ബംധു ദൌഹിത്ര പുത്രാദ്യൈഃ സ്വയം ഭുംജീത വാഗ്യതഃ । അനേന വിധിനാ രാജന്കുരുവ്രതമതംദ്രിതഃ
ബന്ധുക്കളും മരുമക്കളും പുത്രന്മാരും മറ്റുള്ളവരും ചേർന്ന്, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, ഈ വിധത്തിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. രാജാവേ, ഈ രീതിയിൽ ഭക്തിയോടെ വ്രതം പാലിക്കണം.
വിഷ്ണുലോകം പ്രയാസ്യംതി പിതരസ്തവ ഭൂപതേ । ഇത്യുക്ത്വാ നൃപതിം രാജന്മുനിരംതരധീയത
രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ നിന്റെ പിതാക്കന്മാർ വിഷ്ണുലോകത്തേക്ക് പോകും. ഇതു പറഞ്ഞ ശേഷം സന്യാസി രാജാവിന്റെ മുമ്പിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.
യഥോക്ത വിധിനാ രാജാ ചകാര വ്രതമുത്തമമ് । അംതഃപുരേണ സഹിതഃ പുത്രഭൃത്യ സമന്വിതഃ
രാജാവ് ഉപദേശിച്ചപോലെ ഉത്തമമായ വ്രതം ആന്തരിക കുടുംബത്തോടൊപ്പം, പുത്രന്മാരും സേവകരുമൊത്ത് ചേർന്ന് നിർവഹിച്ചു.
കൃതേ വ്രതേ തു കൌംതേയ പുഷ്പവൃഷ്ടിരഭൂദ്ദിവഃ । തത്പിതാ ഗരുഡാരൂഢോ ജഗാമ ഹരിമംദിരമ്
കൗന്തേയ, വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പവൃഷ്ടി ഉണ്ടായി. അപ്പോൾ അവന്റെ അച്ഛൻ ഗരുഡനിൽ കയറി ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോയി.
ഇംദ്രസേനോഽപിരാജര്ഷിഃ കൃത്വാ രാജ്യമകംടകമ് । രാജ്യേ നിവേശ്യ തനയം ജഗാമ ത്രിദിവം സ്വയമ്
ഇന്ദ്രസേനൻ എന്ന രാജാവ് രാജ്യം അനായാസം ഭരിച്ച്, തന്റെ മകനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി, സ്വയം സ്വർഗത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.
ഇംദിരാ വ്രത മാഹാത്മ്യം തവാഗ്രേ കഥിതം മയാ । പഠനാച്ഛ്രവണാദ്രാജന് സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഇന്ദ്രാവ്രതത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ നിനക്കു മുന്നിൽ പറഞ്ഞു. ഇതു വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ രാജാവേ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ഭുക്ത്വേഹ നിഖിലാന്ഭോഗാന് വിഷ്ണുലോകേ വസേച്ചിരമ്
ഇവിടെ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിച്ച ശേഷം, വിഷ്ണുലോകത്തിൽ ദീർഘകാലം വാസം ചെയ്യാം.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേമഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാംസംഹിതായാമ് ഉത്തരഖംഡേ । ഉമാപതിനാരദസംവാദേ ആശ്വിനകൃഷ്ണേംദിരൈകാദശീനാമാഷ്ടപംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മമഹാപുരാണത്തിൽ, അമ്പതിനായിരത്തി അയ്യായിരം ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ, ഉമാപതി-നാരദൻ സംവാദത്തിൽ, ആശ്വിനമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ഇന്ദ്രാ ഏകാദശി എന്ന അമ്പത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- കഥയസ്വ പ്രസാദേന മമാഗ്രേ മധുസൂദന । ഇഷസ്യ ശുക്ലപക്ഷേ തു കിം നാമൈകാദശീഭവേത്
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: മധുസൂദനാ, ദയവായി, നിന്റെ കൃപയാൽ എനിക്കു മുന്നിൽ പറയൂ, ഈശ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വരുന്ന ഏകാദശിക്ക് എന്താണ് പേര്?
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- ശൃണുരാജേംദ്ര വക്ഷ്യാമി മാഹാത്മ്യം പാപ നാശനമ് । ശുക്ലപക്ഷേ ചാശ്വിനസ്യ ഭവേദേകാദശീ തു യാ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, കേൾക്കൂ, ഞാൻ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന മഹത്വം പറയാം. ആശ്വിനമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വരുന്ന ഏകാദശിയാണ് അതു.
