സനാഗദൈത്യബാണൈകവ്യാകുലീകൃതസാഗരഃ । സമ്ലേച്ഛകോടിബാണൈകശുഷ്കനിര്ദഗ്ധസാഗരഃ
അംഗദനും ദൈത്യനായ ബാണനും ഉപയോഗിച്ച ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് സമുദ്രം കലക്കി ഒരു ബാണം കൊണ്ട് ലക്ഷക്കണക്കിന് മ്ലേഛന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രം ഉണക്കുകയും ദഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തവനും ആയിരുന്നു.
സമുദ്രാദ്ഭുതപൂര്വൈക ബംധസേതുര്യശോനിധിഃ । അസാധ്യസാധകോ ലംകാസമൂലോത്കര്ഷദക്ഷിണഃ
സമുദ്രത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ ഒരു പാലം പണിതവനും അതുല്യമായ കീർത്തിയുടെ നിധിയും അസാധ്യമായത് സാധ്യമാക്കിയവനും ലങ്കയെ അടിത്തറയിൽ നിന്ന് പിഴുതെടുത്തവനും ദക്ഷിണദിക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.
വരദൃപ്തജഗച്ഛല്യ പൌലസ്ത്യകുലകൃംതനഃ । രാവണിഘ്നഃ പ്രഹസ്തച്ഛിത്കുംഭകര്ണഭിദുഗ്രഹാ
വരപ്രദാനങ്ങൾ കൊണ്ട് അഹങ്കാരമുള്ള ലോകത്തിന് കണ്ട് പേടിയാവുന്നവനും പോളസ്ത്യവംശത്തെ നശിപ്പിച്ചവനും രാവണനെ സംഹരിച്ചവനും പ്രഹസ്തനെ വെട്ടിയവനും കുംഭകർണ്ണനെ കീഴടക്കിയവനും ആയിരുന്നു.
രാവണൈകശിരശ്ച്ഛേത്താ നിഃശംകേംദ്രൈകരാജ്യദഃ । സ്വര്ഗാസ്വര്ഗത്വവിച്ഛേദീ ദേവേംദ്രാനിംദ്രതാഹരഃ
രാവണന്റെ തല ഒരുവൻ തന്നെ വെട്ടിയവനും ഭയമില്ലാതെ ഇന്ദ്രന്റെ രാജ്യം നൽകിയവനും സ്വർഗ്ഗം സ്വർഗ്ഗമല്ലാത്തത് എന്ന വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കിയവനും ദേവന്മാരുടെ വ്യാജസ്ഥാനങ്ങൾ അകറ്റിയവനും ആയിരുന്നു.
രക്ഷോ ദേവത്വഹൃദ്ധര്മാ ധര്മത്വഘ്നഃ പുരുഷ്ടുതഃ । നതിമാത്രദശാസ്യാരിര്ദത്തരാജ്യവിഭീഷണഃ
രക്ഷസുകളിൽ നിന്നു ദൈവത്വം എടുത്തവനും ദേവന്മാരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിച്ചവനും അധർമ്മം നശിപ്പിച്ചവനും മഹാപുരുഷന്മാരാൽ പുകഴപ്പെട്ടവനും ഒരു നമസ്കാരത്താൽ തന്നെ ദശമുഖന്റെ ശത്രുവും രാജ്യം വിഭീഷണന് നൽകിയവനും ആയിരുന്നു.
സുധാവൃഷ്ടിമൃതാശേഷ സ്വസൈന്യോജ്ജീവനൈകകൃത് । ദേവബ്രാഹ്മണനാമൈക ധാതാ സര്വാമരാര്ചിതഃ
അമൃതം മഴപെയ്യിച്ച് തന്റെ സൈന്യത്തെ മുഴുവനും ജീവിപ്പിച്ചവനും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഏകാശ്രയവും പോഷകനും എല്ലാ അമരന്മാരും ആരാധിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
ബ്രഹ്മസൂര്യേംദ്രരുദ്രാദി വൃംദാര്പിതസതീപ്രിയഃ । അയോധ്യാഖിലരാജന്യഃ സര്വഭൂതമനോഹരഃ
ബ്രഹ്മാവും സൂര്യനും ഇന്ദ്രനും രുദ്രനും മറ്റുള്ളവരും ആദരിച്ച സതിയുടെ പ്രിയനായവൻ, അയോധ്യയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജാവായവൻ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആകർഷകനാണ്.
