സൂര്യവംശധ്വജോ രാമോ രാഘവഃ സദ്ഗുണാര്ണവഃ । കാകുത്സ്ഥോ വീരരാഡ്രാജാ രാജധര്മധുരംധരഃ
സൂര്യവംശത്തിന്റെ പതാകയായ രാമൻ, രഘുവംശജനും സദ്ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രവും കാകുത്സ്ഥവംശത്തെയും വീരരിൽ രാജാവും രാജധർമ്മം കാത്തുനിന്നവനും ആയിരുന്നു.
നിത്യസ്വസ്ഥാശ്രയഃ സര്വഭദ്ര ഗ്രാഹീ ശുഭൈകദൃക് । നരരത്നം രത്നഗര്ഭോ ധര്മാധ്യക്ഷോ മഹാനിധിഃ । സര്വശ്രേഷ്ഠാശ്രയഃ സര്വശാസ്ത്രാര്ഥഗ്രാമവീര്യവാന്
എപ്പോഴും ആത്മസന്തുലിതരായവർക്കു ആശ്രയമായവനും എല്ലാ മംഗളവും സ്വീകരിക്കുന്നവനും നല്ലതിലേക്കു മാത്രം ദൃഷ്ടിയുള്ളവനും മനുഷ്യരിൽ രത്നവും ധനത്തിൽ ജനിച്ചവനും ധർമ്മത്തിന്റെ മുഖ്യനായകനും മഹാനിധിയും എല്ലാവർക്കും ശ്രേഷ്ഠമായ ആശ്രയവും എല്ലാ ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.
ജഗദ്വശോ ദാശരഥിഃ സര്വരത്നാശ്രയോ നൃപഃ । സമസ്തധര്മസൂഃ സര്വധര്മദ്രഷ്ടാഽഖിലാഘഹാ
ദശരഥപുത്രനായ അവൻ ലോകത്തെ തന്റെ വശത്തിൽ വെച്ചവനും എല്ലാ രത്നങ്ങൾക്കും ആശ്രയവും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളുടെ ഉറവിടവും ധർമ്മം കാണുന്നവനും എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും നാശം വരുത്തിയവനും ആയിരുന്നു.
അതീംദ്രോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനപാരദശ്ച ക്ഷമാംബുധിഃ । സര്വപ്രകൃഷ്ടശിഷ്ടേഷ്ടോ ഹര്ഷശോകാദ്യനാകുലഃ । പിത്രാജ്ഞാത്യക്തസാമ്രാജ്യഃ സപന്നോദയനിര്ഭയഃ
ഇന്ദ്രനെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനും ജ്ഞാനവും വിവേകവും നിറഞ്ഞവനും ക്ഷമയുടെ സമുദ്രവും എല്ലാ ഉത്തമന്മാർക്കും പ്രിയനും സന്തോഷം ദുഃഖം എന്നിവയിൽ അകപ്പെടാത്തവനും പിതാവിന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് വിധേയമായി രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ചവനും സമ്പത്തോടെ ഭയമില്ലാതിരുന്നവനും ആയിരുന്നു.
ഗുഹദേശാര്പിതൈശ്വര്യഃ ശിവസ്പര്ദ്ധാജടാധരഃ । ചിത്രകൂടാപ്തരത്നാദ്രിര്ജഗദീശോ വനേചരഃ
കാട്ടിൽ ഗുഹയ്ക്കു രാജ്യം ഏൽപ്പിച്ചവനും ജടാധാരിയായ ശിവനോടു തുല്യനും ചിത്രകൂടത്തിൽ രത്നപർവതം നേടിയവനും ലോകനാഥനായി കാടുകളിൽ സഞ്ചരിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
യഥേഷ്ടാമോഘസര്വാസ്ത്രോ ദേവേംദ്രതനയാക്ഷിഹാ । ബ്രഹ്മേംദ്രദിനതൈഷീകോ മാരീചഘ്നോ വിരാധഹാ
തനിക്കിഷ്ടം പോലെ അപ്രതിഹതമായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ദേവേന്ദ്രന്റെ പുത്രന്റെ കണ്ണുകൾ നശിപ്പിച്ചവനും ബ്രഹ്മാവിനെയും ഇന്ദ്രനെയും പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചവനും മാരീചനെയും വിരാധനെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തവനും ആയിരുന്നു.
