കഥാം ശ്രുത്വാ വിധാനേന കൃത്വാ ചൈവ പ്രദക്ഷിണാമ് । ധൂപം ദീപം ച നൈവേദ്യമര്ഘ്യം ദദ്യാത്പൃഥക്പൃഥക്
കഥ കേട്ടു, വിധിപ്രകാരം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തശേഷം, ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം, അർഘ്യം എന്നിവ വേർതിരിച്ച് അർപ്പിക്കണം.
ഋഷയഃ സംതു മേ നിത്യം വ്രതസംപൂര്ണകാരിണഃ । പൂജാം ഗൃഹ്ണംതു മദ്ദത്താം ഋഷിഭ്യോഽസ്തു നമോനമഃ
വ്രതം പൂർണ്ണമായി ചെയ്യുന്നവരുടെ പൂജയിൽ ഋഷിമാർ എപ്പോഴും തൃപ്തരാകട്ടെ. ഞാൻ അർപ്പിക്കുന്ന പൂജ അവർ സ്വീകരിക്കട്ടെ; ഋഷിമാർക്ക് നമസ്കാരം.
പുലസ്ത്യഃ പുലഹശ്ചൈവ ക്രതുഃ പ്രാചേതസസ്തഥാ । വസിഷ്ഠമരിചാത്രേയാ അര്ഘം ഗൃഹ്ണംതു വോ നമഃ
പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, പ്രാചേതസൻ, വസിഷ്ഠൻ, മരീചി, അത്രി—ഇവർ നിങ്ങളുടെ അർഘ്യം സ്വീകരിക്കട്ടെ; നിങ്ങളെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഏവം പൂജാ പ്രകര്ത്തവ്യാ ധൂപൈര്ദീപൈര്മനോരമൈഃ । പിതൄണാം ജായതേ മുക്തിഃ കൃതസ്യാസ്യ പ്രഭാവതഃ
ഇങ്ങനെ മനോഹരമായ ധൂപവും ദീപവും ഉപയോഗിച്ച് പൂജ നടത്തണം. ഈ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ പിതാക്കൾക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
പൂര്വകര്മവിപാകേന രജസാ ദോഷഭാവതഃ । കൃതം ഹ്യേവം തു ഭോ വത്സ മുക്തിസ്തസ്യ ന സംശയഃ
മുന് ചെയ്ത കര്മങ്ങളുടെ ഫലവും, ആസക്തിയുടെ സ്വാധീനവും കൊണ്ടാണ് പിഴവ് സംഭവിച്ചത്. എങ്കിലും, ഇങ്ങനെ പ്രവര്ത്തിച്ചാല് മോക്ഷം അവന് ഉറപ്പായും ലഭിക്കും, ഇതില് സംശയമില്ല, കുഞ്ഞേ.
തദ്വ്രതം ച കൃതം തേന മുക്ത്യര്ഥം പിതൃഹേതവേ । തേ ഗതാ മുക്തിമാര്ഗേണ ആശീര്വാദപരായണാഃ
അവന് മോക്ഷത്തിനും പിതാക്കളുടെ ഉദ്ധാരണത്തിനുമായി ആ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു. അനുഗ്രഹത്തിലേയ്ക്ക് മനസ്സു നല്കിയവരായവര് മോക്ഷമാര്ഗ്ഗത്തിലൂടെ യാത്രയായി.
ഋഷിപംചമീവ്രതം പുണ്യം വിപ്രായ പരികീര്തിതമ് । യേ കുര്വംതി നരശ്രേഷ്ഠാസ്തേ ജ്ഞേയാഃ പുണ്യഭാഗിനഃ
പുണ്യമുള്ള ഋഷിപഞ്ചമി വ്രതം ബ്രാഹ്മണന് വേണ്ടി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതു അനുഷ്ഠിക്കുന്ന മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠന്മാര് ഭാഗ്യശാലികളായി അറിയപ്പെടണം.
യേ കുര്വംതി നരശ്രേഷ്ഠ ഋഷിവ്രതമനുത്തമമ് । ഭുക്ത്വാത്ര ഭോഗാന്വിപുലാന്യാംതി വിഷ്ണോഃ പദം തു തേ
ഋഷിവ്രതം എന്ന അതുല്യമായ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠന്മാര് ഇവിടെ ധാരാളം സുഖങ്ങള് അനുഭവിച്ച ശേഷം, വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയില് എത്തുന്നു.
