ത്രിനേത്രശ്ച ത്രിശൂലീ ച ഗീതനൃത്യരതസ്സദാ। കുത്സിതാനി തഥാന്യാനി സദാ തേ കുരുതേ പതിഃ
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, എപ്പോഴും പാട്ടിലും നൃത്തത്തിലും ആസ്വദിക്കുന്നവൻ; ഇങ്ങനെ വിചിത്രമായ പ്രവൃത്തികൾ നിന്റെ ഭർത്താവ് എപ്പോഴും ചെയ്യുന്നു—
ത്രപാകരോ ഭവേന്മഹ്യം ദേവാനാം സംനിധിഃ കഥം। കീദൃക്ച വസനം തസ്യ കേതനം പ്രതി നാര്ഹതി
അവൻ എനിക്ക് ലജ്ജയുണ്ടാക്കും; ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ അവൻ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം? അവന്റെ വസ്ത്രധാരണം എങ്ങനെയാണെന്നും, വീട്ടിൽ അവൻ യോഗ്യനല്ലെന്നും ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഏതൈര്ദോഷൈര്മയാ വത്സേ ലോകാനാം ചൈവ ലജ്ജയാ। നാഹ്വാനം തു കൃതം തസ്യ കാരണേന മയാ സുതേ
ഇവിടെയുള്ള ഈ തെറ്റുകളും ലോകത്തുള്ള എല്ലാവരോടുള്ള ലജ്ജയും കൊണ്ടാണ്, മകളേ, ഞാൻ അവനെ ക്ഷണിക്കാതിരുന്നത്.
യജ്ഞസ്യാസ്യ സമാപ്തൌ തു പൂജാം കൃത്വാ ത്വയാ സഹ। ആനീയ തവ ഭര്ത്താരം ത്വയാ സഹ ത്രിലോചനമ്
ഈ യാഗം കഴിഞ്ഞു, നിന്നോടൊപ്പം പൂജ നടത്തി, ഞാൻ നിന്റെ ഭർത്താവായ മൂന്നുകണ്ണനെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരാം.
ത്രൈലോക്യസ്യാധികാം പൂജാം കരിഷ്യാമി ച സത്കൃതൈഃ। ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ത്രപായാഃ കാരണം മഹത്
മൂന്നു ലോകത്തേക്കാളും കൂടുതലായി ഞാൻ അവനു ആദരം നൽകും, യുക്തമായ ആദരവോടെ. ഇതൊക്കെയാണ് എനിക്ക് വലിയ ലജ്ജയുണ്ടായ കാരണങ്ങൾ.
നാത്ര മന്യുസ്ത്വയാ കാര്യഃ സര്വഃ സ്വം ഭാഗമര്ഹതി। അന്യജന്മനി യൈര്യാദൃക്കൃതം കര്മ ശുഭാശുഭമ്
ഇതിൽ നീ കോപിക്കേണ്ട, എല്ലാവർക്കും അവരവരുടെ ഭാഗം ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മുൻജന്മത്തിൽ ചെയ്ത നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ പ്രവൃത്തികൾ
ഇഹ ജന്മനി തേ താദൃക്പുത്രികേ ഭുംജതേ ഫലമ്। പരിതാപം മാ കൃഥാസ്ത്വം ഫലം ഭുംക്ഷ്വ പുരാകൃതമ്
ഈ ജന്മത്തിൽ അതിന്റെ ഫലമാണ് നീ അനുഭവിക്കുന്നത്, മകളേ. നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട; മുൻകാലത്ത് ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ഏറ്റെടുക്കണം.
ശ്രിയം പരഗതാം ദൃഷ്ട്വാ രൂപസൌഭാഗ്യശോഭനാമ്। രൂപം ച കാംതിസൌഭാഗ്യം രമ്യാണ്യാഭരണാനി ച
സമ്പത്ത് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോയതും, സൗന്ദര്യവും ആകർഷണവും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും കണ്ടാൽ—
കുലേമഹതിവൈജന്മവപുശ്ചാതീവസുംദരമ്। പൂര്വഭാഗ്യൈസ്തു ലഭ്യംതേ നരൈരേതാനി സുവ്രതേ
ഉയർന്ന കുടുംബം, നല്ല ജനനം, അതിവിശിഷ്ടമായ രൂപം—ഇവയെല്ലാം നല്ല പ്രവൃത്തിയുള്ളവർക്ക് മുൻഭാഗ്യത്താൽ ലഭിക്കുന്നവയാണ്, സദാചാരമുള്ളവളേ.
മാത്മാനം പരിനിംദേഥാമാച ഭാഗ്യാനി സുവ്രതേ। ഫലം ചൈവം വിധികൃതം ദാതും കസ്യ തു കഃ ക്ഷമഃ൫൦ 1.5.
