ന തസ്യ പുനരാവൃത്തിര്മയാ ദൃഷ്ടാ കലിപ്രിയ । ഗീതം നൃത്യം ച വാദ്യം ച ഭവ്യാം വിഷ്ണുകഥാം മുനേ
അവന് വീണ്ടും ജനനം നേടുകയില്ല, ഞാന് കണ്ടിട്ടുണ്ട്, കലിയുഗപ്രിയ; പാട്ട്, നൃത്തം, വാദ്യം, മഹത്തായ വിഷ്ണുകഥ—
യഃ കരോതി സ പുണ്യാത്മാ ത്രൈലോക്യോപരി സംസ്ഥിതഃ । ബഹുപുഷ്പൈര്ബഹുഫലൈഃ കര്പൂരാഗുരുകുംകുമൈഃ 6.61.
ഇവയെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവന് മഹാപുണ്യവാനാണ്, മൂന്നു ലോകത്തിനും മുകളില് നിലകൊള്ളുന്നു; അനേകം പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും കപൂര്, അഗുരു, കുങ്കുമം എന്നിവയുമായി—
ഹരേഃ പൂജാ വിധാതവ്യാ കാര്തികേ ബോധവാസരേ । യസ്മാത്പുണ്യമസംഖ്യാതം പ്രാപ്യതേ മുനിസത്തമ
കാർത്തിക മാസത്തിലെ പ്രബോധിനി ദിനത്തിൽ ഹരിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കേണ്ടതാണു, കാരണം അതിലൂടെ അനന്തമായ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു.
ഫലൈര്നാനാവിധൈര്ദ്രവ്യൈഃ പ്രബോധിന്യാം തു ജാഗരേ । ശംഖേ തോയം സമാദായ അര്ഘോ ദേയോ ജനാര്ദനേ
പ്രബോധിനി രാത്രിയിൽ പലവിധം പഴങ്ങളും ഭോജനസാമഗ്രികളും അർപ്പിച്ച് ഉണർന്നിരിക്കണം; ശംഖിൽ വെള്ളം നിറച്ച് ജനാർദ്ദനനു അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം.
യത്ഫലം സര്വതീര്ഥേഷു സര്വദാനേഷു യത്ഫലമ് । തത്ഫലം കോടിഗുണിതം ദത്ത്വാര്ഘം ബോധവാസരേ
എല്ലാ തീർത്ഥയാത്രകളിലും എല്ലാ ദാനങ്ങളിലും ലഭിക്കുന്ന ഫലം, പ്രബോധിനി ദിനത്തിൽ അർഘ്യം അർപ്പിച്ചാൽ കോടിരട്ടി കൂടുതൽ ലഭിക്കും.
ഗുരുപൂജാ തതഃ കാര്യാ ഭോജനാച്ഛാദനാദിഭിഃ । ദക്ഷിണാഭിശ്ച ദേവര്ഷേ തുഷ്ട്യര്ഥം ചക്രപാണിനഃ
അതിന്റെ ശേഷം ഗുരുവിനെ ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം മുതലായവ നൽകി പൂജിക്കണം; ദക്ഷിണയും അർപ്പിച്ച് ചക്രധാരിയായ ഭഗവാന്റെ സന്തോഷത്തിനായി ചെയ്യണം.
ഭാഗവതം ശൃണുതേ യസ്തു പുരാണം ച പഠേന്നരഃ । പ്രത്യക്ഷരം ഭവേത്തസ്യ കപിലാദാനജം ഫലമ്
ആർ ഭാഗവതം ശ്രവിക്കുകയോ പുരാണം വായിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു, ഓരോ അക്ഷരത്തിനും കപിലൻ നൽകിയ മഹാദാനഫലം ലഭിക്കും.
കാര്ത്തികേ മുനിശാര്ദൂല സ്വശക്ത്യാ വൈഷ്ണവം വ്രതമ് । യഃ കരോതി യഥോക്തം തു മുക്തിസ്തസ്യ സുനിശ്ചലാ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, കാർത്തികയിൽ സ്വശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് വൈഷ്ണവ വ്രതം നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ ആചരിക്കുന്നവർക്കു മോക്ഷം ഉറപ്പായും ലഭിക്കും.
കേതക്യാ ഏകപത്രേണ പൂജിതോ ഗരുഡധ്വജഃ । സമാഃ സഹസ്രം സുപ്രീതോ ഭവതി മധുസൂദനഃ
ഒരു കേതകി ഇലകൊണ്ട് പോലും ഗരുഡധ്വജനായ മധുസൂദനനെ പൂജിച്ചാൽ, ആയിരം വർഷം അവൻ അതീവ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
അഗസ്തികുസുമൈര്ദേവം പൂജയേദ്യോ ജനാര്ദനമ് । ദര്ശനാത്തസ്യ ദേവര്ഷേ നരകാഗ്നിഃ പ്രണശ്യതി
അഗസ്തി പൂക്കൾകൊണ്ട് ജനാർദ്ദനനെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ, ദൈവമുനിയേ, ഭഗവാനെ ദർശിച്ചാൽ പോലും അവന്റെ നരകാഗ്നി നശിക്കും.
