പശ്യതാം സര്വദേവാനാം ഗതാ വക്ഷസ്ഥലം ഹരേഃ। തതോ വക്ഷസ്ഥലം പ്രാപ്യ ദേവം വചനമബ്രവീത്
എല്ലാ ദേവന്മാരും നോക്കുന്തോറും, അവൾ ഹരിയുടെ നെഞ്ചിലേക്ക് ചെന്നു. അവിടെ എത്തി, ദൈവത്തോടു സംസാരിച്ചു.
നാഹം ത്യാജ്യാ സദാ ദേവ സദൈവാദേശകാരിണീ। വക്ഷസ്ഥലേ നിവത്സ്യാമി സര്വസ്യ ജഗതഃ പ്രിയ
'ദേവാ, ഞാൻ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നവളല്ല, എപ്പോഴും ആജ്ഞാനുസരണയുള്ളവളാണ്. ലോകം മുഴുവൻ പ്രിയങ്കരനായ നീയുടെ നെഞ്ചിൽ ഞാൻ വസിക്കും.'
തതോവലോകിതാ ദേവാ വിഷ്ണുവക്ഷസ്ഥലസ്ഥയാ। ലക്ഷ്മ്യാ രാജേംദ്ര സഹസാ പരാം നിര്വൃതിമാഗതാഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചിൽ ലക്ഷ്മിയെ കണ്ട ദേവന്മാർ, രാജാവേ, അതിവേഗം പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
ഉദ്വേഗം ച പരം ജഗ്മുര്ദ്ദൈത്യാ വിഷ്ണുപരാങ്മുഖാഃ। ത്യക്താസ്തു ദാനവാ ലക്ഷ്മ്യാ വിപ്രചിത്തിപുരോഗമാഃ
ദൈത്യന്മാർ വിഷ്ണുവിൽ നിന്ന് മുഖം തിരിച്ചു, അത്യന്തം വിഷമത്തിലായി. വിപ്രചിത്തിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി ലക്ഷ്മി ദാനവരെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
തതസ്തേ ജഗൃഹുര്ദൈത്യാ ധന്വംതരികരസ്ഥിതമ്। അമൃതം തന്മഹാവീര്യ്യാ ദൈത്യാഃ പാപസമന്വിതാഃ
അപ്പോൾ ദാനവന്മാർ ധന്വന്തരിയുടെ കൈയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന അമൃതം പിടിച്ചു. വലിയ ശക്തിയുള്ള ആ അമൃതം പാപഭാവമുള്ള ദാനവന്മാർ സ്വന്തമാക്കി.
മായയാ ലോഭയിത്വാ തു വിഷ്ണുഃ സ്ത്രീരൂപസംശ്രയഃ। ആഗത്യ ദാനവാന്പ്രാഹ ദീയതാം മേ കമംഡലുഃ
അപ്പോൾ വിഷ്ണു ഒരു സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ച് മായയാൽ അവരെ ആകർഷിച്ചു. അവിടെ എത്തി ദാനവന്മാരോടു പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ കമണ്ഡലു എനിക്ക് തരിക.'
യുഷ്മാകം വശഗാ ഭൂത്വാ സ്ഥാസ്യാമി ഭവതാം ഗൃഹേ। താം ദൃഷ്ട്വാ രൂപസംപന്നാം നാരീം ത്രൈലോക്യസുംദരീമ്
നിങ്ങളുടെ വശത്തായി ഞാൻ നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ തന്നെ താമസിക്കും. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ ആ സ്ത്രീയെ കണ്ടപ്പോൾ,
പ്രാര്ഥയാനാസ്സുവപുഷം ലോഭോപഹതചേതസഃ। ദത്ത്വാമൃതം തദാ തസ്യൈ തതോപശ്യന്ത തേഗ്രതഃ
അവളുടെ മനോഹരമായ രൂപം ആഗ്രഹിച്ച്, ലാഭം കൊണ്ടു മനസ്സു മങ്ങിയ ദാനവന്മാർ അമൃതം അവളെ ഏൽപ്പിച്ചു. പിന്നെ അവർ അവളെ മുന്നിൽ നോക്കി നിന്നു.
ദാനവേഭ്യസ്തദാദായ ദേവേഭ്യഃ പ്രദദേമൃതം। തതഃ പപുഃ സുരഗണാഃ ശക്രാദ്യാസ്തത്തദാമൃതമ്
അവളത് ദാനവന്മാരിൽ നിന്ന് എടുത്ത് ദേവന്മാർക്ക് നൽകി. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും ആ അമൃതം കുടിച്ചു.
