സഖാ ചൈവ തതശ്ചാസീദ്ബ്രാഹ്മണോ ഗുണവാന്മമ । ശ്രാവണദ്വാദശീയോഗേ മാസി ഭാദ്രപദേ തതഃ
അപ്പോൾ എനിക്ക് ഒരു സ്നേഹിതൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഗുണമുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ; ശ്രാവണദ്വാദശി യോഗത്തിൽ, ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ—
സ കദാചിന്മയാ സാര്ദ്ധം താപീം നാമ നദീം യയൌ । തസ്യാശ്ച സംഗമഃ പുണ്യോ യത്രാസീച്ചംദ്രഭാഗയാ
ഒരു ദിവസം ഞാനും അവനും ചേർന്ന് താപി എന്ന നദിയിലേക്കു പോയി; അവിടെ ചന്ദ്രഭാഗയുമായി സംഗമിക്കുന്ന പുണ്യസ്ഥലത്തായിരുന്നു അത്.
ചംദ്രഭാഗാ ചംദ്രസുതാ താപീ ചൈവാര്കനംദിനീ । തയോഃ ശീതോഷ്ണസലിലേ പ്രവിവേശ സ ഹ ദ്വിജഃ
ചന്ദ്രഭാഗ, ചന്ദ്രന്റെ മകൾ, താപി, സൂര്യന്റെ മകൾ—ഇവരുടെ തണുത്തും ചൂടുമായ വെള്ളത്തിൽ ആ ബ്രാഹ്മണൻ കുളിച്ചു.
ശ്രവണദ്വാദശീയോഗേ നരാശ്ച സമുപോഷിതാഃ । ചംദ്രഭാഗാ സുതോ യേന വാരിധാനീം ദദുര്ദ്വിജേ
ശ്രാവണദ്വാദശി ദിവസം ഉപവാസം ചെയ്തിരുന്ന ആളുകൾ അവിടെ കൂടിയിരുന്നു; അവിടെ ചന്ദ്രഭാഗയുടെ മകൻ ആ ബ്രാഹ്മണന് വെള്ളിക്കുടം നൽകി.
ദധ്യോദനയുതാം സാര്ദ്ധം സംപൂര്ണൈര്വര്ദ്ധമാനകൈഃ । ഛത്രോപാനദ്യുഗം വസ്ത്രം പ്രതിമാം ച തഥാ ഹരേഃ
തയിരുചോരും സമൃദ്ധിയുമുള്ള ഭക്ഷണവും, കുടയും ചപ്പലുകളും വസ്ത്രവും, ഹരിയുടെ പ്രതിമയും—ഇവയും ചേർത്ത് നൽകി.
പ്രദദൌ വിപ്രമുഖ്യേഭ്യോ ഹരസ്യാഗ്രേ മഹാമതേ । വിത്തസംരക്ഷണാര്ഥായ തസ്യാസ്തീരേ വ്രതേ മയാ
ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, ധനം സംരക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി, ആ നദീതീരത്ത് ഞാൻ വ്രതമായി അവയെല്ലാം നൽകി.
സോപവാസേന ദത്തൈകാ വാരിധാനീ മനോരമാ । തത്കൃത്വാഹം ഗൃഹം പ്രാപ്തഃ തതഃ കാലേന കേനചിത്
ഉപവാസത്തോടെ ഞാൻ മനോഹരമായ ഒരു വെള്ളിക്കുടം മാത്രം നൽകി; അങ്ങനെ ചെയ്തശേഷം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞ്—
പംചത്ത്വമഹമാസാദ്യ നാസ്തിക്യാത്പ്രേതതാം ഗതഃ । അസ്യാമടവ്യാം ഘോരായാം യഥാ ഹ്യഹികുലം തഥാ
ഞാൻ മരണം നേരിട്ടു, വിശ്വാസം ഇല്ലാത്തതിനാൽ പ്രേതമായി; ഈ ഭയങ്കരമായ കാട്ടിൽ, പാമ്പുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽപോലെ, ഞാൻ അകപ്പെട്ടു.