മുനിപുഷ്പാര്ചിതോ വിഷ്ണുഃ കാര്തികേ പുരുഷോത്തമഃ । ദദാത്യഭിമതാന്കാമാന്ശശിസൂര്യഗ്രഹേ യഥാ
കാർത്തികയിൽ മുനിപൂക്കൾകൊണ്ട് പുരുഷോത്തമനായ വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണ സമയത്തുപോലെ ആഗ്രഹിച്ച ഇഷ്ടങ്ങൾ അവൻ നൽകും.
വിഹായ സര്വപുഷ്പാണി മുനിപുഷ്പേണ കേശവമ് । കാര്തികേ യോഽര്ചയേദ്ഭക്ത്യാ വാജിമേധഫലം ലഭേത്
മറ്റ് എല്ലാ പൂക്കളും ഉപേക്ഷിച്ച്, കാർത്തികയിൽ ഭക്തിയോടെ മുനിപൂക്കൾകൊണ്ട് കേശവനെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ, അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.
തുലസീദലാനി പുഷ്പാണി യേ യച്ഛംതി ജനാര്ദനേ । കാര്തികേ സകലം വത്സ പാപം ജന്മായുതം ദഹേത്
കാർത്തിക മാസത്തിൽ ജനാർദ്ദനനു തുളസിദലവും പൂക്കളും അർപ്പിക്കുന്നവർക്ക്, പ്രിയനേ, പത്ത് ആയിരം ജന്മങ്ങളിലെ പാപങ്ങൾ മുഴുവൻ ദഹിക്കും.
ദൃഷ്ടാ സ്പൃഷ്ടാഥ വാ ധ്യാതാ കീര്തിതാ നാമതസ്തു താ । രോപിതാ സിംചിതാ നിത്യം പൂജിതാ തുലസീ ശുഭാ
തുളസി ദർശിച്ചാലും, സ്പർശിച്ചാലും, ധ്യാനിച്ചാലും, നാമം ഉച്ചരിച്ചാലും, നടുകയും നിത്യം വെള്ളം ഒഴിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്താലും, അതു ശുഭഫലം നൽകുന്നു.
നവധാ തുലസീഭക്തിം യേ കുര്വംതി ദിനേദിനേ । യുഗകോടിസഹസ്രാണി തന്വംതി സുകൃതം മുനേ
ദിവസേന ഒമ്പത് വിധത്തിൽ തുളസിയിലേക്കുള്ള ഭക്തി ആചരിക്കുന്നവർ, മഹർഷേ, കോടിയുഗങ്ങൾക്കുള്ള സുകൃതഫലം സമ്പാദിക്കും.
യാവച്ഛാഖാപ്രശാഖാഭിര്ബീജപുഷ്പദലൈര്മുനേ । രോപിതാ തുലസീ പുംഭിര്വര്ദ്ധതേ വസുധാതലേ
പുരുഷന്മാർ നടുന്ന തുളസി, അതിന്റെ ശാഖകളും ഉപശാഖകളും വിത്തും പൂവും ഇലകളും സഹിതം ഭൂമിയിൽ വളരുന്നിടത്തോളം,
തേഷാം വംശേ തു യേ ജാതാ യേ ഭവിഷ്യംതി യേ ഗതാഃ । ആകല്പവര്ഷസാഹസ്രം തേഷാം വാസോ ഹരേര്ഗൃഹേ
അവരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും ജനിക്കാനിരിക്കുന്നവരും മരിച്ചവരും, മനുവിന്റെ ആയിരം കാല്പ്പര്യങ്ങൾക്കാലം ഹരിയുടെ വീട്ടിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു.
യത്ഫലം സര്വപുഷ്പേഷു സര്വപത്രേഷു നാരദ । തുലസീദലേന ചൈകേന കാര്തികേ പ്രാപ്യതേ തു തത്
നാരദാ, എല്ലാ പൂക്കളിലും എല്ലാ ഇലകളിലും ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, കാർത്തികയിൽ ഒരു തുളസിദലമെങ്കിലും അർപ്പിച്ചാൽ അതു തന്നെ ലഭിക്കും.
സംപ്രാപ്തം കാര്ത്തികം ദൃഷ്ട്വാ നിയമേന ജനാര്ദനഃ । പൂജനീയോ മഹാവിഷ്ണുഃ കോമലൈസ്തുലസീദലൈഃ
കാർത്തികം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, നിർദ്ദേശപ്രകാരം ജനാർദ്ദനനെ മൃദുലമായ തുളസിദലങ്ങൾകൊണ്ട് പൂജിക്കണം.
