ആയുഷശ്ച വനാനാം ച ദിവസാനാം പതിര്ഹി യഃ। സംജ്ഞാ പതിരിഹായാതോ ഭാസ്കരോ ലോകപാവനഃ
ആയുസ്സിന്റെയും കാടുകളുടെയും ദിവസങ്ങളുടെയും അധിപനും, പേരുകളുടെ ഉടമയും ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഭാസ്കരനും ഇവിടെ എത്തി.
അത്രിവംശസമുദ്ഭൂതോ ദ്വിജരാജോ മഹായശാഃ। നയനാനംദജനനോ ലോകനാഥോ ധരാതലേ
അത്രിയുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച, മഹത്വമുള്ള ദ്വിജരാജാവും ഭൂമിയിൽ ലോകത്തിന്റെ അധിപനും കണ്ണുകൾക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നവനും ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഓഷധീനാം പതിശ്ചാപി വീരുധാമപി സര്വശഃ। ഉഡുനാഥഃ സപത്നീക ഇഹായാതഃ ശശീ തവ
ഔഷധികളുടെ അധിപനും എല്ലാ സസ്യങ്ങളുടെയും ഉടമയും നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജാവുമായ ശശി ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു, മഹാനേ.
വസവോഷ്ടൌ സമായാതാ അശ്വിനൌ ച സമാഗതൌ। വൃക്ഷോ വനസ്പതിശ്ചാപി ഗന്ധര്വാപ്സരസാം ഗണാഃ
എട്ട് വസുക്കളും അശ്വിനീദേവന്മാർ രണ്ടുപേരും, വൃക്ഷവും വനസ്പതിയും, ഗാന്ധർവ്വരും അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘവും ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
വിദ്യാധരാ ഭൂതസംഘാ വേതാലാ യക്ഷരാക്ഷസാഃ। പിശാചാശ്ചോഗ്രകര്മാണസ്തഥാന്യേ ജീവഹാരകാഃ
വിദ്യാധരന്മാർ, ഭൂതഗണങ്ങൾ, വേതാലന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പിശാചുകൾ, ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവർ, ജീവൻ പിടിച്ചുപറക്കുന്ന മറ്റു ചിലരും ഇവിടെയുണ്ട്.
നദ്യോ നദാഃ സമുദ്രാശ്ച ദ്വീപാശ്ച സഹ പര്വതൈഃ। ഗ്രാമ്യാരണ്യാശ്ച പശവോ യദിങ്ഗം യച്ച നേങ്ഗതി
നദികൾ, കുളങ്ങൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, ദ്വീപുകൾ, പർവതങ്ങൾ, വീട്ടുമൃഗങ്ങളും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും എല്ലാം ഇവിടെ ഉണ്ട്.
കശ്യപോ ഭഗവാനത്രിര്വസിഷ്ഠശ്ചാപരൈഃ സഹ। പുലസ്ത്യഃ പുലഹശ്ചൈവ സനകാദ്യാ മഹര്ഷയഃ
കശ്യപൻ, മഹാനായ അത്രി, വസിഷ്ഠൻ മറ്റു മഹർഷിമാരോടൊപ്പം, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, സനകാദി മഹർഷിമാർ ഇവിടെയുണ്ട്.
പുണ്യാ രാജര്ഷയശ്ചൈവ പൃഥിവ്യാം യേ ച പാര്ഥിവാഃ। വര്ണാശ്ചാശ്രമിണശ്ചൈവ സര്വേ യേ കര്മകാരിണഃ
പുണ്യമുള്ള രാജർഷിമാർ, ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാർ, വർണങ്ങൾ, ആശ്രമസ്ഥിതർ, പ്രവർത്തനം ചെയ്യുന്ന എല്ലാവരും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
കിമത്ര ബഹുനോക്തേന ബ്രാഹ്മീ സൃഷ്ടിരിഹാഗതാ। ഭഗിന്യോ ഭാഗിനേയാശ്ച ഭഗിനീപതയസ്ത്വിമേ
ഇവിടെ കൂടുതൽ വിശദമായി പറയേണ്ടതില്ല; ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി മുഴുവൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു: സഹോദരിമാർ, സഹോദരിമാരുടെ മക്കൾ, സഹോദരിമാരുടെ ഭർത്താക്കന്മാർ എന്നിവരും.
സ്വഭാര്യാസഹിതാഃ സര്വേ സപുത്രാസ്സഹ ബാംധവാഃ। ത്വയാ സമര്ചിതാഃ സര്വേ ദാനമാനപരിഗ്രഹൈഃ
സ്വഭാര്യകളോടൊപ്പം, മക്കളും ബന്ധുക്കളും ചേർന്ന് എല്ലാവരെയും നീ ദാനം, ആദരം, സ്വീകരണം എന്നിവകൊണ്ട് ആദരിച്ചു.
