ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- കഥയാമി മഹീപാല കഥാമാശ്ചര്യകാരിണീമ് । കഥയാമാസ യാം ബ്രഹ്മാ നാരദായ മഹാത്മനേ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് അത്ഭുതകരമായ ഒരു കഥ പറയാം; ബ്രഹ്മാവ് മഹാത്മാവായ നാരദനോട് പറഞ്ഞതാണത്.
നാരദ ഉവാച- കഥയസ്വ പ്രസാദേന ചതുര്മുഖ നമോഽസ്തു തേ । നഭസ്യ ശുക്ലപക്ഷേ തു കിം നാമൈകാദശീ ഭവേത് । ഏതദിച്ഛാമ്യഹം ശ്രോതും വിഷ്ണോരാരാധനായ വൈ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: കൃപയാൽ ദയവായി എന്നോട് പറയൂ, നാലുമുഖനായവനേ, ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു; നവസ്യ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഏത് ഏകാദശിയാണ് ഉണ്ടാവുന്നത്? വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കാൻ ഇതറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മോവാച- വൈഷ്ണവോഽസി മുനിശ്രേഷ്ഠ സാധുപൃഷ്ടം കില ത്വയാ । നാതഃ പരതരാ ലോകേ പവിത്രാ ഹരിവാസരാത്
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭക്തനാണ്; നീ നല്ലതാണു ചോദിച്ചത്. ഹരിയുടെ ദിനത്തേക്കാൾ വിശുദ്ധമായത് ലോകത്ത് ഒന്നുമില്ല.
പദ്മാ നാമേതി വിഖ്യാതാ നഭസ്യൈകാദശീ സിതാ । ഹൃഷീകേശഃ പൂജ്യതേഽസ്യാം കര്ത്തവ്യം വ്രതമുത്തമമ്
പദ്മാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നവസ്യ മാസത്തിലെ ശുക്ല ഏകാദശിയാണ് ഇത്; ഈ ദിവസം ഹൃഷീകേശനെ ആരാധിക്കണം, ഉത്തമമായ വ്രതം ആചരിക്കണം.
കഥയാമി തവാഗ്രേഽഹം കഥാം പൌരാണികീം ശുഭാമ് । യസ്യാഃ ശ്രവണമാത്രേണ മഹാപാപം പ്രണശ്യതി
നിന്റെ മുമ്പിൽ ഞാൻ ഒരു പുരാതനവും മംഗളകരവുമായ കഥ പറയുന്നു; അതു കേൾക്കുമ്പോഴേ വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിക്കും.
മാംധാതാ നാമ രാജര്ഷിര്വിവസ്വദ്വംശസംഭവഃ । ബഭൂവ ചക്രവര്തീ സ സത്യസംധഃ പ്രതാപവാന്
മാന്ധാതാ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു രാജർഷി, വിവസ്വാന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചു; അവൻ സത്യനിഷ്ഠയിലും ശക്തിയിലും പ്രശസ്തനായ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു.
ധര്മതഃ പാലയാമാസ പ്രജാഃ പുത്രാനിവൌരസാന് । ന തസ്യ രാജ്യേ ദുര്ഭിക്ഷം നാധയോ വ്യാധയസ്തഥാ
അവൻ തന്റെ പ്രജകളെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ ധർമ്മപരമായി സംരക്ഷിച്ചു; അവന്റെ രാജ്യത്ത് ക്ഷാമമോ രോഗങ്ങളോ ദുരിതങ്ങളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
നിരാതംകാഃ പ്രജാസ്തസ്യ ധനധാന്യസമേധിതാഃ । ന്യായേനോപാര്ജിതം വിത്തം തസ്യ കോശേ മഹീപതേ
അവന്റെ പ്രജകൾ ഭയമില്ലാതെ ധനധാന്യ സമൃദ്ധിയോടെ ജീവിച്ചു; രാജാവിന്റെ ഭണ്ഡാരം നീതിപൂർവ്വം സമ്പാദിച്ച ധനത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
സ്വസ്വധര്മേ പ്രവര്ത്തംതേ സര്വേ വര്ണാശ്രമാസ്തഥാ । കാമധേനുസമാഭൂമിസ്തസ്യ രാജ്യേ മഹീപതേഃ
എല്ലാ വർണ്ണാശ്രമങ്ങളും തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു; അവന്റെ രാജ്യത്ത് ഭൂമി കാമധേനുവിനെപ്പോലെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവയായിരുന്നു.
തസ്യൈവം കുര്വതോ രാജ്യം ബഹുവര്ഷഗണാ ഗതാഃ । അഥൈകസ്മിംശ്ച സംപ്രാപ്തേ വിപാകഃ കര്മണഃ ഖലു
അവൻ ഇങ്ങനെ രാജ്യം ഭരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ അനേകം വർഷങ്ങൾ കടന്നു; പിന്നെ ഒരു സമയത്ത്, അവന്റെ കർമ്മഫലം പ്രകടമായി.