സ്വാമിതുല്യകൃപാദംഡോ ഹീനോത്കൃഷ്ടൈകസത്പ്രിയഃ । സ്വപക്ഷാദിന്യായദര്ശീ ഹീനാര്ഥാധികസാധകഃ
തന്റെ ഗുരുവിനോടു സമമായ കരുണയുള്ളവൻ, ഉന്നതമായ നല്ലത് മാത്രം പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, തൻ്റെ പക്ഷത്തുള്ളവർക്കു ന്യായം കാണിക്കുന്നവൻ, ദരിദ്രർക്കു കൂടുതൽ സഹായം ചെയ്യുന്നവൻ.
വ്യാധവ്യാജാനുചിതകൃത്താരകോഖിലതുല്യകൃത് । പാര്വത്യാധിക്യമുക്താത്മാ പ്രിയാത്യക്തഃ സ്മരാരിജിത്
രോഗം കൊണ്ടോ വ്യാജം കൊണ്ടോ അയോഗ്യമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യാതെ, നക്ഷത്രങ്ങളോട് സമമായവൻ, പാർവതിയെക്കാൾ ഉന്നതനായ ആത്മാവിൽ മോചിതനായവൻ, കാമനെ ജയിച്ചവനു പ്രിയപ്പെട്ടവൻ.
സാക്ഷാത്കുശലവച്ഛദ്മേംദ്രാദിതാതോഽപരാജിതഃ । കോശലേംദ്രോ വീരബാഹുഃ സത്യാര്ഥ ത്യക്തസോദരഃ
കുശലനും ലവനും എന്ന വേഷത്തിൽ നേരിട്ട് പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, കോസല ദേശത്തിന്റെ രാജാവും ശക്തനായ ഭുജശാലിയും സത്യത്തിനുവേണ്ടി സഹോദരന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ചവനും ആണു.
ശരസംധാനനിര്ധൂത ധരണീമംഡലോദയഃ । ബ്രഹ്മാദികാമ്യസാംനിധ്യസനാഥീകൃതദൈവതഃ
തൻ്റെ അമ്പുകളുടെ ശക്തിയാൽ ഭൂമിയുടെ ഉയർച്ച തടഞ്ഞവൻ, ബ്രഹ്മാദികൾ ആഗ്രഹിച്ച ദൈവങ്ങളെ തൻ്റെ സംരക്ഷകരാക്കി, അവരുടെയൊക്കെയും മോഹങ്ങൾ നിറവേറ്റിയവൻ.
ബ്രഹ്മലോകാപ്തചാംഡാലാദ്യശേഷപ്രാണിസാര്ഥകഃ । സ്വനീതഗര്ദഭാശ്വാദിശ്ചിരായോധ്യാവനൈകകൃത്
ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്നു ചാണ്ഡാളന്മാരെ വരെ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഉദ്ദേശം നൽകിയവൻ, തൻ്റെ സ്വന്തം വഴികാട്ടലിൽ കഴുതകളും കുതിരകളും നയിച്ചവൻ, അയോധ്യയുടെ വനത്തെ ദീർഘകാലം സംരക്ഷിച്ചവൻ.
രാമദ്വിതീയഃ സൌമിത്രിര്ലക്ഷ്മണഃ പ്രഹതേംദ്രജിത് । വിഷ്ണുഭക്താപ്തരാമാംഘ്രിപാദുകാരാജ്യനിര്വൃതഃ
രാമനു ശേഷം രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരനായ സൗമിത്രി ലക്ഷ്മണൻ, ഇന്ദ്രജിത്തിനെ സംഹരിച്ചവൻ, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ, രാമന്റെ പാദുകകൾകൊണ്ട് രാജ്യം ഭരിച്ചതിൽ സന്തോഷം കണ്ടവൻ.
ഭരതോഽസഹ്യഗംധര്വകോടിഘ്നോ ലവണാംതകഃ । ശത്രുഘ്നോ വൈദ്യരാജായുര്വേദഗര്ഭൌഷധീപതിഃ
അസഹ്യമായ ഗന്ധർവരായിരങ്ങൾ സംഹരിച്ച ഭരതൻ, ലവണാസുരനെ നശിപ്പിച്ചവൻ; ശത്രുഘ്നൻ, വൈദ്യരുടെ രാജാവും ആയുർവേദത്തിലും ഔഷധങ്ങളിലും പ്രഭുവുമാണ്.