ആമംത്രണാ മംത്രിതാനാം സര്വേഷാം മാനനാ കൃതാ। ഏക ഏവാത്ര ഭഗവാന്പതിര്മേ ന സമാഗതഃ
ആഹ്വാനം ചെയ്തവരെയും ആലോചനയ്ക്ക് പങ്കെടുത്തവരെയും നീ എല്ലാവരെയും ആദരിച്ചു; പക്ഷേ, എന്റെ ഭർത്താവാണ് ഇവിടെ മാത്രം എത്താത്തത്.
വിനാ തേന ത്വിദം സര്വം ശൂന്യവത്പ്രതിഭാതി മേ। മന്യേ ചാഹം തു ഭവതാ പതിര്മേ ന നിമംത്രിതഃ
അവനെ ഇല്ലാതെ ഇതൊക്കെയും എനിക്ക് ശൂന്യമായി തോന്നുന്നു; നീ എന്റെ ഭർത്താവിനെ ക്ഷണിച്ചില്ലെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു.
വിസ്മൃതസ്തേ ഭവേന്നൂനം സര്വം ശംസതു മേ ഭവാന്। പുലസ്യ ഉവാച। തസ്യാസ്തദുക്തം വചനം ശ്രുത്വാ ദക്ഷഃ പ്രജാപതിഃ
നിശ്ചയം നീ അവനെ മറന്നുപോയിരിക്കണം; എല്ലാം നീ എനിക്ക് പറയണം. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദക്ഷൻ, പ്രജാപതി—
പതിസ്നേഹ സമായുക്താം പ്രാണേഭ്യോപി ഗരീയസീമ്। അംകമാരോപ്യ താം ബാലാം സാധ്വീം പതിപരായണാമ്
ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ മുഴുകിയ, ജീവനെക്കാൾ വലുതായ പ്രേമമുള്ള, ഭർത്താവിനിഷ്ഠയുള്ള ആ സതിയെ ദക്ഷൻ തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി—
പതിവ്രതാം മഹാഭാഗാം പതിപ്രിയഹിതൈഷിണീമ്। പ്രാഹ ഗംഭീരഭാവേന ശൃണു വത്സേ യഥാതഥമ്
ഭർത്തീവ്രതയായ, മഹാഭാഗ്യവതിയായ, ഭർത്താവിന്റെ പ്രിയത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും ആഗ്രഹമുള്ള അവളോടു ദക്ഷൻ ഗൗരവത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, യഥാർത്ഥം കേൾക്കു.'
യേനാദ്യ കാരണേനേഹ പതിസ്തേ ന നിമംത്രിതഃ। കപാലപാത്രധൃക്ചര്മീ ഭസ്മാവൃത തനുസ്തഥാ
ഇന്ന് നീയുടെ ഭർത്താവിനെ ഇവിടെ ക്ഷണിക്കാതിരുന്നതിന്റെ കാരണം: അവൻ കപ്പാലം കൈവശം വയ്ക്കുന്നവൻ, ചർമ്മം ധരിക്കുന്നവൻ, ശരീരം ഭസ്മത്തിൽ മൂടിയവൻ—
ശൂലീ മുണ്ഡീ ച നഗ്നശ്ച ശ്മശാനേ രമതേ സദാ। വിഭൂത്യാങ്ഗാനി സര്വാണി പരിമാര്ഷ്ടി ച നിത്യശഃ
ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, മുണ്ടൻ, നഗ്നൻ, ശ്മശാനത്തിൽ എപ്പോഴും സന്തോഷിക്കുന്നവൻ, ശരീരം എല്ലായ്പ്പോഴും വിശുദ്ധഭസ്മം പുരട്ടുന്നവൻ—
വ്യാഘ്രചര്മപരീധാനോ ഹസ്തിചര്മപരിച്ഛദഃ। കപാലമാലം ശിരസി ഖട്വാഗം ച കരേ സ്ഥിതം
കുരങ്ങ് ചർമ്മം ധരിച്ചവൻ, ആനയുടെ ചർമ്മം അലങ്കാരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നവൻ, തലച്ചെറുകളുടെ മാല തലയിൽ, കഠ്വാഗം കൈയിൽ—
കട്യാം വൈ ഗോനസം ബധ്വാ ലിംഗേഽസ്ഥ്നാം വലയം തഥാ। പന്നഗാനാം തു രാജാനമുപവീതം ച വാസുകിമ്
വയറ്റിൽ പശുവിന്റെ നാരു കെട്ടിയവൻ, ലിംഗത്തിൽ അസ്ഥിയുടെ വള ധരിച്ചവൻ, പന്നഗരാജാവായ വാസുകിയെ യജ്ഞോപവീതമായി ധരിക്കുന്നവൻ—
കൃത്വാ ഭ്രമതി ചാനേന രൂപേണ സതതം ക്ഷിതൌ। നഗ്നാ ഗണാഃ പിശാചാശ്ച ഭൂതസംഘാ ഹ്യനേകശഃ
ഇങ്ങനെ രൂപം എടുത്ത് അവൻ ഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവന്റെ കൂട്ടുകാരെല്ലാം നഗ്നരും, പിശാചുകളും അനേകം ഭൂതഗണങ്ങളും ആണ്—
ത്രിനേത്രശ്ച ത്രിശൂലീ ച ഗീതനൃത്യരതസ്സദാ। കുത്സിതാനി തഥാന്യാനി സദാ തേ കുരുതേ പതിഃ
