അത്രാംതരേ ഹരിര്ഭീമമാപൃച്ഛ്യ തു തദാ ഹരമ് । ജഗാമാലക്ഷിതസ്തൂര്ണം ക്ഷീരാബ്ധിം ഭേദശംകയാ
ഇതേസമയം ഹരി, ഭീമനോട് വിടപറഞ്ഞ്, ഹരനെ സമീപിച്ചു. ആരും ശ്രദ്ധിക്കാതെ, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ ഭേദമുണ്ടാകുമോ എന്ന സംശയത്തോടെ വേഗത്തിൽ പോയി.
ദദര്ശ രാഹുര്ഭവനം ശംകരസ്യാതിദീപ്തിമത് । ആത്മാനമാത്മനാ വീക്ഷ്യ കിമിത്യാഹ സുവിസ്മിതഃ
രാഹു ശങ്കരന്റെ അത്യന്തം ദീപ്തിയുള്ള ഭവനം കണ്ടു. സ്വയം തന്റെ പ്രതിബിംബം കണ്ടപ്പോൾ, അത്ഭുതത്തോടെ: 'ഇത് എന്താണ്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
പ്രവേഷ്ടുകാമോ ബലിഭിര്ദ്വാരി ദ്വാസ്ഥൈര്നിരോധിതഃ । യത്നവാന്സ നിഷിദ്ധോഽപി തദാ തേ പ്രോദ്യതായുധാഃ
അവൻ അകത്തു കടക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ശക്തരായ വാത്സല്യക്കാർ വാതിലിൽ തടഞ്ഞു. എത്ര ശ്രമിച്ചാലും അവർ അനുവദിച്ചില്ല; ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
താന്നിവാര്യ ഗണാന്നംദീ വ്യാജഹാര വിധുംതുദമ് । കസ്ത്വം കസ്മാദിഹായാതഃ കിം കാര്യം തവ ബര്ബര । ബ്രൂഹി കാര്യം ഗണാ യാവത്ത്വാം ന ഹന്യുര്ഭയാവഹാഃ
അവരെ തടഞ്ഞ്, നന്ദി ആ ചന്ദ്രഗ്രാഹിയെ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്? ഇവിടെ എന്തിനാണ് വന്നത്? നിന്റെ കാര്യം എന്താണ്, കുരുടനായവനേ? ഭയങ്കരരായ ഗണങ്ങൾ നിന്നെ കൊല്ലുന്നതിന് മുമ്പ്, നിന്റെ കാര്യം പറയു.'
രാഹുരുവാച-। ദൂതോ ജാലംധരസ്യാഹം ത്വം മാം ശര്വാംതികേ നയ । ന വാച്യമംതരേ ദ്വാസ്ഥ മഹാരാജപ്രയോജനമ്
രാഹു പറഞ്ഞു: ഞാന് ജാലന്ധരന്റെ ദൂതനാണ്. എന്നെ ശിവന്റെ അടുക്കല് കൊണ്ടുപോകൂ. മറ്റൊന്നും പറയേണ്ട, വാതില്ക്കാവല്ക്കാരാ, മഹാരാജാവിന്റെ കാര്യമാണ്.
നംദീ ദൂതോക്തമാകര്ണ്യ നീലലോഹിതമായയൌ । ദംഡവത്പ്രണിപത്യാഗ്രേ സ്ഥിത്വാ ശംകരമബ്രവീത്
ദൂതന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടു, നീലവും ചുവപ്പും കലര്ന്ന നന്തി വന്നു. അവന് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത് ശിവന്റെ മുന്നില് നിന്നു പറഞ്ഞു.
സൈംഹികേയോ മഹാരാജ ദ്വാരേ തിഷ്ഠതി കാര്യതഃ । സ പ്രയാത്വഥവായാതു ഭവാനാജ്ഞപ്തുമര്ഹതി
മഹാരാജാവേ, സിംഹികയുടെ മകനായ രാഹു ദ്വാരത്തില് കാര്യത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്നു. അവനെ വിട്ടയക്കണോ, അകത്തേക്കു കൊണ്ടുവരണോ എന്ന് ഭവാന് തീരുമാനിക്കണം.
