താം ദൃഷ്ട്വാ സ മുനിഃ പ്രാഹ ദുഃഖിതാം ഹി ദയാപരഃ । കാ ത്വം കസ്മാദിഹായാതാ സത്യം വദ മമാഗ്രതഃ
അവളെ കണ്ട മുനി, ദയയോടെ ദു:ഖിതയായ അവളോട് ചോദിച്ചു: നീ ആരാണ്? ഇവിടെ എന്തിനാണ് വന്നത്? സത്യം പറഞ്ഞ് പറയൂ.
ലലിതോവാച- വീരധന്വേതി ഗംധര്വഃ സുതാ തസ്യ മഹാത്മനഃ । ലലിതാം നാമ മാം വിദ്ധി പത്യര്ഥമിഹ ചാഗതാമ്
ലളിതാ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ വീരധൻവൻ എന്ന ഗന്ധർവന്റെ മകളാണ് ഞാൻ, ലളിതാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. എന്റെ ഭർത്താവിനായി ഇവിടെ വന്നതാണ്.
ഭര്താ മേ പാപദോഷേണ രാക്ഷസോഽഭൂന്മഹാമുനേ । രൌദ്രരൂപോ ദുരാചാരസ്തം ദൃഷ്ട്വാ നാസ്തി മേ സുഖമ്
എന്റെ ഭർത്താവ് പാപഫലമായി രാക്ഷസനായി, മഹാമുനിയേ, ഭയങ്കരമായ രൂപവും ദുഷ്ടമായ പെരുമാറ്റവുമാണ്. അവനെ കണ്ടാൽ എനിക്ക് സന്തോഷമില്ല.
സാംപ്രതം ശാധി മാം ബ്രഹ്മന്യത്കൃത്യം തദ്വദ പ്രഭോ । കുരുഷ്വ തദ് വ്രതം ഭദ്രേ വിധിപൂര്വം മയോദിതമ്
ഇപ്പോൾ ദയവായി എന്നെ ഉപദേശിക്കണം, മഹാനേ, എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ. ഏത് വ്രതം ആചരിക്കണമെന്ന് നിയമപ്രകാരം വിശദമായി പഠിപ്പിക്കൂ.
ഋഷിരുവാച- ചൈത്രമാസസ്യ രംഭോരു ശുക്ലപക്ഷോഽസ്തി സാംപ്രതമ് । കാമദൈകാദശീനാമ പാപഘ്നീ ലലിതേ പരാ
മുനി പറഞ്ഞു: രംഭാസമാനമായ കെട്ടുള്ളവളേ, ഇപ്പോൾ ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷമാണ്. വ്രതങ്ങളിൽ കാമദാ ഏകാദശിയാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം, ലളിതേ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതും ആണത്.
കുരുഷ്വ തദ്വ്രതം ഭദ്രേ വിധിപൂര്വം മയോദിതമ് । അസ്യ വ്രതസ്യ യത്പുണ്യം തത്സ്വഭര്ത്രേ പ്രദീയതാമ്
ഭദ്രേ, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ആ വ്രതം ആചരിക്കൂ. ആ വ്രതത്തിന്റെ സുകൃതഫലം ഭർത്താവിന് സമർപ്പിക്കണം.
ദത്തേ പുണ്യേക്ഷണാത്തസ്യ ശാപദോഷഃ പ്രയാസ്യതി । ഇതി ശ്രുത്വാ മുനേര്വാക്യം ലലിതാ ഹര്ഷിതാഭവത്
ആ സുകൃതം ഭർത്താവിന് സമർപ്പിച്ചാൽ ശാപഫലം അകറ്റപ്പെടും. മുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ലളിതാ അതീവ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ഉപോഷ്യൈകാദശീം രാജന്ദ്വാദശീദിവസേ തഥാ । വിപ്രസ്യൈവ സമീപേ തദ്വാസുദേവസ്യ ചാഗ്രതഃ
ലളിതാ ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം, ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ, മുനിയുടെ സമീപത്തും വാസുദേവന്റെ സന്നിധിയിലും നിലകൊണ്ടു.
വാക്യമുവാച ലലിതാ സ്വപത്യുസ്താരണായ വൈ । മയാ തു തദ്വ്രതം ചീര്ണം കാമദായാ ഉപോഷണമ്
ഭർത്താവിനെ മോചിപ്പിക്കാനായി ലളിതാ പറഞ്ഞു: ഞാൻ കാമദാ ഏകാദശി വ്രതം ആചരിച്ച് ഉപവാസം പാലിച്ചു.