വര്ഷത്രയം തദ്വിഷയേ ന വവര്ഷ ബലാഹകഃ । തേന ഭഗ്നാഃ പ്രജാസ്തസ്യ ബഭൂവുഃ ക്ഷുധയാര്ദിതാഃ
അവന്റെ രാജ്യത്ത് മൂന്നു വർഷം മേഘങ്ങൾ മഴപെയ്യില്ലായിരുന്നു; അതിനാൽ അവന്റെ പ്രജകൾ ക്ഷുഭിതരായി, വിശപ്പുകൊണ്ട് ദുരിതം അനുഭവിച്ചു.
സ്വാഹാ സ്വധാ വഷട്കാര വേദാധ്യയനവര്ജിതാഃ । ബഭൂവ വിഷയസ്തസ്യാ ഭാഗ്യേന ദൈവപീഡിതഃ । അഥ പ്രജാഃ സമാഗമ്യ രാജാനമിദമബ്രുവന്
ദേവതകൾക്കും പിതൃകൾക്കും ഹവികൾ അർപ്പിക്കുന്നതും വേദപഠനവും അവസാനിച്ചു; ദൈവദോഷത്താൽ അവന്റെ ദേശം ദുർഭാഗ്യത്തിലായി. പിന്നെ ജനങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
പ്രജാ ഊചുഃ - ശ്രോതവ്യം നൃപശാര്ദൂല പ്രജാനാം വചനം ത്വയാ । ആപോ നാരാ ഇതി പ്രോക്താഃ പുരാണേഷു മനീഷിഭിഃ
പ്രജകൾ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നിന്റെ ജനങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ നീ കേൾക്കേണ്ടതുണ്ട്; പുരാണങ്ങളിൽ ജലത്തെ 'നാര' എന്ന് ജ്ഞാനികൾ വിളിച്ചിരിക്കുന്നു.
അയനം ഭഗവതസ്തസ്മാന്നാരായണ ഇതി സ്മൃതഃ । പര്ജന്യരൂപോ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ സര്വഗതഃ സ്ഥിതഃ
അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഭഗവാന്റെ വാസസ്ഥലമെന്നർത്ഥത്തിൽ നാരായണൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; സർവ്വവ്യാപിയായ വിഷ്ണു മേഘത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
സ ഏവം കുരുതേ വൃഷ്ടിം വൃഷ്ടേരന്നം തതഃ പ്രജാഃ । തദഭാവേ നൃപശ്രേഷ്ഠ ക്ഷയം ഗച്ഛംതി വൈ പ്രജാഃ । തഥാ കുരു നൃപശ്രേഷ്ഠ യോഗഃ ക്ഷേമോ യഥാ ഭവേത്
അവൻ മഴ പെയ്യിക്കുന്നു, മഴയാൽ അന്നം ഉണ്ടാകുന്നു, അന്നത്തിൽ നിന്നാണ് ജനങ്ങൾ ഉരുത്തിരിയുന്നത്. അതില്ലെങ്കിൽ, രാജാവേ, ജനങ്ങൾ നശിച്ചുപോകും. അതിനാൽ, മഹാരാജാവേ, ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം നീ ചെയ്യണം.
രാജോവാച-। സത്യമുക്തം ഭവദ്ഭിശ്ച ന മിഥ്യാഭിഹിതം ക്വചിത് । അന്നം ബ്രഹ്മ യതഃ പ്രോക്തമന്നേ സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
രാജാവ് പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്, ഒരിക്കലും അസത്യം അല്ല. അന്നം ബ്രഹ്മം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, കാരണം എല്ലാം അന്നത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
അന്നാദ്ഭവംതി ഭൂതാനി ജഗദന്നേന വര്തതേ । ഇത്യേവം ശ്രൂയതേ ലോകേ പുരാണേ ബഹുവിസ്തരേ
അന്നത്തിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ ജീവികളും ജനിക്കുന്നത്, ലോകം അന്നം കൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ ലോകത്തും പുരാണങ്ങളിലും കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
നൃപാണാമപചാരേണ പ്രജാനാം പീഡനം ഭവേത് । നാഹം പശ്യാമ്യാത്മകൃതമേവം ബുദ്ധ്യാ വിചാരയന്
രാജാക്കന്മാരുടെ തെറ്റായ പ്രവൃത്തികൾ മൂലമാണ് ജനങ്ങൾ ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്നത്. ഞാൻ ആലോചിച്ചപ്പോൾ, അങ്ങനെ ഞാൻ ചെയ്തതായി എനിക്ക് തോന്നുന്നില്ല.