ഇതിശ്രീപാദ്മേമഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ ഉമാപതിനാരദ। സംവാദേ ഋഷിപംചമീവ്രതംനാമ സപ്തസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, മഹത്തായ പത്മപുരാണത്തില്, ഉത്തരഖണ്ഡത്തില്, ഉമാപതി-നാരദരുടെ സംവാദത്തില്, 'ഋഷിപഞ്ചമി വ്രതം' എന്ന എഴുപത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം, അയ്യായിരത്തി അഞ്ഞൂറ്റി അയ്യായിരം ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ സംഹിതയില് സമാപിക്കുന്നു.
മഹാദേവ ഉവാച- അഥാതഃ സംപ്രവക്ഷ്യാമി അപാമാര്ജനമുത്തമമ് । പുലസ്ത്യേന യഥോക്തം തു ദാലഭ്യായ മഹാത്മനേ
മഹാദേവന് പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാന് ഉത്തമമായ ജലശുദ്ധിക്രമം വിശദീകരിക്കാം. അതു പുലസ്ത്യന് മഹാത്മാവായ ദാലഭ്യന് പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്.
സര്വേഷാം രോഗദോഷാണാം നാശനം മംഗലപ്രദമ് । തത്തേഽഹം തു പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു ത്വം നഗനംദിനി
അത് എല്ലാ രോഗങ്ങളും ദോഷങ്ങളും നശിപ്പിക്കുകയും, മംഗളവും നല്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനെ കുറിച്ച് ഞാന് പറയാം, നീ കേള്ക്കണം, പര്വ്വതകുമാരി.
ശ്രീദാലഭ്യ ഉവാച- ഭഗവന്പ്രാണിനഃ സര്വേ വിഷരോഗാദ്യുപദ്രവൈഃ । കുഷ്ഠഗ്രഹാഭിഭൂതാശ്ച സര്വകാലേ ഹ്യുപദ്രുതാഃ
ശ്രീ ദാലഭ്യന് പറഞ്ഞു: ഭഗവന്, എല്ലാ ജീവികളും വിഷരോഗങ്ങളാല് ദുരിതപ്പെടുകയും, കുഷ്ഠം, ഗ്രഹദോഷം മുതലായവയാല് എല്ലായ്പ്പോഴും ബാധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആഭിചാരികകൃത്യാദ്യാ ബഹുരോഗാശ്ച ദാരുണാഃ । ന ഭവംതി മുനിശ്രേഷ്ഠ തന്മേ ത്വം വക്തുമര്ഹസി
അഭിചാരികക്രിയകള് പോലുള്ള അനേകം ഭയാനകമായ രോഗങ്ങള് ഉണ്ടാകുന്നില്ല, മുനിശ്രേഷ്ഠാ, അതെന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ദയവായി എന്നോട് പറയണം.
പുലസ്ത്യ ഉവാച- വ്രതോപവാസനിയമൈര്വിഷ്ണുര്വൈ തോഷിതസ്തു യൈഃ । തേ നരാ നൈവ രോഗാര്ത്താ ജായംതേ മുനിസത്തമ
പുലസ്ത്യന് പറഞ്ഞു: വ്രതം, ഉപവാസം, നിയന്ത്രണം എന്നിവയിലൂടെ വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചവര്ക്ക്, മുനിശ്രേഷ്ഠാ, രോഗബാധ ഉണ്ടാകാറില്ല.