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, എപ്പോഴും പാട്ടിലും നൃത്തത്തിലും ആസ്വദിക്കുന്നവൻ; ഇങ്ങനെ വിചിത്രമായ പ്രവൃത്തികൾ നിന്റെ ഭർത്താവ് എപ്പോഴും ചെയ്യുന്നു—
ത്രപാകരോ ഭവേന്മഹ്യം ദേവാനാം സംനിധിഃ കഥം। കീദൃക്ച വസനം തസ്യ കേതനം പ്രതി നാര്ഹതി
അവൻ എനിക്ക് ലജ്ജയുണ്ടാക്കും; ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ അവൻ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം? അവന്റെ വസ്ത്രധാരണം എങ്ങനെയാണെന്നും, വീട്ടിൽ അവൻ യോഗ്യനല്ലെന്നും ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഏതൈര്ദോഷൈര്മയാ വത്സേ ലോകാനാം ചൈവ ലജ്ജയാ। നാഹ്വാനം തു കൃതം തസ്യ കാരണേന മയാ സുതേ
ഇവിടെയുള്ള ഈ തെറ്റുകളും ലോകത്തുള്ള എല്ലാവരോടുള്ള ലജ്ജയും കൊണ്ടാണ്, മകളേ, ഞാൻ അവനെ ക്ഷണിക്കാതിരുന്നത്.
യജ്ഞസ്യാസ്യ സമാപ്തൌ തു പൂജാം കൃത്വാ ത്വയാ സഹ। ആനീയ തവ ഭര്ത്താരം ത്വയാ സഹ ത്രിലോചനമ്
ഈ യാഗം കഴിഞ്ഞു, നിന്നോടൊപ്പം പൂജ നടത്തി, ഞാൻ നിന്റെ ഭർത്താവായ മൂന്നുകണ്ണനെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരാം.
ത്രൈലോക്യസ്യാധികാം പൂജാം കരിഷ്യാമി ച സത്കൃതൈഃ। ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ത്രപായാഃ കാരണം മഹത്
മൂന്നു ലോകത്തേക്കാളും കൂടുതലായി ഞാൻ അവനു ആദരം നൽകും, യുക്തമായ ആദരവോടെ. ഇതൊക്കെയാണ് എനിക്ക് വലിയ ലജ്ജയുണ്ടായ കാരണങ്ങൾ.
നാത്ര മന്യുസ്ത്വയാ കാര്യഃ സര്വഃ സ്വം ഭാഗമര്ഹതി। അന്യജന്മനി യൈര്യാദൃക്കൃതം കര്മ ശുഭാശുഭമ്
ഇതിൽ നീ കോപിക്കേണ്ട, എല്ലാവർക്കും അവരവരുടെ ഭാഗം ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മുൻജന്മത്തിൽ ചെയ്ത നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ പ്രവൃത്തികൾ
ഇഹ ജന്മനി തേ താദൃക്പുത്രികേ ഭുംജതേ ഫലമ്। പരിതാപം മാ കൃഥാസ്ത്വം ഫലം ഭുംക്ഷ്വ പുരാകൃതമ്
ഈ ജന്മത്തിൽ അതിന്റെ ഫലമാണ് നീ അനുഭവിക്കുന്നത്, മകളേ. നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട; മുൻകാലത്ത് ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ഏറ്റെടുക്കണം.
ശ്രിയം പരഗതാം ദൃഷ്ട്വാ രൂപസൌഭാഗ്യശോഭനാമ്। രൂപം ച കാംതിസൌഭാഗ്യം രമ്യാണ്യാഭരണാനി ച
സമ്പത്ത് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോയതും, സൗന്ദര്യവും ആകർഷണവും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും കണ്ടാൽ—
കുലേമഹതിവൈജന്മവപുശ്ചാതീവസുംദരമ്। പൂര്വഭാഗ്യൈസ്തു ലഭ്യംതേ നരൈരേതാനി സുവ്രതേ
ഉയർന്ന കുടുംബം, നല്ല ജനനം, അതിവിശിഷ്ടമായ രൂപം—ഇവയെല്ലാം നല്ല പ്രവൃത്തിയുള്ളവർക്ക് മുൻഭാഗ്യത്താൽ ലഭിക്കുന്നവയാണ്, സദാചാരമുള്ളവളേ.
മാത്മാനം പരിനിംദേഥാമാച ഭാഗ്യാനി സുവ്രതേ। ഫലം ചൈവം വിധികൃതം ദാതും കസ്യ തു കഃ ക്ഷമഃ൫൦ 1.5.
നീ സ്വയം കുറ്റം പറയരുത്, സദ്ഗുണമുള്ളവളേ; ഭാഗ്യങ്ങൾ വിധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെയാണ് വരുന്നത്. വിധി നൽകിയതിനെ ആരാണ് മാറ്റാൻ കഴിയുക?