ശ്രവണദ്വാദശീയോഗേ വാരിധാന്യര്പിതാ മയാ । സേയം മധ്യാഹ്നസമയേ ലഭ്യതേ ച ദിനേദിനേ 6.69.
ശ്രവണ നക്ഷത്രവും ദ്വാദശി തിഥിയും ഒന്നിച്ച് വരുന്ന സമയത്ത്, ഞാൻ വെള്ളവും ധാന്യവും അർപ്പിച്ചിരുന്നു. അതു ഞാൻ ഓരോ ദിവസവും മധ്യാഹ്നത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണഃ സര്വേ പാപാഃ പ്രേതത്വമാഗതാഃ । പരദാരഗതാഃ കേചിത്സ്വാമിദ്രോഹരതാശ്ച യേ
ബ്രഹ്മസ്വരൂപം ധരിച്ചിരുന്ന എല്ലാവരും പാപം ചെയ്തതുകൊണ്ട് പ്രേതരായി മാറി. ചിലർ അന്യസ്ത്രീയിലേക്കും ചിലർ തങ്ങളുടെ ഉടമയിൽ നിന്ന് മോഷണം ചെയ്തതുകൊണ്ടും അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.
ഭൂതപ്രേതജരൂപേണ തേ ജാതാ ഹ്യത്ര മാനവാഃ । ദേശേ മരുസ്ഥലേ ത്വസ്മിന്മമൈതേ മിത്രതാം ഗതാഃ
ഇവിടെ ജനിച്ച മനുഷ്യർ ഭൂതപ്രേതരൂപത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ മരുഭൂമിയിൽ അവർ എന്റെ കൂട്ടുകാരായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
അക്ഷയോ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ പരമാത്മാ സനാതനഃ । ദീയതേ യത്സമുദ്ദിശ്യ ഹ്യക്ഷയം തത്പ്രകീര്തനമ്
അക്ഷയനും പരമാത്മാവും ശാശ്വതനും ആയ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച് എന്തെങ്കിലും അർപ്പിച്ചാൽ അതു അക്ഷയമായതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
അക്ഷയേനാപി ചാന്നേന തൃപ്താ ഏതേ പുനഃ പുനഃ । പ്രേതത്വഭാവം ദൌര്ബല്യം ന വിമുംചതി കര്ഹിചിത്
അക്ഷയമായ അന്നം കൊടുത്താലും, ഇവർ വീണ്ടും വീണ്ടും തൃപ്തരാകുന്നു. എങ്കിലും ഇവർക്ക് പ്രേതാവസ്ഥയും ദുർബലതയും ഒരിക്കലും വിട്ടൊഴിയുന്നില്ല.
പൂജയിത്വാഹമന്നൈസ്ത്വാമതിഥിം സമുപസ്ഥിതമ് । പ്രേതഭാവാദ്വിനിര്മുക്തോ യാസ്യാമി പരമാം ഗതിമ്
വരവേറ്റ അതിഥിയായ നിന്നെ ഞാൻ അന്നംകൊണ്ട് ആദരിച്ച് പൂജിച്ചാൽ, പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിതനായി പരമഗതിയിലേക്ക് ഞാൻ പോകും.
മയാ വിഹീനാഃ കിംത്വേതേ വനേഽസ്മിന്ഭൃശദാരുണേ । പീഡാമനുഭവിഷ്യംതി ദാരുണാം കര്മയോനിജാമ്
എന്നെ വിട്ടു പോയാൽ, ഈ ഭയങ്കരമായ വനത്തിൽ ഇവർ ഭയാനകമായ കർമ്മഫലങ്ങളാൽ ഉല്പന്നമായ കഠിനമായ വേദന അനുഭവിക്കും.