ഉദ്യതായുധനിസ്ത്രിംശാ ദൈത്യാസ്താംസ്തേ സമഭ്യയുഃ। പീതേമൃതേ ച ബലിഭിര്ജിതാ ദൈത്യചമൂസ്തതഃ
ഉയർത്തിയ ആയുധങ്ങളുമായി ദാനവന്മാർ അവളെ향െ ഓടിയെത്തി. പക്ഷേ, ദേവന്മാർ അമൃതം കുടിച്ച ശേഷം, ശക്തിയുള്ള ദാനവസേന തോറ്റുപോയി.
വധ്യമാനാ ദിശോ ഭേജുഃ പാതാലം വിവിശുശ്ച തേ। തതോ ദേവാ മുദായുക്താഃ ശംഖചക്രഗദാധരമ്
കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ അവർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി, പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു. പിന്നെ സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാർ ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ളവനായ ഭഗവാനെ ആരാധിച്ചു.
പ്രണിപത്യ യഥാപൂര്വം പ്രയയുസ്തേ ത്രിവിഷ്ടപമ്। തതഃപ്രഭൃതി തേ ഭീഷ്മ സ്ത്രീലോലാ ദാനവാഭവന്
മുന്പുപോലെ ദേവന്മാർ നമസ്കരിച്ചു സ്വർഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. അന്നുമുതൽ, ഭീഷ്മാ, ദാനവന്മാർ സ്ത്രീകളോടു ആസക്തരായി.
അപധ്യാതാസ്തു കൃഷ്ണേന ഗതാസ്തേ തു രസാതലമ്। തതഃ സൂര്യഃ പ്രസന്നാഭഃ പ്രയയൌ സ്വേന വര്ത്മനാ
കൃഷ്ണൻ ശപിച്ചതിനാൽ അവർ പാതാളത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നെ പ്രകാശത്തോടെ സൂര്യൻ തന്റെ വഴിയിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ജജ്വാല ഭഗവാംശ്ചോച്ചൈശ്ചാരുദീപ്തിര്ഹുതാശനഃ। ധര്മേ ച സര്വഭൂതാനാം തദാ മതിരജായത
ഭഗവാൻ അഗ്നി അതിയായ പ്രകാശത്തോടെ ജ്വലിച്ചു. അപ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളുടെയും മനസ്സ് ധർമ്മത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.
ശ്രിയായുക്തം ച ത്രൈലോക്യം വിഷ്ണുനാ പ്രതിപാലിതം। ദേവാസ്തു തേ തദാ പ്രോക്താ ബ്രഹ്മണാ ലോകധാരിണാ
ശ്രീയോടെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും വിഷ്ണു സംരക്ഷിച്ചു. അപ്പോൾ ലോകങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഭവതാം രക്ഷണാര്ഥായ മയാ വിഷ്ണുര്നിയോജിതഃ। ഉമാപതിശ്ച ദേവേശോ യോഗക്ഷേമം കരിഷ്യതഃ
നിങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ വിഷ്ണുവിനെ നിയോഗിച്ചു. ഉമയുടെ ഭർത്താവായ ദേവേന്ദ്രനും നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കും.
ഉപാസ്യമാനൌ സതതം യുഷ്മത്ക്ഷേമകരൌ യതഃ। തതഃ ക്ഷേമ്യൌ സദാ ചൈതൌ ഭവിഷ്യേതേ വരപ്രദൌ
അവർ എപ്പോഴും ആരാധിക്കപ്പെടുകയും നിങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇവർ എപ്പോഴും ക്ഷേമം നൽകുന്നവരും വരം നൽകുന്നവരുമായിരിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ തു ഭഗവാന്ജഗാമ ഗതിമാത്മനഃ। അദര്ശനം ഗതേ ദേവേ സര്വലോകപിതാമഹേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ തന്റെ വഴിയിൽ പോയി. ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവിനെ ദേവന്മാർ കാണാതായി.
ദേവലോകം ഗതേ ശക്രേ സ്വം ലോകം ഹരിശംകരൌ। പ്രാപ്തൌ തു തത്ക്ഷണാദ്ദേവൌ സ്ഥാനം കൈലാസമേവ ച
ഇന്ദ്രൻ ദേവലോകത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, ഹരിയും ശങ്കരനും തങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി. അപ്പോൾ തന്നെ ആ രണ്ട് ദേവന്മാർ കൈലാസം ഉൾപ്പെടെ തങ്ങളുടെ സ്ഥലം എത്തി.
തതസ്തു ദേവരാജേന പാലിതം ഭുവനത്രയമ്। ഏവം ലക്ഷ്മീര്മഹാഭാഗാ ഉത്പന്നാ ക്ഷീരസാഗരാത്
അപ്പോൾ ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രൻ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും സംരക്ഷിച്ചു. ഇങ്ങനെ വലിയ ഭാഗ്യമുള്ള ലക്ഷ്മി ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
പുനഃ ഖ്യാത്യാം സമുത്പന്നാ ഭൃഗോരേഷാ സനാതനീ। ശ്രിയാ സഹ സമുത്പന്നാ ഭൃഗുണാ ച മഹര്ഷിണാ
പിന്നീട് ഖ്യാതിയുടെ കുടുംബത്തിൽ ഈ ശാശ്വതിയായ ദേവി വീണ്ടും ജനിച്ചു. മഹർഷിയായ ഭൃഗുവിനോടൊപ്പം ശ്രീയും അവളും ജനിച്ചു.
