പുലോമാ കാലകാ ചൈവ വൈശ്വനരസുതേ ഉഭേ। ബഹ്വപത്യോ മഹാസത്വോ മാരീചസ്യ പരിഗ്രഹഃ
പുലോമയും കാലകയും, വൈശ്വാനരന്റെ രണ്ടു പുത്രിമാരായിരുന്നു. ഇവർ മഹാസക്തനായ മാരീചന്റെ ഭാര്യമാരായി, അനേകം മക്കളും വലിയ ശക്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തയോഃ ഷഷ്ടിസഹസ്രാണി ദാനവാനാം പുരാഭവന്। പൌലോമാന്കാലഖംജാംശ്ച മാരീചോജനയത്പുരാ
അവരിൽ നിന്ന് പുരാതനകാലത്ത് അറുപതിനായിരം ദാനവന്മാർ ജനിച്ചു. മാരീചൻ പോളോമന്മാരെയും കാലഖഞ്ജന്മാരെയും ജനിപ്പിച്ചു.
അവധ്യാ യേ നരാണാം വൈ ഹിരണ്യപുരവാസിനഃ। ചതുര്മുഖാല്ലബ്ധവരാ യേ ഹതാ വിജയേന തു
ഹിരണ്യപുരത്തിൽ വാസം ചെയ്തവരും, ചതുര്മുഖനിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ചവരും, മനുഷ്യർക്കു ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരുമായിരുന്നു. എന്നാൽ അവർ യുദ്ധത്തിൽ ജയത്തോടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
വിപ്രചിത്തിഃ സിംഹികായാം നവ പുത്രാനജീജനത്। ഹിരണ്യകശിപോര്യേവൈ ഭാഗിനേയാസ്ത്രയോദശ
വിപ്രചിത്തി, സിംഹികയിൽ നിന്ന് ഒൻപത് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ പതിന്മൂന്നു അനിയന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കംസഃ ശംഖശ്ച രാജേന്ദ്ര നലോ വാതാപിരേവ ച। ഇല്വലോ നമുചിശ്ചൈവ ഖസൃമശ്ചാംജനസ്തഥാ
കംസൻ, ശംഖൻ, രാജാവേ, നളൻ, വാതാപി, ഇൽവലൻ, നമുചി, ഖസൃമൻ, ആഞ്ജനൻ എന്നിവരും അവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
നരകഃ കാലനാഭശ്ച പരമാണുസ്തഥൈവ ച। കല്പവീര്യശ്ച വിഖ്യാതോ ദനുവംശവിവര്ദ്ധനഃ
നരകൻ, കാലനാഭൻ, പരമാണു, പ്രശസ്തനായ കല്പവീര്യൻ എന്നിവരും ദാനുവംശം വർദ്ധിപ്പിച്ചവനുമാണ്.
സംഹ്ലാദസ്യ തു ദൈത്യസ്യ നിവാതകവചാഃ കുലേ। അവധ്യാഃ സര്വദേവാനാം ഗംധര്വോരഗരാക്ഷസാമ്
ദൈത്യനായ സംഹ്ലാദന്റെ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് നിരാതകവചർ ജനിച്ചത്. ഇവർ ദേവന്മാർക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും പാമ്പുകൾക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരായിരുന്നു.
യേ ഹതാ ബലമാശ്രിത്യ അര്ജുനേന രണാജിരേ। ഷട്കന്യാ ജനയാമാസ താമ്രാ മാരീചവീര്യതഃ
തങ്ങളുടെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയിൽ അർജ്ജുനൻ കൊല്ലപ്പെട്ടവരാണ് അവർ. മാരീചന്റെ ശക്തിയാൽ താമ്രാ ആറു പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
ശുകീം ശ്യേനീം ച ഭാസീം ച സുഗൃധ്രീം ഗൃധ്രികാം ശുചിമ്। ശുകീ ശുകാനുലൂകാംശ്ച ജനയാമാസ ധര്മതഃ
ശുകി, ശ്യേനിനി, ഭാസി, സുഗൃധ്രി, ഗൃധ്രിക, ശുചി ഇവരാണ്. ശുകി, ധർമ്മപാലനത്തോടെ ശുകൻമാരെയും ഉള്ളൂക്കന്മാരെയും ജനിപ്പിച്ചു.
ശ്യേനീ ശ്യേനാംശ്ച ഭാസീ ച കുരരാനപ്യജീജനത്। ഗൃധ്രീ ഗൃധ്രാന്സുഗൃധ്രീ ച പാരാവതവിഹംഗമാന്
ശ്യേനിനി ശ്യേനന്മാരെ, ഭാസി കുറരപ്പക്ഷികളെ, ഗൃധ്രി ഗൃധ്രന്മാരെ, സുഗൃധ്രി പാരാവതങ്ങളെയും മറ്റു പക്ഷികളെയും ജനിപ്പിച്ചു.