ഏതേഷാം തു മഹാഭാഗ മമാനുഗ്രഹകാമ്യയാ । പ്രത്യേകം നാമഗോത്രാണി ഗൃഹ്ണീഷ്വ ലിഖിതാനി ച
മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഇവർക്കായി എന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹം കൊണ്ട്, ഓരോരുത്തരുടെയും പേരും ഗോത്രവും എഴുതിയിരിക്കുന്നതു നീ സ്വീകരിക്കണം.
അസ്തി കക്ഷാഗതാ ചൈവ തവ സംപുടികാ ശുഭാ । ഹിമവംതമഥാസാദ്യ തത്ര ത്വം ലപ്സ്യസേ നിധിമ്
നിന്റെ പെട്ടിയിൽ ഒരു ശുഭമായ പെട്ടി സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹിമവാനിൽ എത്തുമ്പോൾ അവിടെ നിന്നെ ധനം ലഭിക്കും.
ഗയാശീര്ഷം തതോ ഗത്വാ ശ്രാദ്ധം കുരു മഹാമതേ । ഇത്യാജ്ഞാപ്യ സ വൈ പ്രേതോ വണിജം ച യഥാസുഖമ്
പിന്നീട് ഗയാശീർഷം എന്ന സ്ഥലത്ത് ചെന്നു ശ്രാദ്ധം നടത്തണം, മഹാമതിയുള്ളവനേ. അങ്ങനെ ആ പ്രേതൻ ആ വണികിനെ ഇഷ്ടപ്രകാരം വിട്ടയച്ചു.
വിസര്ജയാമാസ തദാ സ വൈ പ്രായാത്സമുത്സുകഃ । സമാസാദ്യ ഗൃഹം തത്ര പശ്ചാത്പ്രായാദ്ധിമാലയമ്
അപ്പോൾ അവൻ അവനെ വിടാൻ അനുവദിച്ചു. ആ വണികൻ ആകാംക്ഷയോടെ പുറപ്പെട്ടു. അവൻ വീട്ടിൽ എത്തി, പിന്നീട് ഹിമാലയത്തിലേക്ക് പോയി.
തതോ ദൃഷ്ടം നിധിം തത്ര ഗൃഹീത്വാ സ സമാഗതഃ । ഷഷ്ഠാംശം പ്രതിഗൃഹ്യാഥ ഗയാശീര്ഷം തതോഽഭ്യഗാത്
അവിടെ അവൻ ധനം കണ്ടു, എടുത്തു തിരിച്ചെത്തി. ആ ധനത്തിൽ ആറിൽ ഒരു ഭാഗം സ്വീകരിച്ച് പിന്നെ ഗയാശീർഷത്തിലേക്ക് പോയി.
തത്ര ഗത്വാ ഗയായാം സ ശ്രാദ്ധം കൃത്വാ മഹാമതിഃ । പ്രേതാനാം തു യഥോദ്ദിഷ്ടം ശ്രാദ്ധം സമ്യഗ്വിധാനതഃ
അവിടെ ഗയയിൽ ചെന്നു, ആ മഹാമതിയുള്ളവൻ ശ്രാദ്ധം ചെയ്തു. പ്രേതന്മാർക്കായി നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം, എല്ലാ നിയമങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച് ശ്രാദ്ധം നടത്തി.
പ്രത്യേകം നാമഗോത്രാണി ഗൃഹീത്വാ പിംഡമുത്സൃജത് । യസ്യ യസ്യ ഭവേച്ഛ്രാദ്ധം സ കരോതി ദിനേ വണിക്
ഓരോരുത്തരുടെയും പേരും ഗോത്രവും എടുത്ത് പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചു. ആര്ക്ക് ശ്രാദ്ധം വേണ്ടയോ, ആ ദിവസം വണികൻ അതു ചെയ്തു.
