ആമംത്രണാ മംത്രിതാനാം സര്വേഷാം മാനനാ കൃതാ। ഏക ഏവാത്ര ഭഗവാന്പതിര്മേ ന സമാഗതഃ
ആഹ്വാനം ചെയ്തവരെയും ആലോചനയ്ക്ക് പങ്കെടുത്തവരെയും നീ എല്ലാവരെയും ആദരിച്ചു; പക്ഷേ, എന്റെ ഭർത്താവാണ് ഇവിടെ മാത്രം എത്താത്തത്.
വിനാ തേന ത്വിദം സര്വം ശൂന്യവത്പ്രതിഭാതി മേ। മന്യേ ചാഹം തു ഭവതാ പതിര്മേ ന നിമംത്രിതഃ
അവനെ ഇല്ലാതെ ഇതൊക്കെയും എനിക്ക് ശൂന്യമായി തോന്നുന്നു; നീ എന്റെ ഭർത്താവിനെ ക്ഷണിച്ചില്ലെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു.
വിസ്മൃതസ്തേ ഭവേന്നൂനം സര്വം ശംസതു മേ ഭവാന്। പുലസ്യ ഉവാച। തസ്യാസ്തദുക്തം വചനം ശ്രുത്വാ ദക്ഷഃ പ്രജാപതിഃ
നിശ്ചയം നീ അവനെ മറന്നുപോയിരിക്കണം; എല്ലാം നീ എനിക്ക് പറയണം. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദക്ഷൻ, പ്രജാപതി—
പതിസ്നേഹ സമായുക്താം പ്രാണേഭ്യോപി ഗരീയസീമ്। അംകമാരോപ്യ താം ബാലാം സാധ്വീം പതിപരായണാമ്
ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ മുഴുകിയ, ജീവനെക്കാൾ വലുതായ പ്രേമമുള്ള, ഭർത്താവിനിഷ്ഠയുള്ള ആ സതിയെ ദക്ഷൻ തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി—
പതിവ്രതാം മഹാഭാഗാം പതിപ്രിയഹിതൈഷിണീമ്। പ്രാഹ ഗംഭീരഭാവേന ശൃണു വത്സേ യഥാതഥമ്
ഭർത്തീവ്രതയായ, മഹാഭാഗ്യവതിയായ, ഭർത്താവിന്റെ പ്രിയത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും ആഗ്രഹമുള്ള അവളോടു ദക്ഷൻ ഗൗരവത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, യഥാർത്ഥം കേൾക്കു.'
യേനാദ്യ കാരണേനേഹ പതിസ്തേ ന നിമംത്രിതഃ। കപാലപാത്രധൃക്ചര്മീ ഭസ്മാവൃത തനുസ്തഥാ
ഇന്ന് നീയുടെ ഭർത്താവിനെ ഇവിടെ ക്ഷണിക്കാതിരുന്നതിന്റെ കാരണം: അവൻ കപ്പാലം കൈവശം വയ്ക്കുന്നവൻ, ചർമ്മം ധരിക്കുന്നവൻ, ശരീരം ഭസ്മത്തിൽ മൂടിയവൻ—
ശൂലീ മുണ്ഡീ ച നഗ്നശ്ച ശ്മശാനേ രമതേ സദാ। വിഭൂത്യാങ്ഗാനി സര്വാണി പരിമാര്ഷ്ടി ച നിത്യശഃ
ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, മുണ്ടൻ, നഗ്നൻ, ശ്മശാനത്തിൽ എപ്പോഴും സന്തോഷിക്കുന്നവൻ, ശരീരം എല്ലായ്പ്പോഴും വിശുദ്ധഭസ്മം പുരട്ടുന്നവൻ—
വ്യാഘ്രചര്മപരീധാനോ ഹസ്തിചര്മപരിച്ഛദഃ। കപാലമാലം ശിരസി ഖട്വാഗം ച കരേ സ്ഥിതം
കുരങ്ങ് ചർമ്മം ധരിച്ചവൻ, ആനയുടെ ചർമ്മം അലങ്കാരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നവൻ, തലച്ചെറുകളുടെ മാല തലയിൽ, കഠ്വാഗം കൈയിൽ—
കട്യാം വൈ ഗോനസം ബധ്വാ ലിംഗേഽസ്ഥ്നാം വലയം തഥാ। പന്നഗാനാം തു രാജാനമുപവീതം ച വാസുകിമ്
വയറ്റിൽ പശുവിന്റെ നാരു കെട്ടിയവൻ, ലിംഗത്തിൽ അസ്ഥിയുടെ വള ധരിച്ചവൻ, പന്നഗരാജാവായ വാസുകിയെ യജ്ഞോപവീതമായി ധരിക്കുന്നവൻ—
കൃത്വാ ഭ്രമതി ചാനേന രൂപേണ സതതം ക്ഷിതൌ। നഗ്നാ ഗണാഃ പിശാചാശ്ച ഭൂതസംഘാ ഹ്യനേകശഃ
ഇങ്ങനെ രൂപം എടുത്ത് അവൻ ഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവന്റെ കൂട്ടുകാരെല്ലാം നഗ്നരും, പിശാചുകളും അനേകം ഭൂതഗണങ്ങളും ആണ്—
