ദേവേന വിപ്രാ വിപ്രാണാം വിശ്വാമിത്രഹിതൈഷിണാ। ഏകം വേദം ചതുഃപാദം ചതുര്ധാ പുനരീശ്വരഃ
വിശ്വാമിത്രനും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച ദേവന്, നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള ഏകവേദം വീണ്ടും നാലായി വിഭജിച്ചു.
യഥാ ബിഭേദ ഭഗവാന് വ്യാസഃ സര്വേഷ്വനുഗ്രഹാത്। തസ്യ ശിഷ്യപ്രശിഷ്യൈശ്ച ശാഖാഭേദാഃ പുനഃ കൃതാഃ
സകലരുടെയും ഹിതത്തിനായി ഭഗവാന് വ്യാസന് വേദം വിഭജിച്ചതും, അവന്റെ ശിഷ്യന്മാരും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരും വീണ്ടും അതിനെ ശാഖകളായി വിഭജിച്ചതും പറയുന്നു.
പ്രയാഗേ മുനിവര്യൈശ്ച യഥാ പൃഷ്ടഃ സ്വയം പ്രഭുഃ। കൃഷ്ണേന ചാനുശിഷ്ടാസ്തേ മുനയോ ധര്മകാംക്ഷിണഃ
പ്രയാഗയില് മഹാമുനിമാരാണ് സ്വയം ഭഗവാനെ ചോദ്യം ചെയ്തത്; ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച ആ മുനിമാരെ കൃഷ്ണൻ ഉപദേശിച്ചു.
ഏതത്സര്വം യഥാതത്വമാഖ്യാതം ദ്വിജസത്തമാഃ। മുനീനാം ധര്മനിത്യാനാം ലോകതംത്രമനുത്തമമ്
ഇതെല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഉത്തമനായ ദ്വിജന്മാരേ, ധർമ്മനിഷ്ഠരായ മുനിമാർക്കുള്ള ലോകത്തിലെ ഉത്തമപരമ്പരയാണ് ഇത്.
ബ്രഹ്മണാ യത്പുരാ പ്രോക്തം പുലസ്ത്യായ മഹാത്മനേ। പുലസ്ത്യേനാഥ ഭീഷ്മായ ഗംഗാദ്വാരേ പ്രഭാഷിതമ്
ബ്രഹ്മാവ് മുമ്പ് മഹാത്മാവായ പുലസ്ത്യന് പറഞ്ഞതും, പിന്നീട് പുലസ്ത്യൻ ഗംഗാതീരത്ത് ഭീഷ്മനോട് പറഞ്ഞതുമാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്.
ധന്യം യശസ്യമായുഷ്യം സര്വ്വപാപപ്രണാശനമ്। കീര്തനം ശ്രവണം ചാസ്യ ധാരണം ച വിശേഷതഃ
ഇതിന്റെ പാരായണവും ശ്രവണവും പ്രത്യേകിച്ച് മനസ്സിൽ ധാരണം ചെയ്യുന്നതും ഭാഗ്യകരവും, കീർത്തികരവും, ആയുര് ദായകവും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
സൂതേനാനുക്രമേണേദം പുരാണം സംപ്രകാശിതമ്। ബ്രാഹ്മണേഷു പുരാ യച്ച ബ്രഹ്മണോക്തം സവിസ്തരമ്
സൂതൻ ക്രമമായി ഈ പുരാണം വെളിപ്പെടുത്തി; ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഇടയിൽ ബ്രഹ്മാവ് വിശദമായി പറഞ്ഞതും അതാണ്.
പാദമസ്യ വിദന്സമ്യഗ്യോധീയീത ജിതേംദ്രിയഃ। തേനാധീതം പുരാണം സ്യാത്സര്വം നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ൫൦ 1.2.
ഇതിന്റെ ഒരു പാദം പോലും ശരിയായി അറിഞ്ഞ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് പഠിക്കുന്നവന് മുഴുവൻ പുരാണം പഠിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യോ വിദ്യാച്ചതുരോ വേദാന്സാംഗോപനിഷദോ ദ്വിജഃ। പുരാണം ച വിജാനാതി യഃ സ തസ്മാദ്വിചക്ഷണഃ
നാലു വേദങ്ങളും അവയുടെ അംഗങ്ങളുമായി ഉപനിഷത്തുകളും അറിയുന്ന ദ്വിജനും, പുരാണം മനസ്സിലാക്കുന്നവനും യഥാർത്ഥത്തിൽ ജ്ഞാനിയാകുന്നു.
ഇതിഹാസപുരാണാഭ്യാം വേദം സമുപബൃംഹയേത്। ബിഭേത്യല്പശ്രുതാദ്വേദോ മാമയം പ്രതരിഷ്യതി
വേദത്തെ ഇതിഹാസവും പുരാണവും ചേർത്ത് സമ്പുഷ്ടമാക്കണം; കുറച്ച് പഠിച്ചവൻ വേദത്തെ തെറ്റിദ്ധരിക്കുമോ എന്ന ഭയം വേദത്തിന് ഉണ്ടാകുന്നു.