ഇഷ്ട്വാ ക്രതുശതൈര്ദേവാന്ദത്ത്വാ ദാനാന്യനേകശഃ । തുലസീദലൈസ്തു തത്പുണ്യം കാര്തികേ കേശവാര്ചനേ
നൂറുകണക്കിന് യാഗങ്ങളും അനേകം ദാനങ്ങളും നൽകി ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പുണ്യം, കാർത്തികത്തിൽ തുളസിദലങ്ങൾകൊണ്ട് കേശവനെ പൂജിച്ചാൽ ലഭിക്കും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച - ഭഗവഞ്ഛ്രോതുമിച്ഛാമി വ്രതാനാമുത്തമം വ്രതമ് । സര്വപാപഹരം വിഷ്ണോഃ ഫലദം വ്രതിനാം ച യത്
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവൻ, എല്ലാ വ്രതങ്ങളിലും ഏറ്റവും ഉത്തമമായ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുകയും വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർക്ക് ഫലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പുരുഷോത്തമമാസസ്യ കഥാം ബ്രൂഹി ജനാര്ദന । കോ വിധിഃ കിം ഫലം തസ്യ കോ ദേവസ്തത്ര പൂജ്യതേ
ജനാർദ്ദനാ, പുരുഷോത്തമ മാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥ പറയൂ. അതിന്റെ ആചാരങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്, അതിനാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം എന്താണ്, ആ മാസത്തിൽ ആരെയാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്?
അധിമാസേ ച സംപ്രാപ്തേ വ്രതം ബ്രൂഹി ജനാര്ദന । കസ്യ ദാനസ്യ കിം പുണ്യം കിം കര്ത്തവ്യം നൃഭിഃ പ്രഭോ
ജനാർദ്ദനാ, അധികമാസം വന്നാൽ ആ മാസത്തിൽ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട വ്രതം എന്താണെന്ന് പറയൂ. ഏത് ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ എത്ര പുണ്യം ലഭിക്കും, മനുഷ്യർ എന്തൊക്കെയാണ് ചെയ്യേണ്ടത്?
കഥം സ്നാനം ച കിം ജാപ്യം കഥം പൂജാവിധിഃ സ്മൃതഃ । കിം ഭോജ്യമുത്തമം ചാന്നം മാസേഽസ്മിന്പുരുഷോത്തമേ
ഈ പുരുഷോത്തമ മാസത്തിൽ എങ്ങനെ സ്നാനം ചെയ്യണം, എന്താണ് ജപിക്കേണ്ടത്, എങ്ങനെ പൂജ ചെയ്യണം, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ അന്നം ഏതാണ്?
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- കഥയിഷ്യാമി രാജേംദ്ര ഭവതഃ സ്നേഹകാരണാത് । പുരുഷോത്തമമാസസ്യ മാഹാത്മ്യം പാപനാശനമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ പറയാം, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന പുരുഷോത്തമ മാസത്തിന്റെ മഹത്വം.
അധിമാസേ തു സംപ്രാപ്തേ ഭവേദേകാദശീ തു യാ । കമലാ നാമ സാ നാമ്നാ തിഥീനാമുത്തമാ തിഥിഃ
അധികമാസം വന്നപ്പോൾ അതിൽ വരുന്ന ഏകാദശിയെ 'കമലാ' എന്ന പേരിലാണ് വിളിക്കുന്നത്. എല്ലാ തിഥികളിലും അതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം.
തസ്യാ വ്രതപ്രഭാവേന കമലാഭിമുഖീ ഭവേത് । ബ്രാഹ്മേ മുഹൂര്ത്തേ ചോത്ഥായ സംസ്മൃത്യ പുരുഷോത്തമമ്
ആ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ഒരാൾ കമലയിലേക്കു ഭക്തിയോടെ മാറും. ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, പുരുഷോത്തമനെ സ്മരിക്കണം.
സ്നാത്വാ ചൈവ വിധാനേന നിയമം കാരയേദ്വ്രതീ । ഗൃഹേ ത്വേകഗുണം ജാപ്യം നദ്യാം തു ദ്വിഗുണം സ്മൃതമ്
ശരിയായ രീതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ നിയന്ത്രണം പാലിക്കണം. വീട്ടിൽ ഒരിക്കൽ ജപിക്കണം; നദിയിൽ ഇരട്ടിയായി ജപിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു.
ഗവാം ഗോഷ്ഠേ സഹസ്രോര്ധ്വമഗ്ന്യാഗാരേ ശതാന്വിതമ് । ശിവക്ഷേത്രേഷു തീര്ഥേഷു ദേവതാനാം ച സന്നിധൌ
പശുക്കളുടെ കാളപ്പുറത്ത് ആയിരം പ്രാവശ്യം, അഗ്നിയാഗശാലയിൽ നൂറ് പ്രാവശ്യം, ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലും തീർത്ഥങ്ങളിലും ദേവതകളുടെ സന്നിധിയിലും ജപിക്കണം.
ലക്ഷം തുലസ്യാഃ സാംനിധ്യേ ഹ്യനംതം വിഷ്ണുസന്നിധൌ । അവംത്യാമഭവത്കശ്ചിച്ഛിവശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ
തുളസിയുടെ സാന്നിധിയിൽ ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം; വിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധിയിൽ അതിന് അളവില്ല. അവന്തിയിൽ ശിവശർമ്മ എന്ന ഒരു ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.