തസ്യ പുണ്യപ്രഭാവേന ഗച്ഛത്വസ്യ പിശാചതാ । ലലിതാവചനാദേവ വര്ത്തമാനോഽപി തത്ക്ഷണേ
ഈ സുകൃതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഭർത്താവിന്റെ പിശാചാവസ്ഥ അകറ്റപ്പെടട്ടെ. ലളിതാ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അതേ നിമിഷം തന്നെ അതു സംഭവിച്ചു.
ഗതപാപഃ സ ലലിതോ ദിവ്യദേഹോ ബഭൂവ ഹ । രാക്ഷസത്വം ഗതം തസ്യ പ്രാപ്താ ഗംധര്വതാ പുനഃ
പാപം അകന്ന്, ലളിതയുടെ ഭർത്താവിന് ദിവ്യശരീരം ലഭിച്ചു; രാക്ഷസത്വം മാറി, വീണ്ടും ഗന്ധർവരൂപം നേടി.
ഹേമരത്നസമാകീര്ണോ രേമേ ലലിതയാ സഹ । വിമാനവരമാരൂഢൌ പൂര്വരൂപാധികൌ ച തൌ
പൊന്നും രത്നങ്ങളും നിറഞ്ഞിടത്ത്, ലളിതയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു; ഇരുവരും മുൻകാലത്തെക്കാൾ ഉത്തമരൂപത്തിൽ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി.
ദംപതീ അത്യശോഭേതാം കാമദായാഃ പ്രഭാവതഃ । ഇതി ജ്ഞാത്വാ നൃപശ്രേഷ്ഠ കര്തവ്യൈഷാ പ്രയത്നതഃ
കാമദായുടെ ശക്തിയാൽ ഭർത്താവും ഭാര്യയും അതീവ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി. രാജാവേ, ഇതു മനസ്സിലാക്കി, ഈ കര്മ്മം ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
ലോകാനാം തു ഹിതാര്ഥായ തവാഗ്രേ കഥിതാ മയാ । ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപഘ്നീ പിശാചത്വവിനാശനീ
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഞാൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ ഇതു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണഹത്യയുപോലുള്ള പാപങ്ങൾ നീക്കുകയും, ഭൂതാവസ്ഥയെ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
നാതഃ പരതരാ കാചിത്ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ । പഠനാച്ഛ്രവണാദ്രാജന്വാജപേയഫലം ലഭേത്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ചലനശീലമുള്ളവർക്കും അചലന്മാർക്കും ഇതിനെക്കാൾ ഉത്തമം ഒന്നുമില്ല; ഇതു വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ, രാജാവേ, വാജപേയയാഗഫലം ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ ഉമാപതിനാരദസംവാദേ ചൈത്രശുക്ലാ കാമദാനാമ സപ്തചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ പത്തിയെട്ടായിരം അദ്ധ്യായങ്ങളുള്ള ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ ഉമാപതി-നാരദസംവാദത്തിൽ 'കാമദാ' എന്ന പേരിലുള്ള എഴുപത്തിയേഴാമത്തെ അദ്ധ്യായം സമാപിച്ചു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- വൈശാഖസ്യാസിതേ പക്ഷേ കിംനാമൈകാദശീ ഭവേത് । മഹിമാനം കഥയ മേ വാസുദേവ നമോഽസ്തു തേ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: വൈശാഖമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ഏതു ഏകാദശിയാണ്? അതിന്റെ മഹത്വം എനിക്ക് പറയൂ, വാസുദേവാ, നമസ്കാരം.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- സൌഭാഗ്യദായിനീ രാജന്നിഹലോകേ പരത്ര ച । വൈശാഖകൃഷ്ണപക്ഷേ തു നാമ്നാ ചൈവ വരൂഥിനീ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും സൗഭാഗ്യം നൽകുന്നവളാണ്; വൈശാഖകൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ അവളെ 'വരൂഥിനി' എന്നു വിളിക്കുന്നു.
വരൂഥിന്യാ വ്രതേനൈവ സൌഖ്യം ഭവതി സര്വദാ । പാപഹാനിശ്ച ഭവതി സൌഭാഗ്യപ്രാപ്തിരേവ ച
വരൂഥിനി വ്രതം ആചരിച്ചാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷം ലഭിക്കും; പാപങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുകയും, സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.
ദുര്ഭഗാ യാ കരോത്യേനാം സാ സ്ത്രീ സൌഭാഗ്യമാപ്നുയാത് । ലോകാനാം ചൈവ സര്വേഷാം ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായിനീ
ദുർഭാഗ്യമുള്ള സ്ത്രീ ഈ വ്രതം ആചരിച്ചാൽ അവൾക്ക് സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കും; എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവളാണ്.