അധീത്യ ചൈകമധ്യായം സ്വയം പ്രോക്തം സ്വയംഭുവാ। ആപദഃ പ്രാപ്യ മുച്യേത യഥേഷ്ടാം പ്രാപ്നുയാദ്ഗതിമ്
സ്വയംഭുവായ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞ ഒരു അധ്യായം പോലും പഠിച്ചാൽ, ആൾക്കു കഷ്ടതകളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുകയും ഇഷ്ടമായ ഗതി നേടുകയും ചെയ്യും.
പുരാ പരംപരാം വക്തി പുരാണം തേന വൈ സ്മൃതമ്। നിരുക്തിമസ്യ യോ വേദ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
പഴയ കാലത്തെ പരമ്പര പറയുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇതിന് പുരാണം എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്; അതിന്റെ അർത്ഥം അറിയുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ഋഷയോഹ്യബ്രുവന്സൂതം കഥം ഭീഷ്മേണ സങ്ഗതഃ। ബ്രഹ്മണോ മാനസഃ പുത്രഃ പുലസ്ത്യോ ഭഗവാനൃഷിഃ
മഹർഷിമാർ സൂതനോടു ചോദിച്ചു: ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുളസ്ത്യ മഹർഷിയും ഭീഷ്മനും എങ്ങനെയാണ് ഒന്നിച്ചു കൂടിയത്?
ദുര്ലഭം ദര്ശനം യസ്യ നരൈഃ പാപസമന്വിതൈഃ। അത്യാശ്ചര്യമിദം സൂത ക്ഷത്രിയേണ കഥം മുനിഃ
പാപഭാരമുള്ള മനുഷ്യർക്കു അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ വളരെ ദുർലഭമാണ്. സൂതാ, ഇതെന്ത് അത്ഭുതം! ആ മഹർഷി ഒരു ക്ഷത്രിയനുമായി എങ്ങനെയാണു കൂടിയതെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ആരാധിതോ ബൃഹദ്ഭൂതസ്തന്നോ വദ മഹാമതേ। കീദൃശം വാ തപസ്തേന കോ വാന്യോ നിയമഃ കൃതഃ
മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ആ മഹർഷിയെ പ്രസന്നനാക്കാൻ ഭീഷ്മൻ എങ്ങനെയൊരു കഠിനതപസ്സാണ് ചെയ്തതോ, എന്ത് വ്രതങ്ങളോ ആചരിച്ചതോ, അതെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
യേന തുഷ്ടോ മുനിര്ബ്രാഹ്മസ്തഥാ തേന പ്രഭാഷിതഃ। പര്വം വാപ്യഥ പര്വാര്ധം സമഗ്രം വാ പ്രഭാഷിതമ്
ആ മഹർഷി പ്രസന്നനായി എന്തൊക്കെയോ പറഞ്ഞു. ആ ഉത്സവത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമോ, പാതിയോ, മുഴുവനോ അദ്ദേഹം വെളിപ്പെടുത്തിയതാണോ എന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യസ്മിന്സ്ഥാനേ യഥാദൃഷ്ടഃ പുലസ്ത്യോ ഭഗവാനൃഷിഃ। തന്നോ വദ മഹാഭാഗ കല്യാഃ സ്മ ശ്രവണേ വയമ്
പുളസ്ത്യ മഹർഷിയെ എവിടെയാണ്, എങ്ങനെയാണ് കണ്ടത് എന്ന് ദയവായി ഞങ്ങൾക്കു പറയൂ മഹാഭാഗവേ; ഞങ്ങൾ അതു കേൾക്കാൻ ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
സൂത ഉവാച। യത്ര ഗംഗാ മഹാഭാഗാ സാധൂനാം ഹിതകാരിണീ। വിഭിദ്യ പര്വതം വേഗാന്നിഃസൃതാ ലോകപാവനീ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: സദാചാരികൾക്ക് ഉപകാരമാകുന്ന, ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഗംഗാ പർവതം തുളച്ച് ശക്തിയായി പുറത്ത് വന്ന സ്ഥലത്താണ്—
ഗംഗാദ്വാരേ മഹാതീര്ഥേ ഭീഷ്മഃ പിതൃപരായണഃ। ശുശ്രൂഷുഃ സുചിരം കാലം മഹതാം നിയമേ സ്ഥിതഃ
ഗംഗാദ്വാരത്തിൽ, ആ മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ, പിതൃഭക്തനായ ഭീഷ്മൻ ദീർഘകാലം മഹാന്മാരുടെ വ്രതങ്ങളിൽ സ്ഥിരനായി അവിടെ താമസിച്ചു.
യാവദ്വര്ഷശതം സാഗ്രം പരമേണ സമാധിനാ। ധ്യായമാനഃ പരം ബ്രഹ്മ ത്രികാലം സ്നാനമാചരത്
അവൻ പരമമായ ഏകാഗ്രതയോടെ നൂറുവർഷം കവിഞ്ഞ കാലം പരബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിച്ച്, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്തു.