ഹംസ സാരസ കാരംഡ പ്ലവാന്ശുചിരജീജനത്। ഏതേ താമ്രാസുതാഃ പ്രോക്താ വിനതായാ നിശാമയ
ശുചി ഹംസ, സാരസ, കാരണ്ട, പ്ലവൻമാർ എന്നിവരെ ജനിപ്പിച്ചു. ഇവരാണ് താമ്രയുടെ പുത്രിമാർ എന്ന് പറയുന്നു. ഇനി വിനതയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഗരുഡഃ പതഗശ്രേഷ്ഠോഽരുണശ്ചേശഃ പതത്രിണാമ്। സൌദാമിനീ തഥാ കന്യാ യേയം നഭസി വിശ്രുതാ
ഗരുഡൻ, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, അരുണൻ, പക്ഷികളുടെ അധിപൻ, സൗദാമിനി എന്ന ആകാശത്തിൽ പ്രശസ്തയായ കന്യയും ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
സംപാതിശ്ച ജടായുശ്ച അരുണസ്യ സുതാവുഭൌ। സംപാതിപുത്രോ ബഭ്രുശ്ച ശീഘ്രഗശ്ചാതിവിശ്രുതഃ
സമ്പാതിയും ജടായുവും അരുണന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരാണ്. സമ്പാതിയുടെ മകനാണ് ബഭ്രു, അതിവിശ്രുതനായ ശീഘ്രഗനും.
ജടായോഃ കര്ണികാരശ്ച ശതഗാമീ ച വിശ്രുതൌ। തേഷാമസംഖ്യമഭവത്പക്ഷിണാം പുത്രപൌത്രകമ്
ജടായുവിന്റെ പുത്രന്മാർ കർണികാരനും ശതഗാമിയും ആയിരുന്നു. ഇവരുടെ മക്കളും പൗത്രന്മാരും അനേകം പക്ഷികളായി ജനിച്ചു.
സുരസായാം സഹസ്രം തു സര്പാണാമഭവത്പുരാ। സഹസ്രശിരസാം കദ്രൂഃ സഹസ്രം പ്രാപ സുവ്രതാ
സുരസയിൽ നിന്ന് പുരാതനകാലത്ത് ആയിരം പാമ്പുകൾ ജനിച്ചു. നല്ല വ്രതം പാലിച്ച കദ്രു ആയിരം തലകളുള്ള പാമ്പുകൾക്ക് അമ്മയായി.
പ്രധാനാസ്തേഷു വിഖ്യാതാ ഷ്ഷഡ്വിംശതിരരിന്ദമ। ശേഷവാസുകികര്കോട ശംഖൈരാവതകംബലാഃ
അവരിൽ പ്രശസ്തരായ പ്രധാനികൾ ഇരുപത്താറുപേരാണ്: ശേഷൻ, വാസുകി, കർക്കോടൻ, ശംഖൻ, ഐരാവതൻ, കംബലൻ.
ധനംജയ മഹാനീല പദ്മാശ്വതര തക്ഷകാഃ। ഏലാപത്ര മഹാപദ്മ ധൃതരാഷ്ട്ര ബലാഹകാഃ
ധനഞ്ജയൻ, മഹാനീലൻ, പത്മൻ, അശ്വതരൻ, തക്ഷകൻ, ഏലാപത്രൻ, മഹാപത്മൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, ബലാഹകൻ.
ശംഖപാല മഹാശംഖ പുഷ്പദംഷ്ട്രം ശുഭാനനാഃ। ശംഖരോമാ ച നഹുഷോ രമണഃ പണിനസ്തഥാ
ശംഖപാലൻ, മഹാശംഖൻ, പുഷ്പദംഷ്ട്രൻ, മനോഹരമുഖമുള്ളവർ, ശംഖരോമൻ, നഹുഷൻ, രമണൻ, പണിനും ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കപിലോ ദുര്മുഖശ്ചാപി പതംജലിമുഖാസ്തഥാ। ഏഷാമനംതമഭവത്സര്വേഷാം പുത്രപൌത്രകമ്
കപിലനും ദുര്മുഖനും പതഞ്ജലി മുതലായവരും അനേകം പുത്രന്മാരും മക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രായശോ യത്പുരാദഗ്ധം ജനമേജയമംദിരേ। രക്ഷോഗണം ക്രോധവശാ സുനാമാനമജീജനത്
ജനമേജയന്റെ ഭവനത്തിൽ മുമ്പ് ദഹിച്ചിരുന്നതിൽ കൂടുതലും, സൂനാമൻ ക്രോധത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ജനിപ്പിച്ചു, അവൻ രാക്ഷസരുടെ കൂട്ടം ആയിരുന്നു.
ദംഷ്ട്രിണാം നിയുതം തേഷാം ഭീമസേനാദഗാത്ക്ഷയമ്। ദംഷ്ട്രി ഗോമായു കാകാദീന്മഹിഷീര്ഗോവരാങ്ഗനാഃ
ഭീമസേനൻ ദന്തമുള്ളവരെയും, നായ്ക്കളെയും, കാക്കകളെയും, മറ്റും, മേശികളെയും പശുക്കളെയും, പശുവിന്റെ പെൺകുട്ടികളെയും നശിപ്പിച്ചു.