യൈര്ന കൃതം വ്രതം പുണ്യം ന ദാനം ന തപസ്തദാ । ന തീര്ഥം ദേവപൂജാ ച നാന്നം ദത്തം തു ഭൂരിശഃ
പുണ്യവ്രതം ചെയ്തിട്ടില്ല, ദാനം നല്കിയിട്ടില്ല, തപസ്സ് ചെയ്തിട്ടില്ല, തീര്ത്ഥയാത്ര ചെയ്തിട്ടില്ല, ദേവതാപൂജ ചെയ്തിട്ടില്ല, ധാരാളം അന്നം നല്കിയിട്ടില്ലാത്തവര്—
തേ വൈ ലോകാസ്തദാ ജ്ഞേയാ രോഗദോഷൈഃ പ്രപീഡിതാഃ । ആരോഗ്യം പരമാമൃദ്ധിം മനസാ യദ്യദിച്ഛതി
അവര് ജീവിക്കുന്ന ലോകങ്ങള് രോഗവും ദോഷവും കൊണ്ട് പീഡിതമാണ്. ആരെങ്കിലും മനസ്സില് പരമാരോഗ്യവും സമ്പത്തും ആഗ്രഹിച്ചാല്—
തത്തദാപ്നോത്യസംദിഗ്ധം വിഷ്ണോഃ സേവീ വിശേഷതഃ । നാധിം പ്രാപ്നോതി ന വ്യാധിം ന വിഷഗ്രഹബംധനമ്
അത് അവന് സംശയമില്ലാതെ നേടും, പ്രത്യേകിച്ച് വിഷ്ണുവിനെ സേവിച്ചാല്. അവന് ദു:ഖം അനുഭവിക്കുകയില്ല, രോഗം വരികയില്ല, വിഷം, ഗ്രഹദോഷം എന്നിവയുടെ ബന്ധനം ഉണ്ടാകുകയില്ല.
കൃത്യാസ്പര്ശഭയം നാപി തോഷിതേ മധുസൂദനേ । സമസ്തദോഷനാശശ്ച സര്വദാ ച ശുഭാ ഗ്രഹാഃ
മധുസൂദനന് സന്തോഷിച്ചാല് അഭിചാരികക്രിയയുടെ സ്പര്ശത്താല് ഭയമില്ല. എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നശിക്കും, എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും എപ്പോഴും മംഗളകരമായിരിക്കും.
ദേവാനാമപ്യധൃഷ്യോഽസൌ തോഷിതേ ച ജനാര്ദനേ । യഃ സര്വേഷു ച ഭൂതേഷു യഥാത്മനി തഥാപരേ
ജനാര്ദനന് സന്തോഷിച്ചാല് ദേവതകള്ക്കുപോലും അവനെ തൊടാനാവില്ല. എല്ലാ ജീവികളെയും തനിക്കു തുല്യമായി കാണുന്നവന്—
ഉപവാസാദിനാ തേന തോഷിതോ മധുസൂദനഃ । തോഷിതേ തത്ര ജായംതേ നരാഃ പൂര്ണമനോരഥാഃ
ഉപവാസം മുതലായ വ്രതങ്ങളാല് മധുസൂദനന് സന്തോഷിച്ചാല്, അപ്പോള് മനുഷ്യര്ക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂര്ത്തിയായ ജീവിതം ലഭിക്കും.
അരോഗാഃ സുഖിനോ ഭോഗഭോക്താരോ മുനിസത്തമ । തേഷാം ച ശത്രവോ നൈവ ന ച രോഗാഭിചാരികമ്
അവര് ആരോഗ്യവാന്മാരും സന്തോഷവാന്മാരും ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നവരുമാണ്, മുനിശ്രേഷ്ഠാ. അവര്ക്ക് ശത്രുക്കള് ജയിക്കുകയില്ല, അഭിചാരികരോഗങ്ങളും വരികയില്ല.
ഗ്രഹരോഗാദികം ചൈവ പാപകാര്യം ന ജായതേ । അവ്യാഹതാനി കൃഷ്ണസ്യ ചക്രാദീന്യായുധാനി വൈ । രക്ഷംതി സകലാപദ്ഭ്യോ യേന വിഷ്ണുരുപാസിതഃ
ഗ്രഹരോഗങ്ങളും പാപപ്രവര്ത്തികളും ഉണ്ടാകില്ല. കൃഷ്ണന്റെ ചക്രം മുതലായ ആയുധങ്ങള് തടസ്സമില്ലാതെ എല്ലാ അപായങ്ങളില് നിന്നും അവരെ രക്ഷിക്കും, കാരണം അവര് വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു.
