ശരസംധാനനിര്ധൂത ധരണീമംഡലോദയഃ । ബ്രഹ്മാദികാമ്യസാംനിധ്യസനാഥീകൃതദൈവതഃ
തൻ്റെ അമ്പുകളുടെ ശക്തിയാൽ ഭൂമിയുടെ ഉയർച്ച തടഞ്ഞവൻ, ബ്രഹ്മാദികൾ ആഗ്രഹിച്ച ദൈവങ്ങളെ തൻ്റെ സംരക്ഷകരാക്കി, അവരുടെയൊക്കെയും മോഹങ്ങൾ നിറവേറ്റിയവൻ.
ബ്രഹ്മലോകാപ്തചാംഡാലാദ്യശേഷപ്രാണിസാര്ഥകഃ । സ്വനീതഗര്ദഭാശ്വാദിശ്ചിരായോധ്യാവനൈകകൃത്
ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്നു ചാണ്ഡാളന്മാരെ വരെ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഉദ്ദേശം നൽകിയവൻ, തൻ്റെ സ്വന്തം വഴികാട്ടലിൽ കഴുതകളും കുതിരകളും നയിച്ചവൻ, അയോധ്യയുടെ വനത്തെ ദീർഘകാലം സംരക്ഷിച്ചവൻ.
രാമദ്വിതീയഃ സൌമിത്രിര്ലക്ഷ്മണഃ പ്രഹതേംദ്രജിത് । വിഷ്ണുഭക്താപ്തരാമാംഘ്രിപാദുകാരാജ്യനിര്വൃതഃ
രാമനു ശേഷം രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരനായ സൗമിത്രി ലക്ഷ്മണൻ, ഇന്ദ്രജിത്തിനെ സംഹരിച്ചവൻ, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ, രാമന്റെ പാദുകകൾകൊണ്ട് രാജ്യം ഭരിച്ചതിൽ സന്തോഷം കണ്ടവൻ.
ഭരതോഽസഹ്യഗംധര്വകോടിഘ്നോ ലവണാംതകഃ । ശത്രുഘ്നോ വൈദ്യരാജായുര്വേദഗര്ഭൌഷധീപതിഃ
അസഹ്യമായ ഗന്ധർവരായിരങ്ങൾ സംഹരിച്ച ഭരതൻ, ലവണാസുരനെ നശിപ്പിച്ചവൻ; ശത്രുഘ്നൻ, വൈദ്യരുടെ രാജാവും ആയുർവേദത്തിലും ഔഷധങ്ങളിലും പ്രഭുവുമാണ്.
നിത്യാമൃതകരോ ധന്വംതരിര്യജ്ഞോ ജഗദ്ധരഃ । സൂര്യാരിഘ്നഃ സുരാജീവോ ദക്ഷിണേശോ ദ്വിജപ്രിയഃ
എപ്പോഴും അമൃതം നൽകുന്ന ധന്വന്തരി, യജ്ഞങ്ങളിൽ ലോകത്തെ നിലനിർത്തുന്നവൻ, സൂര്യന്റെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചവൻ, ദേവന്മാരിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ, തെക്കിന്റെ രാജാവും ദ്വിജന്മാർക്ക് പ്രിയങ്കരനുമാണ്.
ഛിന്നമൂര്ധായദേശാര്കഃ ശേഷാംഗസ്ഥാപിതാമരഃ । വിശ്വാര്ഥാശേഷകദ്രാസ്ത്ര ശിരച്ഛേദാക്ഷതാകൃതിഃ
തലകൾ വെട്ടുന്ന ദേശത്തിന്റെ സൂര്യൻ, ശേഷന്റെ അംഗങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായ അമരൻ, ലോകത്തിനുവേണ്ടി കദ്രുവയുടെ മക്കളെ സംഹരിച്ചവൻ, തല വെട്ടിയാലും ദേഹത്തിന് ക്ഷതി വരാത്തവൻ.
വാജപേയാദിനാമാഗ്നിര്വേദധര്മപരായണഃ । ശ്വേതദ്വീപപതിഃ സാംഖ്യപ്രണേതാ സര്വസിദ്ധിരാട്
വാജപേയാദി യാഗങ്ങൾക്കു പേരായ അഗ്നി, വേദധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനിഷ്ഠനുള്ളവൻ, ശ്വേതദ്വീപത്തിന്റെ രാജാവും സാംഖ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകനും എല്ലാ സിദ്ധികളുടെയും രാജാവുമാണ്.
