സ്വധാമമുചുകുംദൈകനിഷ്കാലയവനേഷ്ടകൃത് । യമുനാപതിരാനീത പരിലീനദ്വിജാത്മജഃ
സ്വസ്ഥലത്ത് മുചുകുന്ദനും യവനന്മാർക്കും വേണ്ടി അപൂർവയാഗം നടത്തിയവൻ, യമുനയുടെ നാഥൻ, മുങ്ങിപ്പോയ ദ്വിജപുത്രനെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നവൻ.
ശ്രീദാമരംകഭക്താര്ഥഭൂമ്യാനീതേംദ്രവൈഭവഃ । ദുര്വൃത്തശിശുപാലൈകമുക്തിദോ ദ്വാരകേശ്വരഃ
ശ്രീദാമനും അങ്കനും ഭക്തിക്കായി ഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രന്റെ മഹിമ കൊണ്ടുവന്നവൻ, ദുഷ്ടനായ ശിശുപാലന് മോക്ഷം നൽകിയ ഏകവൻ, ദ്വാരകയുടെ നാഥൻ.
ആചാംഡാലദികപ്രാപ്യ ദ്വാരകാനിധികോടികൃത് । അക്രൂരോദ്ധവമുഖ്യൈകഭക്തസ്വച്ഛംദമുക്തിദഃ
ചാണ്ടാളന്മാരെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും സുലഭനായവൻ, ദ്വാരകയുടെ ധനസമ്പത്ത് അനന്തമായി കൈവശമുള്ളവൻ, അക്രൂരനും ഉദ്ധവനും പ്രധാനമായ ഭക്തന്മാരുടെ ഭക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് സ്വതന്ത്രമായി മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ.
സബാലസ്ത്രീജലക്രീഡാമൃതവാപീകൃതാര്ണവഃ । ബ്രഹ്മാസ്ത്രദഗ്ധഗര്ഭസ്ഥ പരീക്ഷിജ്ജീവനൈകകൃത്
കുട്ടികളും ഭാര്യമാരുമൊത്ത് വെള്ളത്തിൽ കളിച്ചവൻ, സമുദ്രത്തെ അമൃതം നിറഞ്ഞ കുളമായി മാറ്റിയവൻ, ബ്രഹ്മാസ്ത്രം കൊണ്ട് ഗർഭം ദഹിച്ച പാരീക്ഷിതിനെ ജീവൻ തിരികെ നൽകിയവൻ.
പരിലീനദ്വിജസുതാനേതാഽര്ജുനമദാപഹഃ । ഗൂഢമുദ്രാകൃതിഗ്രസ്ത ഭീഷ്മാദ്യഖിലകൌരവഃ
ലോകത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായ ദ്വിജപുത്രന്മാരെ നയിച്ചവൻ, അർജുനന്റെ അഭിമാനം അകറ്റിയവൻ, മറഞ്ഞ രൂപത്തിലും ചിഹ്നത്തിലും ഭീഷ്മനെയും എല്ലാ കൗരവന്മാരെയും കീഴടക്കിയവൻ.
യഥാര്ഥഖംഡിതാശേഷ ദിവ്യാസ്ത്രപാര്ഥമോഹഹൃത് । ഗര്ഭശാപഛലധ്വസ്തയാദേവോര്വീ ഭയാപഹഃ
ദിവ്യായുധങ്ങൾ കൊണ്ടുണ്ടായ അർജുനന്റെ എല്ലാ ഭ്രമങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ തകർത്തവൻ, ഗർഭശാപം മൂലം കപടമായി ദുഃഖിച്ച ഭൂമിദേവിയുടെ ഭയം അകറ്റിയവൻ.
ജരാവ്യാധാരിഗതിദഃ സ്മൃതിമാത്രാഖിലേഷ്ടദഃ । കാമദേവോ രതിപതിര്മന്മഥഃ ശംബരാംതകഃ
വൃദ്ധാവസ്ഥയിലും രോഗത്തിലും പീഡിതർക്കും ചലനം നൽകുന്നവൻ, ഓർമ്മിച്ചാൽ മാത്രം എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നൽകുന്നവൻ, കാമദേവൻ, രതിയുടെ ഭർത്താവ്, മന്മഥൻ, ശംഭരനെ സംഹരിച്ചവൻ.
അനംഗോ ജിതഗൌരീശോ രതികാംതഃ സദേപ്സിതഃ । പുഷ്പേഷുര്വിശ്വവിജയി സ്മരഃ കാമേശ്വരീപ്രിയഃ
ശരീരമില്ലാത്തവൻ, ഗൗരിയുടെ ഭർത്താവിനെ ജയിച്ചവൻ, രതിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നവൻ, പുഷ്പബാണം കൈവശമുള്ളവൻ, ലോകത്തെ ജയിച്ചവൻ, സ്മരൻ, കാമേശ്വരിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ.