ബ്രഹ്മശാപഹതാശേഷ ദംഡകാരണ്യപാവനഃ । ചതുര്ദശസഹസ്രോഗ്ര രക്ഷോഘ്നൈകശരൈകധൃക്
ബ്രഹ്മശാപം കൊണ്ടുണ്ടായ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും അകറ്റിയവനും ദണ്ഡകാരണ്യത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ചവനും ഒരു ബാണം കൊണ്ട് പതിനാലായിരം ഭയങ്കരരക്ഷസുകളെ സംഹരിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
ഖരാരിസ്ത്രിശിരോഹംതാ ദൂഷണഘ്നോ ജനാര്ദനഃ । ജടായുഷോഽഗ്നിഗതിദോഽഗസ്ത്യസര്വസ്വ മംത്രരാട്
ഖരനും ത്രിശിരനും ദൂഷണനും സംഹരിച്ച ജനാർദ്ദനൻ ജടായുവിന് അഗ്നിമാർഗം നൽകിയവനും അഗസ്ത്യന് എല്ലാ സമ്പത്തും മന്ത്രശക്തിയും നൽകിയവനും ആയിരുന്നു.
ലീലാധനുഃ കോട്യപാസ്തദുംദുഭ്യസ്ഥിമഹാചയഃ । സപ്തതാലവ്യധാകൃഷ്ട ധ്വസ്തപാതാലദാനവഃ
ലീലയായി മഹാശക്തമായ ധനുസ് പൊട്ടിച്ചവനും ദുണ്ടുഭിയുടെ അസ്ഥിക്കൂമ്പാരങ്ങൾ ചിതറിച്ചവനും ഏഴു താളവൃക്ഷങ്ങൾ തുളഞ്ഞവനും പാതാളദാനവരെ നശിപ്പിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
സുഗ്രീവരാജ്യദോ ഹീനമനസൈവാഭയപ്രദഃ । ഹനുമദ്രുദ്രമുഖ്യേശ സമസ്തകപിദേഹഭൃത്
സുഗ്രീവന് രാജ്യം നൽകിയവനും മനസ്സിൽ ധൈര്യം ഇല്ലാത്തവർക്കും ഭയരഹിതത്വം നൽകിയവനും ഹനുമാൻ, രുദ്രൻ, മറ്റ് കപിമുഖ്യന്മാർ എന്നിവരിൽ ഇശ്വരനും എല്ലാ കപിമാരുടെയും രക്ഷകനും ആയിരുന്നു.
സനാഗദൈത്യബാണൈകവ്യാകുലീകൃതസാഗരഃ । സമ്ലേച്ഛകോടിബാണൈകശുഷ്കനിര്ദഗ്ധസാഗരഃ
അംഗദനും ദൈത്യനായ ബാണനും ഉപയോഗിച്ച ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് സമുദ്രം കലക്കി ഒരു ബാണം കൊണ്ട് ലക്ഷക്കണക്കിന് മ്ലേഛന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രം ഉണക്കുകയും ദഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തവനും ആയിരുന്നു.
സമുദ്രാദ്ഭുതപൂര്വൈക ബംധസേതുര്യശോനിധിഃ । അസാധ്യസാധകോ ലംകാസമൂലോത്കര്ഷദക്ഷിണഃ
സമുദ്രത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ ഒരു പാലം പണിതവനും അതുല്യമായ കീർത്തിയുടെ നിധിയും അസാധ്യമായത് സാധ്യമാക്കിയവനും ലങ്കയെ അടിത്തറയിൽ നിന്ന് പിഴുതെടുത്തവനും ദക്ഷിണദിക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.
