വിബുധാഃ സഹിതാഃ സര്വേ യതഃ പുച്ഛം തതഃ സ്ഥിതാഃ। വിഷ്ണുനാ വാസുകേര്ദ്ദൈത്യാഃ പൂര്വകായേ നിവേശിതാഃ
ദേവന്മാർ എല്ലാവരും വാസുകിയുടെ വാൽ ഭാഗത്ത് ചേർന്ന് നിന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, ദൈത്യന്മാർ അവന്റെ തല ഭാഗത്ത് നിൽക്കേണ്ടി വന്നു.
തേ തസ്യ പ്രാണവാതേന വഹ്നിനാ ച ഹതത്ത്വിഷഃ। നിസ്തേജസോഽസുരാഃ സര്വേ ബഭൂവുരമരദ്യുതേ
വാസുകിയുടെ അഗ്നിപോലുള്ള ശ്വാസം കൊണ്ടു, അസുരന്മാർ എല്ലാം തങ്ങളുടെ പ്രകാശവും ശക്തിയും നഷ്ടപ്പെട്ടു, ദുർബലരായി മാറി.
തേനൈവ മുഖനിഃശ്വാസവായുനാഥ ബലാഹകൈഃ। പുച്ഛപ്രദേശേ വര്ഷദ്ഭിസ്തദാ ചാപ്പയിതാഃ സുരാഃ
പക്ഷേ, വാസുകിയുടെ വായിൽ നിന്നുള്ള ശ്വാസവും വാലിൽ നിന്നുള്ള മേഘങ്ങളുടെ മഴയും ദേവന്മാർക്ക് ഉല്ലാസം പകരുകയും, അവരെ തണുപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ക്ഷീരോദമധ്യേ ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ। മഹാദേവോ മഹാതേജാ വിഷ്ണുപൃഷ്ഠനിവാസിനൌ
പാൽക്കടലിന്റെ നടുവിൽ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലുള്ള ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവും മഹാശക്തിയുള്ള മഹാദേവനും, വിഷ്ണുവിന്റെ പുറത്ത് ഇരുന്നു.
ബാഹുഭ്യാം മംദരം ഗൃഹ്യ പദ്മവത്സ പരംതപഃ। ശൃംഖലേ ച തദാ കൃത്വാ ഗൃഹീത്വാ മംദരാചലമ്
പദ്മജനനായ ഭഗവാൻ തന്റെ കൈകളാൽ മന്ദരപർവ്വതം പിടിച്ചു, ഒരു കെട്ടിയാൽ അതിനെ ഉറപ്പിച്ച്, പർവ്വതത്തെ ഭദ്രമാക്കി പിടിച്ചു.
ദേവാനാം ദാനവാനാം ച ബലമധ്യേ വ്യവസ്ഥിതഃ। ക്ഷീരോദമധ്യേ ഭഗവാന്കൂര്മരൂപീ സ്വയം ഹരിഃ
ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും കൂട്ടത്തിനിടയിൽ, ഹരി tortoise രൂപത്തിൽ സ്വയം പാൽക്കടലിന്റെ നടുവിൽ നിലകൊണ്ടു.
അന്യേന തേജസാ ദേവാനുപബൃംഹിതവാന്ഹരിഃ। മഥ്യമാനേ തതസ്തസ്മിന്ക്ഷീരാബ്ധൌ ദേവദാനവൈഃ
തന്റെ മറ്റൊരു ശക്തിഭാഗം കൊണ്ട് ഹരി ദേവന്മാരെ ശക്തിപ്പെടുത്തി, ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ചേർന്ന് പാൽക്കടൽ ഉഴുക്കുമ്പോൾ.
ഹവിര്ധാന്യഭവത്പൂര്വം സുരഭിഃ സുരപൂജിതാ। ജഗ്മുര്മുദം തദാ ദേവാ ദാനവാശ്ച മഹാമതേ
ആദ്യം ദേവന്മാർ ആരാധിച്ച സുരഭി എന്ന കാമധേനു പുറത്തുവന്നു; ദേവന്മാരും വിവേകമുള്ള ദാനവന്മാരും അതിൽ സന്തോഷിച്ചു.