നംദിനോക്തമഥാകര്ണ്യ ത്വരന്നിവ മഹേശ്വരഃ । സുപ്താമംതഃപുരാദ്ദേവീം പ്രസ്ഥാപ്യ ച സഖീവൃതാമ്
നന്തിയുടെ വാക്കുകള് കേട്ട മഹേശ്വരന് വേഗത്തില് അകത്തുള്ള കാമരിയില് ഉറങ്ങുകയായിരുന്ന ദേവിയെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം പുറത്തേക്കയച്ചു.
പശ്ചാദ്വാസ്ഥം ജഗാദാഥ നംദിന്ദൂതം പ്രവേശയ । തതോ ഹസ്തേ പ്രഗൃഹ്യാമും ദൂതം നംദീ മഹാബലഃ
ശേഷം, വാതില്ക്കാവല്ക്കാരനോട് ശിവന് പറഞ്ഞു: 'നന്തി, ദൂതനെ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.' അതോടെ ശക്തനായ നന്തി ദൂതന്റെ കൈ പിടിച്ചു.
ആനയാമാസ ദേവാനാം മധ്യേ ശംഭുമദര്ശയത് । തം ദദര്ശ തദാ രാഹുര്ജടിലം നീലമാത്മനി
അവനെ ദേവന്മാരുടെ ഇടയില് കൊണ്ടുവന്ന് ശംഭുവിനെ കാണിച്ചു. അപ്പോള് രാഹു ജടയുമാണ്, കറുത്ത നിറമുള്ളവനുമാണ് എന്നു കണ്ടു.
പംചവക്ത്രം ദശഭുജം നാഗയജ്ഞോപവീതിനമ് । ദേവീവിരഹിതം മൂര്ധ്നി ചംദ്രലേഖാവിഭൂഷിതമ്
അവനെ അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും പത്ത് കൈകളോടും, പാമ്പ് യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചവനായി, ദേവിയില്ലാതെ, തലയിലൊരു ചന്ദ്രലേഖയുമായി രാഹു കണ്ടു.
ഉച്ഛ്വാസോച്ഛ്വാസനിര്മുംചത്പൃദാകുഗണസേവിതമ് । സര്വദേവഗണോപേതം സേവിതം ഗണകോടിഭിഃ
ആഴമായി ശ്വാസം വിടുന്നവനെയും, പ്രമഥഗണങ്ങള് സേവിക്കുന്നവനെയും, എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും ചുറ്റിയിരിക്കുന്നവനെയും, അനേകം ഗണങ്ങള് ആരാധിക്കുന്നവനെയും രാഹു കണ്ടു.
പ്രാപ്തം ജ്ഞാത്വാ തതോ ദൂതം ശംഭുരാലോക്യ ചാഗ്രതഃ । പ്രാഹ ബ്രൂഹി തദാ രാഹുര്വക്തും സമുപചക്രമേ
ദൂതന് എത്തിയതും മുന്നില് നില്ക്കുന്നതും കണ്ട ശംഭു പറഞ്ഞു: 'പറയൂ.' അപ്പോള് രാഹു സംസാരിക്കാന് തുടങ്ങി.
രാഹുരുവാച-। ദേവ ജാലംധരേണാഹം പ്രേഷിതസ്തവ സന്നിധൌ । തസ്യ ശിവവചഃ ശ്രുത്വാ മന്മുഖേന ദ്രുതം കുരു
രാഹു പറഞ്ഞു: ദേവാ, ജാലന്ധരന് എന്നെ നിന്റെ സന്നിധിയിലേക്കയച്ചിരിക്കുന്നു. അവന്റെ സന്ദേശം എന്റെ വായിലൂടെ കേട്ട് ഉടന് ചെയ്യുക.
ഗിരിശത്വം തപോനിഷ്ഠോ നിര്ഗുണോ ധര്മവര്ജിതഃ । തവ നാസ്തി പിതാ മാതാ വസു ഗോത്രാദി വര്ജിതഃ
പര്വതാധിപതിയായോ, നീ തപസ്സില് ലയിച്ചവനും ഗുണരഹിതനും ധര്മമില്ലാത്തവനും ആണ്. നിനക്ക് അച്ഛനോ അമ്മയോ ഇല്ല, വംശമോ കുടുംബമോ ഇല്ല.
ജാലംധരോ മഹാബാഹുര്ഭുംക്തേഽസൌ ഭുവനത്രയമ് । തസ്യൈവ വശ്യസ്ത്വമപി തതശ്ചോക്തം സമാചര
ജാലന്ധരന്, മഹാബലശാലി, മൂന്നു ലോകവും ഭോഗിക്കുന്നു. നീയും അവന്റെ വശത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ട് അവന് പറയുന്നതു ചെയ്യണം.
