ഷിണാഃ
വീരസേനന്റെ മകനായി നൈഷധൻ എന്ന രാജാവും ജനിച്ചു. ഇവർ എല്ലാവരും വിവസ്വാൻ്റെ വംശത്തിൽ പെട്ട, ധാരാളം ദാനം ചെയ്ത രാജാക്കന്മാരാണ്.
ഇക്ഷ്വാകുവംശപ്രഭവാഃ പ്രാധാന്യേന പ്രകീര്തിതാഃ
ഇവരാണ് ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന പുരുഷന്മാർ എന്ന് പറയപ്പെട്ടവർ.
ഭീഷ്മ ഉവാച। ഭഗവന്ശ്രോതുമിച്ഛാമി പിതൄണാം വംശമുത്തമമ്। രവേശ്ച ശ്രാദ്ധദേവസ്യ സോമസ്യ ച വിശേഷതഃ
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവനെ, ഞാൻ പിതൃവംശത്തെ ഉത്തമരെയും, പ്രത്യേകിച്ച് രവിയും ശ്രാദ്ധദേവനായ സോമനെയും കുറിച്ചും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। ഹംത തേ കഥയിഷ്യാമി പിതൄണാം വംശമുത്തമമ്। സ്വര്ഗേ പിതൃഗണാഃ സപ്ത ത്രയസ്തേഷാമമൂര്തയഃ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ ആഗ്രഹം ഞാൻ നിറവേറ്റാം. സ്വർഗത്തിൽ പിതൃഗണങ്ങൾ ഏഴുണ്ട്, അവയിൽ മൂന്നു രൂപരഹിതരാണ്.
മൂര്തിമംതോഥ ചത്വാരഃ സര്വേഷാമമിതൌജസാം। അമൂര്ത്തയഃ പിതൃഗണാ വൈരാജസ്യ പ്രജാപതേഃ
നാലുപേരാണ് രൂപമുള്ളവർ, അവർക്കെല്ലാം അതിശക്തിയുണ്ട്. രൂപരഹിതരായ പിതൃഗണങ്ങൾ വൈരാജൻ എന്ന പ്രജാപതിക്കാണ്.
യജന്തി യാന്ദേവഗണാ വൈരാജാ ഇതി വിശ്രുതാഃ। യേ വൈ തേ യോഗവിഭ്രഷ്ടാഃ പ്രാപുര്ലോകാന്സനാതനാന്
ദേവതകൾ അവരെ ആരാധിക്കുന്നവരാണ്, അവരെ വൈരാജർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. യോഗത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയവർ ആ ശാശ്വതലോകങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.
പുനര്ബ്രഹ്മദിനാംതേ തു ജായംതേ ബ്രഹ്മവാദിനഃ। സംപ്രാപ്യ താം സ്മൃതിം ഭൂയോ യോഗം സാംഖ്യമനുത്തമമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മറ്റൊരു കാലചക്രം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു. അവർക്ക് പഴയ ഓർമകൾ ലഭിച്ചാൽ, അവർ വീണ്ടും അത്യുത്തമമായ യോഗവും സാംഖ്യവും പിന്തുടരുന്നു.
സിദ്ധിം പ്രയാംതി യോഗേന പുനരാവൃത്തിദുര്ല്ലഭാമ്। യോഗിനാമേവ ദേയാനി തസ്മാച്ഛാദ്ധാനി ദാതൃഭിഃ
യോഗം വഴി അവർക്ക് അപൂർവമായ, തിരിച്ചുവരാൻ പ്രയാസമുള്ള സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ദാനങ്ങൾ വിശ്വാസപൂർവ്വം യോഗികൾക്ക് മാത്രം നൽകണം.
ഏതേഷാം മാനസീ കന്യാ പത്നീ ഹിമവതോ മതാ। മൈനാകസ്തസ്യ ദായാദഃ ക്രൌചസ്തസ്യ സുതോഭവത്
ഇവരിൽ, ഹിമവാൻ്റെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച മകൾ ഭാര്യയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മൈനാകൻ അവന്റെ വംശാവലി ആണു, ക്രൗഞ്ചൻ അവന്റെ മകനായി ജനിച്ചു.
ക്രൌംചദ്വീപഃ സ്മൃതോ യേന ചതുര്ഥോ ധൃതസംയുതഃ। മേനാ തു സുഷവേ തിസ്രഃ കന്യാ യോഗവതീസ്തതഃ
നാലാമനായി സ്ഥിരതയോടെ നിന്ന ക്രൗഞ്ചൻ്റെ പേരിലാണ് ക്രൗഞ്ചദ്വീപം അറിയപ്പെടുന്നത്. മേനാ സുഷന് മൂന്ന് യോഗശക്തിയുള്ള പുത്രിമാരെ പ്രസവിച്ചു.
ഉമൈകപര്ണാ പര്ണാ ച തീവ്രവ്രതപരായണാഃ। രുദ്രസ്യൈകാ ഭൃഗോശ്ചൈകാ ജൈഗീഷവ്യസ്യ ചാപരാ
ഉമ, ഏകപർണ, പർണ—ഇവരൊക്കെയും കടുത്ത വ്രതങ്ങളിൽ ലീനരായിരുന്നു. അവരിൽ ഒരുത്തി രുദ്രനു, മറ്റൊരുത്തി ഭൃഗുവിന്, മറ്റൊരുത്തി ജൈഗീഷവ്യന് നൽകി.