നിത്യാമൃതകരോ ധന്വംതരിര്യജ്ഞോ ജഗദ്ധരഃ । സൂര്യാരിഘ്നഃ സുരാജീവോ ദക്ഷിണേശോ ദ്വിജപ്രിയഃ
എപ്പോഴും അമൃതം നൽകുന്ന ധന്വന്തരി, യജ്ഞങ്ങളിൽ ലോകത്തെ നിലനിർത്തുന്നവൻ, സൂര്യന്റെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചവൻ, ദേവന്മാരിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ, തെക്കിന്റെ രാജാവും ദ്വിജന്മാർക്ക് പ്രിയങ്കരനുമാണ്.
ഛിന്നമൂര്ധായദേശാര്കഃ ശേഷാംഗസ്ഥാപിതാമരഃ । വിശ്വാര്ഥാശേഷകദ്രാസ്ത്ര ശിരച്ഛേദാക്ഷതാകൃതിഃ
തലകൾ വെട്ടുന്ന ദേശത്തിന്റെ സൂര്യൻ, ശേഷന്റെ അംഗങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായ അമരൻ, ലോകത്തിനുവേണ്ടി കദ്രുവയുടെ മക്കളെ സംഹരിച്ചവൻ, തല വെട്ടിയാലും ദേഹത്തിന് ക്ഷതി വരാത്തവൻ.
വാജപേയാദിനാമാഗ്നിര്വേദധര്മപരായണഃ । ശ്വേതദ്വീപപതിഃ സാംഖ്യപ്രണേതാ സര്വസിദ്ധിരാട്
വാജപേയാദി യാഗങ്ങൾക്കു പേരായ അഗ്നി, വേദധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനിഷ്ഠനുള്ളവൻ, ശ്വേതദ്വീപത്തിന്റെ രാജാവും സാംഖ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകനും എല്ലാ സിദ്ധികളുടെയും രാജാവുമാണ്.
വിശ്വപ്രകാശിതജ്ഞാനയോഗമോഹതമിസ്രഹാ । ദേവഹൂത്യാത്മജഃ സിദ്ധഃ കപിലഃ കര്ദമാത്മജഃ
ലോകത്ത് ജ്ഞാനവും യോഗവും വെളിപ്പെടുത്തി അജ്ഞാനവും മോഹവും അകറ്റുന്നവൻ, ദേവഹൂതി-കർദമന്മാരുടെ പുത്രനായ കപിലമുനി, സിദ്ധനായ മഹാത്മാവാണ്.
യോഗസ്വാമീ ധ്യാനഭംഗ സഗരാത്മജഭസ്മകൃത് । ധര്മോ വൃഷേന്ദ്രഃ സുരഭീപതിഃ ശുദ്ധാത്മഭാവിതഃ
യോഗത്തിൽ പ്രഭുവായവൻ, ധ്യാനം ഭംഗം വരുത്തുന്നവൻ, സഗരന്റെ മക്കളെ ചാരമാക്കിയവൻ, ധർമ്മം, വൃഷഭത്തിന്റെ രാജാവും, സുരഭിയുടെ ഉടമയും, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവനും ആണു.
ശംഭുസ്ത്രിപുരദാഹൈകസ്ഥൈര്ഥവിശ്വരഥോദ്വഹഃ । ഭക്തശംഭുജിതോ ദൈത്യാമൃതവാപീസമസ്തപഃ
ശംഭു, ത്രിപുരയെ ഏകാന്തമായി ദഹിപ്പിച്ചവൻ, വിശ്വരഥം വഹിക്കുന്നവൻ, ഭക്തർ ആരാധിക്കുന്നവൻ, ദാനവരുടെ അമൃതകിണറിൽ തപസ്സു ചെയ്തവൻ.
മഹാപ്രലയവിശ്വൈകദ്വിതീയാഖിലനാഗരാട് । ശേഷദേവഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രാസ്യ ശിരോഭുജഃ
മഹാപ്രളയത്തിൽ ലോകത്തിൽ ഒരുവൻ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ പാമ്പുകളുടെ രാജാവായ ശേഷദേവൻ, ആയിരം കണ്ണുകളും മുഖങ്ങളും തലകളും കൈകളും ഉള്ളവൻ.
ഫണാമണികണാകാരയോജിതാബ്ധ്യംബുദക്ഷിതിഃ । കാലാഗ്നിരുദ്രജനകോ മുശലാസ്ത്രോ ഹലായുധഃ
പാമ്പിന്റെ മുത്തുമണികൾ കൊണ്ട് ഭൂമി, സമുദ്രം, മേഘങ്ങൾ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ചവൻ, കാലാഗ്നിയായ രുദ്രനെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ, മുഷലവും ഹലവും ആയുധങ്ങളായവൻ.
