കേശവപ്രീണനാര്ഥായ അന്യദാചമനാദൃതേ । ദ്വാദശ്യാം ദേവദേവേശഃ പൂജനീയസ്ത്രിവിക്രമഃ
കേശവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, ആചമനം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും കഴിക്കാതെ, ദ്വാദശിയിൽ ദേവദേവനായ ത്രിവിക്രമനെ ആരാധിക്കണം.
ഗംധൈര്ധൂപൈസ്തഥാ പുഷ്പൈര്വാസോഭിഃ പ്രിയദര്ശനൈഃ । പൂജയിത്വാ വിധാനേന മംത്രമേതമുദീരയേത്
സുഗന്ധങ്ങൾ, ധൂപം, പുഷ്പങ്ങൾ, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ശരിയായ വിധത്തിൽ ആരാധിച്ച ശേഷം ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം:
ദേവദേവ ഹൃഷീകേശ സംസാരാര്ണവതാരക । ഉദകുംഭപ്രദാനേന നയ മാം പരമാം ഗതിമ്
ദേവദേവനേ, ഹൃഷീകേശാ, സംസാരസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നവനേ, ജലകുംഭം ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലത്തിൽ എന്നെ പരമഗതിയിലേക്കു നയിക്കണമേ.
ജ്യേഷ്ഠേ മാസി തു വൈ ഭീമ യാ ശുക്ലൈകാദശീ ശുഭാ । നിര്ജലാ സമുപോഷ്യാത്ര ജലകുംഭാന്സശര്കരാന്
ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിൽ, ഭീമാ, ശുഭമായ ശുക്ല ഏകാദശിയായ നിർജലാ ഇവിടെ പൂർണ്ണമായി പാലിക്കണം; പഞ്ചസാരയോടുകൂടിയ ജലകുംഭങ്ങൾ ഒരുക്കണം.
പ്രദായ വിപ്രമുഖ്യേഭ്യോ മോദതേ വിഷ്ണുസന്നിധൌ । തതഃ കുംഭാഃ പ്രദാതവ്യാ ബ്രാഹ്മണാനാം ച ഭക്തിതഃ
അവയെ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആനന്ദം ലഭിക്കും; പിന്നെ ഭക്തിയോടെ ജലകുംഭങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകണം.
ഭോജയിത്വാ തതോ വിപ്രാന്സ്വയം ഭുംജീത തത്പരഃ । ഏവം യഃ കുരുതേ പൂര്ണാം ദ്വാദശീം പാപനാശിനീമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം കഴിപ്പിച്ചശേഷം, സ്വയം ആ ഭാവത്തോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; ഇങ്ങനെ പൂർണ്ണമായ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ദ്വാദശി ആചരിക്കുന്നവൻ—
സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ പദം ഗച്ഛത്യനാമയമ് । തതഃ പ്രഭൃതി ഭീമേന കൃതാ ഹ്യേകാദശീ ശുഭാ । പാംഡവദ്വാദശീ നാമ്നാ ലോകേ ഖ്യാതാ ബഭൂവ ഹ
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, അവൻ നിർമലമായ സ്ഥിതിയിലേക്കു എത്തുന്നു. അതിനുശേഷം, ഭീമാ, നിന്റെ 의해 ആചരിച്ച ശുഭമായ ഏകാദശി ലോകത്ത് പാണ്ഡവദ്വാദശി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി.
യുധിഷ്ഠിരഉവാച- ആഷാഢകൃഷ്ണപക്ഷേ തു കിം വൈ ഏകാദശീ ഭവേത് । കഥയസ്വ പ്രസാദേന വാസുദേവ മമാഗ്രതഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ആശാഢമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ഏത് ഏകാദശിയാണ്, വാസുദേവാ? ദയവായി എനിക്കു വിശദമായി പറയണം.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- വ്രതാനാമുത്തമം രാജന്കഥയാമി തവാഗ്രതഃ । സര്വപാപക്ഷയകരം സര്വമുക്തിപ്രദായകമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, എല്ലാ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും മോക്ഷം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന ഉത്തമമായ വ്രതം ഞാൻ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ പറയാം.
ആഷാഢസ്യാസിതേ പക്ഷേ യോഗിനീ നാമ നാമതഃ । ഏകാദശീ നൃപശ്രേഷ്ഠ മഹാപാതകനാശിനീ
ആശാഢമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ യോഗിനി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഏകാദശിയാണ്, രാജശ്രേഷ്ഠാ, വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിപ്പിക്കുന്നതാണിത്.
സംസാരാര്ണവമഗ്നാനാം പോതഭൂതാ സനാതനീ । ജഗത്ത്രയേ സാരഭൂതാ യോഗിനീ വ്രതകാരിണാമ്
സംസാരസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയവർക്കു നിത്യമായൊരു തോണിപോലെയാണ് ഇത്; മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും അതിന്റെ സാരമാണ്, വ്രതങ്ങൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്.
