ദ്വേ ചൈവാംഗിരസേ പ്രാദാത്താസാം നാമാനി വിസ്തരാത്। ശൃണു ത്വം ദേവമാതൄണാം പ്രജാവിസ്താരമാദിതഃ
അവരിൽ രണ്ട് അംഗിരസിനും നൽകി. ഇവരുടെ പേരുകളും ദേവമാതാക്കളായ ഇവരിൽ നിന്ന് ജനിച്ച സന്തതിയും ആദ്യം മുതൽ വിശദമായി ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
അരുംധതീ വസുര്ജാമിര്ലമ്ബാ ഭാനുര്മരുത്വതീ। സംകല്പാ ച മുഹൂര്താ ച സാധ്യാ വിശ്വാ ച ഭാമിനീ
അരുന്ധതി, വസു, ജാമി, ലംബ, ഭാനു, മരുത്വതി, സംകല്പ, മുഹൂർത്ത, സാദ്ധ്യ, ഭാമിനിയായ വിശ്വ — ഇവരാണ്.
ധര്മപത്ന്യഃ സമാഖ്യാതാസ്താസാം പുത്രാന്നിബോധ മേ। വിശ്വേദേവാസ്തു വിശ്വായാഃ സാധ്യാ സാധ്യാനജീജനത്
ഇവരാണ് ധർമ്മന്റെ ഭാര്യമാർ. ഇവരുടെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നു: വിശ്വയിൽ നിന്ന് വിശ്വദേവന്മാർ, സാദ്ധ്യയിൽ നിന്ന് സാദ്ധ്യന്മാർ ജനിച്ചു.
മരുത്വത്യാം മരുത്വംതോ വസോസ്തു വസവസ്തഥാ। ഭാനോസ്തു ഭാനവോ ജാതാ മൂഹൂര്ത്തായാ മുഹൂര്തജാഃ
മരുത്വതിയിൽ നിന്ന് മരുതുകൾ, വസുവിൽ നിന്ന് വസുക്കൾ, ഭാനുവിൽ നിന്ന് ഭാനുക്കൾ, മുഹൂർത്തയിൽ നിന്ന് മുഹൂർത്തങ്ങൾ ജനിച്ചു.
ലംബായാം ഘോഷനാമാനോ നാഗവീഥീ തു ജാമിജാ। പൃഥിവീതലസംഭൂതമരുംധത്യാമജായത
ലംബായിൽ ഘോഷൻ എന്നൊരു പേർ, നാഗവീഥിയിൽ ജാമിജ, ഭൂമിയിൽ നിന്നു മരുന്ധതി ജനിച്ചു.
സംകല്പായാസ്തു സംകല്പാ വസു സൃഷ്ടിം നിധാരയ। ജ്യോതിഷ്മതംശ്ച യേ ദേവാ വ്യാപകാഃ സര്വതോദിശമ്
സങ്കൽപയിൽ നിന്നു സങ്കൽപൻ ജനിച്ചു; വസു, സൃഷ്ടിയെ നിശ്ചയിക്കണം; എല്ലാ ദിക്കിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രകാശമുള്ള ദേവന്മാരും ഉണ്ടു.
വസവസ്തേ സമാഖ്യാതാസ്തേഷാം നാമാനി മേ ശൃണു। ആപോ ധ്രുവശ്ച സോമശ്ച ധരശ്ചൈവാനിലോനലഃ
വസുക്കളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നു, കേൾക്കൂ: ആപ, ധ്രുവൻ, സോമൻ, ധരൻ, അനിലൻ, അനലൻ.
പ്രത്യൂഷശ്ച പ്രഭാസശ്ച വസവോഷ്ടൌ പ്രകീര്തിതാഃ। ആപസ്യ പുത്രാശ്ചത്വാരഃ ശ്രാംതോ വൈതണ്ഡ ഏവ ച
പ്രത്യൂഷനും പ്രഭാസനും കൂടി എട്ട് വസുക്കളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു; ആപന്റെ നാല് മക്കളിൽ ശ്രാന്തനും വൈതണ്ഡനും ഉണ്ട്.
അപി ശാംതോ മുനിര്വഭ്രുര്യജ്ഞരക്ഷാധികാരിണഃ। ധ്രുവസ്യ കാലഃ പുത്രസ്തു വര്ചാഃ സോമാദജായത
മുനിയായ ശാന്തനും യജ്ഞ സംരക്ഷണത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള വഭ്രുവും ഉണ്ട്; ധ്രുവന്റെ മകനായി കാലനും, സോമനിൽ നിന്ന് വർചയും ജനിച്ചു.
ദ്രവിണോ ഹവ്യവാഹശ്ച ധര പുത്രാവിമൌ സ്മൃതൌ। കല്പാംതസ്ഥസ്തതഃ പ്രാണോ രമണഃ ശിശിരോപി ച
ധരന്റെ മക്കളായി ദ്രവിണനും ഹവ്യവാഹനും അറിയപ്പെടുന്നു; കാലാവസാനത്ത് പ്രാണൻ, രമണൻ, ശിശിരൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു.
