യത്ര നാരായണോ ദേവോ നിത്യം തിഷ്ഠതി ഭൂതിദഃ । ശംഖചക്രധരാസ്തസ്യ സമീപേ നിവസംതി യേ
അവിടെ, ഭവാനായ നാരായണൻ എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു; ജീവനെ നൽകുന്നവൻ. അവന്റെ അടുത്ത് വസിക്കുന്നവർക്ക് ശംഖും ചക്രവും ഉണ്ട്.
തേ മൃത്യും സമനുപ്രാപ്യ ദിവ്യരൂപാശ്ചതുര്ഭുജാഃ । ഋഷയസ്തത്ര തിഷ്ഠംതി ദേവാശ്ചൈവം വിശേഷതഃ
അവർ മരണം പ്രാപിച്ചാൽ, ദൈവികമായ നാലു കൈകളുള്ള രൂപം ലഭിക്കുന്നു; അവിടെ ഋഷിമാരും, പ്രത്യേകിച്ച് ദേവന്മാരും വസിക്കുന്നു.
രുദ്രാ നാഗാസ്തഥാ യക്ഷാ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । തസ്യാഃ സമീപേ ഹ്യേകോഽയം സ്ഥലോ വൈ വിഷ്ണുരൂപധൃക്
അവിടെ രുദ്രന്മാരും, നാഗന്മാരും, യക്ഷന്മാരും ഉണ്ട്; ഇതിൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല. അവളുടെ സമീപത്ത്, വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്.
സ്ഥലേഽസ്മിന്വര്തതേ മൂര്തിര്ബഹുരൂപാതിമുക്തിദാ । ചതുര്വിംശതിഭൂതാനാം ജാതയഃ സംതി തത്ര വൈ
ഈ സ്ഥലത്ത്, അനേകം രൂപങ്ങളാൽ പരമമോക്ഷം നൽകുന്ന ഒരു ദൈവരൂപം നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെ ഇരുപത്തിനാലു ഭൂതങ്ങളുടെ ജനനങ്ങൾ കാണാം.
ഏകാ വൈ മത്സ്യരൂപാ ച കൃഷ്ണരൂപാതിമുക്തിദാ । അന്യാ ച യാ ബുധൈഃ പ്രോക്താ സ്ഥലേ വൈ വിഷ്ണുസംജ്ഞകേ
ഒന്ന് മീനത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ, കൃഷ്ണന്റെ രൂപത്തിൽ പരമമോക്ഷം നൽകുന്നവളാണ്; മറ്റൊന്ന്, പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ, വിഷ്ണുവെന്ന പേരിൽ അവിടെയുണ്ട്.
കല്കിനാമ്നീ തഥാ പുണ്യാ കപിലാ യാ മയോദിതാ । അന്യാസ്തു വിവിധാകാരാ ദൃശ്യംതേ ബഹുധാ അപി
കൽക്കിയെന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു പുണ്യവതിയും, ഞാൻ പറഞ്ഞ കപിലയും അവിടെയുണ്ട്; മറ്റ് പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ളവളെയും അവിടെ പലതരത്തിൽ കാണാം.
തിഷ്ഠംതി മൂര്ത്തയഃ സര്വാ നാനാരൂപാ ഹ്യനേകശഃ । സാ ഗംഗാ മഹതീ പുണ്യാ ധര്മകാമാര്ഥമുക്തിദാ
അവിടെ അനേകം രൂപങ്ങളിലുള്ള ദൈവങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു; ആ മഹത്തായ പുണ്യവതിയായ ഗംഗ, ധർമ്മവും കാമവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
യസ്യാം ഭൂമൌ ഹൃഷീകേശോ നിയമേന സമന്വിതഃ । വര്ത്തതേഽദ്യാപി തത്രൈവ മയാ സഹ ന സംശയഃ
ആ ഭൂമിയിൽ, നിയന്ത്രണത്തോടെ ഹൃഷീകേശൻ ഇന്നും അവിടെ എനിക്കൊപ്പം നിലകൊള്ളുന്നു; ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
ഭ്രൂണഹത്യാ ബാലഹത്യാ ഗോഹത്യാ ച വിശേഷതഃ । യസ്യാഃ സ്പര്ശനമാത്രേണ മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷാത്
അവളെ തൊടുന്നതു കൊണ്ടു മാത്രം, ഭ്രൂണഹത്യ, ബാലഹത്യ, പശുഹത്യ എന്നിവയുൾപ്പെടെ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം ലഭിക്കുന്നത്.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചൈവാന്യജാതയഃ । സര്വേ തേ വൈ വിമുച്യംതേ ദര്ശനാദ്ഗംഡികാംബുനഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ, ശൂദ്രന്മാർ, മറ്റു ജാതിക്കാരും — എല്ലാവർക്കും ഗണ്ടികയുടെ ജലദർശനം കൊണ്ടു മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.
