മഹാപ്രലയവിശ്വൈകദ്വിതീയാഖിലനാഗരാട് । ശേഷദേവഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രാസ്യ ശിരോഭുജഃ
മഹാപ്രളയത്തിൽ ലോകത്തിൽ ഒരുവൻ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ പാമ്പുകളുടെ രാജാവായ ശേഷദേവൻ, ആയിരം കണ്ണുകളും മുഖങ്ങളും തലകളും കൈകളും ഉള്ളവൻ.
ഫണാമണികണാകാരയോജിതാബ്ധ്യംബുദക്ഷിതിഃ । കാലാഗ്നിരുദ്രജനകോ മുശലാസ്ത്രോ ഹലായുധഃ
പാമ്പിന്റെ മുത്തുമണികൾ കൊണ്ട് ഭൂമി, സമുദ്രം, മേഘങ്ങൾ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ചവൻ, കാലാഗ്നിയായ രുദ്രനെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ, മുഷലവും ഹലവും ആയുധങ്ങളായവൻ.
നീലാംബരോ വാരുണീശോ മനോവാക്കായദോഷഹാ । അസംതോഷോ ദൃഷ്ടിമാത്രപാതിതൈകദശാനനഃ
നീലവസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, വാർുണിയുടെ ഇശ്വരൻ, മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയിലെ ദോഷങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, തൃപ്തിയില്ലാതെ ഒരു കാഴ്ചകൊണ്ട് തന്നെ പത്തുതലവനെയും വീഴ്ത്തിയവൻ.
ബലിസംയമനോ ഘോരോ രൌഹിണേയഃ പ്രലംബഹാ । മുഷ്ടികഘ്നോ ദ്വിവിദഹാ കാലിംദീകര്ഷണോ ബലഃ
ബലിയെ നിയന്ത്രിച്ച ഭയങ്കരൻ, രോഹിണിയുടെ പുത്രൻ, പ്രലമ്പനെ സംഹരിച്ചവൻ, മുഷ്ടികനെയും ദ്വിവിദനെയും കൊല്ലുകയും യമുനയെ വലിച്ചിഴച്ച ബാലവാനുമാണ്.
രേവതീരമണഃ പൂര്വഭക്തിഖേദാച്യുതാഗ്രജഃ । ദേവകീവസുദേവാഹ്വ കശ്യപാദിതിനംദനഃ
രേവതിയുടെ പ്രിയനായവൻ, അച്യുതന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ, പഴയ ഭക്തിയുടെ ക്ഷീണത്തോടെ, ദേവകിയും വസുദേവനും വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ, കശ്യപാദിമാരുടെ സന്താനൻ.
വാര്ഷ്ണേയഃ സാത്വതാം ശ്രേഷ്ഠഃ ശൌരിര്യദുകുലോദ്വഹഃ । നരാകൃതിഃ പരംബ്രഹ്മ സവ്യസാചീ വരപ്രദഃ
വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ പിറന്നവൻ, സാത്വതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ശൂരസുതൻ, യദുകുലത്തിന്റെ മഹിമ, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച പരബ്രഹ്മം, സവ്യാസാചിയോടൊപ്പം നിന്നവൻ, വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ.
ബ്രഹ്മാദികാമ്യലാലിത്യ ജഗദാശ്ചര്യ ശൈശവഃ । പൂതനാഘ്നഃ ശകടഭിദ്യമലാര്ജുനഭംജനഃ 6.71.
ബ്രഹ്മാദിമാരെ ആനന്ദിപ്പിച്ച ലാളിത്യവും, ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ ബാല്യവും, പൂതനയെ സംഹരിച്ചവൻ, ശകടത്തെ തകർത്തവൻ, ഇരട്ട അർജുനവൃക്ഷങ്ങളെ തകർത്തവൻ.
വാതാസുരാരിഃ കേശിഘ്നോ ധേനുകാരിര്ഗവീശ്വരഃ । ദാമോദരോ ഗോപദേവോ യശോദാനംദദായകഃ
വാതാസുരനെ ജയിച്ചവൻ, കേശിയെ സംഹരിച്ചവൻ, ധേനുകാസുരന്റെ ശത്രു, പശുക്കളുടെ നാഥൻ, ദാമോദരൻ, ഗോപ്പന്മാരുടെ ദൈവം, യശോദയ്ക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നവൻ.
