നിരംജനോ നിരാതംകോ നിര്ലേപോ നിരവഗ്രഹഃ । നിര്ഗുണോ നിഷ്കലോഽനംതോഽഭയോഽചിംത്യോഽബലോചിതഃ
അവൻ മക്കളില്ലാത്തവൻ, ഭയമില്ലാത്തവൻ, അണികെട്ടാത്തവൻ, തടസ്സങ്ങളില്ലാത്തവൻ; ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവൻ, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തവൻ, അനന്തൻ, ഭയരഹിതൻ, ആലോചനയ്ക്ക് അതീതൻ, ശക്തിയാൽ പിടിക്കാനാവാത്തവൻ.
അതീന്ദ്രിയോ മിതോ പാരോഽനീശോഽനീഹോഽവ്യയോഽക്ഷയഃ । സര്വജ്ഞഃ സര്വഗഃ സര്വഃ സര്വദഃ സര്വഭാവനഃ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറം, അളവുള്ളവൻ, അതീതൻ, യാതൊരു അധികാരവുമില്ലാത്തവൻ, ആഗ്രഹമില്ലാത്തവൻ, നശിക്കാത്തവൻ, ക്ഷയമില്ലാത്തവൻ; എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവൻ, എല്ലാം തന്നെയാണ്, എല്ലാം നൽകുന്നവൻ, എല്ലാഭാവങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവ്.
സര്വശാസ്താ സര്വസാക്ഷീ പൂജ്യഃ സര്വസ്യ സര്വദൃക്? । സര്വശക്തിഃ സര്വസാരഃ സര്വാത്മാ സര്വതോമുഖഃ
എല്ലാവർക്കും അധ്യാപകൻ, എല്ലാറ്റിനും സാക്ഷി, എല്ലാവർക്കും ആരാധ്യൻ, എല്ലാം കാണുന്നവൻ; സർവ്വശക്തൻ, എല്ലായിടത്തും സാരം, എല്ലാം ആത്മാവായവൻ, എല്ലായിടത്തേക്കും മുഖം തിരിക്കുന്നവൻ.
സര്വാവാസഃ സര്വരൂപഃ സര്വാദിഃ സര്വദുഃഖഹാ । സര്വാര്ഥഃ സര്വതോഭദ്രഃ സര്വകാരണകാരണമ്
എല്ലാവർക്കും വാസസ്ഥലമായവൻ, എല്ലാരൂപവും ഉള്ളവൻ, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആദി, എല്ലാ ദുഃഖവും നീക്കുന്നവൻ; എല്ലാറ്റിനും അർത്ഥം, എല്ലായിടത്തും മംഗളമായവൻ, എല്ലാകാരണങ്ങളുടെ കാരണമാവുന്നവൻ.
സര്വാതിശയിതഃ സര്വാധ്യക്ഷഃ സര്വസുരേശ്വരഃ । ഷഡ്വിംശകോ മഹാവിഷ്ണുര്മഹാഗുഹ്യോ മഹാവിഭുഃ
എല്ലാവർക്കും മീതെയുള്ളവൻ, എല്ലാറ്റിനും മേൽനോട്ടക്കാരൻ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും നാഥൻ; ഇരുപത്താറാമൻ, മഹാവിഷ്ണു, ഏറ്റവും രഹസ്യമായവൻ, അതിമഹത്തായവൻ.
നിത്യോദിതോ നിത്യയുക്തോ നിത്യാനംദഃ സനാതനഃ । മായാപതിര്യോഗപതിഃ കൈവല്യപതിരാത്മഭൂഃ
എപ്പോഴും ഉദിച്ചിരിക്കുന്നവൻ, എപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, എപ്പോഴും ആനന്ദം നിറഞ്ഞവൻ, ശാശ്വതൻ; മായയുടെ നാഥൻ, യോഗത്തിന്റെ നാഥൻ, മോക്ഷത്തിന്റെ നാഥൻ, സ്വയം ജനിച്ചവൻ.
ജന്മമൃത്യുജരാതീതഃ കാലാതീതോ ഭവാതിഗഃ । പൂര്ണഃ സത്യഃ ശുദ്ധബുദ്ധസ്വരൂപോ നിത്യചിന്മയഃ
ജനനം, മരണം, വയസ്സായിത്തീരുന്നത് — ഇതൊക്കെയും അതിക്രമിച്ചവൻ, കാലത്തേക്കാൾ അപ്പുറം, ഭാവനകളെ അതിക്രമിച്ചവൻ; പൂർണ്ണൻ, സത്യസ്വരൂപൻ, ശുദ്ധബോധം നിറഞ്ഞവൻ, ശാശ്വതമായ ചൈതന്യസ്വരൂപൻ.