പാപാംകുശേതി വിഖ്യാതാ സര്വപാപഹരാ പരാ । പദ്മനാഭാഭിധാനം മാം പൂജയേത്തത്ര മാനവഃ
അത് പാപാങ്കുശ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഉത്തമവ്രതം. ആ ദിവസം മനുഷ്യൻ എന്നെ പദ്മനാഭനായി ആരാധിക്കണം.
സര്വാഭീഷ്ട ഫലം പ്രാപ്തൌ സ്വര്ഗമോക്ഷപ്രദം നൃണാമ് । തപസ്തപ്ത്വാ പുനസ്തീവ്രം ചിരം സുനിയതേന്ദ്രിയഃ
എല്ലാ ആഗ്രഹഫലങ്ങളും ലഭിച്ച്, സ്വർഗവും മോക്ഷവും മനുഷ്യന് നൽകുന്നു. ദീർഘകാലം കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്താലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചാലും,
യത്ഫലം സമവാപ്നോതി തന്ന ത്വാ ഗരുഡധ്വജമ് । കൃത്വാപി ബഹുശഃപാപം നരോ മോഹ സമന്വിതഃ
അങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം പോലും, ഗരുഡധ്വജനായ എന്നെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ കിട്ടുന്ന ഫലത്തിന് തുല്യമല്ല, ഒരാൾ എത്രയും പാപം ചെയ്തിട്ടും.
ന യാതി നരകം നത്വാ സര്വപാപഹരം ഹരിമ് । പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി പുണ്യാന്യായതനാനി ച
ഹരിയെ, എല്ലാ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നവനെ നമസ്കരിച്ചാൽ, അവൻ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല. ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും,
താനി സര്വാണ്യവാപ്നോതി വിഷ്ണോര്നാമാനുകീര്ത്തനാത് । ദേവം ശാര്ങ്ഗധരം വിഷ്ണും യേ പ്രപന്നാ ജനാര്ദനമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ നാമങ്ങൾ ജപിച്ചാൽ അവയെല്ലാം ലഭിക്കും. ശാർംഗധരനായ ദേവനായ വിഷ്ണുവിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവർക്ക്,
ന തേഷാം യമലോകസ്യ യാതനാ ജായതേ ക്വചിത് । ഉപോഷ്യൈകാദശീമേകാം പ്രസംഗേനാപി മാനവഃ । ന യാതി യാതനാം യാമീം പാപം കൃത്വാപി ദാരുണമ്
അവർക്കു യമലോകത്തിലെ യാതനകൾ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല. ഒരിക്കൽ പോലും ഏകാദശി ഉപവാസം ചെയ്താൽ, യാദൃശ്ചികമായാലും, ഭയങ്കരമായ പാപം ചെയ്താലും, യമന്റെ യാതന അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ല.
വൈഷ്ണവഃ പുരുഷോ ഭൂത്വാ ശിവനിംദാം കരോതി യഃ । ന വിംദേദ്വൈഷ്ണവം ലോകം സ യാതി നരകം ധ്രുവമ്
വിഷ്ണുഭക്തനായവൻ ശിവനെ അപമാനിച്ചാൽ, അവൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കില്ല; ഉറപ്പായും നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ശൈവഃ പാശുപതോ ഭൂത്വാ വിഷ്ണുനിംദാം കരോതി ചേത് । രൌരവേ പച്യതേ ഘോരേ യാവദിന്ദ്രാശ്ചതുര്ദശ
ശൈവനായോ പാശുപതനായോ ഒരുവൻ വിഷ്ണുവിനെ അപമാനിച്ചാൽ, പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ ഭരിക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ ഭയങ്കരമായ റൗരവനരകത്തിൽ കയറി വേദന അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
നേദൃശം പാവനം കിംചിത്ത്രിഷു ലോകേഷു വിദ്യതേ । യാദൃശം പദ്മനാഭസ്യ വ്രതം പാതകനാശനമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പത്മനാഭന്റെ വ്രതം പോലെ വിശുദ്ധിയുള്ളത് മറ്റൊന്നുമില്ല.
താവത്പാപാനി ദേഹേഽസ്മിന്തിഷ്ഠംതി മനുജാധിപമ് । യാവന്നോപവസേജ്ജംതുഃ പദ്മനാഭദിനം ശുഭമ്
മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തിൽ പാപങ്ങൾ നിലനിൽക്കും, രാജാവേ, പത്മനാഭദിനത്തിൽ ഉപവാസം ആചരിക്കുന്നതുവരെ.
അശ്വമേധസഹസ്രാണി രാജസൂയശതാനി ച । ഏകാദശ്യുപവാസസ്യ കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ്
ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറ് രാജസൂയയാഗങ്ങളും ചേർന്നാലും ഏകാദശി ഉപവാസത്തിന്റെ പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം പോലും തുല്യമായിരിക്കില്ല.