വരദൃപ്തജഗച്ഛല്യ പൌലസ്ത്യകുലകൃംതനഃ । രാവണിഘ്നഃ പ്രഹസ്തച്ഛിത്കുംഭകര്ണഭിദുഗ്രഹാ
വരപ്രദാനങ്ങൾ കൊണ്ട് അഹങ്കാരമുള്ള ലോകത്തിന് കണ്ട് പേടിയാവുന്നവനും പോളസ്ത്യവംശത്തെ നശിപ്പിച്ചവനും രാവണനെ സംഹരിച്ചവനും പ്രഹസ്തനെ വെട്ടിയവനും കുംഭകർണ്ണനെ കീഴടക്കിയവനും ആയിരുന്നു.
രാവണൈകശിരശ്ച്ഛേത്താ നിഃശംകേംദ്രൈകരാജ്യദഃ । സ്വര്ഗാസ്വര്ഗത്വവിച്ഛേദീ ദേവേംദ്രാനിംദ്രതാഹരഃ
രാവണന്റെ തല ഒരുവൻ തന്നെ വെട്ടിയവനും ഭയമില്ലാതെ ഇന്ദ്രന്റെ രാജ്യം നൽകിയവനും സ്വർഗ്ഗം സ്വർഗ്ഗമല്ലാത്തത് എന്ന വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കിയവനും ദേവന്മാരുടെ വ്യാജസ്ഥാനങ്ങൾ അകറ്റിയവനും ആയിരുന്നു.
രക്ഷോ ദേവത്വഹൃദ്ധര്മാ ധര്മത്വഘ്നഃ പുരുഷ്ടുതഃ । നതിമാത്രദശാസ്യാരിര്ദത്തരാജ്യവിഭീഷണഃ
രക്ഷസുകളിൽ നിന്നു ദൈവത്വം എടുത്തവനും ദേവന്മാരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിച്ചവനും അധർമ്മം നശിപ്പിച്ചവനും മഹാപുരുഷന്മാരാൽ പുകഴപ്പെട്ടവനും ഒരു നമസ്കാരത്താൽ തന്നെ ദശമുഖന്റെ ശത്രുവും രാജ്യം വിഭീഷണന് നൽകിയവനും ആയിരുന്നു.
സുധാവൃഷ്ടിമൃതാശേഷ സ്വസൈന്യോജ്ജീവനൈകകൃത് । ദേവബ്രാഹ്മണനാമൈക ധാതാ സര്വാമരാര്ചിതഃ
അമൃതം മഴപെയ്യിച്ച് തന്റെ സൈന്യത്തെ മുഴുവനും ജീവിപ്പിച്ചവനും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഏകാശ്രയവും പോഷകനും എല്ലാ അമരന്മാരും ആരാധിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
ബ്രഹ്മസൂര്യേംദ്രരുദ്രാദി വൃംദാര്പിതസതീപ്രിയഃ । അയോധ്യാഖിലരാജന്യഃ സര്വഭൂതമനോഹരഃ
ബ്രഹ്മാവും സൂര്യനും ഇന്ദ്രനും രുദ്രനും മറ്റുള്ളവരും ആദരിച്ച സതിയുടെ പ്രിയനായവൻ, അയോധ്യയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജാവായവൻ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആകർഷകനാണ്.
സ്വാമിതുല്യകൃപാദംഡോ ഹീനോത്കൃഷ്ടൈകസത്പ്രിയഃ । സ്വപക്ഷാദിന്യായദര്ശീ ഹീനാര്ഥാധികസാധകഃ
തന്റെ ഗുരുവിനോടു സമമായ കരുണയുള്ളവൻ, ഉന്നതമായ നല്ലത് മാത്രം പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, തൻ്റെ പക്ഷത്തുള്ളവർക്കു ന്യായം കാണിക്കുന്നവൻ, ദരിദ്രർക്കു കൂടുതൽ സഹായം ചെയ്യുന്നവൻ.