ദത്താ ഹിമവതാ ബാലാഃ സര്വലോകതപോധികാഃ। പിതൄണാം ലോകസംഗീതം കഥയാമി ശൃണുഷ്വ തത്
ഹിമവാൻ ഈ ബാലികമാരെ, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും austerity-ൽ മറികടന്നവരായി, നൽകി. പിതൃലോകങ്ങളുടെ കഥ ഞാൻ പറയാം, നീ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ലോകാഃ സോമപഥാ നാമ യത്ര മാരീചനംദനാഃ। വര്ത്തംതേ യേന പിതരോ യാന്ദേവാ ഭാവയന്ത്യലമ്
സോമപഥം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലോകങ്ങളിലാണ് മരീചിയുടെ സന്തതികൾ താമസിക്കുന്നത്. അവിടെയാണ് പിതാക്കന്മാർ വസിക്കുന്നത്, ദേവന്മാർ അവരെ വളരെ ആദരിക്കുന്നു.
അഗ്നിഷ്വാത്താ ഇതി ഖ്യാതാ യജ്വാനോ യത്ര സംസ്ഥിതാഃ। അച്ഛോദാ നാമ തേഷാം തു കന്യാഭൂദ്വരവര്ണിനീ
അവിടെ യജ്ഞങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നവർ വസിക്കുന്നു. അവരിൽ അക്ഷോദ എന്ന മനോഹരമായ പുത്രി ഉണ്ടായിരുന്നു.
അച്ഛോദം ച സരസ്തത്ര പിതൃഭിര്നിര്മിതം പുരാ। അച്ഛോദാഥ തപശ്ചക്രേ ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രകമ്
അവിടെ പിതാക്കന്മാർ അക്ഷോദ എന്ന തടാകം ഒരിക്കൽ സൃഷ്ടിച്ചു. അക്ഷോദ അവിടെ ആയിരം വർഷം ദിവ്യമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
ആജഗ്മുഃ പിതരസ്തുഷ്ടാ ദാസ്യന്തഃ കില തേ വരമ്। ദിവ്യരൂപധരാഃ സര്വേ ദിവ്യമാല്യാനുലേപനാഃ
തൃപ്തരായ പിതാക്കന്മാർ അവളെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ എത്തിയപ്പോൾ, എല്ലാവരും ദിവ്യരൂപത്തിൽ, ദിവ്യപുഷ്പമാലകളും സുഗന്ധങ്ങളും ധരിച്ചവരായിരുന്നു.
സര്വേ പ്രധാനാ ബലിനഃ കുസുമായുധസന്നിഭാഃ। തന്മധ്യേമാവസും നാമ പിതരം വീക്ഷ്യ സാംഗനാ
അവരൊക്കെയും പ്രധാനികളും ശക്തികളും കാമദേവനെപ്പോലെയായിരുന്നു. അവരുടെ ഇടയിൽ അക്ഷോദ അമ്മാവസു എന്ന പിതാവിനെ കണ്ടു.
വവ്രേ വരാര്ഥിനീ സംഗം കുസുമായുധപീഡിതാ। യോഗാദ്ഭ്രഷ്ടാ തു സാ തേന വ്യഭിചാരേണ ഭാമിനീ
അക്ഷോദ, കാമദേവന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, സംഗമം വേണമെന്ന് വരമായി ചോദിച്ചു. എന്നാൽ അതു വഴി അവൾ യോഗം നഷ്ടപ്പെടുത്തി.
ധരാന്ന സ്പൃശതേ പൂര്വം പ്രയാതാഥ ഭുവസ്തലേ। തഥൈവാമാവസുര്യോയമിച്ഛാം ചക്രേ ന താം പ്രതി
മുന്പ് ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ചിട്ടില്ലാത്ത അവൾ പിന്നീട് ഭൂമിയിൽ ഇറങ്ങി. അതുപോലെ അമ്മാവസുവും തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം പെരുമാറി, അവളോടല്ല.
ധൈര്യേണ തസ്യ സാ ലോകേ അമാവാസ്യേതി വിശ്രുതാ। പിതൄണാം വല്ലഭാ യസ്മാദ്ദത്തസ്യാക്ഷയകാരികാ
അവളുടെ ധൈര്യത്താൽ അവൾ ലോകത്ത് അമ്മാവാസ്യ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായി. അവൾ പിതാക്കന്മാർക്ക് പ്രിയങ്കരിയും, നൽകിയ ദാനങ്ങൾ അക്ഷയം ആക്കുന്നവളുമാണ്.