ത്രിനേത്രശ്ച ത്രിശൂലീ ച ഗീതനൃത്യരതസ്സദാ। കുത്സിതാനി തഥാന്യാനി സദാ തേ കുരുതേ പതിഃ
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, എപ്പോഴും പാട്ടിലും നൃത്തത്തിലും ആസ്വദിക്കുന്നവൻ; ഇങ്ങനെ വിചിത്രമായ പ്രവൃത്തികൾ നിന്റെ ഭർത്താവ് എപ്പോഴും ചെയ്യുന്നു—
ത്രപാകരോ ഭവേന്മഹ്യം ദേവാനാം സംനിധിഃ കഥം। കീദൃക്ച വസനം തസ്യ കേതനം പ്രതി നാര്ഹതി
അവൻ എനിക്ക് ലജ്ജയുണ്ടാക്കും; ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ അവൻ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം? അവന്റെ വസ്ത്രധാരണം എങ്ങനെയാണെന്നും, വീട്ടിൽ അവൻ യോഗ്യനല്ലെന്നും ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഏതൈര്ദോഷൈര്മയാ വത്സേ ലോകാനാം ചൈവ ലജ്ജയാ। നാഹ്വാനം തു കൃതം തസ്യ കാരണേന മയാ സുതേ
ഇവിടെയുള്ള ഈ തെറ്റുകളും ലോകത്തുള്ള എല്ലാവരോടുള്ള ലജ്ജയും കൊണ്ടാണ്, മകളേ, ഞാൻ അവനെ ക്ഷണിക്കാതിരുന്നത്.
യജ്ഞസ്യാസ്യ സമാപ്തൌ തു പൂജാം കൃത്വാ ത്വയാ സഹ। ആനീയ തവ ഭര്ത്താരം ത്വയാ സഹ ത്രിലോചനമ്
ഈ യാഗം കഴിഞ്ഞു, നിന്നോടൊപ്പം പൂജ നടത്തി, ഞാൻ നിന്റെ ഭർത്താവായ മൂന്നുകണ്ണനെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരാം.
ത്രൈലോക്യസ്യാധികാം പൂജാം കരിഷ്യാമി ച സത്കൃതൈഃ। ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ത്രപായാഃ കാരണം മഹത്
മൂന്നു ലോകത്തേക്കാളും കൂടുതലായി ഞാൻ അവനു ആദരം നൽകും, യുക്തമായ ആദരവോടെ. ഇതൊക്കെയാണ് എനിക്ക് വലിയ ലജ്ജയുണ്ടായ കാരണങ്ങൾ.
നാത്ര മന്യുസ്ത്വയാ കാര്യഃ സര്വഃ സ്വം ഭാഗമര്ഹതി। അന്യജന്മനി യൈര്യാദൃക്കൃതം കര്മ ശുഭാശുഭമ്
ഇതിൽ നീ കോപിക്കേണ്ട, എല്ലാവർക്കും അവരവരുടെ ഭാഗം ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മുൻജന്മത്തിൽ ചെയ്ത നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ പ്രവൃത്തികൾ
ഇഹ ജന്മനി തേ താദൃക്പുത്രികേ ഭുംജതേ ഫലമ്। പരിതാപം മാ കൃഥാസ്ത്വം ഫലം ഭുംക്ഷ്വ പുരാകൃതമ്
ഈ ജന്മത്തിൽ അതിന്റെ ഫലമാണ് നീ അനുഭവിക്കുന്നത്, മകളേ. നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട; മുൻകാലത്ത് ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ഏറ്റെടുക്കണം.
ശ്രിയം പരഗതാം ദൃഷ്ട്വാ രൂപസൌഭാഗ്യശോഭനാമ്। രൂപം ച കാംതിസൌഭാഗ്യം രമ്യാണ്യാഭരണാനി ച
സമ്പത്ത് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോയതും, സൗന്ദര്യവും ആകർഷണവും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും കണ്ടാൽ—
കുലേമഹതിവൈജന്മവപുശ്ചാതീവസുംദരമ്। പൂര്വഭാഗ്യൈസ്തു ലഭ്യംതേ നരൈരേതാനി സുവ്രതേ
ഉയർന്ന കുടുംബം, നല്ല ജനനം, അതിവിശിഷ്ടമായ രൂപം—ഇവയെല്ലാം നല്ല പ്രവൃത്തിയുള്ളവർക്ക് മുൻഭാഗ്യത്താൽ ലഭിക്കുന്നവയാണ്, സദാചാരമുള്ളവളേ.
മാത്മാനം പരിനിംദേഥാമാച ഭാഗ്യാനി സുവ്രതേ। ഫലം ചൈവം വിധികൃതം ദാതും കസ്യ തു കഃ ക്ഷമഃ൫൦ 1.5.