കഥയാമി തവാഗ്രേഽഹം കഥാം പൌരാണികീം ശുഭാമ് । അലകായാം രാജരാജഃ ശിവഭക്തിപരായണഃ
നിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഞാൻ ഒരു പൗരാണികമായ ശുഭകഥ പറയുന്നു: അലകാ നഗരത്തിൽ ശിവഭക്തനായ ഒരു രാജാധിരാജൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തസ്യാസീത്പുഷ്പബടുകോ ഹേമമാലീതി നാമതഃ । തസ്യ പത്നീ സുരൂപാ ച വിശാലാക്ഷീതി നാമതഃ
അവനു പുഷ്പബടുക എന്ന പേരിൽ ഹേമമാലി എന്നൊരു ദാസൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവന്റെ ഭാര്യ, സുന്ദരിയും വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ളവളുമായ, വിശാലാക്ഷി എന്നായിരുന്നു പേര്.
സ തസ്യാം ചാസക്തമനാ കാമപാശവശം ഗതഃ । മാനസാത്പുഷ്പനിചയമാനീയ സ്വഗൃഹേ സ്ഥിതഃ
അവൻ അവളിൽ ആസ്വാദനത്തോടെ ആകൃഷ്ടനായി, കാമത്തിന്റെ ബന്ധനത്തിൽ കുടുങ്ങി, മനസ്സിൽ പുഷ്പങ്ങൾ ചുരണ്ടി വീട്ടിൽ തന്നെ ഇരുന്നു.
പത്നീപ്രേമരസാസക്തോ ന കുബേരാലയം ഗതഃ । കുബേരോ ദേവസദനേ കരോതി ശിവപൂജനമ്
ഭാര്യയുടെ സ്നേഹസുഖത്തില് മുഴുകിയിരുന്ന അവന് കുബേരന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് പോയില്ല; കുബേരന് ദേവസഭയില് ശിവനെ ആരാധിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
മധ്യാഹ്നസമയേ രാജന്പുഷ്പാഗമസമീക്ഷകഃ । ഹേമമാലീ സ്വഭവനേ രമതേ കാംതയാ സഹ
മധ്യാഹ്ന സമയത്ത്, രാജാവേ, പുഷ്പങ്ങള് എത്തുമോ എന്ന് നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നതിനിടയില്, ഹേമമാലി തന്റെ വീട്ടില് ഭാര്യയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ സമയം ചെലവഴിച്ചു.
യക്ഷരാട്പ്രത്യുവാചാഥ കാലാതിക്രമകോപിതഃ । കസ്മാന്നായാതി ഭോ യക്ഷാ ഹേമമാലീ ദുരാത്മവാന് । നിശ്ചയഃ ക്രിയതാമസ്യ ഇത്യുവാച പുനഃ പുനഃ
അപ്പോള് യക്ഷരാജാവ് കാലം വൈകിയതില് കോപംകൊണ്ടു പറഞ്ഞു: "ആ ദുഷ്ടന് ഹേമമാലി എന്തുകൊണ്ട് വരുന്നില്ല? അവനെ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കൂ," എന്നും വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
യക്ഷാ ഊചുഃ - വനിതാകാമുകോ ഗേഹേ രമതേ സ്വേച്ഛയാ നൃപ । തേഷാം വാക്യം സമാകര്ണ്യ കുബേരഃ കോപപൂരിതഃ
യക്ഷന്മാര് പറഞ്ഞു: "അവന് ഭാര്യയെ സ്നേഹിച്ച് വീട്ടില് ഇഷ്ടം പോലെ സന്തോഷിക്കുന്നു, രാജാവേ." അവരുടേത് കേട്ട കുബേരന് കഠിനമായ കോപംകൊണ്ടു.
ആഹ്വയാമാസ തം തൂര്ണം ബടുകം ഹേമമാലിനമ് । ജ്ഞാത്വാ കാലാത്യയം സോഽപി ഭയവ്യാകുലലോചനഃ
അവന് ഉടനെ ആ സേവകനായ ഹേമമാലിയെ വിളിച്ചു. സമയം വൈകിയതറിയുന്ന ഹേമമാലി ഭയത്താല് കണ്ണുകള് ഉണങ്ങിയ നിലയില് അവിടെ എത്തി.
അസ്നാത ഏവ ആഗത്യ കുബേരസ്യാഗ്രതഃ സ്ഥിതഃ । തം ദൃഷ്ട്വാ ധനദഃ ക്രുദ്ധഃ ക്രോധസംരക്തലോചനഃ
കുളിക്കാതെ തന്നെ അവന് കുബേരന്റെ മുന്നില് നിന്നു. അവനെ കണ്ട ധനദന് കോപത്തില് കണ്ണുകള് ചുവപ്പിച്ച് അത്യന്തം കോപിച്ചു.