ഉഷാപതിര്വിശ്വകേതുര്വിശ്വദൃപ്തോഽധിപൂരുഷഃ । ചതുരാത്മാ ചതുര്വ്യൂഹശ്ചതുര്യുഗവിധായകഃ
ഉഷയുടെ ഭർത്താവ്, ലോകത്തിന്റെ പതാകയായവൻ, സർവ്വലോകത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവൻ, പരമപുരുഷൻ, നാലു സ്വഭാവങ്ങളുള്ളവൻ, നാലു രൂപങ്ങളുള്ളവൻ, നാലു യുഗങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്നവൻ.
ചതുര്വേദൈകവിശ്വാത്മാ സര്വോത്കൃഷ്ടാംശകോടിശഃ । ആശ്രമാത്മാ പുരാണര്ഷിര്വ്യാസഃ ശാഖാസഹസ്രകൃത്
നാലു വേദങ്ങൾക്കും ഏകാത്മാവായവൻ, അനേകം ഉത്തമഭാഗങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, എല്ലാ ആശ്രമങ്ങൾക്കും ആത്മാവായവൻ, പുരാതനമുനിയായ വ്യാസൻ, ആയിരം ശാഖകൾ സൃഷ്ടിച്ചവൻ.
മഹാഭാരതനിര്മാതാ കവീംദ്രോ ബാദരായണഃ । കൃഷ്ണദ്വൈപായനഃ സര്വപുരുഷാര്ഥൈകബോധകഃ
മഹാഭാരതം രചിച്ചവൻ, കവിചക്രവർത്തി, ബാദരായണൻ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ, എല്ലാ മനുഷ്യലക്ഷ്യങ്ങൾ ഒരേ സമയം ബോധിപ്പിക്കുന്നവൻ.
വേദാംതകര്താ ബ്രഹ്മൈകവ്യംജകഃ പുരുവംശകൃത് । ബുദ്ധോ ധ്യാനജിതാശേഷ ദേവദേവോ ജഗത്പ്രിയഃ
വേദാന്തം രചിച്ചവൻ, ബ്രഹ്മത്തെ ഏകമായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നവൻ, മഹത്തായ വംശങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവൻ, ധ്യാനത്തിലൂടെ എല്ലാം ജയിച്ച ബുദ്ധൻ, ദേവതകളുടെ ദേവൻ, ലോകം പ്രിയപ്പെട്ടവൻ.
നിരായുധോ ജഗജ്ജൈത്രഃ ശ്രീധരോ ദുഷ്ടമോഹനഃ । ദൈത്യവേദബഹിഃകര്ത്താ വേദാര്ഥശ്രുതിഗോപകഃ
ആയുധമില്ലാതെ ലോകം ജയിക്കുന്നവൻ, ശ്രീധരൻ, ദുഷ്ടന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നവൻ, ദൈത്യവേദം പുറത്താക്കുന്നവൻ, വേദാർത്ഥവും ശ്രവണവും സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ.
ശൌദ്ധോദനിര്ദഷ്ടദൃഷ്ടിഃ സുഖദഃ സദസസ്പതിഃ । യഥായോഗ്യാഖിലകൃപഃ സര്വശൂന്യോഽഖിലേഷ്ടദഃ
ശുദ്ധോധനന്റെ കാഴ്ചയിൽ പ്രത്യക്ഷനായവൻ, സന്തോഷം നൽകുന്നവൻ, സഭകളുടെ അധിപൻ, യോഗ്യമായവർക്കനുസരിച്ച് കരുണ കാണിക്കുന്നവൻ, എല്ലാറ്റിലും ശൂന്യനായിട്ടും എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നൽകുന്നവൻ.
ചതുഷ്കോടിപൃഥക്തത്വം പ്രജ്ഞാപാരമിതേശ്വരഃ । പാഖംഡവേദമാര്ഗേശഃ പാഖംഡശ്രുതിഗോപകഃ
നാലു കോടി വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിൽ ഉള്ളവൻ, പ്രജ്ഞാപാരമിതയുടെ അധിപൻ, പാഖണ്ഡവേദമാർഗങ്ങളുടെ സ്വാമി, പാഖണ്ഡശ്രുതികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ.
കല്കീ വിഷ്ണുയശഃപുത്രഃ കലികാലവിലോപകഃ । സമസ്തമ്ലേച്ഛദുഷ്ടഘ്നഃ സര്വശിഷ്ടദ്വിജാതികൃത്
കല്കി, വിഷ്ണുയശസിന്റെ പുത്രൻ, കലിയുഗത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ മ്ലേഛദുഷ്ടന്മാരെയും സംഹരിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ ഉത്തമദ്വിജന്മാരെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ.