നീ സ്വയം കുറ്റം പറയരുത്, സദ്ഗുണമുള്ളവളേ; ഭാഗ്യങ്ങൾ വിധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെയാണ് വരുന്നത്. വിധി നൽകിയതിനെ ആരാണ് മാറ്റാൻ കഴിയുക?
നാസ്തി വൈ ബലവാന്കശ്ചിന്നമൂഢോ ന ച പംഡിതഃ। പാംഡിത്യം ച ബലം ചൈവ ജായതേ പൂര്വകര്മണഃ
ഇവിടെ ആരും ശക്തനായവനും, മൂഢനും, പണ്ഡിതനും അല്ല; ജ്ഞാനവും ശക്തിയും മുൻജന്മത്തിലെ പ്രവൃത്തികളാൽ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്.
ഏതേ ദേവാ ദിവം പ്രാപ്താഃ ശോഭമാനാഃ സ്ഥിതാശ്ചിരമ്। പുണ്യേന തപസാ ചൈവ ക്ഷേത്രേഷുവിവിധേഷുച
ഈ ദേവന്മാർ വിവിധ തിരുത്തുകളിലും തപസ്സിലും പുണ്യം നേടി, ദീർഘകാലം സ്വർഗത്തിൽ വസിച്ച് പ്രകാശിക്കുന്നു.
യദേഭിരാര്ജിതം പുണ്യം തസ്യൈതേ ഫലഭാഗിനഃ। ഏവമുക്താ തതഃ സാ തു സതീ ഭീഷ്മരുഷാന്വിതാ
അവർ നേടിയ പുണ്യത്തിന്റെ ഫലമാണ് അവർ അനുഭവിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സതിക്ക് ഭീഷ്മനോടുള്ള കോപം നിറഞ്ഞു.
വിനിംദമാനാ പിതരം ക്രോധേനാരുണിതേക്ഷണാ। ഏവമേതദ്യഥാ താത ത്വയാ ചോക്തം മമാഗ്രതഃ
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, അച്ഛനേ കുറ്റം പറഞ്ഞ്, അവൾ പറഞ്ഞു: 'അച്ഛാ, നിങ്ങൾ എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്.'
സര്വോ ജനഃ പുണ്യഭാഗീ പുണ്യേന ലഭതേ ശ്രിയം। പുണ്യേന ലഭതേ ജന്മ പുണ്യേ ഭോഗാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ
എല്ലാവർക്കും പുണ്യഫലം ലഭിക്കുന്നു; പുണ്യത്താൽ സമ്പത്തും ജനനവും അനുഭവങ്ങളും ലഭിക്കുന്നവയാണ്.
തദയം ജഗതാമീശഃ സര്വേഷാമുത്തമോത്തമഃ। സ്ഥാനാന്യേതാനി സര്വേഷാം ദത്താന്യേതേന ധീമതാ
അതിനാൽ ഈ ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠൻ, ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും നിർണ്ണയിച്ചിരിക്കുന്നു.
യേ ഗുണാസ്തസ്യ ദേവസ്യ വക്തും ജിഹ്വാപി വേധസഃ। ന ശക്താ ഖ്യാപനേ തസ്യ ദേവസ്യ പരമേഷ്ഠിനഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ നാവിനും ആ ദേവന്റെ ഗുണങ്ങൾ മുഴുവനായി പറയാൻ കഴിയില്ല; പരമേശ്വരന്റെ മഹത്വം അറിയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഭസ്മാസ്ഥി ച കപാലാനി ശ്മശാനേ വസതിസ്തഥാ। ഗോനസാദ്യാശ്ച യേ സര്പാഃ സര്വേ തേ ഭൂഷണീകൃതാഃ
ചിതാഭസ്മം, അസ്ഥികൾ, കപ്പാലങ്ങൾ, ശ്മശാനവാസം, രാജസർപ്പങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം അവൻ അലങ്കാരമാക്കി ധരിക്കുന്നു.
ഭൂതപ്രേതഗണാസ്തസ്യ പിശാചാ ഗുഹ്യകാസ്തഥാ। ഏഷ ധാതാ വിധാതാ ച ഏഷ പാലയിതാ ദിശഃ
ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, ഗുഹ്യകന്മാർ ഇവരും—all അവന്റെ കൂട്ടത്തിൽ; അവൻ സൃഷ്ടാവും ക്രമീകരണക്കാരനും ദിശകളുടെ രക്ഷകനുമാണ്.
പ്രസാദേന ച രുദ്രസ്യ പ്രാപ്തസ്വര്ഗഃ പുരംദരഃ। യദി രുദ്രേസ്തി ദേവത്വം യദി സര്വഗതഃ ശിവഃ
രുദ്രന്റെ കൃപയാൽ ഇന്ദ്രൻ സ്വർഗം നേടി; രുദ്രൻ ദേവനാണെങ്കിൽ, ശിവൻ എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനാണെങ്കിൽ—
സത്യേന തേന തേ യജ്ഞം വിധ്വംസയതു ശംകരഃ। യദ്യസ്തി മേ തപഃ കിംചിത്കശ്ചിദ്ധര്മോഥവാ കൃതഃ
ഈ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ശംകരൻ നിന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കട്ടെ. എനിക്ക് ഏതെങ്കിലും തപസ്സ് ഉണ്ടെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ധർമ്മം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.