പ്രത്യുവാച രുഷാവിഷ്ടഃ കോപപ്രസ്ഫുരിതാധരഃ । ധനദ ഉവാച- ആഃ പാപ ദുഷ്ട ദുര്വൃത്ത കൃതവാന്ദേവഹേലനമ്
കോപംകൊണ്ട് അധരങ്ങള് വിറയുന്ന ധനദന് പറഞ്ഞു: "അയ്യോ പാപി, ദുഷ്ടന്, ദുർവൃത്തന്, നീ ദേവന്മാരെ അവഗണിച്ചു."
അഷ്ടാദശകുഷ്ഠവൃതോ വിയുക്തഃ കാംതയാ തയാ । അസ്മാത്സ്ഥാനാദപധ്വസ്തോ ഗച്ഛ സ്വപ്നമഥാധമ
പതിനെട്ടു തരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ച്, ആ ഭാര്യയില് നിന്ന് വേർപെട്ട്, ഈ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, നീ ദുർഭാഗ്യവാനേ, മറ്റിടത്ത് പോയി കിടക്കൂ.
ഇത്യുക്തേ വചനേ തസ്യ തസ്മാത്സ്ഥാനാത്പപാത സഃ । മഹാദുഃഖാഭിഭൂതശ്ച കുഷ്ഠൈഃ പീഡിതവിഗ്രഹഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ അവന് ആ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് വീണു. വലിയ ദുഃഖം അനുഭവിച്ച്, കുഷ്ഠരോഗം കൊണ്ട് ശരീരം പീഡിതനായി.
ന സുഖം ദിവസേ തസ്യ ന നിദ്രാം ലഭതേ നിശി । ഛായായാം പീഡിതതനുര്നിദാഘേഽത്യംതപീഡിതഃ
അവന് പകലിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയില്ല, രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങാനും കഴിഞ്ഞില്ല; ശരീരം വേദനയോടെ, തണലിലും വെയിലിലും അത്യന്തം പീഡിതനായി.
ശിവപൂജാപ്രഭാവേന സ്മൃതിസ്തസ്യ ന ലുപ്യതേ । പാതകേനാഭിഭൂതോഽപി പൂര്വം കര്മ സ്മരത്യസൌ
ശിവാരാധനയുടെ ശക്തിയാൽ അവന്റെ ഓർമ്മ നഷ്ടമായില്ല; പാപം പിടിച്ചെങ്കിലും, മുമ്പ് ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ അവന് ഓർമ്മവന്നു.
ഭ്രമമാണസ്തതോ ഗച്ഛന്ഹിമാദ്രിം പര്വതോത്തമമ് । തത്രാപശ്യന്മുനിവരം മാര്കംഡേയം തപോനിധിമ്
അങ്ങനെ അലഞ്ഞു നടന്ന്, അവന് ഹിമാലയം എന്ന മഹാപർവതത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ വലിയ തപസ്സുകാരനായ മാർകണ്ടേയമുനിയെ കണ്ടു.
യസ്യായുര്വിദ്യതേ രാജന്ബ്രഹ്മണോ വയസാ സമമ് । വവംദേ ചരണൌ തസ്യ ദൂരതഃ പാപകര്മകൃത്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സിനോട് തുല്യമായ ആയുസ്സുള്ളവനാണ് അദ്ദേഹം, രാജാവേ. അകലെ നിന്നുകൊണ്ട് ആ പാപി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലുകൾക്ക് വന്ദനം ചെയ്തു.
മാര്കംഡേയോ മുനിവരോ ദൃഷ്ട്വാ തം കംപിതം തഥാ । പരോപകരണാര്ഥായ സമാഹൂയേദമബ്രവീത്
മാർകണ്ടേയമുനിവരൻ അവനെ ഇങ്ങനെ വിറയുന്ന നിലയിൽ കണ്ടു. മറ്റുള്ളവർക്കു സഹായം ചെയ്യാനായി അടുത്തു വരാൻ വിളിച്ചു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
കസ്മാത്കുഷ്ഠാഭിഭൂതസ്ത്വം കുതോ നിംദ്യതരോ ഹ്യസി । ഇത്യുക്തഃ സ പ്രത്യുവാച മാര്കംഡേയം മഹാമുനിമ്
"നിനക്ക് കുഷ്ഠം ബാധിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? നീ ഇങ്ങനെ ദയനീയനായി മാറിയത് എങ്ങനെയാണ്?" എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, അവന് മാർകണ്ടേയമഹാമുനിക്ക് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ഹേമമാല്യുവാച- രാജരാജസ്യാനുചരോ ഹേമമാലീതി നാമതഃ । മാനസാത്പദ്മനിചയമാനീയ പ്രത്യഹം മുനേ
ഹേമമാലി പറഞ്ഞു: "രാജരാജാവിന്റെ അനുചരനാണ് ഞാന്, ഹേമമാലി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പ്രതിദിനം, മുനിവരേ, മാനസസരസ്സിൽ നിന്ന് താമരപ്പൂക്കൾ എടുത്ത് കൊണ്ടുവരുമായിരുന്നു."