സത്യപ്രവര്ത്തകോ ദേവ ദ്വിജദീര്ഘക്ഷുധാപഹഃ । അശ്വവാരാദി രേവംതഃ പൃഥ്വീദുര്ഗതിനാശനഃ
ദേവാ, സത്യത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ, ദ്വിജന്മാരുടെ ദീർഘകാല വിശപ്പു നീക്കുന്നവൻ, അശ്വവാരനായ രേവന്തൻ, ഭൂമിയുടെ ദുർഗതിയെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ.
സദ്യഃ ക്ഷ്മാഽനംതലക്ഷ്മീകൃന്നഷ്ടനിഃശേഷധര്മവിത് । അനംതസ്വര്ണയോഗൈക ഹേമപൂര്ണാഖിലദ്വിജഃ
ഉടൻ ഭൂമിക്ക് അനന്തമായ ഐശ്വര്യം നൽകുന്നവൻ, നശിച്ച എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്നവൻ, അനന്ത സ്വർണ്ണം കൂടിച്ചേർന്നവൻ, മുഴുവൻ സ്വർണ്ണം നിറഞ്ഞ ദ്വിജൻ.
അസാധ്യൈകജഗച്ഛാസ്താ വിശ്വവംദ്യോ ജയധ്വജഃ । ആത്മതത്വാധിപഃ കര്തൃശ്രേഷ്ഠോ വിധിരുമാപതിഃ
അസാധ്യമായ കാര്യങ്ങളിൽ ലോകത്തിന് ഒരേയൊരു ഗുരു, എല്ലാവരും വന്ദിക്കുന്നവൻ, ജയത്തിന്റെ പതാക, ആത്മതത്വത്തിന്റെ അധിപൻ, സൃഷ്ടാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, വിധി, ഉമയുടെ ഭർത്താവ്.
ഭര്തൃശ്രേഷ്ഠഃ പ്രജേശാഗ്ര്യോ മരീചിര്ജനകാഗ്രണീഃ । കശ്യപോ ദേവരാജേംദ്രഃ പ്രഹ്ലാദോ ദൈത്യരാട്ശശീ
ഭർത്താക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, സൃഷ്ടാക്കന്മാരിൽ പ്രധാനൻ, മരീചിയുടെ പുത്രന്മാരുടെ നേതാവ്, കശ്യപൻ, ദേവരാജാവ്, പ്രഹ്ലാദൻ, ദൈത്യരാജാവ്, ചന്ദ്രൻ.
നക്ഷത്രേശോ രവിസ്തേജഃ ശ്രേഷ്ഠഃ ശുക്രഃ കവീശ്വരഃ । മഹര്ഷിരാട്ഭൃഗുര്വിഷ്ണുരാദിത്യേശോ ബലിസ്വരാട്
നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഇടയിൽ സൂര്യൻ ആണ് പ്രധാനൻ; പ്രകാശം ഏറ്റവും ഉജ്ജ്വലമാണ്; ശുക്രൻ മികച്ച കവി; ഭൃഗു മഹർഷിമാരിൽ പ്രധാനൻ; വിഷ്ണു ആദിത്യന്മാരുടെ നാഥൻ; ബലി അസുരന്മാരുടെ രാജാവാണ്.
വായുര്വഹ്നിഃ ശുചിഃ ശ്രേഷ്ഠഃ ശംകരോ രുദ്രരാട്ഗുരുഃ । വിദ്വത്തമശ്ചിത്രരഥോ ഗംധര്വാഗ്ര്യോക്ഷരോത്തമഃ
വായു കാറ്റാണ്; അഗ്നി ശുദ്ധനും ശ്രേഷ്ഠനും ആണ്; ശംകരൻ രുദ്രന്മാരുടെ അധിപനും ഗുരുവുമാണ്; ചിത്രരഥൻ ഗന്ധർവന്മാരിൽ പ്രധാനൻ; ഉച്ചൈശ്രവസ് കുതിരകളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമൻ.
വര്ണാദിരഗ്ര്യസ്ത്രീഗൌരീശക്ത്യാഗ്ര്യാശീശ്ച നാരദഃ । ദേവര്ഷിരാട്പാംഡവാഗ്ര്യോഽര്ജുനോവാദഃ പ്രവാദരാട്
അക്ഷരങ്ങളിൽ 'അ' ആണ് പ്രധാനമായത്; സ്ത്രീകളിൽ ഗൗരി ശക്തിയാൽ ശ്രേഷ്ഠ; മഹർഷിമാരിൽ നാരദൻ പ്രധാനൻ; പാണ്ഡവന്മാരിൽ അർജുനൻ ഉത്തമൻ; വേദങ്ങൾ സംസാരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം.