ശ്രീദാലഭ്യ ഉവാച- അനാരാധിതഗോവിംദാ യേ നരാ ദുഃഖഭാഗിനഃ । തേഷാം ദുഃഖാഭിഭൂതാനാം യത്കര്ത്തവ്യം ദയാലുഭിഃ
ശ്രീദാലഭ്യൻ പറഞ്ഞു: ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കാതിരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർ ദു:ഖം അനുഭവിക്കേണ്ടവരാണ്. അങ്ങനെ ദു:ഖത്തിൽ ആഴ്ന്നിരിക്കുന്നവർക്കായി കരുണയുള്ളവർ എന്ത് ചെയ്യണം?
പശ്യദ്ഭിഃ സര്വഭൂതസ്ഥം വാസുദേവം സനാതനമ് । സമദൃഷ്ടിഭിരപ്യത്ര തന്മേ ബ്രൂഹി വിശേഷതഃ
എല്ലാ ജീവികളിലും ശാശ്വതനായ വാസുദേവനെ കാണുന്നവരും, എല്ലാവരെയും സമദൃഷ്ടിയോടെ കാണുന്നവർക്കും ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് നീ പ്രത്യേകമായി പറഞ്ഞുതരിക.
ശ്രീപുലസ്ത്യ ഉവാച-। തദ്വക്ഷ്യാമി മുനിശ്രേഷ്ഠ സമാഹിതമനാഃ ശൃണു । രോഗദോഷാശുഭഹരം വിജ്വരാദി വിനാശനമ്
ശ്രീപുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: അതിനേക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം, മഹർഷേ, മനസ്സ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് കേൾക്കൂ. ഇത് രോഗങ്ങളും ദോഷങ്ങളും അശുഭതയും നീക്കി, ജ്വരാദികൾ നശിപ്പിക്കും.
ശിഖായാം ശ്രീധരം ന്യസ്യ ശിഖാധഃ ശ്രീകരം തഥാ । ഹൃഷീകേശം തു കേശേഷു മൂര്ധ്നി നാരായണം പരമ്
ശിഖയിൽ ശ്രീധരനെ സ്ഥാപിച്ച്, ശിഖയ്ക്ക് താഴെ ശ്രീകരനെയും, മുടിയിൽ ഹൃഷീകേശനെയും, തലയിലെ മുകളിൽ പരമനായ നാരായണനെയും സ്ഥാപിക്കണം.
ഊര്ധ്വശ്രോത്രേ ന്യസേദ്വിഷ്ണും ലലാടേ ജലശായിനമ് । വിഭും വൈ ഭ്രൂയുഗേ ന്യസ്യ ഭ്രൂമധ്യേ ഹരിമേവ ച
കാതിന്റെ മുകളിൽ വിഷ്ണുവിനെയും, നെറ്റിയിൽ ജലശായിനെയും, കണികകളിൽ സർവവ്യാപിയെയും, കണികകളുടെ ഇടയിൽ ഹരിയെയും സ്ഥാപിക്കണം.
നരസിംഹം നാസികാഗ്രേ കര്ണയോരര്ണവേശയമ് । ചക്ഷുഷോഃ പുംഡരീകാക്ഷം തദധോ ഭൂധരം ന്യസേത്
മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നരസിംഹനെയും, കാതുകളിൽ അർണവേശയനെയും, കണ്ണുകളിൽ പുണ്ഡരികാക്ഷനെയും, അതിന് താഴെ ഭൂധരനെയും സ്ഥാപിക്കണം.
കപോലയോഃ കല്കിനാഥം വാമനം കര്ണമൂലയോഃ । ശംഖിനം ശംഖയോര്ന്യസ്യ ഗോവിംദം വദനേ തഥാ
കപ്പലുകളിൽ കല്കിനാഥനെയും, കാതിന്റെ വേരുകളിൽ വാമനനെയും, ശംഖങ്ങളിൽ ശംഖിയെയും, വായിൽ ഗോവിന്ദനെയും സ്ഥാപിക്കണം.
മുകുംദം ദംതപംക്തൌ തു ജിഹ്വായാം വാക്പതിം തഥാ । രാമം ഹനൌ തു വിന്യസ്യ കംഠേ വൈകുംഠമേവ ച
പല്ലുകളുടെ വരിയിൽ മുകുന്ദനെയും, നാവിൽ വാക്പതിയെയും, താടിയിൽ രാമനെയും, കഴുത്തിൽ വൈകുണ്ഠനെയും സ്ഥാപിക്കണം.