മനോഹരോ ധവശ്ചാഥ ശിവോ വാഥ ഹരേഃ സുതാഃ। ശിവോ മനോജവം പുത്രമവിജ്ഞാതഗതിപ്രദമ്
മനോഹരനും ധവനും ശിവനും ഹരിയുടെ മക്കളാണ്; ശിവന് മനോജവൻ എന്നൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൻ അറിയാത്ത വഴികളിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിവ് നൽകുന്നവനായിരുന്നു.
അവാപ ചാനലഃ പുത്രാനഗ്നിപ്രായഗുണാംസ്തതഃ। തത്ര ശാഖോ വിശാഖശ്ച നിഗമേഷു സ്വയംഭുവഃ
അനലനും അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള ഗുണങ്ങളുള്ള മക്കളെ ലഭിച്ചു; അവരിൽ ശാഖനും വിശാഖനും വേദങ്ങളിൽ സ്വയംഭുവായി പ്രശസ്തരാണ്.
അപത്യം കൃത്തികാനാം ച കാര്തികേയസ്തതഃ സ്മൃതഃ। പ്രത്യൂഷസ്യ ഋഭുഃ പുത്രോ മുനിര്നാമാഥ ദേവലഃ
കൃതികകളുടെ മകനായി കാർത്തികേയൻ അറിയപ്പെടുന്നു; പ്രത്യുഷന്റെ മകനായി ദേവലമെന്ന മുനിയും, ഋഭുവും ഉണ്ട്.
വിശ്വകര്മാ പ്രഭാസസ്യ പുത്രഃ ശില്പീ പ്രജാപതിഃ। പ്രാസാദഭവനോദ്യാന പ്രതിമാ ഭൂഷണാദിഷു
പ്രഭാസന്റെ മകനായി വിശ്വകർമ്മൻ ദൈവിക ശിൽപി, പ്രജാപതികളിൽ പ്രധാനൻ; കൊട്ടാരങ്ങളിലും ഭവനങ്ങളിലും തോട്ടങ്ങളിലും പ്രതിമകളിലും അലങ്കാരങ്ങളിലും അവൻ കഴിവ് കാണിച്ചു.
തടാകാരാമകൂപേഷു ത്രിദശാനാം ച വര്ദ്ധകിഃ। അജൈകപാദഹിര്ബുധ്ന്യോ വിരൂപാക്ഷോഥ രൈവതഃ
തടാകങ്ങളിലും തോട്ടങ്ങളിലും കിണറുകളിലും ദേവന്മാർക്കായി നിർമ്മാണം ചെയ്യുന്നവനാണ് അവൻ; അജൈകപാദൻ, അഹിബുധ്ന്യൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, റൈവതൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
ഹരശ്ച ബഹുരൂപശ്ച ത്ര്യംബകശ്ച സുരേശ്വരഃ। സാവിത്ത്രശ്ച ജയംതശ്ച പിനാകീ ചാപരാജിതഃ
ഹരൻ, ബഹുരൂപൻ, ത്രയമ്പകൻ, സുരേശ്വരൻ, സാവിത്രൻ, ജയന്തൻ, പിനാകി, അപരാജിതൻ.
ഏതേ രുദ്രാസ്സമാഖ്യാതാ ഏകാദശ ഗണേശ്വരാഃ। ഏതേഷാം മാനസാനാം തു ത്രിശൂലവരധാരിണാമ്
ഇവരാണ് ഏകാദശ രുദ്രന്മാർ, ഗണങ്ങളുടെ നേതാക്കൾ; ഇവരിൽ മനസ്സിൽ ജനിച്ചവരും ത്രിശൂലധാരികളും ഉണ്ട്.
കോട്യശ്ചതുരശീതിസ്തു തത്പുത്രാശ്ചാക്ഷയാ മതാഃ। ദിക്ഷു സര്വാസു യേ രക്ഷാം പ്രകുര്വന്തി ഗണേശ്വരാഃ
അവരുടെ മക്കൾ എൺപത്തിനാലു കോടി ആയി എണ്ണപ്പെടുന്നു, അവർ അക്ഷയരാണ്; എല്ലാ ദിക്കിലും ഈ ഗണനേതാക്കൾ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
ഏതേ വൈ പുത്രപൌത്രാശ്ച സുരഭീഗര്ഭസംഭവാഃ। കശ്യപസ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി പുത്രപൌത്രാദി പത്നിഷു
ഇവരും അവരുടെ മക്കളും മുമ്മക്കളും സുറഭിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാരിൽ നിന്നുള്ള മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും ഞാൻ പറയാം.
അദിതിര്ദിതിര്ദനുശ്ചൈവ അരിഷ്ടാ സുരസാ തഥാ। സുരഭിര്വിനതാ ചൈവ താമ്രാ ക്രോധവശാ ഇരാ
അദിതി, ദിതി, ദനു, അരിഷ്ട, സുരസ, സുറഭി, വിനത, താമ്ര, ക്രോധവശ, ഇരാ.