യോഗപ്രിയോ യോഗഗമ്യോ ഭവബംധൈകമോചകഃ । പുരാണപുരുഷഃ പ്രത്യക്ചൈതന്യഃ പുരുഷോത്തമഃ
യോഗം പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, യോഗത്തിലൂടെ ലഭിക്കാവുന്നവൻ, ജന്മമരണബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്ന ഏകവൻ; പുരാതനപുരുഷൻ, ഉള്ളിലെ ചൈതന്യം, ഉത്തമപുരുഷൻ.
വേദാംതവേദ്യോ ദുര്ജ്ഞേയസ്തപത്രയവിവര്ജിതഃ । ബ്രഹ്മവിദ്യാശ്രയോ നാദ്യഃ സ്വപ്രകാശഃ സ്വയംപ്രഭുഃ
വേദാന്തത്തിലൂടെ അറിയപ്പെടേണ്ടവൻ, ഗ്രഹിക്കാൻ ദുഷ്കരൻ, താപത്രയങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവൻ; ബ്രഹ്മവിദ്യയുടെ ആശ്രയം, ആദിയല്ലാത്തവൻ, സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, സ്വയംഭൂതനായ പ്രഭു.
സര്വോപേയ ഉദാസീനഃ പ്രണവഃ സര്വതഃ സമഃ । സര്വാനവദ്യോ ദുഷ്പ്രാപ്യസ്തുരീയസ്തമസഃ പരഃ
എല്ലാവർക്കും ലക്ഷ്യം, നിരപേക്ഷൻ, പ്രണവം, എല്ലായിടത്തും സമന്വിതൻ; എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്ദയില്ലാത്തവൻ, പ്രാപിക്കാൻ ദുഷ്കരൻ, നാലാം അവസ്ഥ, അന്ധകാരത്തിന് അപ്പുറം.
കൂടസ്ഥഃ സര്വസംശ്ലിഷ്ടോ വാങ്മനോഗോചരാതിഗഃ । സംകര്ഷണഃ സര്വഹരഃ കാലഃ സര്വഭയംകരഃ
അചഞ്ചലൻ, എല്ലാറ്റിനും ഏകതയിൽ ഉള്ളവൻ, വാക്കിനും മനസ്സിനും അതീതൻ; ആകർഷിക്കുന്നവൻ, എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, കാലം, എല്ലാഭയത്തിന്റെയും കാരണമാവുന്നവൻ.
അനുല്ലംഘ്യശ്ചിത്രഗതിര്മഹാരുദ്രോ ദുരാസദഃ । മൂലപ്രകൃതിരാനംദഃ പ്രദ്യുമ്നോ വിശ്വമോഹനഃ
അതിര്ക്കാനാവാത്തവൻ, അത്ഭുതകരമായ ഗതിയുള്ളവൻ, മഹാരുദ്രൻ, സമീപിക്കാനാവാത്തവൻ; മൂലപ്രകൃതി, ആനന്ദം, പ്രദ്യുമ്നൻ, ലോകത്തെ ആകർഷിക്കുന്നവൻ.
മഹാമായോ വിശ്വബീജം പരശക്തിഃ സുഖൈകഭൂഃ । സര്വകാമ്യോഽനതലീലഃ സര്വഭൂതവശംകരഃ
മഹാമായ, ലോകത്തിന്റെ വിത്ത്, പരാശക്തി, ആനന്ദത്തിന്റെ ഏകവാസസ്ഥാനം; എല്ലാവർക്കും ആഗ്രഹ്യൻ, അവസാനമില്ലാത്ത ലീലകൾ ഉള്ളവൻ, എല്ലാഭൂതങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ.
അനിരുദ്ധഃ സര്വജീവോ ഹൃഷീകേശോ മനഃപതിഃ । നിരുപാധിപ്രിയോ ഹംസോക്ഷരഃ സര്വനിയോജകഃ
അനിയന്ത്രിതൻ, എല്ലാജീവന്മാരുടെയും ജീവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥൻ, മനസ്സിന്റെ പതി; ഉപാധികളില്ലാത്ത പ്രിയൻ, ഹംസൻ, അക്ഷരൻ, എല്ലാറ്റിനും നിയമം നൽകുന്നവൻ.