കാലീയമര്ദനഃ സര്വഗോപഗോപീജനപ്രിയഃ । ലീലാഗോവര്ദ്ധനധരോ ഗോവിംദോ ഗോകുലോത്സവഃ
കാലിയനെ കീഴടക്കിയവൻ, എല്ലാ ഗോപ്പന്മാരുടെയും ഗോപ്പികമാരുടെയും പ്രിയൻ, ലീലാപൂർവ്വം ഗോവർദ്ധനപർവതം ഉയർത്തിയവൻ, ഗോവിന്ദൻ, ഗോകുലത്തിന്റെ ഉത്സവം.
അരിഷ്ടമഥനഃ കാമോന്മത്തഗോപീവിമുക്തിദഃ । സദ്യഃ കുവലയാപീഡഘാതീ ചാണൂരമര്ദനഃ
അരിഷ്ടാസുരനെ സംഹരിച്ചവൻ, പ്രേമത്തിൽ മദിച്ച ഗോപ്പികമാരെ മോചിപ്പിച്ചവൻ, ഉടൻകൂടി കുവലയാപീഡനെ സംഹരിച്ചവൻ, ചാണൂരനെ തകർത്തവൻ.
കംസാരിരുഗ്രസേനാദിരാജ്യവ്യാപാരിതാപരഃ । സുധര്മാംകിതഭൂര്ലോകോ ജരാസംധബലാംതകഃ
കംസന്റെ ശത്രു, ഉഗ്രസേനനും മറ്റും രാജ്യം നടത്താൻ സഹായിച്ചവൻ, സുധർമ്മയാൽ ഭൂമിയെ അലങ്കരിച്ചവൻ, ജരാസന്ധന്റെ സൈന്യത്തെ സംഹരിച്ചവൻ.
ത്യക്തഭഗ്നജരാസംധോ ഭീമസേനയശഃപ്രദഃ । സാംദീപനമൃതാപത്യദാതാ കാലാംതകാദിജിത്
തകർത്ത ജരാസന്ധനെ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ, ഭീമസേനന് മഹത്വം നൽകിയവൻ, സാന്ദീപനിയുടെ മരിച്ച മകനെ തിരികെ നൽകിയവൻ, കാലനും അന്തകനും ജയിച്ചവൻ.
സമസ്തനാരകിത്രാതാ സര്വഭൂപതികോടിജിത് । രുക്മിണീരമണോ രുക്മിശാസനോ നരകാംതകഃ
എല്ലാ നരകവാസികൾക്കും രക്ഷകൻ, അനേകം ഭൂപതികളെ ജയിച്ചവൻ, രുക്മിണിയുടെ പ്രിയൻ, രുക്മിയെ കീഴടക്കിയവൻ, നരകാസുരനെ സംഹരിച്ചവൻ.
സമസ്തസുംദരീകാംതോ മുരാരിര്ഗരുഡധ്വജഃ । ഏകാകീജിതരുദ്രാര്ക മരുദാദ്യഖിലേശ്വരഃ
എല്ലാ സുന്ദരിമാരുടെയും പ്രിയൻ, മുരാസുരന്റെ ശത്രു, ഗരുഡധ്വജം ധരിച്ചവൻ, ഏകാന്തമായി രുദ്രനെയും സൂര്യനെയും മരുത്ഗണങ്ങളെയും മറ്റു ദേവന്മാരെയും ജയിച്ചവൻ.
ദേവേംദ്രദര്പഹാ കല്പദ്രുമാലംകൃതഭൂതലഃ । ബാണബാഹുസഹച്ഛിന്നം നദ്യാദിഗണകോടിജിത്
ദേവേന്ദ്രന്റെ അഹങ്കാരം തകർത്തവൻ, ഭൂമിയെ കല്പവൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചവൻ, ബാണാസുരന്റെ ആയിരം കൈകൾ വെട്ടിയവൻ, നദികളെയും അനേകം സംഘങ്ങളെയും ജയിച്ചവൻ.
ലീലാജിത മഹാദേവോ മഹാദേവൈകപൂജിതഃ । ഇംദ്രാര്ഥാര്ജുനനിര്ഭംഗ ജയദഃ പാംഡവൈകധൃക്
ലീലാപൂർവ്വം മഹാദേവനെ ജയിച്ചവൻ, മഹാദേവൻ മാത്രം ആരാധിച്ചവൻ, ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി അർജുനന്റെ അഹങ്കാരം തകർത്തവൻ, ജയങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, പാണ്ഡവർക്കു ഏകാശ്രയം.