വ്യാക്ഷിപ്തചേതസഃ സര്വേ ബഭൂവുസ്തിമിതേക്ഷണാഃ। കിമേതദിതി സിദ്ധാനാം ദിവി ചിംതയതാം തദാ
എല്ലാവരും മനസ്സിൽ ആശ്ചര്യത്തോടെ, കണ്ണുകൾ വീർപ്പോടെ നോക്കി; ആ സമയത്ത് സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സിദ്ധന്മാർ 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് വിചാരിച്ചു.
ബഭൂവ വാരുണീ ദേവീ മദാഘൂര്ണിതലോചനാ। കൃതാവര്ത്താ തതസ്തസ്മാത്പ്രസ്ഖലംതീ പദേ പദേ
പിന്നീട് വാരുണി ദേവി, മദത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുറ്റി, ഓരോ ചുവടിലും തളർന്നു നടന്ന് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഏകവസ്ത്രാ മുക്തകേശീ രക്താംതസ്തബ്ധലോചനാ। അഹം ബലപ്രദാ ദേവീ മാം വാ ഗൃഹ്ണന്തു ദാനവാഃ
ഒരു വസ്ത്രം മാത്രം ധരിച്ച്, മുടി വിടർത്തി, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പോടെ ഉറപ്പായി, അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ശക്തി നൽകുന്ന ദേവിയാണ്; ദാനവർ എന്നെ സ്വീകരിക്കട്ടെ.'
അശുചിം വാരുണീം മത്വാ ത്യക്തവംതസ്തദാ സുരാഃ। ജഗൃഹുസ്താം തദാ ദൈത്യാ ഗ്രഹണാന്തേസുരാഭവത്
വാരുണിയെ അശുദ്ധയെന്ന് കരുതി ദേവന്മാർ അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചു; എന്നാൽ ദൈത്യന്മാർ അവളെ സ്വീകരിച്ചു. അതുകൊണ്ട് അവൾ അവരോടൊപ്പം ചേർന്നു.
മംഥനേ പാരിജാതോഭൂദ്ദേവ ശ്രീനംദനോ ദ്രുമഃ। രൂപൌദാര്യ്യഗുണോപേതാസ്തതശ്ചാപ്സരസാം ഗണാഃ൫൦ 1.4.
ഉഴുക്കുമ്പോൾ, മനോഹരവും ഉത്തമഗുണങ്ങളുള്ള പാരിജാതം എന്ന ദിവ്യവൃക്ഷം പുറത്ത് വന്നു; അതിന് ശേഷം അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഷഷ്ടികോട്യസ്തദാ ജാതാസ്സാമാന്യാ ദേവ ദാനവൈഃ। സര്വാസ്താഃ കൃതപൂര്വാസ്തു സാമാന്യാഃ പുണ്യകര്മണാ
അന്ന് അറുപത് കോടി അപ്സരസുകൾ ജനിച്ചു; അവയെ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ഒരുപോലെ പങ്കിട്ടു. അവയെല്ലാം മുമ്പേ തന്നെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയും, ഇരുവരുടെയും പുണ്യഫലമായും ആയിരുന്നു.
തതഃ ശീതാംശുരഭവദ്ദേവാനാം പ്രീതിദായകഃ। യയാചേ ശംകരോ ദേവോ ജടാഭൂഷണകൃന്മമ
പിന്നീട് ദേവന്മാർക്ക് സന്തോഷം പകരുന്ന ചന്ദ്രൻ പുറത്ത് വന്നു; ജടകളാൽ അലങ്കരിച്ച ശിവൻ അതിനെ തനിക്കായി ചോദിച്ചു.