ബ്രഹ്മപ്രാണേശ്വരഃ സര്വഭൂതഭൃദ്ദേഹനായകഃ । ക്ഷേത്രജ്ഞഃ പ്രകൃതിഃ സ്വാമീ പുരുഷോ വിശ്വസൂത്രധൃക്
ബ്രഹ്മനും പ്രാണനും നയിക്കുന്നവൻ, എല്ലാഭൂതങ്ങളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ, ശരീരത്തിന്റെ നായകൻ; ക്ഷേത്രജ്ഞൻ, പ്രകൃതിയുടെ സ്വാമി, പുരുഷൻ, ലോകത്തിന്റെ സൂത്രം പിടിക്കുന്നവൻ.
അംതര്യാമീ ത്രിധാമാംതഃ സാക്ഷീ ത്രിഗുണ ഈശ്വരഃ । യോഗിഗമ്യഃ പദ്മനാഭഃ ശേഷശായീ ശ്രിയഃപതിഃ
അന്തര്യാമി, മൂന്നു വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, സാക്ഷി, മൂന്നു ഗുണങ്ങളുടെ ഈശ്വരൻ; യോഗികൾക്ക് ലഭിക്കാവുന്നവൻ, പദ്മനാഭൻ, ശേഷശയൻ, ശ്രീയുടെ ഭർത്താവ്.
ശ്രീസദോപാസ്യപാദാബ്ജോ നിത്യശ്രീഃ ശ്രീനികേതനഃ । നിത്യം വക്ഷഃസ്ഥലസ്ഥശ്രീഃ ശ്രീനിധിഃ ശ്രീധരോ ഹരിഃ
ലക്ഷ്മി ദേവി എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്ന കമലപാദനായവൻ, ശാശ്വത സമൃദ്ധിയുടെയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും വാസസ്ഥലവുമാണ്. ലക്ഷ്മി ദേവി എന്നും അവന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്നു; അവൻ സമ്പത്തിന്റെ നിധിയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ധാരകനും ഹരിയുമാണ്.
വശ്യശ്രീര്നിശ്ചലഃ ശ്രീദോ വിഷ്ണുഃ ക്ഷീരാബ്ധിമംദിരഃ । കൌസ്തുഭോദ്ഭാസിതോരസ്കോ മാധവോ ജഗദാര്തിഹാ
സമ്പത്തിന്റെ അധിപനായി അചഞ്ചലനായി ഐശ്വര്യം നൽകുന്നവനാണ് വിഷ്ണു; ക്ഷീരസാഗരമാണ് അവന്റെ വാസസ്ഥലം. കൗസ്തുഭമണിയുടെ പ്രകാശം അവന്റെ വക്ഷത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു; മാധവൻ ലോകദുഃഖങ്ങൾ നീക്കുന്നവനാണ്.
ശ്രീവത്സവക്ഷാ നിഃസീമ കല്യാണഗുണഭാജനഃ । പീതാംബരോ ജഗന്നാഥോ ജഗത്ത്രാതാ ജഗത്പിതാ
ശ്രീവത്സ ചിഹ്നം വക്ഷത്തിൽ ഉള്ളവൻ, അതിരില്ലാത്ത ശുഭഗുണങ്ങളുടെ ആകാരണമാണ്. മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച ലോകനാഥൻ, ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്നവനും പിതാവുമാണ്.
ജഗദ്ബംധുര്ജര്ഗത്സ്രഷ്ടാ ജഗദ്ധാതാ ജഗന്നിധിഃ । ജഗദേകസ്ഫുരദ്വീര്യോഽനഹംവാദീ ജഗന്മയഃ
ലോകത്തിന് സ്നേഹിതനായി, സൃഷ്ടാവും നിലനിര്ത്തുന്നവനും സമ്പത്തിന്റെ നിധിയുമാണ്. ലോകത്തിൽ അവന്റെ വീര്യം തിളങ്ങുന്നു; അഹങ്കാരമില്ലാത്തവൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
സര്വാശ്ചര്യമയഃ സര്വസിദ്ധാര്ഥഃ സര്വരംജിതഃ । സര്വാമോഘോദ്യമോ ബ്രഹ്മരുദ്രാദ്യുത്കൃഷ്ടചേതനാഃ
അവൻ അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞവൻ, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവൻ, എല്ലാവർക്കും ആനന്ദം നൽകുന്നവൻ. അവന്റെ പരിശ്രമം ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടില്ല; ബ്രഹ്മാവിനെയും രുദ്രനെയും കടന്നുള്ള ബുദ്ധിയുള്ളവനാണ്.
ശംഭോഃ പിതാമഹോ ബ്രഹ്മപിതാ ശക്രാദ്യധീശ്വരഃ । സര്വദേവപ്രിയഃ സര്വദേവമൂര്തിരനുത്തമഃ
ശംഭുവിന്റെ മുത്തശ്ശനും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പിതാവും ഇന്ദ്രാദികൾക്ക് അധിപതിയും ആണ്. എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും പ്രിയനും, എല്ലാ ദേവതകളുടെയും രൂപവും, അതുല്യനുമാണ്.