കാശിരാജശിരശ്ഛേത്താ രുദ്രശക്ത്യൈകമര്ദനഃ । വിശ്വേശ്വരപ്രസാദാക്ഷഃ കാശീരാജസുതാര്ദനഃ
കാശിരാജാവിന്റെ തല വെട്ടിയവൻ, രുദ്രശക്തിയെ കീഴടക്കിയവൻ, വിശ്വേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവൻ, കാശിരാജയുടെ മകളെ സംഹരിച്ചവൻ.
ശംഭുപ്രതിജ്ഞാവിധ്വംസീ കാശീനിര്ദഗ്ധനായകഃ । കാശീശഗതകോടിഘ്നോ ലോകശിക്ഷാദ്വിജാര്ചകഃ
ശംഭുവിന്റെ പ്രതിജ്ഞ തകർത്തവൻ, കാശിയെ ദഹിപ്പിച്ച നായകൻ, കാശിയിലെ അനേകം ജീവികളെ സംഹരിച്ചവൻ, ലോകത്തിന് ഉപദേശകൻ, ദ്വിജന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൻ.
യുവതീവ്രതയോവശ്യഃ പുരാശിവവരപ്രദഃ । ശംകരൈകപ്രതിഷ്ഠാധൃക്സ്വാംശ ശംകരപൂജകഃ
യുവതികളുടെ വ്രതങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചവൻ, പുരാതനകാലത്ത് ശിവന് വരങ്ങൾ നൽകിയവൻ, ശംകരന്റെ ഏകാശ്രയം, സ്വാംശമായ ശംകരനെ ആരാധിച്ചവൻ.
ശിവകന്യാവ്രതപതിഃ കൃഷ്ണരൂപ ശിവാരിഹാ । മഹാലക്ഷ്മീവപുര്ഗൌരീത്രാതാ വൈദലവൃത്രഹാ
ശിവകന്യാവ്രതത്തിന്റെ നാഥൻ, കൃഷ്ണരൂപൻ, ശിവന്റെ ശത്രുവിനെ സംഹരിച്ചവൻ, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ രൂപം, ഗൗരിയെ രക്ഷിച്ചവൻ, വൈഡാലനും വൃത്രനെയും സംഹരിച്ചവൻ.
സ്വധാമമുചുകുംദൈകനിഷ്കാലയവനേഷ്ടകൃത് । യമുനാപതിരാനീത പരിലീനദ്വിജാത്മജഃ
സ്വസ്ഥലത്ത് മുചുകുന്ദനും യവനന്മാർക്കും വേണ്ടി അപൂർവയാഗം നടത്തിയവൻ, യമുനയുടെ നാഥൻ, മുങ്ങിപ്പോയ ദ്വിജപുത്രനെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നവൻ.
ശ്രീദാമരംകഭക്താര്ഥഭൂമ്യാനീതേംദ്രവൈഭവഃ । ദുര്വൃത്തശിശുപാലൈകമുക്തിദോ ദ്വാരകേശ്വരഃ
ശ്രീദാമനും അങ്കനും ഭക്തിക്കായി ഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രന്റെ മഹിമ കൊണ്ടുവന്നവൻ, ദുഷ്ടനായ ശിശുപാലന് മോക്ഷം നൽകിയ ഏകവൻ, ദ്വാരകയുടെ നാഥൻ.
ആചാംഡാലദികപ്രാപ്യ ദ്വാരകാനിധികോടികൃത് । അക്രൂരോദ്ധവമുഖ്യൈകഭക്തസ്വച്ഛംദമുക്തിദഃ
ചാണ്ടാളന്മാരെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും സുലഭനായവൻ, ദ്വാരകയുടെ ധനസമ്പത്ത് അനന്തമായി കൈവശമുള്ളവൻ, അക്രൂരനും ഉദ്ധവനും പ്രധാനമായ ഭക്തന്മാരുടെ ഭക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് സ്വതന്ത്രമായി മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ.