പുരാണപുരുഷഃ കാമീ വൃഷാരൂഢഃ കഥം ഭവാന് । ഏവം വദതി സംപ്രാപ്തൌ സുതൌ സ്കംദവിനായകൌ
പുരാതനപുരുഷനായി, കാമനായി, കാളയില് കയറിയവനായി, എങ്ങനെ നിനക്ക് ഇപ്പോള് എത്തിയിരിക്കുന്ന സ്കന്ദനും വിനായകനും മക്കളായി?
തസ്മിന്കാലേ ദേവദേവോ യതവാഗംഗമര്ദനമ് । ചകാര ച കരൈര്വ്യസ്തൈര്വാസുകിര്ഭൂതലേഽപതത്
അപ്പോള് ദേവദേവന് വാക്കും ശരീരവും നിയന്ത്രിച്ച് മൗനത്തിലായിരുന്നു. കൈകളാല് ഒരു സൂചന നല്കി. അപ്പോള് വാസുകി നിലത്ത് വീണു.
ഹേരംബവാഹനസ്യാഖോഃ പുച്ഛം ഗ്രസ്തമഥാഹിനാ । സ്വപത്രം ഗ്രസ്തമാലോക്യ മുംചമുംചേത്യുവാച ഹ
അതിനുശേഷം, ഹെരംബന്റെ വാഹനായ എലിയുടെ വാല് പാമ്പ് പിടിച്ചു. സ്വന്തം പിറകുവാല് പിടിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ടു, 'വിടു, വിടു' എന്ന് അവന് വിളിച്ചു.
അത്രാംതരേ സ്കംദവാഹം ക്ഷുബ്ധം വീക്ഷ്യ മഹാസ്വരമ് । തദ്ഭയാദ്വാസുകിര്ഗ്രസ്തമാഖുപുച്ഛമഥോദ്ഗിരത്
ഇതിനിടയില്, സ്കന്ദന്റെ വാഹനം ഉണര്ന്നതും വലിയ ശബ്ദത്തില് കരയുന്നതും കണ്ട വാസുകി ഭയപ്പെട്ട് എലിയുടെ പിടിച്ച വാല് വിട്ടു.
അഥാരുഹ്യ ഹരസ്യാംഗം ഗലമാവേഷ്ട്യ സംസ്ഥിതഃ । തസ്യ നിശ്വാസപവനൈരഥ ജാതോ ഹുതാശനഃ
ശേഷം, വാസുകി ശിവന്റെ ശരീരത്തില് കയറി, കഴുത്ത് ചുറ്റി ഇരുന്നു. അവന്റെ ശ്വാസനാളികളില് നിന്ന് അഗ്നി ഉദിച്ചു.
തസ്യോഷ്മണാ ചംദ്ര ലേഖാ ജടാജൂടാടവീ സ്ഥിതാ । സാര്ദ്രതാം തു തദാ സായാത്പ്ലാവിതം തദ്വപുര്യഥാ
വാസുകിയുടെ ചൂടില് ജടാമുടിയില് വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ചന്ദ്രലേഖാ നനഞ്ഞു. അപ്പോള് ആ ശരീരം വെള്ളത്തില് മുങ്ങിയതുപോലെ ആകുകയായിരുന്നു.
തസ്യാഹ്യമൃതധാരാഭിര്ബ്രഹ്മമസ്തകമാലികാ । ഹരമൌലികപാലാനാമഭൂത്സംജീവിതാ തദാ
അവളിൽ നിന്നുള്ള അമൃതം പോലെ മധുരമായ പ്രവാഹങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ശിവന്റെ ജടാമുടിയിലുള്ള ദേവതകളുടെയും തലയിൽ അലങ്കാരമായി വീണു, അപ്പോൾ അവർക്ക് വീണ്ടും ജീവൻ ലഭിച്ചു.
പപാഠ പൂര്വമഭ്യസ്തം സര്വയോഗശ്രുതിക്രമമ് । ശ്രുത്വാ പരസ്പരാധീതം വിവദംതി ശിരാംസ്യഥ
അവൻ മുമ്പ് പഠിച്ചിരുന്ന യോഗവും ശാസ്ത്രങ്ങളുമെല്ലാം ഉച്ചരിച്ചു; ഓരോരുത്തരും പരസ്പരം പഠിച്ചതു കേട്ടപ്പോൾ അവരുടെ തലകൾ തമ്മിൽ വാദം തുടങ്ങി.
