ഹസ്ത്യശ്വരഥവൃംദൈശ്ച സമാഗത്യ പുരോഹിതൈഃ । തതഃ സ്നാത്വാ തഥാ ധ്യായന്തര്പയന്പിതൃദേവതാഃ
ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും പുരോഹിതന്മാരുമടങ്ങിയ സംഘത്തോടൊപ്പം അവർ അവിടെ എത്തി. പിന്നെ സ്നാനം കഴിച്ച്, ധ്യാനിച്ച്, പിതൃദേവന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും തർപ്പണം ചെയ്തു.
പൂജയാമാസ ദേവേശം പുംഡരീകാക്ഷമച്യുതമ് । ദീപമാലാകുലേ തത്ര സര്വതഃ സുമനോഹരേ
അവിടെ മനോഹരമായ വിളക്കുകളുടെ നിരകൾ എല്ലായിടത്തും അലങ്കരിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്ത്, അവർ കമലനയനായും അക്ഷരനായും ദേവതകളുടെ നാഥനായ ജനാർദ്ദനനെയും പൂജിച്ചു.
ദദര്ശ ലിഖിതം തത്ര മാര്ജാരം ദേവതാലയേ । തം ദൃഷ്ട്വാ പ്രാകൃതം കര്മ ജന്മ സ്മൃത്വാ നൃപസ്തദാ
അവിടെ ദേവാലയത്തിൽ ഒരു പൂച്ചയുടെ ചിത്രീകരണം രാജാവ് കണ്ടു. അത് കണ്ടപ്പോൾ തന്റെ മുൻജന്മത്തിലെ സാധാരണ ജീവിതം രാജാവ് ഓർമ്മിച്ചു.
മുഖപംകജമാലോക്യ പ്രിയായാഃ പ്രജഹാസ ച । രൂപസുംദര്യുവാച- മമ സന്മുഖമാലോക്യ ഭര്തഃ കിം സ്മിതകാരണമ് 6.30.
പ്രിയയുടെ കമലപോലെയുള്ള മുഖം നോക്കി രാജാവ് ചിരിച്ചു. രൂപസുന്ദരി ചോദിച്ചു: "ഭർത്താവേ, എന്റെ മുഖം നോക്കി ചിരിയ്ക്കാൻ കാര്യം എന്താണ്?"
കഥയാമാസ ഹൃഷ്ടാത്മാ പ്രാക്തനം കര്മണഃ ഫലമ് । രാജോവാച- അഹമാസം പുരാ ദേവി മാര്ജാരോ ബ്രാഹ്മണാലയേ
ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, രാജാവ് തന്റെ മുൻജന്മത്തിലെ കർമ്മഫലം പറയാൻ തുടങ്ങി. രാജാവ് പറഞ്ഞു: "ദേവി, ഞാൻ ഒരിക്കൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ പൂച്ചയായിരുന്നുവു."
ഭക്ഷിതാ മൂഷകാസ്തത്ര മയാ ശതസഹസ്രശഃ । തതോ നാരായണസ്യാഗ്രേ ദീപഃ സംരക്ഷിതോ യതഃ
"അവിടെ ഞാൻ നൂറുകണക്കിന് എലികളെ തിന്നിരുന്നു. പിന്നെ, നാരായണന്റെ മുമ്പിൽ ഒരു വിളക്ക് സംരക്ഷിച്ചതിനാൽ—"
വ്യാജേനാപി മയാ ദേവിപ്രാപ്തം തത്കര്മണഃ ഫലമ് । വിഷ്ണുലോകമനുപ്രാപ്യ രാജ്യം പ്രാപ്തം മയാധുനാ
"—അത് വെറും കപടത്താലെങ്കിലും, ദേവി, ആ കർമ്മഫലം ഞാൻ ലഭിച്ചു; വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ചു, ഇപ്പോൾ രാജ്യം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു."
രൂപസുംദര്യുവാച-। മമാപി സ്മരണം ജാതം പ്രാകൃതസ്യ ച ജന്മനഃ । മൂഷികാ ചാഹമപ്യാസം ക്ഷുദ്രാ ബ്രാഹ്മണവേശ്മനി
രൂപസുന്ദരി പറഞ്ഞു: "എനിക്കും മുൻജന്മം ഓർമ്മ വരുന്നു; ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ ചെറിയ എലിയായിരുന്നുവു."