ഭവിഷ്യതി ന സംദേഹോ ഗൃഹീതോയം മയാ ശശീ। അനുമേനേ ച തം ബ്രഹ്മാ ഭൂഷണായ ഹരസ്യ തു
'ഇതിൽ സംശയമില്ല, ഞാൻ ഈ ചന്ദ്രനെ സ്വീകരിച്ചു,' എന്ന് ശിവൻ പറഞ്ഞു. ഹരന്റെ അലങ്കാരമായി അതിനെ ബ്രഹ്മാവും അംഗീകരിച്ചു.
തതോ വിഷം സമുത്പന്നം കാലകൂടം ഭയാവഹം। തേന ചൈവാര്ദിതാസ്സര്വേ ദാനവാഃ സഹ ദൈവതൈഃ
അതിനുശേഷം ഭയങ്കരമായ കാലകൂട്ടം എന്ന വിഷം ഉദിച്ചുവന്നു. അതിന്റെ ബാധയിൽ ദാനവരും ദേവന്മാരും എല്ലാവരും പീഡിതരായി.
മഹാദേവേന തത്പീതം വിഷം ഗൃഹ്യ യദൃച്ഛയാ। തസ്യ പാനാന്നീലകംഠസ്തദാ ജാതോ മഹേശ്വരഃ
മഹാദേവൻ ആ വിഷം സ്വമേധയാ എടുത്ത് കുടിച്ചു. അതു കുടിച്ചതിനാൽ മഹേശ്വരന്റെ കഴുത്ത് നീലമായി, അങ്ങനെ അവൻ നീലകണ്ഠനായി.
പീതാവശേഷം നാഗാസ്തു ക്ഷീരാബ്ധേസ്തു സമുത്ഥിതമ്। തതോ ധന്വംതരിര്ജാതഃ ശ്വേതാംബരധരഃ സ്വയമ്
ശേഷിച്ച വിഷം പാൽക്കടലിൽ നിന്നു ഉയർന്നതായിരുന്നു, അത് നാഗന്മാർ കുടിച്ചു. അതിനുശേഷം സ്വയം വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ച ധന്വന്തരി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ബിഭ്രത്കമംഡലും പൂര്ണമമൃതസ്യ സമുത്ഥിതഃ। തതഃ സ്വസ്ഥമനസ്കാസ്തേ വൈദ്യരാജസ്യ ദര്ശനാത്
അവൻ അമൃതം നിറച്ച കമണ്ഡലു കൈവശമാക്കി പുറത്ത് വന്നു. വൈദ്യരാജനെ കണ്ടതോടെ അവിടെയുള്ളവരുടെ മനസ്സുകൾ ശാന്തമായി.
തതശ്ചാശ്വഃ സമുത്പന്നോ നാഗശ്ചൈരാവതസ്തഥാ। തത സ്ഫുരത്കാംതീമതിവികാസി കമലേസ്ഥിതാ
അതിനുശേഷം ഒരു കുതിരയും, അതുപോലെ തന്നെ എയരാവതം എന്ന ആനയും ഉദിച്ചു. പിന്നെ അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളതും പുഷ്പിച്ചിരിക്കുന്നതുമായ ഒരുത്തി താമരയിൽ നിന്നു പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ശ്രീര്ദ്ദേവീ പയസസ്തസ്മാദുത്ഥിതാ ധൃതപംകജാ। താം തുഷ്ടവുര്മുദായുക്താഃ ശ്രീസൂക്തേന മഹര്ഷയഃ
പാലിൽ നിന്നു താമരപൂവ് കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട് ശ്രീദേവി ഉദിച്ചു. മഹർഷിമാർ സന്തോഷത്തോടെ ശ്രീസൂക്തം പാടി അവളെ സ്തുതിച്ചു.