സര്വദേവൈകശരണം സര്വദേവൈകദൈവതമ് । യജ്ഞഭുഗ്യജ്ഞഫലദോ യജ്ഞേശോ യജ്ഞഭാവനഃ
എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ഏകശരണ്യനും ഏകദൈവവുമാണ്. യജ്ഞങ്ങൾ ആസ്വദിക്കുന്നവനും ഫലം നൽകുന്നവനും യജ്ഞങ്ങളുടെ ഇശ്വരനും യജ്ഞഭാവം ഉണർത്തുന്നവനുമാണ്.
യജ്ഞത്രാതാ യജ്ഞപുമാന്വനമാലീ ദ്വിജപ്രിയഃ । ദ്വിജൈകമാനദോ വിപ്ര കുലദേവോ സുരാംതകഃ
യജ്ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നവനും യജ്ഞത്തിന്റെ സാക്ഷാൽ രൂപവുമാണ്. വനമാല ധരിച്ച ദ്വിജന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ, ബ്രാഹ്മണരെ ആദരിക്കുന്നവനും അവരുടെ കുടുംബദൈവവും അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനുമാണ്.
സര്വദുഷ്ടാംതകൃത്സര്വസജ്ജനാനന്യപാലകഃ । സപ്തലോകൈകജഠരഃ സപ്തലോകൈകമംഡനഃ
എല്ലാ ദുഷ്ടന്മാരെയും സംഹരിക്കുന്നവനും എല്ലാ സജ്ജന്മാരെയും മാത്രം രക്ഷിക്കുന്നവനുമാണ്. ഏഴു ലോകങ്ങളും അവന്റെ ഉദരത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; അവൻ അവയെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യംതകൃച്ചക്രീ ശാര്ങ്ഗധന്വാ ഗദാധരഃ । ശംഖഭൃന്നംദകീ പദ്മപാണിര്ഗരുഡവാഹനഃ
സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, സംഹാരം എല്ലാം ചെയ്യുന്നവൻ ചക്രം, ശാരംഗം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ളവനാണ്. ശംഖം, നന്ദകഖഡ്ഗം, പദ്മം എന്നിവ കൈവശം വഹിക്കുകയും, ഗരുഡനിൽ സവാരി ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
അനിര്ദേശ്യവപുഃ സര്വപൂജ്യസ്ത്രൈലോക്യപാവനഃ । അനംതകീര്തിര്നിഃസീമ പൌരുഷഃ സര്വമംഗലഃ 6.71.
അവന്റെ രൂപം വിവരണം ചെയ്യാനാവാത്തതാണ്; എല്ലാവരും ആരാധിക്കുന്നവൻ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ. അവന്റെ കീർത്തി അനന്തം; വീര്യം അതിരില്ലാത്തത്; എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും ഉറവിടമാണ്.
സൂര്യകോടിപ്രതീകാശോ യമകോടിദുരാസദഃ । മയകോടിജഗത്സ്രഷ്ടാ വായുകോടിമഹാബലഃ
പതിനായിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, പതിനായിരം യമന്മാർക്കും സമീപിക്കാനാവാത്തവൻ. പതിനായിരം മായകളെ കടന്നുള്ള ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, പതിനായിരം വായുക്കളുടെ ശക്തിയുള്ളവനാണ്.
കോടീംദു ജഗദാനംദീ ശംഭുകോടിമഹേശ്വരഃ । കംദര്പകോടിലാവണ്യോ ദുര്ഗകോട്യരിമര്ദനഃ
പതിനായിരം ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെ ലോകത്തെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവൻ, പതിനായിരം ശംഭുക്കളെ കടന്ന മഹേശ്വരൻ. പതിനായിരം മന്മഥന്മാരെക്കാൾ സൌന്ദര്യമുള്ളവൻ, പതിനായിരം ദുര്ഗ്ഗകളെക്കാൾ ശക്തരായ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനാണ്.
സമുദ്രകോടിഗംഭീരസ്തീര്ഥകോടി സമാഹ്വയഃ । കുബേരകോടി ലക്ഷ്മീവാഞ്ഛക്രകോടി വിലാസവാന്
പതിനായിരം സമുദ്രങ്ങളെപ്പോലെ ആഴമുള്ളവൻ, പതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനാണ്. പതിനായിരം കുബേരന്മാരുടെ സമ്പത്തും, പതിനായിരം ഇന്ദ്രന്മാരുടെ തേജസ്സും അവനിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.