വിശ്വപ്രകാശിതജ്ഞാനയോഗമോഹതമിസ്രഹാ । ദേവഹൂത്യാത്മജഃ സിദ്ധഃ കപിലഃ കര്ദമാത്മജഃ
ലോകത്ത് ജ്ഞാനവും യോഗവും വെളിപ്പെടുത്തി അജ്ഞാനവും മോഹവും അകറ്റുന്നവൻ, ദേവഹൂതി-കർദമന്മാരുടെ പുത്രനായ കപിലമുനി, സിദ്ധനായ മഹാത്മാവാണ്.
യോഗസ്വാമീ ധ്യാനഭംഗ സഗരാത്മജഭസ്മകൃത് । ധര്മോ വൃഷേന്ദ്രഃ സുരഭീപതിഃ ശുദ്ധാത്മഭാവിതഃ
യോഗത്തിൽ പ്രഭുവായവൻ, ധ്യാനം ഭംഗം വരുത്തുന്നവൻ, സഗരന്റെ മക്കളെ ചാരമാക്കിയവൻ, ധർമ്മം, വൃഷഭത്തിന്റെ രാജാവും, സുരഭിയുടെ ഉടമയും, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവനും ആണു.
ശംഭുസ്ത്രിപുരദാഹൈകസ്ഥൈര്ഥവിശ്വരഥോദ്വഹഃ । ഭക്തശംഭുജിതോ ദൈത്യാമൃതവാപീസമസ്തപഃ
ശംഭു, ത്രിപുരയെ ഏകാന്തമായി ദഹിപ്പിച്ചവൻ, വിശ്വരഥം വഹിക്കുന്നവൻ, ഭക്തർ ആരാധിക്കുന്നവൻ, ദാനവരുടെ അമൃതകിണറിൽ തപസ്സു ചെയ്തവൻ.
മഹാപ്രലയവിശ്വൈകദ്വിതീയാഖിലനാഗരാട് । ശേഷദേവഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രാസ്യ ശിരോഭുജഃ
മഹാപ്രളയത്തിൽ ലോകത്തിൽ ഒരുവൻ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ പാമ്പുകളുടെ രാജാവായ ശേഷദേവൻ, ആയിരം കണ്ണുകളും മുഖങ്ങളും തലകളും കൈകളും ഉള്ളവൻ.
ഫണാമണികണാകാരയോജിതാബ്ധ്യംബുദക്ഷിതിഃ । കാലാഗ്നിരുദ്രജനകോ മുശലാസ്ത്രോ ഹലായുധഃ
പാമ്പിന്റെ മുത്തുമണികൾ കൊണ്ട് ഭൂമി, സമുദ്രം, മേഘങ്ങൾ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ചവൻ, കാലാഗ്നിയായ രുദ്രനെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ, മുഷലവും ഹലവും ആയുധങ്ങളായവൻ.
നീലാംബരോ വാരുണീശോ മനോവാക്കായദോഷഹാ । അസംതോഷോ ദൃഷ്ടിമാത്രപാതിതൈകദശാനനഃ
നീലവസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, വാർുണിയുടെ ഇശ്വരൻ, മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയിലെ ദോഷങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, തൃപ്തിയില്ലാതെ ഒരു കാഴ്ചകൊണ്ട് തന്നെ പത്തുതലവനെയും വീഴ്ത്തിയവൻ.
ബലിസംയമനോ ഘോരോ രൌഹിണേയഃ പ്രലംബഹാ । മുഷ്ടികഘ്നോ ദ്വിവിദഹാ കാലിംദീകര്ഷണോ ബലഃ
ബലിയെ നിയന്ത്രിച്ച ഭയങ്കരൻ, രോഹിണിയുടെ പുത്രൻ, പ്രലമ്പനെ സംഹരിച്ചവൻ, മുഷ്ടികനെയും ദ്വിവിദനെയും കൊല്ലുകയും യമുനയെ വലിച്ചിഴച്ച ബാലവാനുമാണ്.
രേവതീരമണഃ പൂര്വഭക്തിഖേദാച്യുതാഗ്രജഃ । ദേവകീവസുദേവാഹ്വ കശ്യപാദിതിനംദനഃ
രേവതിയുടെ പ്രിയനായവൻ, അച്യുതന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ, പഴയ ഭക്തിയുടെ ക്ഷീണത്തോടെ, ദേവകിയും വസുദേവനും വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ, കശ്യപാദിമാരുടെ സന്താനൻ.
