ഏകാദശീ പുണ്യതമാ പാപേംധനദവാനലഃ । ശൃണു രാജന്കഥാമേതാം പാപഘ്നീം പുണ്യദായിനീമ്
ഈ ഏകാദശി ഏറ്റവും വലിയ പുണ്യമുള്ളതും പാപങ്ങളെ അഗ്നിപോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. രാജാവേ, പാപം നീക്കുകയും പുണ്യം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ കഥ നീ കേൾക്കൂ.
പുരാ നാഗപുരേ രമ്യേ ഹേമരത്നവിഭൂഷിതേ । പുംഡരീകമുഖാ നാഗാ നിവസംതി മഹോത്കടാഃ
പണ്ടൊരു കാലത്ത്, പൊന്നും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ നാഗപുരിയിൽ, കമലപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള ശക്തരായ നാഗന്മാർ താമസിച്ചിരുന്നു.
തസ്മിന്പുരേ പുംഡരീകോ രാജാ രാജ്യം ചകാര സഃ । ഗന്ധര്വൈഃ കിന്നരൈശ്ചൈവ അപ്സരോഭിശ്ച സേവ്യതേ
ആ നഗരത്തിൽ പുണ്ടരീകൻ എന്നവൻ രാജാവായിരുന്നു. ഗന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും അവനെ സേവിച്ചു.
വരാപ്സരാസ്തു ലലിതാ ഗംധര്വോ ലലിതസ്തഥാ । ഉഭൌ രാഗേണ സംരക്തൌ ദംപതീ കാമപീഡിതൌ
അപ്സരസ്സുകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായത് ലളിതയും, ഗന്ധർവന്മാരിൽ ലളിതനും. ഇരുവരും പരസ്പരം ആസക്തരായി, കാമത്തിൽ പെടഞ്ഞ ദമ്പതികളായിരുന്നു.
രേമാതേ സ്വഗൃഹേ രമ്യേ ധനധാന്യയുതേ തദാ । ലലിതായാശ്ച ഹൃദയേ പതിര്വസതി സര്വദാ
സമ്പത്തും ധാന്യവും നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ വീട്ടിൽ അവർ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു. ലളിതയുടെ ഹൃദയത്തിൽ അവളുടെ ഭർത്താവ് എപ്പോഴും വസിച്ചു.
ഹൃദയേ തസ്യ ലലിതാ നിത്യം വസതി ഭാമിനീ । ഏകദാ പുംഡരീകോഽഥ ക്രീഡതേ സദസി സ്ഥിതഃ
അവന്റെ ഹൃദയത്തിലും ഭാമയായ ലളിത എപ്പോഴും വസിച്ചു. ഒരു ദിവസം, പുണ്ടരീകൻ സഭയിൽ കളിക്കുമ്പോൾ—
ഗീതം ഗാനം പ്രകുരുതേ ലലിതോ ദയിതാം വിനാ । പദബംധസ്ഖലജ്ജിഹ്വോ ബഭൂവ ലലിതാം സ്മരന്
ലളിതൻ ഗാനമാല പാടുമ്പോൾ പ്രിയപ്പെട്ടവളില്ലാതെ പാടുകയായിരുന്നു. ലളിതയെ ഓർത്ത്, വാക്കുകളുടെ ക്രമത്തിൽ അവന്റെ നാവ് തളർന്നു.
മനോഭാവം വിദിത്വാസ്യ കര്കടോ നാഗസത്തമഃ । പദബംധച്യുതിം തസ്യ പുംഡരീകേ ന്യവേദയത്
അവന്റെ മനസ്സിലെ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കി, നാഗന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കർക്കടൻ പാടലത്തിലെ തെറ്റുകൾ പുണ്ടരീകനോട് അറിയിച്ചു.
ശ്രുത്വാ കര്കോടകവചഃ പുംഡരീകോ ഭുജംഗരാട് । ക്രോധസംരക്തനയനോ ബഭൂവാതിഭയംകരഃ
കർക്കോടകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പുണ്ടരീകൻ, നാഗരാജാവായ അവൻ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് അത്യന്തം ഭയങ്കരനായി.
ശശാപ ലലിതം തത്ര ഗായംതം മദനാതുരമ് । രാക്ഷസോ ഭവ ദുര്ബുദ്ധേ ക്രവ്യാദഃ പുരുഷാദകഃ
അവിടെ, കാമത്തിൽ അകപ്പെട്ട് പാടുന്ന ലളിതനെ അവൻ ശപിച്ചു: 'നീ ദുഷ്ടനേ, ഒരു രാക്ഷസനായി, മനുഷ്യനെ തിന്നുന്ന ക്രൂരനായ ദാനവനാകൂ.'