സര്വപാപഹരാ നൄണാം ഗര്ഭവാസനികൃംതനീ । വരൂഥിന്യാ വ്രതേനൈവ മാംധാതാ സ്വര്ഗതിം ഗതഃ
മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുകയും, ഗർഭബന്ധനം മുറിച്ചുകളയുകയും ചെയ്യുന്നു; വരൂഥിനി വ്രതം ആചരിച്ച് മാംധാതാവ് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി.
ധുംധുമാരാദയശ്ചാന്യേ രാജാനോ ബഹവസ്തഥാ । ബ്രഹ്മകപാലനിര്മുക്തോ ബഭൂവ ഭഗവാന്ഭവഃ
ധുന്ധുമാരനും മറ്റു പല രാജാക്കന്മാരും ഇതുപോലെ, ഭഗവാൻ ഭവനും ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി തപസ്തപ്യതി യോ നരഃ । കുരുക്ഷേത്രേ രവിഗ്രഹേ സ്വര്ണഭാരം ദദാതി യഃ । തത്തുല്യംഫലമാപ്നോതിവരൂഥിന്യാവ്രതംചരന്
പത്ത് ആയിരം വർഷം കഠിനതപസ് ചെയ്യുന്നവനും, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ സൂര്യഗ്രഹണസമയത്ത് പൊന്നു നൽകുന്നവനും, വരൂഥിനി വ്രതം ആചരിച്ചാൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കും.
ശ്രദ്ധാവാന്യസ്തു കുരുതേ വരൂഥിന്യാ വ്രതം നരഃ । വാംഛിതം ലഭതേ സോഽപി ഇഹലോകേ പരത്ര ച
ശ്രദ്ധയോടെ വരൂഥിനി വ്രതം ആചരിക്കുന്ന ഏതു പുരുഷനും ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നേടും.
പവിത്രാ പാവനീ ഹ്യേഷാ മഹാപാതകനാശിനീ । ഭുക്തിമുക്തിപ്രദാ ചൈവ കര്തൄണാം നൃപസത്തമ
ഇത് വിശുദ്ധവും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമാണ്, മഹാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു; ആചരിക്കുന്നവർക്ക് ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു, രാജശ്രേഷ്ഠ.
അശ്വദാനാന്നൃപശ്രേഷ്ഠ ഗജദാനം വിശിഷ്യതേ । ഗജദാനാദ്ഭൂമിദാനം തിലദാനം തതോഽധികമ്
രാജാവേ, കുതിര നൽകുന്നത് ആന നൽകുന്നതിനെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്; ആന നൽകുന്നതിനെക്കാൾ ഭൂമി നൽകുന്നത് ഉത്തമം; അതിലുംSesame നൽകുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം.
തസ്മാച്ച സ്വര്ണദാനം വൈ അന്നദാനം തതോഽധികമ് । അന്നദാനാത്പരം ദാനം ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി
അതിൽ സ്വർണം നൽകുന്നത് ഉത്തമം, അതിലും അന്നം നൽകുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം; അന്നദാനത്തേക്കാൾ വലിയ ദാനം ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകയുമില്ല.
പിതൃദേവമനുഷ്യാണാം തൃപ്തിരന്നേന ജായതേ । തത്സമം കവിഭിഃ പ്രോക്തം കന്യാദാനം നൃപോത്തമ
പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും തൃപ്തി അന്നത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; അതിനോട് തുല്യമാണ് കന്യാദാനം എന്ന് കവിൾ പറയുന്നു, രാജശ്രേഷ്ഠ.
ധേനുദാനം ച തത്തുല്യമിത്യാഹ ഭഗവാന്സ്വയമ് । പ്രോക്തേഭ്യഃ സര്വദാനേഭ്യോ വിദ്യാദാനം വിശിഷ്യതേ
പശുദാനവും അതിനോട് തുല്യമാണ് എന്ന് ഭഗവാൻ തന്നെ പറയുന്നു; പറഞ്ഞ എല്ലാ ദാനങ്ങളിൽ വിദ്യാദാനം ഏറ്റവും ഉത്തമം.
തത്ഫലം സമവാപ്നോതി നരഃ കൃത്വാ വരൂഥിനീമ് । കന്യാവിത്തേന ജീവംതി യേ നരാഃ പാപമോഹിതാഃ
വരൂഥിനി വ്രതം ആചരിച്ചാൽ ആ ഫലം ലഭിക്കും; പാപത്തിൽ മുങ്ങിയവർ കന്യകളുടെ സമ്പത്ത് ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്.