ഹിമവത്കോടിനിഷ്കംപഃ കോടിബ്രഹ്മാംഡവിഗ്രഹഃ । കോട്യശ്വമേധപാപഘ്നോ യജ്ഞകോടിസമാര്ചനഃ
പതിനായിരം ഹിമവാന്മാരെപ്പോലെ അചഞ്ചലനും, പതിനായിരം ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രൂപവുമാണ്. പതിനായിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളുടെ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, പതിനായിരം യജ്ഞങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനുമാണ്.
സുധാകോടിസ്വാസ്ഥ്യഹേതുഃ കാമധുക്കോടികാമദഃ । ബ്രഹ്മവിദ്യാകോടിരൂപഃ ശിപിവിഷ്ടഃ ശുചിശ്രവാഃ
പതിനായിരം അമൃതങ്ങൾക്കു സമമായ ആരോഗ്യത്തിന്റെ ഉറവിടം, പതിനായിരം കാമധേനുക്കളെപ്പോലെ ഇഷ്ടം നൽകുന്നവൻ. പതിനായിരം ബ്രഹ്മവിദ്യാരൂപങ്ങൾക്കു സമമായവൻ, ശിപിവിഷ്ടനും ശുദ്ധശ്രവസ്സും എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
വിശ്വംഭരസ്തീര്ഥപാദഃ പുണ്യശ്രവണകീര്തനഃ । ആദിദേവോ ജഗജ്ജൈത്രോ മുകുംദഃ കാലനേമിഹാ
ലോകത്തെ ധരിക്കുന്നവൻ, അവന്റെ പാദങ്ങൾ തീർത്ഥങ്ങളാണ്, അവന്റെ കീർത്തി കേൾക്കുന്നതു തന്നെ പുണ്യമാണ്. ആദിദേവനും ലോകവിജയിയും മുകുന്ദനും കാലനെമിയെ സംഹരിക്കുന്നവനുമാണ്.
വൈകുംഠോഽനംതമാഹാത്മ്യോ മഹായോഗേശ്വരോത്സവഃ । നിത്യതൃപ്തോലസദ്ഭാവോ നിഃശംകോ നരകാംതകഃ
വൈകുണ്ഠൻ, അനന്തമായ മഹത്വമുള്ളവൻ, മഹായോഗിമാർക്കു ഉത്സവംപോലുള്ളവൻ. എപ്പോഴും തൃപ്തിയും ഭയമില്ലായ്മയും നിറഞ്ഞ സ്വഭാവം; നരകത്തെ സംഹരിക്കുന്നവനാണ്.
ദീനാനാഥൈകശരണം വിശ്വൈകവ്യസനാപഹഃ । ജഗത്കൃപാക്ഷമോ നിത്യം കൃപാലുഃ സജ്ജനാശ്രയഃ
ദുർബലരും ആശ്രയമില്ലാത്തവർക്കും ഒരേയൊരു അഭയം, ലോകത്തിലെ എല്ലാ ദു:ഖങ്ങളും നീക്കുന്നവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും കരുണ കാണിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ, കരുണാമയൻ, സദ്ജനന്മാരുടെ ആശ്രയസ്ഥാനം.
യോഗേശ്വരഃ സദോദീര്ണോ വൃദ്ധിക്ഷയവിവര്ജിതഃ । അധോക്ഷജോ വിശ്വരേതാഃ പ്രജാപതി ശതാധിപഃ
യോഗശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രഭുവായവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും ഉന്നതനായവൻ, വളർച്ചയോ ക്ഷയമോ ഇല്ലാത്തവൻ, എല്ലാറ്റിലും അതീതനായവൻ, ലോകത്തിന്റെ വിത്ത്, സകലജീവികളുടെ നാഥൻ, നൂറുകണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ അധികാരി.
ശക്രബ്രഹ്മാര്ചിതപദഃ ശംഭുബ്രഹ്മോര്ധ്വധാമഗഃ । സൂര്യസോമേക്ഷണോ വിശ്വഭോക്താ സര്വസ്യ പാരഗഃ
ഇന്ദ്രനും ബ്രഹ്മാവും പാദങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നവൻ, ശംഭുവിന്റെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെയും പരമസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും കാണുന്നവൻ, ലോകം ആസ്വദിക്കുന്നവൻ, എല്ലാറ്റിനും അതീതനായവൻ.