സ സ തസ്യ തദാ സ്വപ്നേ ദര്ശയത്യാത്മനസ്തനുമ് । ബ്രവീതി ച മഹാഭാഗ പ്രസാദാദ്ഭവതോഽനഘ
അപ്പോൾ ഓരോരുത്തരും സ്വപ്നത്തിൽ അവനു തങ്ങളുടെ രൂപം കാണിച്ചു. 'മഹാഭാഗ്യവാനേ, നിന്റെ നിർമലമായ അനുഗ്രഹത്താൽ—' എന്ന് പറഞ്ഞു.
പ്രേതഭാവം മയാ ത്യക്തം പ്രാപ്തോഽസ്മി പരമാം ഗതിമ് । ഏവം കൃത്വാ വിധാനേന ഗയാശീര്ഷം മഹാമനാഃ
'ഞാൻ പ്രേതാവസ്ഥ വിട്ടു, പരമഗതി നേടി.' അങ്ങനെ നിയമപ്രകാരം ഗയാശീർഷത്തിൽ കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി ആ മഹാമനസ്സുള്ളവൻ—
പശ്ചാജ്ജഗാമ സ്വഗൃഹം വിഷ്ണും ധ്യായന്പുനഃ പുനഃ । മാസി ഭാദ്രപദേ പ്രാപ്തേ ശുക്ലപക്ഷേ തഥാ സുധീഃ
പിന്നീട് തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, വീണ്ടും വീണ്ടും വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ചു. ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം വന്നപ്പോൾ ആ ധീരൻ—
ശ്രവണദ്വാദശീയോഗേ സംഗമേ സരിതാം പുനഃ । ജഗാമ സ മഹാബുദ്ധിഃ സര്വോപസ്കരസംയുതഃ
ശ്രവണ നക്ഷത്രവും ദ്വാദശിയും ഒന്നിച്ചപ്പോൾ, നദികളുടെ സംഗമത്തിൽ വീണ്ടും, ആ മഹാബുദ്ധിയുള്ളവൻ എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളും ഒരുക്കിയിട്ട് പോയി.
സംഗമേ സരിതാം സ്നാത്വാ ദ്വാദശീം താമുപോഷിതഃ । തത്ര സ്നാത്വാപി ദത്ത്വാ തു പൂജയിത്വാ ജനാര്ദനമ്
നദികളുടെ സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ആ ദ്വാദശി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചശേഷം, അവിടെ വീണ്ടും സ്നാനം നടത്തി, ദാനം നൽകി, ജനാർദ്ദനനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു.
അനംതരം ബ്രാഹ്മണസ്യ ഹ്യുപഹാരാംസ്തദാ ദദൌ । ശാസ്ത്രോക്തേനാപി വിധിനാ ഹ്യേകചിത്തരതോഽപി സഃ
തുടർന്ന്, ബ്രാഹ്മണനു ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഭക്തിപൂർവ്വം ഉപഹാരങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു.
നിവര്ത്തയാമാസ തദാ വണിജോ ബുദ്ധിമാന്സ വൈ । വര്ഷേവര്ഷേ തു സംപ്രാപ്തേ മാസി ഭാദ്രപദേ തഥാ
അപ്പോൾ ആ ബുദ്ധിമാൻ വ്യാപാരി ഓരോ വർഷവും ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ ഇതെല്ലാം ചെയ്യണമെന്ന് മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി.
ശ്രവണദ്വാദശീയോഗേ സംഗമേ സരിതാം പുനഃ । ഏവം വൈ കൃതവാന്സര്വം വിഷ്ണുമുദ്ദിശ്യ സത്വരമ്
ശ്രവണവും ദ്വാദശിയും ഒന്നിച്ചപ്പോൾ, വീണ്ടും നദികളുടെ സംഗമത്തിൽ പോയി, വിശ്ണുവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ഈ കർമ്മങ്ങൾ എല്ലാം ഉത്സാഹത്തോടെ അനുഷ്ഠിച്ചു.