വാര്ഷ്ണേയഃ സാത്വതാം ശ്രേഷ്ഠഃ ശൌരിര്യദുകുലോദ്വഹഃ । നരാകൃതിഃ പരംബ്രഹ്മ സവ്യസാചീ വരപ്രദഃ
വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ പിറന്നവൻ, സാത്വതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ശൂരസുതൻ, യദുകുലത്തിന്റെ മഹിമ, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച പരബ്രഹ്മം, സവ്യാസാചിയോടൊപ്പം നിന്നവൻ, വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ.
ബ്രഹ്മാദികാമ്യലാലിത്യ ജഗദാശ്ചര്യ ശൈശവഃ । പൂതനാഘ്നഃ ശകടഭിദ്യമലാര്ജുനഭംജനഃ 6.71.
ബ്രഹ്മാദിമാരെ ആനന്ദിപ്പിച്ച ലാളിത്യവും, ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ ബാല്യവും, പൂതനയെ സംഹരിച്ചവൻ, ശകടത്തെ തകർത്തവൻ, ഇരട്ട അർജുനവൃക്ഷങ്ങളെ തകർത്തവൻ.
വാതാസുരാരിഃ കേശിഘ്നോ ധേനുകാരിര്ഗവീശ്വരഃ । ദാമോദരോ ഗോപദേവോ യശോദാനംദദായകഃ
വാതാസുരനെ ജയിച്ചവൻ, കേശിയെ സംഹരിച്ചവൻ, ധേനുകാസുരന്റെ ശത്രു, പശുക്കളുടെ നാഥൻ, ദാമോദരൻ, ഗോപ്പന്മാരുടെ ദൈവം, യശോദയ്ക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നവൻ.
കാലീയമര്ദനഃ സര്വഗോപഗോപീജനപ്രിയഃ । ലീലാഗോവര്ദ്ധനധരോ ഗോവിംദോ ഗോകുലോത്സവഃ
കാലിയനെ കീഴടക്കിയവൻ, എല്ലാ ഗോപ്പന്മാരുടെയും ഗോപ്പികമാരുടെയും പ്രിയൻ, ലീലാപൂർവ്വം ഗോവർദ്ധനപർവതം ഉയർത്തിയവൻ, ഗോവിന്ദൻ, ഗോകുലത്തിന്റെ ഉത്സവം.
അരിഷ്ടമഥനഃ കാമോന്മത്തഗോപീവിമുക്തിദഃ । സദ്യഃ കുവലയാപീഡഘാതീ ചാണൂരമര്ദനഃ
അരിഷ്ടാസുരനെ സംഹരിച്ചവൻ, പ്രേമത്തിൽ മദിച്ച ഗോപ്പികമാരെ മോചിപ്പിച്ചവൻ, ഉടൻകൂടി കുവലയാപീഡനെ സംഹരിച്ചവൻ, ചാണൂരനെ തകർത്തവൻ.
കംസാരിരുഗ്രസേനാദിരാജ്യവ്യാപാരിതാപരഃ । സുധര്മാംകിതഭൂര്ലോകോ ജരാസംധബലാംതകഃ
കംസന്റെ ശത്രു, ഉഗ്രസേനനും മറ്റും രാജ്യം നടത്താൻ സഹായിച്ചവൻ, സുധർമ്മയാൽ ഭൂമിയെ അലങ്കരിച്ചവൻ, ജരാസന്ധന്റെ സൈന്യത്തെ സംഹരിച്ചവൻ.
ത്യക്തഭഗ്നജരാസംധോ ഭീമസേനയശഃപ്രദഃ । സാംദീപനമൃതാപത്യദാതാ കാലാംതകാദിജിത്
തകർത്ത ജരാസന്ധനെ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ, ഭീമസേനന് മഹത്വം നൽകിയവൻ, സാന്ദീപനിയുടെ മരിച്ച മകനെ തിരികെ നൽകിയവൻ, കാലനും അന്തകനും ജയിച്ചവൻ.