ജഗത്സേതുര്ധര്മസേതുധരോ വിശ്വധുരംധരഃ । നിര്മമോഽഖിലലോകേശോ നിഃസംഗോഽദ്ഭുതഭോഗവാന്
ലോകത്തിന് പാലമായവൻ, ധർമ്മത്തിന്റെ കാവലാളായവൻ, സർവ്വഭാരവും ചുമക്കുന്നവൻ, സ്വാർത്ഥമില്ലാത്തവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും നാഥൻ, ബന്ധമില്ലാത്തവൻ, അത്ഭുതകരമായ അനുഭവങ്ങൾ ഉള്ളവൻ.
വശ്യമായോ വശ്യവിശ്വോ വിഷ്വക്സേനഃ സുരോത്തമഃ । സര്വശ്രേയഃ പതിര്ദിവ്യാനര്ഘ്യഭൂഷണഭൂഷിതഃ
മായയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, വിശ്വക്ഷേണൻ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെ നാഥൻ, ദിവ്യവും വിലകൂടിയതുമായ അലങ്കാരങ്ങളിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ.
സര്വലക്ഷണലക്ഷണ്യഃ സര്വദൈത്യേംദ്രദര്പഹാ । സമസ്തദേവസര്വസ്വം സര്വദൈവത നായകഃ
എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, എല്ലാ അസുരാധിപന്മാരുടെയും അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, ദേവന്മാരുടെ സമ്പത്താകുന്നവൻ, എല്ലാ ദൈവങ്ങളുടെ നായകൻ.
സമസ്തദേവകവചം സര്വദേവശിരോമണിഃ । സമസ്തദേവതാദുര്ഗഃ പ്രപന്നാശനിപംജരഃ
എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും കാവലായവൻ, ദേവന്മാരുടെ മുത്തുകിരീടം, ദേവതകളുടെ കോട്ട, അഭയം തേടുന്നവർക്കുള്ള സംരക്ഷണപഞ്ചരം.
സമസ്തഭയഹൃന്നാമാ ഭഗവാന്വിഷ്ടരശ്രവാഃ । വിഭുഃ സര്വഹിതോദര്കോ ഹതാരിഃ സ്വര്ഗതിപ്രദഃ
എല്ലാ ഭയങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഭഗവാൻ, വിശാലമായ കീർത്തിയുള്ളവൻ, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നവൻ, സർവ്വഹിതത്തിന്റെയും ഉറവിടം, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, സ്വർഗ്ഗലാഭം നൽകുന്നവൻ.
സര്വദൈവതജീവേശോ ബ്രാഹ്മണാദിനിയോജകഃ । ബ്രഹ്മശംഭുഃ പരാര്ധായുര്ബ്രഹ്മജ്യേഷ്ഠഃ ശിശുഃ സ്വരാട്
എല്ലാ ദൈവങ്ങളുടെയും ജീവജാലങ്ങളുടെയും നാഥൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും നിയമിക്കുന്നവൻ, ബ്രഹ്മാവും ശംഭുവും, പരമായായായുസ്സുള്ളവൻ, ബ്രഹ്മന്മാരിൽ പ്രഥമൻ, ബാലൻ, സ്വയംഭൂവായ രാജാവ്.
വിരാഡ്ഭക്തപരാധീനഃ സ്തുത്യഃ സ്തോത്രാര്ഥസാധകഃ । പരാര്ഥകര്ത്താകൃത്യജ്ഞഃ സ്വാര്ഥകൃത്യ സദോജ്ഝിതഃ
വിശ്വരൂപനായവൻ, ഭക്തരുടെ ഭക്തിയിൽ ആശ്രിതനായവൻ, സ്തുതിക്കു യോജ്യൻ, സ്തുതികളുടെ ഫലം നല്കുന്നവൻ, മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ, കര്ത്തവ്യങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ, സ്വാർത്ഥപ്രവൃത്തികളിൽ നിന്ന് എപ്പോഴും അകന്നവൻ.
സദാനംദഃ സദാഭദ്രഃ സദാശാംതഃ സദാശിവഃ । സദാപ്രിയഃ സദാതുഷ്ടഃ സദാപുഷ്ടഃ സദാര്ചിതഃ
എപ്പോഴും ആനന്ദം നിറഞ്ഞവൻ, എപ്പോഴും മംഗളമായവൻ, എപ്പോഴും സമാധാനമുള്ളവൻ, എപ്പോഴും ശിവൻ, എപ്പോഴും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, എപ്പോഴും തൃപ്തനായവൻ, എപ്പോഴും സമൃദ്ധനായവൻ, എപ്പോഴും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൻ.