നീ സ്വയം കുറ്റം പറയരുത്, സദ്ഗുണമുള്ളവളേ; ഭാഗ്യങ്ങൾ വിധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെയാണ് വരുന്നത്. വിധി നൽകിയതിനെ ആരാണ് മാറ്റാൻ കഴിയുക?
നാസ്തി വൈ ബലവാന്കശ്ചിന്നമൂഢോ ന ച പംഡിതഃ। പാംഡിത്യം ച ബലം ചൈവ ജായതേ പൂര്വകര്മണഃ
ഇവിടെ ആരും ശക്തനായവനും, മൂഢനും, പണ്ഡിതനും അല്ല; ജ്ഞാനവും ശക്തിയും മുൻജന്മത്തിലെ പ്രവൃത്തികളാൽ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്.
ഏതേ ദേവാ ദിവം പ്രാപ്താഃ ശോഭമാനാഃ സ്ഥിതാശ്ചിരമ്। പുണ്യേന തപസാ ചൈവ ക്ഷേത്രേഷുവിവിധേഷുച
ഈ ദേവന്മാർ വിവിധ തിരുത്തുകളിലും തപസ്സിലും പുണ്യം നേടി, ദീർഘകാലം സ്വർഗത്തിൽ വസിച്ച് പ്രകാശിക്കുന്നു.
യദേഭിരാര്ജിതം പുണ്യം തസ്യൈതേ ഫലഭാഗിനഃ। ഏവമുക്താ തതഃ സാ തു സതീ ഭീഷ്മരുഷാന്വിതാ
അവർ നേടിയ പുണ്യത്തിന്റെ ഫലമാണ് അവർ അനുഭവിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സതിക്ക് ഭീഷ്മനോടുള്ള കോപം നിറഞ്ഞു.
വിനിംദമാനാ പിതരം ക്രോധേനാരുണിതേക്ഷണാ। ഏവമേതദ്യഥാ താത ത്വയാ ചോക്തം മമാഗ്രതഃ
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, അച്ഛനേ കുറ്റം പറഞ്ഞ്, അവൾ പറഞ്ഞു: 'അച്ഛാ, നിങ്ങൾ എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്.'
സര്വോ ജനഃ പുണ്യഭാഗീ പുണ്യേന ലഭതേ ശ്രിയം। പുണ്യേന ലഭതേ ജന്മ പുണ്യേ ഭോഗാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ
എല്ലാവർക്കും പുണ്യഫലം ലഭിക്കുന്നു; പുണ്യത്താൽ സമ്പത്തും ജനനവും അനുഭവങ്ങളും ലഭിക്കുന്നവയാണ്.
തദയം ജഗതാമീശഃ സര്വേഷാമുത്തമോത്തമഃ। സ്ഥാനാന്യേതാനി സര്വേഷാം ദത്താന്യേതേന ധീമതാ
അതിനാൽ ഈ ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠൻ, ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും നിർണ്ണയിച്ചിരിക്കുന്നു.
യേ ഗുണാസ്തസ്യ ദേവസ്യ വക്തും ജിഹ്വാപി വേധസഃ। ന ശക്താ ഖ്യാപനേ തസ്യ ദേവസ്യ പരമേഷ്ഠിനഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ നാവിനും ആ ദേവന്റെ ഗുണങ്ങൾ മുഴുവനായി പറയാൻ കഴിയില്ല; പരമേശ്വരന്റെ മഹത്വം അറിയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഭസ്മാസ്ഥി ച കപാലാനി ശ്മശാനേ വസതിസ്തഥാ। ഗോനസാദ്യാശ്ച യേ സര്പാഃ സര്വേ തേ ഭൂഷണീകൃതാഃ
ചിതാഭസ്മം, അസ്ഥികൾ, കപ്പാലങ്ങൾ, ശ്മശാനവാസം, രാജസർപ്പങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം അവൻ അലങ്കാരമാക്കി ധരിക്കുന്നു.
ഭൂതപ്രേതഗണാസ്തസ്യ പിശാചാ ഗുഹ്യകാസ്തഥാ। ഏഷ ധാതാ വിധാതാ ച ഏഷ പാലയിതാ ദിശഃ
ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, ഗുഹ്യകന്മാർ ഇവരും—all അവന്റെ കൂട്ടത്തിൽ; അവൻ സൃഷ്ടാവും ക്രമീകരണക്കാരനും ദിശകളുടെ രക്ഷകനുമാണ്.
പ്രസാദേന ച രുദ്രസ്യ പ്രാപ്തസ്വര്ഗഃ പുരംദരഃ। യദി രുദ്രേസ്തി ദേവത്വം യദി സര്വഗതഃ ശിവഃ
രുദ്രന്റെ കൃപയാൽ ഇന്ദ്രൻ സ്വർഗം നേടി; രുദ്രൻ ദേവനാണെങ്കിൽ, ശിവൻ എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനാണെങ്കിൽ—