സുരഭിര്ജനയാമാസ കശ്യപാത്ത്ത്രിതയം പുരാ। മുനിര്മുനീനാം ച ഗണം ഗണമപ്സരസാം തഥാ
സുരഭി, കശ്യപനിൽ നിന്ന് മൂന്നു വിഭാഗം ജനിപ്പിച്ചു—മുനിമാരുടെ കൂട്ടം, മറ്റൊരു മുനിമാരുടെ കൂട്ടം, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടം.
തഥാ കിന്നരഗംധര്വാനരിഷ്ടാ ജനയദ്ബഹൂന്। തൃണവൃക്ഷലതാ ഗുല്മമിരാ സര്വമജീജനതത്
അത് പോലെ തന്നെ, ഇരാ അനേകം കിന്നരന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും, എല്ലാ പുല്ലുകളും മരങ്ങളും വള്ളികളും ചെടികളും ജനിപ്പിച്ചു.
ഖസാ തു യക്ഷരക്ഷാംസി ജനയാമാസ കോടിശഃ। ഏതേ കശ്യപദായാദാഃ ശതശോഥ സഹസ്രശഃ
ഖസാ കോടിക്കണക്കിന് യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ജനിപ്പിച്ചു. ഇവരാണ് കശ്യപന്റെ ശതകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് സന്തതികൾ.
ഏഷ മന്വംതരേ ഭീഷ്മ സര്ഗഃ സ്വാരോചിഷേ സ്മൃതഃ। തതസ്ത്വേകോനപംചാശന്മരുതഃ കശ്യപാദ്ദിതിഃ। ജനയാമാസ ധര്മജ്ഞ സര്വാനമരവല്ലഭാന്
ഭീഷ്മാ, ഈ മന്വന്തരത്തിൽ ഈ സൃഷ്ടിയെ സ്വാരോചിഷം എന്ന് പറയുന്നു. അതിനുശേഷം, ധർമ്മം അറിയുന്ന ദിതി, കശ്യപനിൽ നിന്ന് എക്കാലത്തും ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട അറുപത്തൊൻപത് മരുതുകളെ ജനിപ്പിച്ചു.
ഭീഷ്മ ഉവാച। ദിതേഃ പുത്രാഃ കഥം ജാതാ മരുതോ ദേവവല്ലഭാഃ। ദേവൈര്ജഗ്മുശ്ച സാപത്നൈഃ കസ്മാത്സഖ്യമനുത്തമമ്
ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരായ ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട മരുതുകൾ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ശത്രുക്കളായിരുന്നിട്ടും അവർക്ക് ദേവന്മാരുമായി എങ്ങനെ വലിയ സൗഹൃദം ലഭിച്ചു?
പുലസ്ത്യ ഉവാച। പുരാ ദൈവാസുരേ യുദ്ധേ ഹതേഷു ഹരിണാ സുരൈഃ। പുത്രപൌത്രേഷു ശോകാര്താ ഗതാ ഭൂലോകമുത്തമമ്
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ, ഹരിയും ദേവന്മാരും ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരെയും മക്കളെയും കൊല്ലുമ്പോൾ, ദിതി ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി ഉത്തമമായ ഭൂമിയിലേക്ക് പോയി.
പുഷ്കരേഷു മഹാതീര്ഥേ സരസ്വത്യാസ്തടേ ശുഭേ। ഭര്ത്തുരാരാധനപരാ തപ ഉഗ്രം ചചാര ഹ
പുഷ്കരത്തിൽ, ശുഭമായ സരസ്വതിയുടെ തീരത്ത്, ഭർത്താവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച് ദിതി കടുത്ത തപസ്സു ചെയ്തു.
ദിതിര്വൈ ദൈത്യമാതാ തു ഋഷികാര്യേണ സുവ്രതാ। ഫലാഹാരാ തപസ്തേപേ കൃച്ഛ്രചാംദ്രായണാദിഭിഃ
ദിത്യെന്ന ദൈത്യമാതാവ്, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവളായി, പഴം മാത്രം കഴിച്ച് കൃച്ച്രം, ചാന്ദ്രായണം തുടങ്ങിയ കഠിന വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു.
യാവദ്വര്ഷശതം സാഗ്രം ജരാശോകസമാകുലാ। തതഃ സാ തപസാ തപ്താ വസിഷ്ഠാദീനപൃച്ഛത
നൂറ്റാണ്ടോളം വയസ്സും ദുഃഖവും അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് ദിതി തപസ്സു ചെയ്തു. അതിനുശേഷം തപസ്സിൽ ക്ഷീണിച്ച അവൾ വസിഷ്ഠനും മറ്റുള്ളവരോടും ചോദിച്ചു.