സ്വനാമ്നാ നഗരീ ചൈവ കൃതാ പൂര്വം സരിത്തടേ। നര്മദായാം മഹാരാജ ബ്രഹ്മണാ ചാനുമോദിതാ
പണ്ടു തന്നെ അവളുടെ പേരിൽ ഒരു നഗരം നദീതീരത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. മഹാരാജാവേ, നർമദയുടെ തീരത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുമതിയോടെ ആ നഗരം ഉണ്ടായി.
ലക്ഷ്മീഃ പുരം സ്വപിത്രേ സ്വം സഹ കുഞ്ചികയാഽപ്യ ച। ആഗതാ ദേവലോകം സാഽയാചതാഗത്യ വൈ പുനഃ
ലക്ഷ്മി തന്റെ നഗരവും അതിന്റെ താക്കോലും സഹിതം അച്ഛനോടൊപ്പം ദേവലോകത്തേക്ക് പോയി. അവിടെനിന്ന് തിരികെവന്ന്, വീണ്ടും അതിനെ ചോദിച്ചു.
ലോഭാന്ന ദത്തം തു പുരം പ്രാര്ഥയാനാ യദാ പുനഃ। ഭൃഗോഃ സകാശാന്നാവാപ തദാ ചൈവാഹ കേശവമ്
ലോഭം മൂലം, ലക്ഷ്മി വീണ്ടും നഗരം ചോദിച്ചപ്പോൾ അച്ഛൻ അതു കൊടുത്തില്ല. പിന്നെ അവൾ ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് അതു നേടി, അപ്പോൾ അവൾ കേശവനോട് പറഞ്ഞു.
പരിഭൂതാ തു പിത്രാഹം ഗൃഹീതം നഗരം മമ। തസ്യ ഹസ്താത്ത്വമാക്ഷിപ്യ പുരം തച്ചാനയ സ്വയമ്
എന്റെ അച്ഛൻ എന്നെ അവഗണിച്ച് എന്റെ നഗരം പിടിച്ചെടുത്തു. നീ അവന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് ആ നഗരം പിടിച്ചെടുത്തു തന്നേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവരണം.
തം ഗത്വാ പുംഡരീകാക്ഷോ ദേവശ്ചക്രഗദാധരഃ। ഭൃഗും സാനുനയം പ്രാഹ കന്യായൈ പുരമര്പയ
പുണ്ടരീകാക്ഷനായ ദേവൻ, ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ളവൻ, ഭൃഗുവിനെ സമീപിച്ച് സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ മകള്ക്ക് നഗരം നൽകൂ.'
കുഞ്ചികാതാലികേ ചോഭേ ദീയേതാം ച പ്രസാദതഃ। ഭൃഗുസ്തം കുപിതഃ പ്രാഹ നാര്പയിഷ്യാമ്യഹം പുരമ്
ദയവായി നഗരവും താക്കോലും താക്കോൽവാഹിനിക്കു നൽകണം. എന്നാൽ ഭൃഗു കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നഗരം നൽകില്ല.'
ന ലക്ഷ്മ്യാസ്തത്പുരം ദേവ മയാ ചേദം സ്വയം കൃതമ്। ഭഗവന്നൈവ ദാസ്യാമി ത്യജാക്ഷേപം തു കേശവ
ദേവാ, ആ നഗരം ലക്ഷ്മിയുടേതല്ല, ഞാൻ തന്നെയാണ് അതു നിർമിച്ചത്. ഭഗവൻ, ഞാൻ അത് നൽകില്ല; കേശവാ, നീ ഈ ആവശ്യം ഉപേക്ഷിക്കണം.
തം പ്രാഹ ദേവോ ഭൂയോപി ലക്ഷ്മ്യാസ്തത്പുരമര്പയ। സര്വഥാ തു ത്വയാ ത്യാജ്യം വചനാന്മേ മഹാമുനേ
ദേവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ലക്ഷ്മിക്കു ആ നഗരം നൽകണം; എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് നീ അതു വിട്ടുതരിക, മഹാമുനീ.'
തതഃ കോപസമാവിഷ്ടോ ഭൃഗുരപ്യാഹ കേശവമ്। പക്ഷപാതേന മാം സാധോ ഭാര്യായാ ബാധസേധുനാ
അതിനുശേഷം ഭൃഗു കോപംകൊണ്ടു കേശവനോട് പറഞ്ഞു: 'ധർമ്മശീലനേ, ഭാര്യയുടെ പക്ഷം പിടിച്ച് നീ എന്നെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നു.'