യതഃ പത്നീവശോപേതോ ഗായമാനോ മമാഗ്രതഃ । വചനാത്തസ്യ രാജേംദ്ര രക്ഷോരൂപോ ബഭൂവ സഃ
ഭാര്യയുടെ ഇഷ്ടത്തിന് കീഴ്പ്പെട്ട് നീ എന്റെ മുമ്പിൽ പാടിയത് കൊണ്ടാണ്, രാജാവേ, എന്റെ വാക്കുകൾ പ്രകാരം അവൻ രാക്ഷസരൂപം സ്വീകരിച്ചു.
രൌദ്രാനനോ വിരൂപാക്ഷോ ദൃഷ്ടമാത്രോ ഭയംകരഃ । ബാഹൂയോജനവിസ്തീര്ണൌ മുഖം കംദരസന്നിഭമ്
അവന്റെ മുഖം ഭയങ്കരവും, കണ്ണുകൾ വിചിത്രവുമായിരുന്നു; നോക്കിയാൽ തന്നെ ഭയമുണർത്തുന്നവൻ. കൈകൾ ഒരു യോജന ദൈർഘ്യമുണ്ടായിരുന്നു, വായ് പർവതഗുഹപോലെയായിരുന്നു.
ചംദ്രസൂര്യനിഭേ നേത്രേ ഗ്രീവാപര്വതസംനിഭാ । നാസാരംധ്രേ തു വിവരേ അധരൌ യോജനായതൌ
അവന്റെ കണ്ണുകൾ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെയും, കഴുത്ത് പർവതം പോലെയും. മൂക്കിന്റെ തുളകൾ വലിയതും, ചുണ്ടുകൾ ഒരു യോജന നീളമുള്ളതുമായിരുന്നു.
ശരീരം തസ്യ രാജേംദ്ര ഉത്ഥിതം യോജനാഷ്ടകമ് । ഈദൃശോ രാക്ഷസോ ഭൂത്വാ ഭുംജാനഃ കര്മണഃ ഫലമ്
അവന്റെ ശരീരം, രാജാവേ, എട്ട് യോജന ഉയരത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു. ഇങ്ങനെ രാക്ഷസനായി, തന്റെ ചെയ്തികളുടെ ഫലം അനുഭവിച്ചു.
ലലിതാ തു തഥാലോക്യ സ്വപതിം വികൃതാകൃതിമ് । ചിംതയാമാസ മനസാ ദുഃഖേന മഹതാര്ദിതാ
ലളിതാ ഭർത്താവിനെ ആ ഭയങ്കരമായ രൂപത്തിൽ കണ്ടപ്പോൾ, അതീവ ദു:ഖിതയായി മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
കിം കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി പതിഃ ശാപേന പീഡിതഃ । ഇതി സംസ്മൃത്യ സംസ്മൃത്യ മനസാ ശര്മ നാലഭത്
എന്ത് ചെയ്യണം? എവിടെ പോകണം? എന്റെ ഭർത്താവിന് ശാപം ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചെങ്കിലും അവൾക്ക് മനസ്സിന് സമാധാനം കിട്ടിയില്ല.
ചചാര പതിനാ സാര്ദ്ധം ലലിതാ ഗഹനേ വനേ । ബഭ്രാമ വിപിനേ ദുര്ഗേ കാമരൂപീ സ രാക്ഷസഃ
ലളിതാ ഭർത്താവിനോടൊപ്പം കാടിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു. ആ രാക്ഷസൻ, ഇഷ്ടംപോലെ രൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്നവൻ, കാട്ടിലെ കഠിനമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ അലയുന്നു.
നിര്ഘൃണഃ പാപനിരതോ വിരൂപഃ പുരുഷാദകഃ । ന സുഖം ലഭതേ രാത്രൌ ന ദിവാ പാപപീഡിതഃ
ക്രൂരനും പാപത്തിൽ മുഴുകിയവനും ഭീകരരൂപനും മനുഷ്യഭക്ഷകനുമായ അവൻ, പാപഭാരത്തിൽ പെട്ട്, രാവിലും പകലിലും സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയില്ല.
ലലിതാ ദുഃഖിതാതീവ പതിം ദൃഷ്ട്വാ തഥാവിധമ് । ബഭ്രാമ തേന സാര്ദ്ധം സാ രുദതീ ഗഹനേ വനേ
ഭർത്താവിനെ അങ്ങനെയൊരു ദയനീയാവസ്ഥയിൽ കണ്ട ലളിതാ, അവനോടൊപ്പം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കാട്ടിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാശ്രമപദം രമ്യം മുനിം സംശാംതവിഗ്രഹമ് । ശീഘ്രം ജഗാമ ലലിതാ നമസ്കൃത്യാഗ്രതഃ സ്ഥിതാ
ഒരു മനോഹരമായ ആശ്രമവും ശാന്തസ്വഭാവമുള്ള ഒരു മുനിയെയും കണ്ട ലളിതാ, വേഗത്തിൽ സമീപിച്ച് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു മുന്നിൽ നിന്നു.