ഇയം വേണീ സമാ പുണ്യാ പാപിനാം തു വിശേഷതഃ । മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹാ യത്ര ഇതരേഷാം തു കാ കഥാ
ഈ വേണി തദ്രുപം പുണ്യവതിയാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് പാപികൾക്ക്; ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവനും ഇവിടെ മോചിതനാകുന്നു, മറ്റുള്ളവരെന്ത് പറയണം.
സര്വദാ സര്വകാലേ തു അഹം ഗച്ഛാമി പാര്വതി । തീര്ഥാനാം തീര്ഥരാജോഽയം ബ്രഹ്മണാ ഭാഷിതഃ കില
എല്ലാ സമയത്തും, പാർവതി, ഞാൻ അവിടെ പോകുന്നു; ഈ സ്ഥലം എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും രാജാവാണ്, ബ്രഹ്മാവു തന്നെ അങ്ങനെ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച മുനിഭിഃ പരികല്പിതമ് । ആഷാഢേ പുണ്യകാലേ തു തത്ര ഗച്ഛാമി സുംദരി
അവിടെ സ്നാനവും ദാനവും, ഋഷിമാർ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; ആശാഢ മാസത്തിലെ പുണ്യകാലത്ത്, സുന്ദരിയേ, ഞാൻ അവിടെ പോകുന്നു.
മാസൈകവിധിനാ ചൈവ സ്നാനം തത്ര കരോമ്യഹമ് । താരകം തത്ര വിശദം ജപാമി തു നിരംതരമ്
അവിടെ, മാസാനുസൃതമായി ഞാൻ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു; അവിടെ ഞാൻ താറകമന്ത്രം നിരന്തരം ഉച്ചരിക്കുന്നു.
അതോഽഹം വൈഷ്ണവോ ജാതോ വിഷ്ണുക്ഷേത്രേ യതോഗതഃ । വിഷ്ണുനാ നിര്മിതം പൂര്വം ക്ഷേത്രം തത്തു മഹത്തരമ്
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ വിഷ്ണുഭക്തനായി, വിഷ്ണുവിന്റെ സ്ഥലത്ത് എത്തി; വിഷ്ണു ആദിയിൽ സൃഷ്ടിച്ച ആ സ്ഥലം വളരെ മഹത്താണ്.
വൈഷ്ണവാനാം ച ഗതിദം പാവനം പരമം സ്മൃതമ് । ഭവേഽസ്മിന്മാനുഷേ ജന്മ ദുര്ലഭം ദേവി സര്വദാ
വിഷ്ണുഭക്തർക്കു മോക്ഷം നൽകുന്ന, പരമമായ ശുദ്ധി നൽകുന്നവളായി ഇത് ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ഈ ലോകത്തിൽ മനുഷ്യജന്മം എപ്പോഴും ദുർലഭമാണ്, ദേവിയേ.
ദുര്ലഭം ഗണ്ഡികാതീര്ഥം വിഷ്ണുക്ഷേത്രം തു ദുര്ലഭമ് । അതോ ഹ്യാഷാഢമാസേ തു ഗംതവ്യം ദ്വിജസത്തമൈഃ
ഗണ്ഡികാ തീർത്ഥം ലഭിക്കാൻ വളരെ ദുർലഭമാണ്, വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം അതിലും ദുർലഭം. അതുകൊണ്ട്, ആശാഢമാസത്തിൽ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ അവിടെ പോകണം.
തത്ര ഗത്വാ വിശേഷേണ ശംഖചക്രാദിധാരണമ് । കര്ത്തവ്യം തു ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൈഃ പവിത്രം പരമം സ്മൃതമ്
അവിടെ ചെന്നാൽ പ്രത്യേകിച്ച് ശംഖവും ചക്രവും ധരിക്കുന്നത് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം. അതിനെ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായതായി കരുതുന്നു.
ശംഖതീര്ഥം തു വാമേ വൈ ദക്ഷിണേ ചക്രചിഹ്നിതമ് । ദ്വിജാനാം മുക്തിദം പ്രോക്തം ധാരിതവ്യം പ്രയത്നതഃ
ഇടതുവശത്ത് ശംഖതീർത്ഥവും വലതുവശത്ത് ചക്രചിഹ്നവും ധരിക്കുന്നത് ദ്വിജന്മാർക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നതായി പറയുന്നു. അതിനാൽ അത്രയും ശ്രദ്ധയോടെ ധരിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണൈശ്ച വിശേഷേണ ശംഖചക്രാദിധാരണം । ധൃതേ സതി മഹാദേവി വൈഷ്ണവാസ്തേ ഹി മാനവാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പ്രത്യേകിച്ച് ശംഖവും ചക്രവും ധരിച്ചാൽ, മഹാദേവി, അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർ സത്യത്തിൽ വൈഷ്ണവന്മാരാണ്.
ന ഗണ്ഡികാ സമം തീര്ഥം ന വ്രതം ദ്വാദശീസമമ് । ന ദേവഃ കേശവാദന്യോ ഭൂയോഭൂയോ വരാനനേ
ഗണ്ഡികയേക്കാൾ തുല്യമായ തീർത്ഥമില്ല, ദ്വാദശിയേക്കാൾ തുല്യമായ വ്രതമില്ല, കേശവനേക്കാൾ മറ്റൊരു ദേവനും ഇല്ല, സുന്ദരിയായവളേ.