അഹമാദിരഹം പൂര്വമഹമേവ പരാത്പരഃ । അഹം സ്രഷ്ടാ അഹം പാതേത്യുത്സുകാനി പരസ്പരമ്
ഞാനാണ് ആദ്യം, ഞാനാണ് സകലത്തിനും തുടക്കം, ഞാനാണ് പരമമായതിലും അതീതനായവൻ; സൃഷ്ടാവും രക്ഷകനും ഞാനാണ്—ഇങ്ങനെ അവർ പരസ്പരം ആവേശത്തോടെ വാദിച്ചു.
ശോചംത്യേതാനി നോ ദത്തം നോ ഭുക്തം ന ഹുതം മയാ । ലോഭഗ്രസ്തേന മനസാ നോ വിത്തം ബ്രഹ്മണേഽപി തമ്
ഇവയെന്തെങ്കിലും ഞാൻ നൽകിയതുമില്ല, അനുഭവിച്ചതുമില്ല, ഹോമം ചെയ്തതുമില്ല എന്നതിൽ അവർ ദുഃഖിച്ചു; തനിക്കുള്ളതുപോലും ബ്രഹ്മാവിന് കൊടുക്കാൻ താൽപര്യമില്ലാത്തതായിരുന്നു അവരുടെ മനസ്സ്.
അഥേശ്വരജടാജൂടാദാവിരാസീദ്ഗണോ മഹാന് । ത്ര്യാനനസ്ത്രിചരണസ്ത്രിപുച്ഛഃ സപ്തഹസ്തവാന്
അപ്പോൾ ഭഗവാന്റെ ജടാമുടിയിൽ നിന്ന് മൂന്നു മുഖവും മൂന്നു കാലും മൂന്നു വാലും ഏഴു കൈകളും ഉള്ള മഹത്തായൊരു ഗണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ ച കീര്തിമുഖോ നാമ പിംഗലോ ജടിലോ മഹാന് । തം ദൃഷ്ട്വാ സാ കപാലാലീ ഭയാത്തസ്ഥൌ മൃതേവ സാ ൩൭*। പുരതഃ പ്രാഹ സഗണസ്തതഃ കീര്തിമുഖഃ പ്രഭുമ് । പ്രണിപത്യ ശിവം ദേവമത്യര്ഥം ക്ഷുധിതഃ പ്രഭോ
കീർത്തിമുഖൻ എന്നു പേരുള്ള, മഞ്ഞ നിറമുള്ള, ജടയുള്ള മഹാഗണൻ ആയിരുന്നു അവൻ; അവനെ കണ്ടപ്പോൾ അത്തരം കപാലമാല ഭയത്തിൽ നിലച്ചു, മരിച്ചവളെപ്പോലെ. പിന്നെ കീർത്തിമുഖൻ തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം ഭഗവാനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, അത്യന്തം വിശപ്പോടെ ശിവനോട് പറഞ്ഞു.
തദോക്തഃ ശംകരേണാഹോ ഭക്ഷയ ത്വം രണേ ഹതാന് । ക്ഷണം വിചാര്യ സ ഗണഃ ക്വാപ്യദൃഷ്ട്വാ രണം തദാ
അപ്പോൾ ശംഭു അവനോട് പറഞ്ഞു: 'യുദ്ധത്തിൽ വീണവരെ നീ ഭക്ഷിക്കൂ.' ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ച ശേഷം ആ ഗണൻ ചുറ്റും നോക്കി, യുദ്ധം എവിടെയും കണ്ടില്ല.
ബ്രഹ്മാണം ഭക്ഷിതും പ്രാപ്തഃ ശംകരേണ നിവാരിതഃ । തതഃ കീര്തിമുഖേനാഥ സ്വാംഗം സര്വം ച ഭക്ഷിതമ്
അവൻ ബ്രഹ്മാവിനെ ഭക്ഷിക്കാൻ മുന്നോട്ട് പോയപ്പോൾ ശംഭു തടഞ്ഞു; അതിനുശേഷം കീർത്തിമുഖൻ തന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ തന്നെ ഭക്ഷിച്ചു.