സബാലസ്ത്രീജലക്രീഡാമൃതവാപീകൃതാര്ണവഃ । ബ്രഹ്മാസ്ത്രദഗ്ധഗര്ഭസ്ഥ പരീക്ഷിജ്ജീവനൈകകൃത്
കുട്ടികളും ഭാര്യമാരുമൊത്ത് വെള്ളത്തിൽ കളിച്ചവൻ, സമുദ്രത്തെ അമൃതം നിറഞ്ഞ കുളമായി മാറ്റിയവൻ, ബ്രഹ്മാസ്ത്രം കൊണ്ട് ഗർഭം ദഹിച്ച പാരീക്ഷിതിനെ ജീവൻ തിരികെ നൽകിയവൻ.
പരിലീനദ്വിജസുതാനേതാഽര്ജുനമദാപഹഃ । ഗൂഢമുദ്രാകൃതിഗ്രസ്ത ഭീഷ്മാദ്യഖിലകൌരവഃ
ലോകത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായ ദ്വിജപുത്രന്മാരെ നയിച്ചവൻ, അർജുനന്റെ അഭിമാനം അകറ്റിയവൻ, മറഞ്ഞ രൂപത്തിലും ചിഹ്നത്തിലും ഭീഷ്മനെയും എല്ലാ കൗരവന്മാരെയും കീഴടക്കിയവൻ.
യഥാര്ഥഖംഡിതാശേഷ ദിവ്യാസ്ത്രപാര്ഥമോഹഹൃത് । ഗര്ഭശാപഛലധ്വസ്തയാദേവോര്വീ ഭയാപഹഃ
ദിവ്യായുധങ്ങൾ കൊണ്ടുണ്ടായ അർജുനന്റെ എല്ലാ ഭ്രമങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ തകർത്തവൻ, ഗർഭശാപം മൂലം കപടമായി ദുഃഖിച്ച ഭൂമിദേവിയുടെ ഭയം അകറ്റിയവൻ.
ജരാവ്യാധാരിഗതിദഃ സ്മൃതിമാത്രാഖിലേഷ്ടദഃ । കാമദേവോ രതിപതിര്മന്മഥഃ ശംബരാംതകഃ
വൃദ്ധാവസ്ഥയിലും രോഗത്തിലും പീഡിതർക്കും ചലനം നൽകുന്നവൻ, ഓർമ്മിച്ചാൽ മാത്രം എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നൽകുന്നവൻ, കാമദേവൻ, രതിയുടെ ഭർത്താവ്, മന്മഥൻ, ശംഭരനെ സംഹരിച്ചവൻ.
അനംഗോ ജിതഗൌരീശോ രതികാംതഃ സദേപ്സിതഃ । പുഷ്പേഷുര്വിശ്വവിജയി സ്മരഃ കാമേശ്വരീപ്രിയഃ
ശരീരമില്ലാത്തവൻ, ഗൗരിയുടെ ഭർത്താവിനെ ജയിച്ചവൻ, രതിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നവൻ, പുഷ്പബാണം കൈവശമുള്ളവൻ, ലോകത്തെ ജയിച്ചവൻ, സ്മരൻ, കാമേശ്വരിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ.
ഉഷാപതിര്വിശ്വകേതുര്വിശ്വദൃപ്തോഽധിപൂരുഷഃ । ചതുരാത്മാ ചതുര്വ്യൂഹശ്ചതുര്യുഗവിധായകഃ
ഉഷയുടെ ഭർത്താവ്, ലോകത്തിന്റെ പതാകയായവൻ, സർവ്വലോകത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവൻ, പരമപുരുഷൻ, നാലു സ്വഭാവങ്ങളുള്ളവൻ, നാലു രൂപങ്ങളുള്ളവൻ, നാലു യുഗങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്നവൻ.
ചതുര്വേദൈകവിശ്വാത്മാ സര്വോത്കൃഷ്ടാംശകോടിശഃ । ആശ്രമാത്മാ പുരാണര്ഷിര്വ്യാസഃ ശാഖാസഹസ്രകൃത്
നാലു വേദങ്ങൾക്കും ഏകാത്മാവായവൻ, അനേകം ഉത്തമഭാഗങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, എല്ലാ ആശ്രമങ്ങൾക്കും ആത്മാവായവൻ, പുരാതനമുനിയായ വ്യാസൻ, ആയിരം ശാഖകൾ സൃഷ്ടിച്ചവൻ.