സദാപൂതോ പാവനാഗ്ര്യോ വേദഗുഹ്യോ വൃഷാകപിഃ । സഹസ്രനാമാ ത്രിയുഗശ്ചതുര്മൂര്തിശ്ചതുര്ഭുജഃ
എപ്പോഴും വിശുദ്ധനായവൻ, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ശുദ്ധികരിക്കുന്നവൻ, വേദങ്ങളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നവൻ, വൃഷാകപി, ആയിരം നാമങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, മൂന്നു യുഗങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷനായവൻ, നാലു രൂപങ്ങളുള്ളവൻ, നാലു കൈകളുള്ളവൻ.
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥോ മഹാപുരുഷപൂര്വജഃ । നാരായണോ മുംജകേശഃ സര്വയോഗവിനിഃസൃതഃ
ഭൂതകാലം, ഭവിഷ്യത്ത്, വരുംകാലം എന്നിവയുടെ നാഥൻ, മഹാപുരുഷന്മാരിൽ പ്രാചീനൻ, നാരായണൻ, മുഞ്ചകേശൻ, എല്ലാ യോഗത്തിന്റെയും ഉറവിടം.
വേദസാരോ യജ്ഞസാരഃ സാമസാരസ്തപോനിധിഃ । സാധ്യഃ ശ്രേഷ്ഠഃ പുരാണര്ഷിഃ നിഷ്ഠാ ശാംതിഃ പരായണഃ
വേദങ്ങളുടെ സാരം, യജ്ഞങ്ങളുടെ സാരം, സാമവേദത്തിന്റെ സാരം, തപസ്സിന്റെ നിധി, സിദ്ധിക്കാവുന്നവൻ, ശ്രേഷ്ഠൻ, പുരാതനമുനി, പര്യവസാനം, സമാധാനം, പരമഗതി.
ശിവത്രിശൂലവിധ്വംസീ ശ്രീകംഠൈകവരപ്രദഃ । നരഃ കൃഷ്ണോ ഹരിര്ധര്മനംദനോ ധര്മജീവനഃ
ശിവന്റെ ത്രിശൂലം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, ശ്രീകണ്ഠന് ഒരേ ഒരു വരം നൽകുന്നവൻ, മനുഷ്യൻ, കൃഷ്ണൻ, ഹരി, ധർമ്മത്തിന് ആനന്ദം നൽകുന്നവൻ, ധർമ്മത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ.
ആദികര്ത്താ സര്വസത്യഃ സര്വസ്ത്രീരത്നദര്പഹാ । ത്രികാലജിത കംദര്പ്പ ഉര്വശീസൃങ്മുനീശ്വരഃ
ആദികർത്താവ്, സകല സത്യങ്ങളുടെയും സാക്ഷാൽക്കാരം, എല്ലാ സ്ത്രീരത്നങ്ങളുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, മൂന്നു കാലങ്ങളെയും ജയിച്ചവൻ, കാമൻ, ഉർവശിയുടെ കുരു, മുനിമാരുടെ നാഥൻ.
ആദ്യഃ കവിര്ഹയഗ്രീവഃ സര്വവാഗീശ്വരേശ്വരഃ । സര്വദേവമയോ ബ്രഹ്മാ ഗുരുര്വാഗീശ്വരീപതിഃ
ആദ്യകവി, ഹയഗ്രീവൻ, എല്ലാ വാഗ്ദേവന്മാരുടെയും പ്രഭു, എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നവൻ, ബ്രഹ്മാവു, ഗുരു, വാഗ്ദേവിയുടെ ഭർത്താവ്.
അനംതവിദ്യാപ്രഭവോ മൂലാവിദ്യാവിനാശകഃ । സര്വജ്ഞദോ ജഗജ്ജാഡ്യനാശകോ മധുസൂദനഃ
അനന്തമായ വിജ്ഞാനത്തിന് ഉറവിടം, മൂലഅജ്ഞാനം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, ലോകത്തിന്റെ അജ്ഞതയെ അകറ്റുന്നവൻ, മധുസൂദനൻ.
അനേകമംത്രകോടീശഃ ശബ്ദബ്രഹ്മൈകപാരഗഃ । ആദിവിദ്വാന്വേദകര്ത്താ വേദാത്മാ ശ്രുതിസാഗരഃ
അനന്തമായ മന്ത്രങ്ങളുടെ അധിപനും, ശബ്ദബ്രഹ്മത്തിന്റെ അതിരുകളിലേക്കെത്തിയവനും, ആദികാലത്തെ ജ്ഞാനിയുമാണ്. വേദങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചവനും, വേദങ്ങളുടെ ആത്മാവും, ശ്രുതികളുടെ സമുദ്രവുമാണ് ഇദ്ദേഹം.