പവനഃ പവനേശാനോ വരുണോ യാദസാം പതിഃ । ഗംഗാതീര്ഥോത്തമോദ്യൂതം ഛലകാഗ്ര്യം വരൌഷധമ്
കാറ്റുകളിൽ പവനൻ ആണ് കാറ്റിന്റെ നാഥൻ; ജലജീവികളിൽ വരുണൻ അധിപൻ; പുണ്യനദികളിൽ ഗംഗയാണ് ശ്രേഷ്ഠം; കളികളിൽ പാശകം പ്രധാനമാണ്; വഞ്ചനകളിൽ ചതിയും ഔഷധങ്ങളിൽ ഉത്തമവും.
അന്നം സുദര്ശനോഽസ്ത്രാഗ്ര്യം വജ്രം പ്രഹരണോത്തമമ് । ഉച്ചൈഃശ്രവാവാജിരാജ ഐരാവതഇഭേശ്വരഃ
അന്നങ്ങളിൽ സുധർശനം ഏറ്റവും ഉത്തമം; ആയുധങ്ങളിൽ വജ്രം ശ്രേഷ്ഠം; ഉച്ചൈശ്രവസ് കുതിരകളുടെ രാജാവാണ്; എയർാവതം ആനകളുടെ അധിപൻ.
അരുംധത്യേകപത്നീശോ ഹ്യശ്വത്ഥോഽശേഷവൃക്ഷരാട് । അധ്യാത്മവിദ്യാവിദ്യാഗ്ര്യഃ പ്രണവച്ഛംദസാം വരഃ
അരുന്ധതി ഏകപത്നിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠ; അശ്വത്തവൃക്ഷം എല്ലാ മരങ്ങളിലും പ്രധാനമാണ്; ആത്മവിദ്യാ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം; ഛന്ദസ്സുകളിൽ പ്രണവം ശ്രേഷ്ഠം.
മേരുര്ഗിരിപതിര്മാര്ഗോ മാസാഗ്ര്യഃ കാലസത്തമഃ । ദിനാദ്യാത്മാ പൂര്വസിദ്ധഃ കപിലഃ സാമവേദരാട്
പർവതങ്ങളിൽ മേരു പ്രധാനൻ; വഴികളിൽ പാതയാണ് ഉത്തമം; മാസങ്ങളിൽ കാലം ശ്രേഷ്ഠം; ദിവസങ്ങളിൽ ആത്മാവ് പുരാതനവും സ്ഥിരവുമാണ്; കപിലൻ സാമവേദത്തിന്റെ അധിപൻ.
താര്ക്ഷ്യഃ ഖഗേംദ്ര ഋത്വഗ്ര്യോ വസംതഃ കല്പപാദപഃ । ദാതൃശ്രേഷ്ഠഃ കാമധേനുരാര്തിഘ്നാഗ്ര്യ സുഹൃത്തമഃ
താർക്ഷ്യൻ പക്ഷികളിൽ രാജാവാണ്; ঋതുക്കളിൽ വസന്തം ഉത്തമം; ഇഷ്ടവൃക്ഷങ്ങളിൽ കല്പവൃക്ഷം ശ്രേഷ്ഠം; ദാനികളിൽ കാമധേനു ഉത്തമം; കഷ്ടം നീക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും നല്ല സുഹൃത്ത്.
ചിംതാമണിര്ഗുരുശ്രേഷ്ഠോ മാതാ ഹിതതമഃ പിതാ । സിംഹോ മൃഗേംദ്രോ നാഗേംദ്രോ വാസുകിര്നൃവരോ നൃപ
ചിന്താമണി ഗുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ; അമ്മ ഏറ്റവും ഉപകാരപ്രദം; അച്ഛനും അതുപോലെ; സിംഹം മൃഗങ്ങളിൽ രാജാവാണ്; സർപ്പങ്ങളിൽ വാസുകി പ്രധാനൻ; മനുഷ്യരിൽ രാജാവാണ് ഉത്തമൻ.
വര്ണേശോ ബ്രാഹ്മണശ്ചേതഃ കരുണാഗ്ര്യം നമോനമഃ । ഇത്യേതദ്വാസുദേവസ്യ വിഷ്ണോര്നാമസഹസ്രകമ്
വാക്കിന്റെ അധിപൻ ബ്രാഹ്മണൻ; മനസ്സാണ് കരുണയിൽ ശ്രേഷ്ഠം — നമസ്കാരം! ഇങ്ങനെ ആണ് വാസുദേവനായ വിഷ്ണുവിന്റെ ആയിരം നാമങ്ങൾ.