ഏകാദശീസമം കിംചിദ്വ്രതം ലോകേ ന വിദ്യതേ । വ്യാജേനാപി കൃതാ യൈശ്ച ന തേ യാംതി ഹി ഭാസ്കരിമ്
ലോകത്തിൽ ഏകാദശിക്ക് തുല്യമായ വ്രതം ഒന്നുമില്ല; കപടമായി ആചരിച്ചാലും അതു പാലിക്കുന്നവർ സൂര്യലോകം കാണുന്നില്ല.
സ്വര്ഗമോക്ഷപ്രദാ ഹ്യേഷാ ശരീരാരോഗ്യദായിനീ । കലത്രസുതദാ ഹ്യേഷാ ധനമിത്രപ്രദായിനീ
ഈ വ്രതം സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു, ശരീരത്തിന് ആരോഗ്യവും, ഭാര്യയും മക്കളും, ധനവും സുഹൃത്തുക്കളും നൽകുന്നു.
ന ഗംഗാ ന ഗയാ രാജന്ന ച കാശീ ച പുഷ്കരമ് । ന ചാപി കൌരവം ക്ഷേത്രം പുണ്യം ഭൂപ ഹരേര്ദിനാത്
രാജാവേ, ഗംഗയോ ഗയയോ കാശിയോ പുഷ്കരംകൂടിയോ, കുരുക്ഷേത്രം പോലും ഹരിദിനത്തോളം പുണ്യവാനായിട്ടില്ല.
രാത്രൌ ജാഗരണം കൃത്വാ സമുപോഷ്യ ഹരേര്ദിനമ് । അനായാസേന ഭൂപാല പ്രാപ്യതേ വൈഷ്ണവം പദമ്
ഹരിദിനത്തിൽ ഉപവാസം ആചരിച്ച് രാത്രിയിൽ ജാഗരണമിരുന്നാൽ, ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനേ, വിഷ്ണുലോകം എളുപ്പത്തിൽ പ്രാപിക്കാം.
ദശൈവ മാതൃകേ പക്ഷേ രാജേംദ്ര ദശ പൈതൃകേ । പ്രിയായാ ദശപക്ഷേ തു പുരുഷാനുദ്ധരേന്നരഃ
മാതാവിന്റെ വംശത്തിനായി പത്ത്, പിതാവിന്റെ വംശത്തിനായി പത്ത്, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വംശത്തിനായി പത്ത് ഉപവാസങ്ങൾ ആചരിച്ചാൽ, ആ മനുഷ്യൻ തന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാരെ ഉദ്ധരിക്കും.
ചതുര്ഭുജാ ദിവ്യരൂപാ നാഗാരികൃതകേതനാഃ । സ്രഗ്വിണഃ പീതവസ്ത്രാശ്ച പ്രയാംതി ഹരിമംദിരമ്
നാലു കൈകളും ദിവ്യരൂപവും, പുഷ്പമാലയും മഞ്ഞവസ്ത്രവും ധരിച്ച്, പാമ്പിനെ ആലയം ആക്കി, അവർ ഹരിമന്ദിരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ബാലത്വേ യൌവനത്വേ ച വൃദ്ധത്വേ ച നൃപോത്തമ । ഉപോഷ്യൈകാദശീം നൂനം നൈവ പ്രാപ്നോതി ദുര്ഗതിമ്
രാജാവേ, ബാല്യത്തിലോ യൗവനത്തിലോ വൃദ്ധാവസ്ഥയിലോ ആയാലും, ഒരുവൻ ഏകാദശി ഉപവാസം നിർബന്ധമായി ആചരിച്ചാൽ, അവൻ ദുരിതം കാണുകയില്ല.
പാപാംകുശാമുപോഷ്യൈവ ആശ്വിനസ്യ സിതേ നരഃ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ ഹരിലോകം സ ഗച്ഛതി
ആശ്വിനമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ പാപാങ്കുശാ ഏകാദശി ഉപവാസം ആചരിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ഹരിലോകം പ്രാപിക്കും.
ദത്ത്വാ ഹേമതിലാന്ഭൂമിം ഗാമന്നമുദകം തഥാ । ഉപാനച്ഛത്രവസ്ത്രാദീന്ന പശ്യതി യമം നരഃ
സ്വർണ്ണം, എള്ള്, ഭൂമി, പശു, അന്നം, വെള്ളം, ചെരിപ്പ്, കുട, വസ്ത്രം എന്നിവ ദാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ യമനെ കാണേണ്ടി വരില്ല.