വ്യാധവ്യാജാനുചിതകൃത്താരകോഖിലതുല്യകൃത് । പാര്വത്യാധിക്യമുക്താത്മാ പ്രിയാത്യക്തഃ സ്മരാരിജിത്
രോഗം കൊണ്ടോ വ്യാജം കൊണ്ടോ അയോഗ്യമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യാതെ, നക്ഷത്രങ്ങളോട് സമമായവൻ, പാർവതിയെക്കാൾ ഉന്നതനായ ആത്മാവിൽ മോചിതനായവൻ, കാമനെ ജയിച്ചവനു പ്രിയപ്പെട്ടവൻ.
സാക്ഷാത്കുശലവച്ഛദ്മേംദ്രാദിതാതോഽപരാജിതഃ । കോശലേംദ്രോ വീരബാഹുഃ സത്യാര്ഥ ത്യക്തസോദരഃ
കുശലനും ലവനും എന്ന വേഷത്തിൽ നേരിട്ട് പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, കോസല ദേശത്തിന്റെ രാജാവും ശക്തനായ ഭുജശാലിയും സത്യത്തിനുവേണ്ടി സഹോദരന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ചവനും ആണു.
ശരസംധാനനിര്ധൂത ധരണീമംഡലോദയഃ । ബ്രഹ്മാദികാമ്യസാംനിധ്യസനാഥീകൃതദൈവതഃ
തൻ്റെ അമ്പുകളുടെ ശക്തിയാൽ ഭൂമിയുടെ ഉയർച്ച തടഞ്ഞവൻ, ബ്രഹ്മാദികൾ ആഗ്രഹിച്ച ദൈവങ്ങളെ തൻ്റെ സംരക്ഷകരാക്കി, അവരുടെയൊക്കെയും മോഹങ്ങൾ നിറവേറ്റിയവൻ.
ബ്രഹ്മലോകാപ്തചാംഡാലാദ്യശേഷപ്രാണിസാര്ഥകഃ । സ്വനീതഗര്ദഭാശ്വാദിശ്ചിരായോധ്യാവനൈകകൃത്
ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്നു ചാണ്ഡാളന്മാരെ വരെ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഉദ്ദേശം നൽകിയവൻ, തൻ്റെ സ്വന്തം വഴികാട്ടലിൽ കഴുതകളും കുതിരകളും നയിച്ചവൻ, അയോധ്യയുടെ വനത്തെ ദീർഘകാലം സംരക്ഷിച്ചവൻ.
രാമദ്വിതീയഃ സൌമിത്രിര്ലക്ഷ്മണഃ പ്രഹതേംദ്രജിത് । വിഷ്ണുഭക്താപ്തരാമാംഘ്രിപാദുകാരാജ്യനിര്വൃതഃ
രാമനു ശേഷം രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരനായ സൗമിത്രി ലക്ഷ്മണൻ, ഇന്ദ്രജിത്തിനെ സംഹരിച്ചവൻ, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ, രാമന്റെ പാദുകകൾകൊണ്ട് രാജ്യം ഭരിച്ചതിൽ സന്തോഷം കണ്ടവൻ.
ഭരതോഽസഹ്യഗംധര്വകോടിഘ്നോ ലവണാംതകഃ । ശത്രുഘ്നോ വൈദ്യരാജായുര്വേദഗര്ഭൌഷധീപതിഃ
അസഹ്യമായ ഗന്ധർവരായിരങ്ങൾ സംഹരിച്ച ഭരതൻ, ലവണാസുരനെ നശിപ്പിച്ചവൻ; ശത്രുഘ്നൻ, വൈദ്യരുടെ രാജാവും ആയുർവേദത്തിലും ഔഷധങ്ങളിലും പ്രഭുവുമാണ്.