നീലാംബരോ വാരുണീശോ മനോവാക്കായദോഷഹാ । അസംതോഷോ ദൃഷ്ടിമാത്രപാതിതൈകദശാനനഃ
നീലവസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, വാർുണിയുടെ ഇശ്വരൻ, മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയിലെ ദോഷങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, തൃപ്തിയില്ലാതെ ഒരു കാഴ്ചകൊണ്ട് തന്നെ പത്തുതലവനെയും വീഴ്ത്തിയവൻ.
ബലിസംയമനോ ഘോരോ രൌഹിണേയഃ പ്രലംബഹാ । മുഷ്ടികഘ്നോ ദ്വിവിദഹാ കാലിംദീകര്ഷണോ ബലഃ
ബലിയെ നിയന്ത്രിച്ച ഭയങ്കരൻ, രോഹിണിയുടെ പുത്രൻ, പ്രലമ്പനെ സംഹരിച്ചവൻ, മുഷ്ടികനെയും ദ്വിവിദനെയും കൊല്ലുകയും യമുനയെ വലിച്ചിഴച്ച ബാലവാനുമാണ്.
രേവതീരമണഃ പൂര്വഭക്തിഖേദാച്യുതാഗ്രജഃ । ദേവകീവസുദേവാഹ്വ കശ്യപാദിതിനംദനഃ
രേവതിയുടെ പ്രിയനായവൻ, അച്യുതന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ, പഴയ ഭക്തിയുടെ ക്ഷീണത്തോടെ, ദേവകിയും വസുദേവനും വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ, കശ്യപാദിമാരുടെ സന്താനൻ.
വാര്ഷ്ണേയഃ സാത്വതാം ശ്രേഷ്ഠഃ ശൌരിര്യദുകുലോദ്വഹഃ । നരാകൃതിഃ പരംബ്രഹ്മ സവ്യസാചീ വരപ്രദഃ
വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ പിറന്നവൻ, സാത്വതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ശൂരസുതൻ, യദുകുലത്തിന്റെ മഹിമ, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച പരബ്രഹ്മം, സവ്യാസാചിയോടൊപ്പം നിന്നവൻ, വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ.
ബ്രഹ്മാദികാമ്യലാലിത്യ ജഗദാശ്ചര്യ ശൈശവഃ । പൂതനാഘ്നഃ ശകടഭിദ്യമലാര്ജുനഭംജനഃ 6.71.
ബ്രഹ്മാദിമാരെ ആനന്ദിപ്പിച്ച ലാളിത്യവും, ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ ബാല്യവും, പൂതനയെ സംഹരിച്ചവൻ, ശകടത്തെ തകർത്തവൻ, ഇരട്ട അർജുനവൃക്ഷങ്ങളെ തകർത്തവൻ.
വാതാസുരാരിഃ കേശിഘ്നോ ധേനുകാരിര്ഗവീശ്വരഃ । ദാമോദരോ ഗോപദേവോ യശോദാനംദദായകഃ
വാതാസുരനെ ജയിച്ചവൻ, കേശിയെ സംഹരിച്ചവൻ, ധേനുകാസുരന്റെ ശത്രു, പശുക്കളുടെ നാഥൻ, ദാമോദരൻ, ഗോപ്പന്മാരുടെ ദൈവം, യശോദയ്ക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നവൻ.
കാലീയമര്ദനഃ സര്വഗോപഗോപീജനപ്രിയഃ । ലീലാഗോവര്ദ്ധനധരോ ഗോവിംദോ ഗോകുലോത്സവഃ
കാലിയനെ കീഴടക്കിയവൻ, എല്ലാ ഗോപ്പന്മാരുടെയും ഗോപ്പികമാരുടെയും പ്രിയൻ, ലീലാപൂർവ്വം ഗോവർദ്ധനപർവതം ഉയർത്തിയവൻ, ഗോവിന്ദൻ, ഗോകുലത്തിന്റെ ഉത്സവം.
അരിഷ്ടമഥനഃ കാമോന്മത്തഗോപീവിമുക്തിദഃ । സദ്യഃ കുവലയാപീഡഘാതീ ചാണൂരമര്ദനഃ
അരിഷ്ടാസുരനെ സംഹരിച്ചവൻ, പ്രേമത്തിൽ മദിച്ച ഗോപ്പികമാരെ മോചിപ്പിച്ചവൻ, ഉടൻകൂടി കുവലയാപീഡനെ സംഹരിച്ചവൻ, ചാണൂരനെ തകർത്തവൻ.