ബ്രഹ്മാര്ഥവേദഹരണഃ സര്വവിജ്ഞാനജന്മഭൂഃ । വിദ്യാരാജോ ജ്ഞാനമൂര്ത്തിര്ജ്ഞാനസിംധുരഖംഡധീഃ
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അർത്ഥം കവർന്നെടുക്കുന്നവരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നവനും, എല്ലാ ജ്ഞാനത്തിന്റെയും ഉറവിടവുമാണ്. വിദ്യകളുടെ രാജാവും, ജ്ഞാനത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരവുമാണ്. ജ്ഞാനത്തിന്റെ സമുദ്രവും, ഒരുമിച്ചുള്ള അക്ഷയമായ ബുദ്ധിയുമാണ് ഇദ്ദേഹം.
മത്സ്യദേവോ മഹാശൃംഗോ ജഗദ്ബീജബഹിത്രദൃക് । ലീലാവ്യാപ്താഖിലാംഭോധിശ്ചതുര്വേദപ്രവര്ത്തകഃ
മത്സ്യരൂപിയായ ദൈവം, വലിയ കൊമ്പുള്ളവൻ, ലോകത്തിന്റെ വിത്തിനെയും പുറംചട്ടയെയും കാണുന്നവനാണ്. തന്റെ ലീലയിൽ മുഴുവൻ സമുദ്രത്തെയും വ്യാപിച്ചവനും, നാലു വേദങ്ങൾ ആരംഭിച്ചവനും ഇദ്ദേഹമാണ്.
ആദികൂര്മോഽഖിലാധാരസ്തൃണീകൃതജഗദ്ഭരഃ । അമരീകൃതദേവൌഘഃ പീയൂഷോത്പത്തികാരണമ്
ആദികൂർമമായ ഇദ്ദേഹം, എല്ലാറ്റിനും ആധാരവുമാണ്. ലോകഭാരം പുല്ലുപോലെയാക്കി, ദേവഗണങ്ങളെ അമരന്മാരാക്കി, അമൃതത്തിന്റെ ഉത്ഭവകാരണമാണ്.
ആത്മാധാരോ ധരാധാരോ യജ്ഞാംഗോ ധരണീധരഃ । ഹിരണ്യാക്ഷഹരഃ പൃഥ്വീപതിഃ ശ്രാദ്ധാദികല്പകഃ
സ്വയം ആധാരമായവനും, ഭൂമിയുടെ ആധാരവുമാണ്. യജ്ഞത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരവും, ഭൂമിയെ ചുമക്കുന്നവനും, ഹിരണ്യാക്ഷനെ സംഹരിച്ചവനും, ഭൂമിയുടെ അധിപനും, ശ്രാദ്ധാദി കര്മ്മങ്ങളുടെ സൃഷ്ടാവുമാണ്.
സമസ്തപിതൃഭീതിഘ്നഃ സമസ്തപിതൃജീവനമ് । ഹവ്യകവ്യൈകഭുക്ഹവ്യകവ്യൈകഫലദായകഃ
എല്ലാ പിതൃഭീതികളും ഇല്ലാതാക്കുന്നവനും, പിതാക്കന്മാരുടെ ജീവനും, ഹവ്യവും കവ്യവും ഒരേ സമയം അനുഭവിക്കുന്നവനും, അവയുടെ ഫലം ഒരേ സമയം നൽകുന്നവനുമാണ്.
രോമാംതര്ലീനജലധിഃ ക്ഷോഭിതാശേഷസാഗരഃ । മഹാവരാഹോ യജ്ഞഘ്നധ്വംസകോ യജ്ഞികാശ്രയഃ
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രോമങ്ങൾക്കുള്ളിൽ സമുദ്രം മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളെയും ഉണർത്തുന്നവനാണ്. മഹാവരാഹൻ, യജ്ഞങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, യജ്ഞികന്മാരുടെ ആശ്രയവുമാണ്.
ശ്രീനൃസിംഹോ ദിവ്യസിംഹഃ സര്വാനിഷ്ടാര്ഥദുഃഖഹാ । ഏകവീരോഽദ്ഭുതബലോ യംത്രമംത്രൈകഭംജനഃ
ശ്രീനരസിംഹൻ, ദിവ്യസിംഹൻ, എല്ലാ ദു:ഖങ്ങളും ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നവനാണ്. ഏകവീരൻ, അത്ഭുതശക്തിയുള്ളവൻ, യന്ത്രങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും തകർക്കുന്നവനുമാണ്.