ഗംഡികായാസ്തു മാഹാത്മ്യം യേ ശൃണ്വംതി നരോത്തമാഃ । ഇഹലോകേ സുഖം ഭുക്ത്വാ വിഷ്ണുലോകേ ഹി യാംതി തേ
ഗണ്ഡികയുടെ മഹാത്മ്യം കേൾക്കുന്ന ഉത്തമപുരുഷന്മാർ ഈ ലോകത്ത് സുഖം അനുഭവിച്ച് ശേഷം വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തുന്നു.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ ഉമാപതിനാരദസംവാദേ ഗംഡികാതീര്ഥമാഹാത്മ്യംനാമ പംചസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിൽ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ ഉമാപതി-നാരദ സംവാദത്തിൽ ഗണ്ഡികാതീർത്ഥമാഹാത്മ്യം എന്ന അഞ്ചുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
മഹാദേവ ഉവാച- ശൃണു സുംദരി വക്ഷ്യാമി സ്തോത്രം ചാഭ്യുദയം തതഃ । യച്ഛ്രുത്വാ മുച്യതേ പാപീ ബ്രഹ്മഹാ നാത്ര സംശയഃ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരിയായവളേ, ഞാൻ ഒരു സ്തോത്രവും അതിന്റെ ഫലവും പറയാം. അതു കേൾക്കുന്നവൻ വലിയ പാപിയാണെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണഹത്യചെയ്തവനായാലും മോചനം നേടും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ധാതാ വൈ നാരദം പ്രാഹ തദഹം തു ബ്രവീമി തേ । തമുവാച തതോ ദേവഃ സ്വയംഭൂരമിതദ്യുതിഃ
സൃഷ്ടാവൻ നാരദനോട് പറഞ്ഞത് ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്നോട് പറയുന്നു. അതിനുശേഷം സ്വയംഭൂയായ ദേവൻ അതിവിശാലമായ പ്രകാശത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
പ്രഗൃഹ്യ രുചിരം ബാഹും സ്മാരയേച്ചൌര്ധ്വദേഹികമ് । ഭഗവാന്നാരായണഃ ശ്രീമാന്ദേവശ്ചക്രായുധോഹരിഃ
സുന്ദരമായ കൈ ഉയർത്തി, ഉത്തമമായ പരലോകം ഓർത്തിരിക്കണം. ഭഗവാൻ നാരായണൻ, മഹാത്മാവായ ദേവൻ, ചക്രായുധധാരിയായ ഹരി.
ശാര്ങ്ഗധാരീ ഹൃഷീകേശഃ പുരാണപുരുഷോത്തമഃ । അജിതഃ ഖഡ്ഗഭൃജ്ജിഷ്ണുഃ കൃഷ്ണശ്ചൈവ സനാതനഃ
ശാരംഗം വഹിക്കുന്നവൻ, ഹൃഷീകേശൻ, പുരാതനപുരുഷോത്തമൻ, ജയിക്കാനാവാത്തവൻ, ഖഡ്ഗം വഹിക്കുന്ന വിജയി, ശാശ്വതനായ കൃഷ്ണൻ.
ഏകശൃംഗോ വരാഹസ്ത്വം ഭൂതഭവ്യഭവാത്മകഃ । അക്ഷരം ബ്രഹ്മ സത്യം തു ആദൌ ചാംതേ ച രാഘവഃ
നീ ഏകശൃംഗിയായ വരാഹൻ, ഭൂതഭവ്യഭവാത്മാവും, അക്ഷരമായ ബ്രഹ്മവും സത്യവും, ആദിയും അന്ത്യവും രാഘവനും ആകുന്നു.
ലോകാനാം തു പരോ ധര്മോ വിഷ്വക്സേനശ്ചതുര്ഭുജഃ । സേനാനീ രക്ഷണസ്ത്വം ച വൈകുംഠസ്ത്വം ജഗത്പ്രഭുഃ
ലോകങ്ങളുടെ പരമധർമ്മം, വിശ്വക്സേനൻ, നാലു കൈകളുള്ളവൻ, സൈന്യാധിപൻ, രക്ഷകൻ, വൈകുണ്ഠൻ, ജഗത്പ്രഭു.
പ്രഭവശ്ചാവ്യയസ്ത്വം ച ഉപേംദ്രോ മധുസൂദനഃ । പൃശ്നിഗര്ഭോ ധൃതാര്ചിസ്ത്വം പദ്മനാഭോ രണാംതകൃത്
നീ സൃഷ്ടിയും, അക്ഷയനും, ഉപേന്ദ്രനും, മധുസൂദനനും, പൃശ്യിഗർഭനും, പ്രകാശമുള്ളവനും, പദ്മനാഭനും, ശത്രുനാശകനുമാണ്.