നിത്യാമൃതകരോ ധന്വംതരിര്യജ്ഞോ ജഗദ്ധരഃ । സൂര്യാരിഘ്നഃ സുരാജീവോ ദക്ഷിണേശോ ദ്വിജപ്രിയഃ
എപ്പോഴും അമൃതം നൽകുന്ന ധന്വന്തരി, യജ്ഞങ്ങളിൽ ലോകത്തെ നിലനിർത്തുന്നവൻ, സൂര്യന്റെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചവൻ, ദേവന്മാരിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ, തെക്കിന്റെ രാജാവും ദ്വിജന്മാർക്ക് പ്രിയങ്കരനുമാണ്.
ഛിന്നമൂര്ധായദേശാര്കഃ ശേഷാംഗസ്ഥാപിതാമരഃ । വിശ്വാര്ഥാശേഷകദ്രാസ്ത്ര ശിരച്ഛേദാക്ഷതാകൃതിഃ
തലകൾ വെട്ടുന്ന ദേശത്തിന്റെ സൂര്യൻ, ശേഷന്റെ അംഗങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായ അമരൻ, ലോകത്തിനുവേണ്ടി കദ്രുവയുടെ മക്കളെ സംഹരിച്ചവൻ, തല വെട്ടിയാലും ദേഹത്തിന് ക്ഷതി വരാത്തവൻ.
വാജപേയാദിനാമാഗ്നിര്വേദധര്മപരായണഃ । ശ്വേതദ്വീപപതിഃ സാംഖ്യപ്രണേതാ സര്വസിദ്ധിരാട്
വാജപേയാദി യാഗങ്ങൾക്കു പേരായ അഗ്നി, വേദധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനിഷ്ഠനുള്ളവൻ, ശ്വേതദ്വീപത്തിന്റെ രാജാവും സാംഖ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകനും എല്ലാ സിദ്ധികളുടെയും രാജാവുമാണ്.
വിശ്വപ്രകാശിതജ്ഞാനയോഗമോഹതമിസ്രഹാ । ദേവഹൂത്യാത്മജഃ സിദ്ധഃ കപിലഃ കര്ദമാത്മജഃ
ലോകത്ത് ജ്ഞാനവും യോഗവും വെളിപ്പെടുത്തി അജ്ഞാനവും മോഹവും അകറ്റുന്നവൻ, ദേവഹൂതി-കർദമന്മാരുടെ പുത്രനായ കപിലമുനി, സിദ്ധനായ മഹാത്മാവാണ്.
യോഗസ്വാമീ ധ്യാനഭംഗ സഗരാത്മജഭസ്മകൃത് । ധര്മോ വൃഷേന്ദ്രഃ സുരഭീപതിഃ ശുദ്ധാത്മഭാവിതഃ
യോഗത്തിൽ പ്രഭുവായവൻ, ധ്യാനം ഭംഗം വരുത്തുന്നവൻ, സഗരന്റെ മക്കളെ ചാരമാക്കിയവൻ, ധർമ്മം, വൃഷഭത്തിന്റെ രാജാവും, സുരഭിയുടെ ഉടമയും, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവനും ആണു.
ശംഭുസ്ത്രിപുരദാഹൈകസ്ഥൈര്ഥവിശ്വരഥോദ്വഹഃ । ഭക്തശംഭുജിതോ ദൈത്യാമൃതവാപീസമസ്തപഃ
ശംഭു, ത്രിപുരയെ ഏകാന്തമായി ദഹിപ്പിച്ചവൻ, വിശ്വരഥം വഹിക്കുന്നവൻ, ഭക്തർ ആരാധിക്കുന്നവൻ, ദാനവരുടെ അമൃതകിണറിൽ തപസ്സു ചെയ്തവൻ.