താം ദൃഷ്ട്വാ സ മുനിഃ പ്രാഹ ദുഃഖിതാം ഹി ദയാപരഃ । കാ ത്വം കസ്മാദിഹായാതാ സത്യം വദ മമാഗ്രതഃ
അവളെ കണ്ട മുനി, ദയയോടെ ദു:ഖിതയായ അവളോട് ചോദിച്ചു: നീ ആരാണ്? ഇവിടെ എന്തിനാണ് വന്നത്? സത്യം പറഞ്ഞ് പറയൂ.
ലലിതോവാച- വീരധന്വേതി ഗംധര്വഃ സുതാ തസ്യ മഹാത്മനഃ । ലലിതാം നാമ മാം വിദ്ധി പത്യര്ഥമിഹ ചാഗതാമ്
ലളിതാ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ വീരധൻവൻ എന്ന ഗന്ധർവന്റെ മകളാണ് ഞാൻ, ലളിതാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. എന്റെ ഭർത്താവിനായി ഇവിടെ വന്നതാണ്.
ഭര്താ മേ പാപദോഷേണ രാക്ഷസോഽഭൂന്മഹാമുനേ । രൌദ്രരൂപോ ദുരാചാരസ്തം ദൃഷ്ട്വാ നാസ്തി മേ സുഖമ്
എന്റെ ഭർത്താവ് പാപഫലമായി രാക്ഷസനായി, മഹാമുനിയേ, ഭയങ്കരമായ രൂപവും ദുഷ്ടമായ പെരുമാറ്റവുമാണ്. അവനെ കണ്ടാൽ എനിക്ക് സന്തോഷമില്ല.
സാംപ്രതം ശാധി മാം ബ്രഹ്മന്യത്കൃത്യം തദ്വദ പ്രഭോ । കുരുഷ്വ തദ് വ്രതം ഭദ്രേ വിധിപൂര്വം മയോദിതമ്
ഇപ്പോൾ ദയവായി എന്നെ ഉപദേശിക്കണം, മഹാനേ, എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ. ഏത് വ്രതം ആചരിക്കണമെന്ന് നിയമപ്രകാരം വിശദമായി പഠിപ്പിക്കൂ.
ഋഷിരുവാച- ചൈത്രമാസസ്യ രംഭോരു ശുക്ലപക്ഷോഽസ്തി സാംപ്രതമ് । കാമദൈകാദശീനാമ പാപഘ്നീ ലലിതേ പരാ
മുനി പറഞ്ഞു: രംഭാസമാനമായ കെട്ടുള്ളവളേ, ഇപ്പോൾ ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷമാണ്. വ്രതങ്ങളിൽ കാമദാ ഏകാദശിയാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം, ലളിതേ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതും ആണത്.
കുരുഷ്വ തദ്വ്രതം ഭദ്രേ വിധിപൂര്വം മയോദിതമ് । അസ്യ വ്രതസ്യ യത്പുണ്യം തത്സ്വഭര്ത്രേ പ്രദീയതാമ്
ഭദ്രേ, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ആ വ്രതം ആചരിക്കൂ. ആ വ്രതത്തിന്റെ സുകൃതഫലം ഭർത്താവിന് സമർപ്പിക്കണം.
ദത്തേ പുണ്യേക്ഷണാത്തസ്യ ശാപദോഷഃ പ്രയാസ്യതി । ഇതി ശ്രുത്വാ മുനേര്വാക്യം ലലിതാ ഹര്ഷിതാഭവത്
ആ സുകൃതം ഭർത്താവിന് സമർപ്പിച്ചാൽ ശാപഫലം അകറ്റപ്പെടും. മുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ലളിതാ അതീവ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ഉപോഷ്യൈകാദശീം രാജന്ദ്വാദശീദിവസേ തഥാ । വിപ്രസ്യൈവ സമീപേ തദ്വാസുദേവസ്യ ചാഗ്രതഃ
ലളിതാ ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം, ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ, മുനിയുടെ സമീപത്തും വാസുദേവന്റെ സന്നിധിയിലും നിലകൊണ്ടു.
വാക്യമുവാച ലലിതാ സ്വപത്യുസ്താരണായ വൈ । മയാ തു തദ്വ്രതം ചീര്ണം കാമദായാ ഉപോഷണമ്
ഭർത്താവിനെ മോചിപ്പിക്കാനായി ലളിതാ പറഞ്ഞു: ഞാൻ കാമദാ ഏകാദശി വ്രതം ആചരിച്ച് ഉപവാസം പാലിച്ചു.
തസ്യ പുണ്യപ്രഭാവേന ഗച്ഛത്വസ്യ പിശാചതാ । ലലിതാവചനാദേവ വര്ത്തമാനോഽപി തത്ക്ഷണേ
ഈ സുകൃതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഭർത്താവിന്റെ പിശാചാവസ്ഥ അകറ്റപ്പെടട്ടെ. ലളിതാ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അതേ നിമിഷം തന്നെ അതു സംഭവിച്ചു.