വിശ്വാവസുമുഖാസ്തസ്യാ ഗംധര്വാഃ പുരതോ ജഗുഃ। ഘൃതാചീപ്രമുഖാസ്തത്ര നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
വിശ്വാവസുവും മുഖയും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഗാന്ധർവന്മാർ അവളെക്കായി പാടിച്ചു. ഘൃതാചി മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന അപ്സരസ്മാരുടെ കൂട്ടം അവിടെയെത്തി നൃത്തം ചെയ്തു.
ഗംഗാദ്യാഃ സരിതസ്തോയൈഃ സ്നാനാര്ഥമുപതസ്ഥിരേ। ദിഗ്ഗജാ ഹേമപാത്രസ്ഥമാദായ വിമലം ജലമ്
ഗംഗാദി നദികൾ അവളുടെ സ്നാനത്തിന് വേണ്ടി വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നു. ദിക്കാന്മാർ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ ശുദ്ധജലം എടുത്തു,
സ്നാപയാംചക്രിരേ ദേവീം സര്വലോകമഹേശ്വരീമ്। ക്ഷീരോദസ്തു സ്വയം തസ്യൈ മാലാമമ്ലാനപംകജാമ്
അവൾക്ക്, ലോകങ്ങളിലെ മഹേശ്വരിയായ ദേവിയെ, ആ ജലത്തിൽ കുളിപ്പിച്ചു. പാൽക്കടൽ തന്നെ അവൾക്ക് വാടാത്ത താമരമാല നൽകി.
ദദൌ വിഭൂഷണാന്യംഗേ വിശ്വകര്മാ ചകാര ഹ। ദിവ്യമാല്യാംബരധരാം സ്നാതാം ഭൂഷണഭൂഷിതാമ്
വിശ്വകർമ്മാവ് അവളുടെ ശരീരത്തിന് അലങ്കാരങ്ങൾ നൽകി. അവൾക്ക് ദിവ്യമായ മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ഒരുക്കി, കുളിപ്പിച്ച് ആഭരണങ്ങൾ അണിയിച്ചു.
ഇംദ്രാദ്യാശ്ചാമരഗണാ വിദ്യാധരമഹോരഗാഃ। ദാനവാശ്ച മഹാദൈത്യാ രാക്ഷസാഃ സഹ ഗുഹ്യകൈഃ
ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും, ചാമരക്കാരും, വിദ്യാധരന്മാർ, മഹാനാഗന്മാർ, ദാനവന്മാർ, മഹാദൈത്യന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ഗുഹ്യകന്മാരോടൊപ്പം,
കന്യാമഭിലഷന്തി സ്മ തതോ ബ്രഹ്മാ ഉവാച ഹ। വാസുദേവ ത്വമേവൈനാം മയാ ദത്താം ഗൃഹാണ വൈ
ആ കന്യയെ ആഗ്രഹിച്ചു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'വാസുദേവാ, ഞാൻ നൽകിയ ഈ ദേവിയെ നീ മാത്രം സ്വീകരിക്കണം.'
ദേവാശ്ച ദാനവാശ്ചൈവ പ്രതിഷിദ്ധാ മയാ ത്വിഹ। തുഷ്ടോഹം ഭവതസ്താവദലൌല്യേനേഹ കര്മണാ
'ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും ഞാൻ ഇവിടെ നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രവർത്തിയിൽ നീ കാണിച്ച അലൗല്യത്തിന് ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്.'
സാ തു ശ്രീര്ബ്രഹ്മണാ പ്രോക്താ ദേവി ഗഛസ്വ കേശവം। മയാ ദത്തം പതിം പ്രാപ്യ മോദസ്വ ശാശ്വതീഃ സമാഃ
ശ്രീയെ ബ്രഹ്മാവ് അഭിസംബോധന ചെയ്തു: 'ദേവി, നീ കേശവനോടൊപ്പം പോകണം. ഞാൻ നൽകിയ ഭർത്താവിനെ ലഭിച്ചുകൊണ്ട് നീ ശാശ്വതകാലം സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുക.'