ഫലേന തസ്യ ധര്മസ്യ യജ്ഞസ്തേ നാശമര്ഹതി। പ്രിയാഹം യദി ദേവസ്യ യദി മാം താരയിഷ്യതി
ആ ധർമ്മത്തിന്റെ ഫലത്താൽ നിന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. ഞാൻ ദേവനു പ്രിയയാണെങ്കിൽ, ദൈവം എന്നെ രക്ഷിക്കുമെങ്കിൽ.
തേന സത്യേന തേ ഗര്വഃ സമാപ്തിമഭിഗച്ഛതു। ഇത്യുക്ത്വാ യോഗമാസ്ഥായ സ്വദേഹസ്ഥേന തേജസാ
ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നിന്റെ അഹങ്കാരം അവസാനിക്കട്ടെ. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൾ തന്റെ ശരീരത്തിലെ തേജസ്സിൽ ലയിച്ച് യോഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
നിര്ദദാഹ തദാത്മാനം സദേവാസുരപന്നഗൈഃ। കിംകിമേതദിതി പ്രോക്തേ ഗംധര്വഗണഗുഹ്യകൈഃ
അപ്പോൾ അവൾ സ്വയം ദേവന്മാരോടും അസുരന്മാരോടും പന്നഗന്മാരോടും കൂടെ ദഹിപ്പിച്ചു. 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് ഗന്ധർവരും ഗുഹ്യകരും ചോദിച്ചു.
ഗംഗാകൂലേ തദാ മുക്തോ ദേഹോ വൈ ക്രുദ്ധയാ തയാ। സൌനകം നാമ തത്തീര്ഥം ഗംഗായാഃ പശ്ചിമേ തടേ
കോപത്തോടെ അവളുടെ ശരീരം ഗംഗയുടെ തീരത്ത് വീണു. ഗംഗയുടെ പടിഞ്ഞാറ് കരയിൽ ആ പുണ്യസ്ഥലം ശൗണകതീർത്ഥം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്.
ശ്രുത്വാ രുദ്രസ്തു തദ്വാര്ത്താം പത്ന്യാനാശ സുദുഃഖിതഃ। ഹംതും യജ്ഞം ധീരഭവത്ദേവാനാമിഹ പശ്യതാമ്
പത്നിയുടെ നാശവാർത്ത കേട്ട രുദ്രൻ അതീവ ദുഃഖിതനായി. ദേവന്മാർക്കു മുന്നിൽ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിന്നു.
ഗണകോടിഃ സമാദിഷ്ടാ ഗ്രഹാ വൈനായകാസ്തഥാ। ഭൂതപ്രേതപിശാചാശ്ച ദക്ഷയജ്ഞ വിനാശനേ
അനവധി ഗണന്മാരെയും ഗ്രഹങ്ങളെയും വിനായകരെയും ഭൂതപ്രേതപിശാചുകളെയും ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാൻ നിയോഗിച്ചു.
തൈര്ഗത്വാ വിബുധാസ്സര്വേ യജ്ഞേ നിര്ജിത്യ നാശിതാഃ। ഹതേ യജ്ഞേ തദാ ദക്ഷോ നിരുത്സാഹോ നിരുദ്യമഃ
അവർ അവിടെ ചെന്നപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവതകളും യജ്ഞത്തിൽ തോറ്റു നശിച്ചു. യജ്ഞം നശിച്ചപ്പോൾ ദക്ഷൻ ഉത്സാഹംകൂടാതെ നിർജ്ജീവനായി.
ഉപഗമ്യാബ്രവീത്ത്രസ്തോ ദേവദേവം പിനാകിനമ്। ന ജ്ഞാതോസി മയാ ദേവ ദേവാനാം പ്രഭുരീശ്വരഃ
കുലുങ്ങി, ദക്ഷൻ ദേവദേവനായ പിനാകിയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, നീ ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു.'
ത്വമസ്യ ജഗതോധീശഃ സുരാസ്സര്വേ ത്വയാ ജിതാഃ। കൃപാം കുരു മഹേശാന ഗണാന്സര്വാന്നിവര്ത്തയ
ഈ ലോകത്തിന്റെ പരമേശ്വരൻ നീയാണു്; എല്ലാ ദേവന്മാരെയും നീ ജയിച്ചു. മഹേശ്വരാ, ദയചെയ്യണം, എല്ലാ ഗണന്മാരെയും പിൻവലിക്കണം.