സമസ്തനാരകിത്രാതാ സര്വഭൂപതികോടിജിത് । രുക്മിണീരമണോ രുക്മിശാസനോ നരകാംതകഃ
എല്ലാ നരകവാസികൾക്കും രക്ഷകൻ, അനേകം ഭൂപതികളെ ജയിച്ചവൻ, രുക്മിണിയുടെ പ്രിയൻ, രുക്മിയെ കീഴടക്കിയവൻ, നരകാസുരനെ സംഹരിച്ചവൻ.
സമസ്തസുംദരീകാംതോ മുരാരിര്ഗരുഡധ്വജഃ । ഏകാകീജിതരുദ്രാര്ക മരുദാദ്യഖിലേശ്വരഃ
എല്ലാ സുന്ദരിമാരുടെയും പ്രിയൻ, മുരാസുരന്റെ ശത്രു, ഗരുഡധ്വജം ധരിച്ചവൻ, ഏകാന്തമായി രുദ്രനെയും സൂര്യനെയും മരുത്ഗണങ്ങളെയും മറ്റു ദേവന്മാരെയും ജയിച്ചവൻ.
ദേവേംദ്രദര്പഹാ കല്പദ്രുമാലംകൃതഭൂതലഃ । ബാണബാഹുസഹച്ഛിന്നം നദ്യാദിഗണകോടിജിത്
ദേവേന്ദ്രന്റെ അഹങ്കാരം തകർത്തവൻ, ഭൂമിയെ കല്പവൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചവൻ, ബാണാസുരന്റെ ആയിരം കൈകൾ വെട്ടിയവൻ, നദികളെയും അനേകം സംഘങ്ങളെയും ജയിച്ചവൻ.
ലീലാജിത മഹാദേവോ മഹാദേവൈകപൂജിതഃ । ഇംദ്രാര്ഥാര്ജുനനിര്ഭംഗ ജയദഃ പാംഡവൈകധൃക്
ലീലാപൂർവ്വം മഹാദേവനെ ജയിച്ചവൻ, മഹാദേവൻ മാത്രം ആരാധിച്ചവൻ, ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി അർജുനന്റെ അഹങ്കാരം തകർത്തവൻ, ജയങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, പാണ്ഡവർക്കു ഏകാശ്രയം.
കാശിരാജശിരശ്ഛേത്താ രുദ്രശക്ത്യൈകമര്ദനഃ । വിശ്വേശ്വരപ്രസാദാക്ഷഃ കാശീരാജസുതാര്ദനഃ
കാശിരാജാവിന്റെ തല വെട്ടിയവൻ, രുദ്രശക്തിയെ കീഴടക്കിയവൻ, വിശ്വേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവൻ, കാശിരാജയുടെ മകളെ സംഹരിച്ചവൻ.
ശംഭുപ്രതിജ്ഞാവിധ്വംസീ കാശീനിര്ദഗ്ധനായകഃ । കാശീശഗതകോടിഘ്നോ ലോകശിക്ഷാദ്വിജാര്ചകഃ
ശംഭുവിന്റെ പ്രതിജ്ഞ തകർത്തവൻ, കാശിയെ ദഹിപ്പിച്ച നായകൻ, കാശിയിലെ അനേകം ജീവികളെ സംഹരിച്ചവൻ, ലോകത്തിന് ഉപദേശകൻ, ദ്വിജന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൻ.
യുവതീവ്രതയോവശ്യഃ പുരാശിവവരപ്രദഃ । ശംകരൈകപ്രതിഷ്ഠാധൃക്സ്വാംശ ശംകരപൂജകഃ
യുവതികളുടെ വ്രതങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചവൻ, പുരാതനകാലത്ത് ശിവന് വരങ്ങൾ നൽകിയവൻ, ശംകരന്റെ ഏകാശ്രയം, സ്വാംശമായ ശംകരനെ ആരാധിച്ചവൻ.
ശിവകന്യാവ്രതപതിഃ കൃഷ്ണരൂപ ശിവാരിഹാ । മഹാലക്ഷ്മീവപുര്ഗൌരീത്രാതാ വൈദലവൃത്രഹാ
ശിവകന്യാവ്രതത്തിന്റെ നാഥൻ, കൃഷ്ണരൂപൻ, ശിവന്റെ ശത്രുവിനെ സംഹരിച്ചവൻ, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ രൂപം, ഗൗരിയെ രക്ഷിച്ചവൻ, വൈഡാലനും വൃത്രനെയും സംഹരിച്ചവൻ.