അച്ഛോദാധോമുഖീ ദീനാ ലജ്ജിതാ തപസഃ ക്ഷയാത്। സാ പിതൄന്പ്രാര്ഥയാമാസ പുനരാത്മസമൃദ്ധയേ
തപസ്സിന്റെ നഷ്ടത്തിൽ ദുഃഖിതയുമായും ലജ്ജിതയായും അക്ഷോദ തല താഴ്ത്തി നിന്നു. അവൾ വീണ്ടും ആത്മസമൃദ്ധിക്ക് വേണ്ടി പിതാക്കന്മാരോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു.
വിലജ്ജമാനാ പിതൃഭിരിദമുക്താ തപസ്വിനീ। ഭവിഷ്യമഥ ചാലോക്യ ദേവകാര്യം ച തേ തദാ
ലജ്ജിതയായ തപസ്വിനിയെ പിതാക്കന്മാർ ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. അവർ അവളുടെ ഭാവിയും ദൈവികകാര്യവും അപ്പോൾ കണ്ടറിഞ്ഞു.
ഇദമൂചുര്മഹാഭാഗാഃ പ്രസാദ ശുഭയാഗിരാ। ദിവി ദിവ്യശരീരേണ യത്കിംചിത്ക്രിയതേ ബുധൈഃ
അവ മഹാഭാഗ്യശാലികൾ ശുഭവാക്യങ്ങളോടെ അനുഗ്രഹം നൽകി പറഞ്ഞു: 'സ്വർഗത്തിൽ ദിവ്യശരീരത്തിൽ ജ്ഞാനികൾ ചെയ്യുന്ന ഏത് പ്രവർത്തിയും—'
തേനൈവ തത്കര്മഫലം ഭുജ്യതേ വരവര്ണിനീ। സദ്യഃ ഫലംതി കര്മാണി ദേവത്വേ പ്രേത്യമാനുഷേ
'അത് ചെയ്തതിന്റെ ഫലം അതിനാൽ തന്നെ അനുഭവപ്പെടുന്നു, മനോഹരളേ. ദൈവാവസ്ഥയിലോ മനുഷ്യരായി മരിച്ചശേഷമോ, പ്രവർത്തികൾക്ക് ഫലം ഉടനെ ലഭിക്കും.'
തസ്മാത്ത്വം സുകൃതം കൃത്വാ പ്രാപ്സ്യസേ പ്രേത്യ യത്ഫലമ്। അഷ്ടാവിംശേ ഭവിത്രീ ത്വം ദ്വാപരേ മത്സ്യയോനിജാ
അതിനാല് നീ നല്ല പ്രവൃത്തികള് ചെയ്താല്, മരിച്ച ശേഷം അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും. ഇരുപത്തിയെട്ടാം ദ്വാപരയുഗത്തില് നീ മീനിയുടെ ഗര്ഭത്തില് ജനിക്കും.
വ്യതിക്രമാത്പിതൄണാം തു കഷ്ടം കുലമവാപ്സ്യസി। തസ്മാദ്രാജ്ഞോ വസോഃ കന്യാ ത്വമവശ്യം ഭവിഷ്യസി
പിതാക്കളുടെ ആജ്ഞ ലംഘിച്ചതിനാല് നിന്റെ വംശത്തില് കഷ്ടം അനുഭവിക്കും. അതുകൊണ്ട് നീ രാജാവ് വസുവിന്റെ മകളായി തീരും.
കന്യാത്വേ ദേവലോകാംസ്താന്പുനഃ പ്രാപ്സ്യസി ദുര്ല്ലഭാന്। പരാശരസ്യ വീര്യേണ പുത്രമേകമവാപ്സ്യസി
കന്യാകാലത്ത് നീ വീണ്ടും അത്യപൂര്വ്വമായ ദേവലോകങ്ങള് പ്രാപിക്കും. പരാശരന്റെ സങ്കല്പത്തില് നിന്നു ഒരു മകനും നിനക്ക് ജനിക്കും.
ദ്വീപേ തു ബദരീപ്രായേ ബാദരായണമപ്യുത। സ വേദമേകം ബഹുധാ വിഭജിഷ്യതി തേ സുതഃ
ബദരിദ്വീപില് നിന്റെ മകന് ബാദരായണന് ഏകവേദം പല ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കും.
പൌരവസ്യാത്മജൌ ദ്വൌ തു സമുദ്രാംശസ്യ ശംതനോഃ। വിചിത്രവീര്യസ്തനയസ്തഥാ ചിത്രാംഗദോ നൃപഃ
സമുദ്രാംശന്റെ മകനായ ശാന്തനുവിന്്റെ പൗരവ വംശത്തില് രണ്ട് മക്കള് ജനിക്കും—ചിത്രാംഗദനും വിചിത്രവീര്യനും.
ഇമാവുത്പാദ്യ തനയൌ ക്ഷേത്രജൌ തസ്യ ധീമതഃ। പ്രൌഷ്ഠപദ്യഷ്ടകാഭൂയഃ പിതൃലോകേ ഭവിഷ്യസി
നീ ആ ധീരന്ക്കായി ഈ രണ്ട് ക്ഷേത്രജ മക്കളെ ജനിപ്പിച്ച ശേഷം, പ്രൗഷ്ഠപദ മാസത്തിലെ അഷ്ടകയായി പിതൃലോകത്ത് വീണ്ടും ജനിക്കും.