കദ്രൂ ഖസാ മുനിസ്തദ്വത്താസു പുത്രാന്നിബോധ മേ। തുഷിതാ നാമ യേ ദേവാശ്ചാക്ഷുഷസ്യാംതരേ മനോഃ
കദ്രു, ഖസ, മുനി എന്നിവരും അങ്ങനെ തന്നെ; അവരുടെ മക്കളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നു. ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ തുഷിത ദേവന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വൈവസ്വതേംതരേ ചൈവ ആദിത്യാ ദ്വാദശ സ്മൃതാഃ। ഇന്ദ്രോ ധാതാ ഭഗസ്ത്വഷ്ടാ മിത്ത്രോഽഥ വരുണോഽര്യമാ
വൈവസ്വത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ അറിയപ്പെടുന്നു: ഇന്ദ്രൻ, ധാതാവ്, ഭഗൻ, ത്വഷ്ടാവ്, മിത്രൻ, വരുണൻ, അർയമൻ.
വിവസ്വാന്സവിതാ പൂഷാ അംശുമാന്വിഷ്ണുരേവ ച। ഏതേ സഹസ്രകിരണാ ആദിത്യാ ദാദ്വശ സ്മൃതാഃ
വിവസ്വാൻ, സവിതാവ്, പൂഷൻ, അംശുമാൻ, വിഷ്ണു ഇവരാണ് ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശം പകർന്നുതരുന്ന ആദിത്യന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
മാരീചാത്കശ്യപാജ്ജാതാഃ പുത്ത്രാസ്തേഽദിതിനംദനാഃ। കൃശാശ്വസ്യ ഋഷേഃ പുത്രാ ദേവപ്രഹരണാഃ സ്മൃതാഃ
മാരീചനും കശ്യപനും ചേർന്ന് ജനിച്ച ഈ പുത്രന്മാർ അദിതിയുടെ മക്കളായി അറിയപ്പെടുന്നു. കൃഷ്ണാശ്വമുനിയുടെ പുത്രന്മാർ ദൈവായുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഏതേ ദേവഗണാസ്താത പ്രതിമന്വംതരേഷു ച। ഉത്പദ്യംതേ വിലീയംതേ കല്പേകല്പേ തഥൈവ ച
പ്രിയനേ, ഈ ദേവഗണങ്ങൾ ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഉദിച്ചു ലയിച്ചുപോകുന്നു; ഓരോ സൃഷ്ടിക്രമത്തിലും ഇതേപോലെയാണ്.
ദിതിഃ പുത്രദ്വയം ലേഭേ കശ്യപാദിതി നഃ ശ്രുതമ്। ഹിരണ്യകശിപും ചൈവ ഹിരണ്യാക്ഷം തഥൈവ ച
കശ്യപനിൽ നിന്ന് ദിതിക്ക് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ലഭിച്ചുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അവർ ഹിരണ്യകശിപുവും ഹിരണ്യാക്ഷനും ആകുന്നു.
ഹിരണ്യകശിപോസ്തദ്വജ്ജാതം പുത്രചതുഷ്ടയമ്। പ്രഹ്ലാദശ്ചാനുഹ്ലാദശ്ച സംഹ്ലാദോഹ്ലാദ ഏവ ച
ഹിരണ്യകശിപുവിന് അതുപോലെ നാല് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: പ്രഹ്ലാദൻ, അനുഹ്ലാദൻ, സംഹ്ലാദൻ, ഹ്ലാദൻ.
പ്രഹ്ലാദപുത്രാ ആയുഷ്മാന്ശിബിര്ബാഷ്കലിരേവ ച। വിരോചനശ്ചതുര്ഥസ്തു സ ബലിം പുത്രമാപ്തവാന്
പ്രഹ്ലാദന്റെ പുത്രന്മാർ ആയുസ്മാൻ, ശിബി, ബാഷ്കലി, നാലാമനായിരുന്നത് വിരോചനൻ; അവൻ ബലിയെ പുത്രനായി ലഭിച്ചു.
ബലേഃ പുത്രശതം ത്വാസീദ്ബാണജ്യേഷ്ഠം തതോ നൃപ। ധൃതരാഷ്ട്രസ്തഥാസൂര്യ്യോ വിവസ്വാനംശുതാപനഃ
ബലിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ മൂത്തവൻ ബാണൻ. ധൃതരാഷ്ട്രൻ, അസൂര്യൻ, വിവസ്വാൻ, അംശുതാപനൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
നികുമ്ഭനാമാ ഗുര്വക്ഷഃ കുക്ഷിര്ഭൌമോഥ ഭീഷണഃ। ഏവമന്യേ തു ബഹവോ ബാണോജ്യേഷ്ഠോ ഗുണാധികഃ
നികുംബൻ, ഗുര്വക്ഷൻ, കുക്ഷി, ഭൗമൻ, ഭീഷണൻ എന്നിവരും മറ്റു പലരും ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ മൂത്തവനായ ബാണൻ ഗുണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു.