വിശ്വേശ്വരോ വിശ്വനാഥഃ സര്വദാ ഭക്തവത്സലഃ । തത്ര ഗച്ഛ സുരശ്രേഷ്ഠ തത്സര്വം കഥയിഷ്യതി
വിശ്വേശ്വരൻ, വിശ്വനാഥൻ, എപ്പോഴും ഭക്തന്മാരോടു സ്നേഹമുള്ളവൻ. അതിനാൽ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവിടേക്ക് പോകൂ, അവൻ എല്ലാം നിനക്ക് പറയും.
പിതുര്വചനമാകര്ണ്യ തത്ര ഗംതും പ്രചക്രമേ । വിജ്ഞാതും നാമമാഹാത്മ്യം കൈലാസഭവനം പ്രതി
പിതാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവൻ കൈലാസഭവനിലേക്കു, നാമമഹത്വം അറിയാൻ പോകാൻ തുടങ്ങി.
യത്ര വിശ്വേശ്വരോ ദേവോ നിത്യം തിഷ്ഠതി ഭൂതിദഃ । ദദര്ശ നാരദസ്തത്ര ദേവം തം സുരപൂജിതമ്
അവിടെ, എല്ലാജീവികൾക്കും അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന വിശ്വേശ്വരൻ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നിടത്ത്, നാരദൻ ദേവന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ആ ദേവനെ കണ്ടു.
കൈലാസശിഖരാസീനം ദേവദേവം ജഗദ്ഗുരുമ് । പംചവക്ത്രം ദശഭുജം ത്രിനേത്രം ശൂലപാണിനമ്
കൈലാസശിഖരത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ദേവദേവനെയും ലോകഗുരുവിനെയും, അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ളവനെയും പത്ത് കൈകളുള്ളവനെയും മൂന്നു കണ്ണുകളുള്ളവനെയും ത്രിശൂലം പിടിച്ചവനെയും അവൻ കണ്ടു.
കപാലിനം സഖട്വാംഗം തീക്ഷ്ണം ശൂലാസിധാരിണമ് । പിനാകധാരിണം ഭീമം വരദം വൃഷവാഹനമ്
കപാലം കൈവശം വച്ചവൻ, ദണ്ഡം കൈയിൽ പിടിച്ചവൻ, മൂർച്ചയുള്ള ത്രിശൂലവും വാളും കൈവശമുള്ളവൻ, പിനാകം എന്ന വില്ല് കൈവശമുള്ളവൻ, ഭയങ്കരൻ, വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, കാളയെ വാഹനമാക്കുന്നവൻ.
ഭസ്മാംഗം വ്യാലശോഭാഢ്യം ശശാംകകൃതശേഖരമ് । നീലജീമൂതസംകാശം സൂര്യകോടിസമപ്രഭമ്
വീർപ്പൊടി പുരട്ടിയ ശരീരം, പാമ്പുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചവൻ, ചന്ദ്രക്കല മുടിയിൽ ധരിച്ചവൻ, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ളവൻ, പത്തു കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവൻ.
ക്രീഡംതം തത്ര ദേവേശം സാഷ്ടാംഗം ദംഡവത്പുനഃ । തം ദൃഷ്ട്വാ തു മഹാദേവോ വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ 6.71.
അവിടെ ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവിനെ കളിക്കുന്നതായി കണ്ടപ്പോൾ, ഞാൻ വീണ്ടും അഷ്ടാംഗപ്രണാമത്തോടെ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു. അതു കണ്ട മഹാദേവന്റെ കണ്ണുകൾ അതിശയത്തിൽ വിരിഞ്ഞു.
വൈഷ്ണവാനാം പരഃ ശ്രേഷ്ഠഃ പ്രാഹ വാഡവസത്തമമ് । കസ്മാദിഹ സമായാതോ വദ ദേവര്ഷിസത്തമ
വൈഷ്ണവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായവൻ വാഡവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മഹർഷിയെ ചേർന്ന് ചോദിച്ചു: 'ദേവർഷികളിൽ ഉത്തമനായോ, നീ ഇവിടെ വന്നതെന്തിനാണെന്ന് പറയൂ.'
നാരദ ഉവാച- ഏകസ്മിന്നേവ കാലേ തു ഗതോഽഹം ബ്രഹ്മണോംതികമ് । ശ്രുതം തത്ര മയാ ദേവ വിഷ്ണോര്മാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ, ദേവാ, ഞാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമമായ മഹത്വം കേട്ടു.
ബ്രഹ്മണാ കഥിതം തത്ര മമാഗ്രേ ദേവസത്തമ । നാമ്നോഽസ്യ യാവതീ ശക്തിഃ സാ ശ്രുതാ ബ്രഹ്മണോ മുഖാത്
അവിടെ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ബ്രഹ്മാവു നേരിട്ട് എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞു; അവന്റെ നാമത്തിന്റെ മുഴുവൻ ശക്തിയും ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്നു നേരിട്ട് കേട്ടു.
തത്ര പൃഷ്ടം മയാ പൂര്വം വിഷ്ണോര്നാമസഹസ്രകമ് । തദാഹം ബ്രഹ്മണാ ചോക്തം നാഹം ജാനാമി നാരദ
അവിടെ ഞാൻ മുമ്പ് വിഷ്ണുവിന്റെ ആയിരം നാമങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അതറിയുന്നില്ല, നാരദാ.'
ജാനാത്യയം മഹാരുദ്രസ്തത്സര്വം കഥയിഷ്യതി । മഹാശ്ചര്യം തു സംപ്രാപ്യ ഹ്യാഗതസ്തവ സന്നിധൌ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഇത് എല്ലാം മഹാരുദ്രൻ അറിയുന്നു; അവൻ നിനക്ക് എല്ലാം പറഞ്ഞുതരും.' ഈ അത്ഭുതം അനുഭവിച്ച് ഞാൻ നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു.
അസ്മിന്കലിയുഗേ ഘോരേഽല്പായുഷശ്ചൈവ മാനവാഃ । വിധര്മേഷു രതാ നിത്യം നാമനിഷ്ഠാ ന വൈ പുനഃ
ഈ ഭയാനകമായ കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്ക് ആയുസ്സ് കുറവാണ്; അവർ എപ്പോഴും അധർമ്മത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നു; ഇനി അവർ നാമങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയില്ല.
പാഖംഡിനസ്തഥാ വിപ്രാ ധര്മേഷു വിരതാഃ സദാ । സംധ്യാഹീന വ്രതഭ്രഷ്ടാ ദുഷ്ടാ മലിനരൂപിണഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരും പാഖണ്ഡികൾ ആയി, എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് മാറിയിരിക്കുന്നു; സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യാതെയും വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കാതെയും, ദുഷ്ടരായി മലിനരൂപത്തിൽ കഴിയുന്നു.
യഥാ വിപ്രാസ്തഥാ ക്ഷത്രാ വൈശ്യാശ്ചൈവ പുനഃ പുനഃ । ഏവം ശൂദ്രാസ്തഥാന്യേ ച ന വൈ ഭാഗവതാ നരാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെപോലെ തന്നെ ക്ഷത്രിയന്മാരും വീണ്ടും വൈശ്യന്മാരും; അങ്ങനെ തന്നെ ശൂദ്രന്മാരും മറ്റുള്ളവരും — ഇനി മനുഷ്യർ ഭഗവാന്റെ ഭക്തരല്ല.
ശൂദ്രാ ദ്വിജാതിബാഹ്യാശ്ച കലൌ വിശ്വേശ്വര പ്രഭോ । ധര്മാധര്മൌ ന ജാനംതി ഹിതം വാഽഹിതമേവ വാ
ശൂദ്രന്മാരും ദ്വിജാതികളിൽപ്പെടാത്തവരും കലിയുഗത്തിൽ, വിശ്വേശ്വരാ പ്രഭോ, ധർമ്മം അഥവാ അധർമ്മം അറിയുന്നില്ല; എന്താണ് ഹിതം, എന്താണ് അഹിതം എന്നതും അവർക്കറിയില്ല.
ഏവം ജ്ഞാത്വാ ഹ്യഹം സ്വാമിന്നാഗതഃ സംനിധൌ തവ । പുനശ്ച നാമമാഹാത്മ്യം ശ്രുതം വൈ ബ്രഹ്മണോ മുഖാത്
ഇത് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, സ്വാമിനേ, ഞാൻ നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു; വീണ്ടും ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് നാമത്തിന്റെ മഹത്വം കേട്ടിരിക്കുന്നു.
ത്വം ദേവഃ സര്വദേവാനാം ത്വം നാഥോ മമ സര്വദാ । ത്രിപുരാരിശ്ച വിശ്വാത്മാ ധാതാ ത്വം ച പുനഃ പുനഃ
നീ ദേവന്മാരുടെ ദേവനാണ്, നീ എപ്പോഴും എന്റെ നാഥനാണ്; നീ ത്രിപുരാസുരനെ സംഹരിച്ചവനും, വിശ്വത്തിന്റെ ആത്മാവും, വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടാവുമാണ്.
കഥയസ്വ പ്രസാദേന വിഷ്ണോര്നാമസഹസ്രകമ് । സൌഭാഗ്യജനനം പുംസാം പരം ഭക്തികരം സദാ
നിന്റെ കൃപയാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ആയിരം നാമങ്ങൾ എന്നെക്കായി പറയൂ; അത് മനുഷ്യർക്കു പരമമായ ഭാഗ്യവും ഉന്നതമായ ഭക്തിയും നൽകുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാനാം ബ്രഹ്മദം ച ക്ഷത്രിയാണാം ജയപ്രദമ് । വൈശ്യാനാം ധനദം നിത്യം ശൂദ്രാണാം സുഖദായകമ്
അത് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ബ്രഹ്മജ്ഞാനം, ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ജയവും, വൈശ്യന്മാർക്ക് എപ്പോഴും സമ്പത്തും, ശൂദ്രന്മാർക്ക് സന്തോഷവും നൽകുന്നു.
തദഹം ശ്രോതുമിച്ഛാമി ത്വത്സകാശാന്മഹേശ്വര । ത്വം സമര്ഥോഽസി ഭക്താനാം സര്വദാ കേശവം പ്രതി
അതിനാൽ, മഹേശ്വരാ, ഞാൻ അവ നിനക്കു നിന്നു കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഭക്തന്മാർക്കായി നീ എപ്പോഴും കേശവനെക്കുറിച്ച് പറയാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
കഥയസ്വ പ്രസാദേന യദി ഗോപ്യം ന സുവ്രത । ഇദം പവിത്രം പരമം സര്വതീര്ഥമയം സദാ
നിന്റെ കൃപയാൽ, ഇത് രഹസ്യമായിരിക്കേണ്ടതല്ലെങ്കിൽ, ദയവായി പറയൂ, സദാചാരനായവനേ; ഇത് എപ്പോഴും ഏറ്റവും വിശുദ്ധവും, പരമവും, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളുടെ സാരവുമാണ്.
അതോ വൈ ശ്രോതുമിച്ഛാമി വദ വിശ്വേശ്വര പ്രഭോ । ശ്രുത്വാ നാരദവാക്യാനി വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ
അതിനാൽ ഞാൻ ഇത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; വിശ്വേശ്വരാ പ്രഭോ, ദയവായി പറയൂ. നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണുകൾ അതിശയത്തിൽ വിരിഞ്ഞു.
രോമാംചിതസ്തതോ ജാതോ വിഷ്ണോര്നാമാനി സംസ്മരന് । ഈശ്വര ഉവാച- ഏതദ്ഗോപ്യം പരം ബ്രഹ്മന്വിഷ്ണോര്നാമസഹസ്രകമ്
അപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ നാമങ്ങൾ ഓർത്തപ്പോൾ അവന്റെ രോമങ്ങൾ നട്ടെല്ലിൽ നിന്നു; ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മനേ, വിഷ്ണുവിന്റെ ആയിരം നാമങ്ങൾ ഏറ്റവും രഹസ്യമാണ്.'
ഏതച്ഛ്രുത്വാ നരോ വത്സ ന ലഭേദ്ദുര്ഗതിം ക്വചിത് । കദാചിച്ച ഗതേ കാലേ പാര്വതീ മാമുവാച ഹ
ഇത് കേട്ടാൽ, മകനേ, ഒരാളും എവിടെയും ദുരിതത്തിലേക്ക് വീഴുകയില്ല. കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പാർവതിയും എന്നോട് പറഞ്ഞു.
പാര്വത്യുവാച - കൈലാസാധിപതേ മഹ്യം കഥയസ്വ യഥാതഥമ് । ത്വം കിം ജപസി ദേവേശ പരൈശ്വര്യസമാഹിതഃ
പാർവതി പറഞ്ഞു: കൈലാസത്തിന്റെ അധിപനേ, സത്യമായും മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതരിക, ദേവാദിദേവനേ, പരമാധികാരത്തിൽ ലീനനായ് നീ എന്താണ് ജപിക്കുന്നത്?
സദാ ത്വം ഭസ്മലിപ്താംഗഃ കൃത്തിവാസാഃ സദാ കഥമ് । ജടാധരഃ കഥം ജാതോ വദ വിശ്വേശ്വര പ്രഭോ
എന്തുകൊണ്ടാണ് നീ എപ്പോഴും ദേഹം ചാരുപൂശി, ചർമ്മം ധരിച്ച്, ജടകൾ വച്ച് നടക്കുന്നത്? വിശ്വേശ്വരനേ, പ്രഭുവേ, ഇതിന്റെ കാരണം പറയൂ.
ത്വം ദേവഃ സര്വദേവാനാം ത്വം ഗുരുഃ സര്വകര്മണാമ് । ത്വം പതിര്മമ വിശ്വേശ വിശ്വനാഥ ജഗത്പ്രഭോ
നീ ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനനായ ദേവൻ, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങൾക്കും ഗുരു, നീ എന്റെ ഭർത്താവും, വിശ്വേശ്വരനും, ലോകത്തിന്റെ പ്രഭുവുമാണ്.
മഹാദേവ ഉവാച- ഇതി പൃഷ്ടം മമ ബ്രഹ്മന്പാര്വത്യാ ച പുനഃ പുനഃ । തദാ സര്വം മയാ ഖ്യാതം തസ്യാശ്ചാഗ്രേ വിശേഷതഃ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മനേ, പാർവതി വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ അവളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ശൃണു നാരദ വക്ഷ്യാമി യദുക്തം പാര്വതീം പ്രതി । യേന പ്രസന്നോ ഭഗവാന്മുക്തിദാതാ ന സംശയഃ
നാരദാ, ഞാൻ പാർവതിക്ക് പറഞ്ഞത് ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു, അതു കേൾക്കൂ. അതിനാൽ ഭഗവാൻ, മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ, സന്തോഷിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.