പിതൄന്ദേവാംസ്തര്പയതഃ സ്വാധ്യായേന മഹാത്മനഃ। ആത്മാനം കര്ഷതശ്ചാസ്യ തുഷ്ടോ ദേവഃ പിതാമഹഃ
ആ മഹാത്മാവ് സ്വാധ്യായത്തിലൂടെ പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ആത്മാവിനെ നിയന്ത്രിച്ചപ്പോൾ, പിതാമഹനായ ദേവൻ അതിൽ സന്തോഷിച്ചു.
ഉവാച തനയം ബ്രഹ്മാ പുലസ്ത്യമൃഷിസത്തമമ്। സ ത്വം ദേവവ്രതം ഭീഷ്മം വീരം കുരുകുലോദ്ഭവമ്
ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ പുത്രനായ ഉത്തമമഹർഷിയായ പുളസ്ത്യനോട് പറഞ്ഞു: നീ വ്രതനിഷ്ഠനായ, കുരുകുലത്തിൽ ജനിച്ച വീരനായ ഭീഷ്മനോടു പോകണം.
തപസഃ സംനിവര്ത്തസ്വ കാരണം ചാസ്യ കീര്ത്തയ। പിതൄന്ഭക്ത്യാ മഹാഭാഗോ ധ്യായമാനസ്സമാസ്ഥിതഃ
അവനെ തപസ്സിൽ നിന്ന് പിൻവലിപ്പിച്ച് കാരണമെന്താണെന്ന് അവനോട് അറിയിക്കൂ. മഹാഭാഗനായ അവൻ പിതൃഭക്തിയോടെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനാണ്.
യോ ഹ്യസ്യ മനസഃ കാമസ്തം സംപാദയമാചിരമ്। പിതാമഹവചഃ ശ്രുത്വാ പുലസ്ത്യോ മുനിസത്തമഃ
അവന്റെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം ഉടൻ നിറവേറ്റണം. പിതാമഹന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട പുളസ്ത്യ മഹർഷി—
ഗംഗാദ്വാരമഥാഗത്യ ഭീഷ്മം വചനമബ്രവീത്। വരം വരയ ഭദ്രം തേ യത്തേ മനസി വര്ത്തതേ
പിന്നീട് ഗംഗാദ്വാരത്തിലെത്തിയ പുളസ്ത്യൻ ഭീഷ്മനോട് പറഞ്ഞു: ഭദ്രനേ, നിന്റെ മനസ്സിൽ എന്താണോ ആഗ്രഹം, അതു വരം ചോദിക്കൂ.
തുഷ്ടസ്തേ തപസാ വീര സാക്ഷാദ്ദേവഃ പിതാമഹഃ। ബ്രഹ്മണാ പ്രേഷിതസ്തേഹം വരാന്ദാസ്യാമി കാംക്ഷിതാന്
വീരാ, നിന്റെ തപസ്സിൽ സന്തുഷ്ടനായ പിതാമഹൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരങ്ങൾ ഞാൻ നൽകാം.
ഭീഷ്മോപി തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ മനഃശ്രോത്രസുഖാവഹമ്। ഉന്മീല്യ നയനേ ദൃഷ്ട്വാ പുലസ്ത്യം പുരതഃ സ്ഥിതമ്
ആ മനസ്സിനും ചെവിക്കും ആനന്ദം നൽകുന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട ഭീഷ്മൻ കണ്ണുകൾ തുറന്ന് മുന്നിൽ നില്ക്കുന്ന പുളസ്ത്യനെ കണ്ടു.
അഷ്ടാംഗപ്രണിപാതേന നത്വാ തം മുനിസത്തമമ്। ഉവാച പ്രണതോ ഭൂത്വാ സര്വാംഗാലിംഗിതാവനിഃ
അവൻ അഷ്ടാംഗപ്രണാമം ചെയ്ത്, ആ മഹർഷിക്ക് ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു, മുഴുവൻ ശരീരം ഭൂമിയിൽ ചേർത്ത് വണങ്ങി പറഞ്ഞു.
അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ദിനം ചേദം സുശോഭനമ്। ഭവതശ്ചരണൌ ദൃഷ്ടൌ ജഗദ്വംദ്യൌ മയാ ത്വിഹ
ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം സഫലമായി, ഈ ദിനം ഏറ്റവും ശുഭദിനമായി. ലോകം വന്ദിക്കുന്ന ഭവതിന്റെ പാദങ്ങൾ ഞാൻ ഇവിടെ ദർശിച്ചു.
തപസശ്ച ഫലം പ്രാപ്തം യദ്ദൃഷ്ടോഭഗവാന്മയാ। വരപ്രദോ വിശേഷേണ സംപ്രാപ്തശ്ച നദീതടേ
എന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലം ലഭിച്ചു, കാരണം ഞാൻ ഭഗവാനെ ദർശിച്ചു. വരങ്ങൾ നൽകുന്ന മഹർഷി പ്രത്യേകമായി ഈ നദീതീരത്ത് എത്തി.