തഥാപി പ്രയതിഷ്യാമി പ്രജാനാം ഹിതകാമ്യയാ । ഇതി കൃത്വാ മതിം രാജാ പരിമേയപരിച്ഛദഃ
എന്നിരുന്നാലും, ജനങ്ങളുടെ ഭാവി മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ ശ്രമിക്കും. ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച് രാജാവ് തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
നമസ്കൃത്യ വിധാതാരം ജഗാമ ഗഹനം വനമ് । ചചാര മുനിമുഖ്യാംശ്ച ആശ്രമാന്താപസൈഃ ശ്രിതാന്
സ്രഷ്ടാവിനോട് നമസ്കരിച്ചു, അവൻ കാടിന്റെ ആഴത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന പ്രധാനമുനിമാരെ സന്ദർശിച്ചു.
ദദര്ശാഥ ബ്രഹ്മസുതമൃഷിമാംഗിരസം നൃപഃ । തേജസാ ദ്യോതിതദിശം ദ്വിതീയമിവ പദ്മജമ്
അവിടെ രാജാവ് ബ്രഹ്മയുടെ പുത്രനായ ആംഗിരസമുനിയെ കണ്ടു. അവന്റെ തേജസ് ദിശകളെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു, മറ്റൊരു പദ്മജനായി തോന്നിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഹര്ഷിതോ രാജാ അവതീര്യ സ്വവാഹനാത് । നമശ്ചക്രേഽസ്യ ചരണൌ കൃതാംജലിപുടോ വശീ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ വാഹനത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, കൈകൂപ്പി അവന്റെ കാലിൽ നമസ്കരിച്ചു.
മുനിസ്തമഭിനംദ്യാഥ സ്വസ്തിവാചനപൂര്വകമ് । പപ്രച്ഛ കുശലം രാജ്യേ സപ്തസ്വംഗേഷു ഭൂപതേഃ
മുനി അവനെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ശുഭാശംസകൾ പറഞ്ഞ്, രാജാവിന്റെ രാജ്യത്തിലെ ഏഴു ഭാഗങ്ങളിലെ ക്ഷേമം ചോദിച്ചു.
നിവേദയിത്വാ കുശലം പപ്രച്ഛാനാമയം നൃപഃ । ദത്താസനോ ഗൃഹീതാര്ഘ്യ ഉപവിഷ്ടോഽസ്യ സംനിധൌ
തന്റെ ക്ഷേമം അറിയിച്ച ശേഷം, രാജാവ് മുനിയുടെ ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു. അവന് ഇരിപ്പിടം നൽകി, അർഘ്യം സ്വീകരിച്ച്, മുനിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇരുന്നു.
പ്രത്യുവാച മുനിം രാജാ പൃഷ്ടോ ഹ്യാഗമകാരണമ്
അവിടെ എത്താനുള്ള കാരണത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ, രാജാവ് മുനിക്ക് മറുപടി പറഞ്ഞു.
രാജോവാച- ഭഗവന്ധര്മവിധിനാ മമ പാലയതോ മഹീമ് । അനാവൃഷ്ടിശ്ച സംവൃത്താ നാഹം വേദ്മ്യത്ര കാരണമ്
രാജാവ് പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ, ഞാൻ ധർമ്മാനുസൃതമായി ഭൂമി ഭരിക്കുമ്പോൾ മഴ പെയ്യാത്തത് സംഭവിച്ചു. ഇതിന് കാരണമെന്തെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
സംശയച്ഛേദനായാത്ര ആഗതോഽഹം തവാംതികേ । യോഗക്ഷേമവിധാനേന പ്രജാനാം കുരു നിര്വൃതിമ്
എന്റെ സംശയം അകറ്റാൻ ഞാൻ നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ വന്നിരിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കുവാൻ ദയവായി മാർഗ്ഗം കാണിക്കണം.
ഋഷിരുവാച- ഏതത്കൃതയുഗം രാജന്യുഗാനാമുത്തമം മതമ് । അത്ര ബ്രഹ്മപരാ ലോകാ ധര്മശ്ചാത്ര ചതുഷ്പദഃ
മുനി പറഞ്ഞു: ഇത് കൃതയുഗമാണ്, യുഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം. ഇവിടെ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മത്തിൽ ഏകാഗ്രരായിരിക്കുന്നു, ധർമ്മം നാലു കാലുകളിലും നിലനിൽക്കുന്നു.
അസ്മിന്യുഗേ തപോയുക്താ ബ്രാഹ്മണാ നേതരാ ജനാഃ । വിഷയേ തവ രാജേംദ്ര വൃഷലോഽയം തപസ്യതി
ഈ യുഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ് തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുന്നത്, മറ്റുള്ളവർ അല്ല. എന്നാൽ, രാജാവേ, നിന്റെ രാജ്യത്ത് ഒരു ശൂദ്രൻ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഏതസ്മാത്കാരണാച്ചൈവ ന വര്ഷതി ബലാഹകഃ । കുരു തസ്യ വധേ യത്നം യേന ദോഷഃ പ്രശാമ്യതി
അതുകൊണ്ടാണ് മേഘങ്ങൾ മഴ പെയ്യാത്തത്. അവനെ സംഹരിക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കണം, അങ്ങനെ ഈ ദോഷം അകറ്റാം.