കാര്തികേ ച പ്രബോധിന്യാം മംദീഭൂതേ ച ദീപകേ । വര്ത്യഗ്രാഹരണാര്ഥായ നിര്ഗതാഹം തദാ ബിലാത്
"കാർത്തികയിൽ പ്രബോധിനി ദിവസം, വിളക്ക് മങ്ങിപ്പോകുമ്പോൾ, വാട്ടിയുടെ അറ്റം എടുക്കാൻ ഞാൻ അന്നേരം കുഴിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു."
ദൃഷ്ട്വാ നാരായണം ദേവം പൂജിതം കുസുമൈസ്തഥാ । നിദ്രാഭിഭൂതം വിപ്രം ച വര്ത്തിഃ കൃഷ്ടാ മയാ തദാ
"പൂക്കളാൽ നാരായണനെ പൂജിക്കുന്നതും, ബ്രാഹ്മണൻ ഉറക്കത്തിൽ ആകുന്നതും ഞാൻ കണ്ടു; അപ്പോൾ ഞാൻ വാട്ടി വലിച്ചു."
ഉത്ഥിതസ്ത്വം യദാ തത്ര മാം ഗൃഹീതും കൃതക്ഷണഃ । ദൃഷ്ട്വാ ത്വം ച പ്രണഷ്ടാഹം പ്രവിഷ്ടാ ബിലമധ്യതഃ
അവിടെ നീ എഴുന്നേറ്റു എന്നെ പിടിക്കാനായി ഒരുങ്ങിയപ്പോള്, നിന്നെ കണ്ടതോടെ ഞാന് അപ്രത്യക്ഷയായി ആ കുഴിയുടെ നടുവിലേക്ക് കടന്നു.
വിശംത്യാ മമ പാദേന ദീപവര്ത്തിര്വിജൃംഭിതാ । തൈലപാത്രം ച നമിതം തേനാഹം സുഖഭാഗിനീ
ഞാന് അകത്തു കടക്കുമ്പോള് എന്റെ കാല് വിളക്കിന്റെ വാളില് തട്ടിയതോടെ അത് കത്തിപ്പൊങ്ങി, എണ്ണപ്പാത്രം മറിഞ്ഞു. അങ്ങനെ ഞാന് ഭാഗ്യവതിയായി.
തന്മയാ രാജരാജേംദ്ര ദീപം ചൈവ പ്രകാശിതമ് । ഇദാനീം ച മയാ പ്രാപ്തം രൂപലാവണ്യമുത്തമമ്
രാജാധിരാജാ, ഞാനാണ് ആ വിളക്ക് തെളിച്ചതും, ഇപ്പോഴിതാ ഞാന് അതുല്യമായ സൗന്ദര്യവും ആകര്ഷണവും നേടിയിരിക്കുന്നു.
ത്വം ച ഭര്ത്താ തഥാ രാജ്യം പുത്രാശ്ചൈവംവിധം സുഖമ് । ദീപപ്രബോധനാജ്ജാതം ജ്ഞാനമത്യംത ദുര്ല്ലഭമ്
നീ എന്റെ ഭര്ത്താവും, രാജ്യം, മക്കള്, ഈ സുഖങ്ങളൊക്കെയും—all ഇതെല്ലാം വിളക്കു വ്രതത്തിന്റെ ഫലമായി ലഭിച്ചവയാണ്. അതുപോലെ അപൂര്വമായ ജ്ഞാനവും.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ദീപവ്രതമനുത്തമമ് । ആവാം ഹി പരയാ ഭക്ത്യാ കുര്വശ്ചൈവ വിശേഷതഃ
അതിനാല് എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച് നമ്മള് പരമഭക്തിയോടെ, ഈ ഉത്തമമായ വിളക്കു വ്രതം നിര്വഹിക്കണം.
തദേതത്കര്മണഃ പ്രാപ്തം ഫലം രാജ്യാദിസംപദഃ । പൂര്വജന്മസ്മൃതം ചാപി സര്വപാപക്ഷയസ്തഥാ
ഈ കര്മ്മത്തിന്റെ ഫലമായി രാജ്യം തുടങ്ങിയ സമ്പത്തുകളും, മുന്പുള്ള ജന്മങ്ങള് ഓര്മ്മിക്കുന്നതും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കുന്നതും ലഭിച്ചു.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന വിധിമംത്രാദിപൂര്വകമ് । ദീപവ്രതം കൃതം പുംഭിഃ പുണ്യം ചംദ്രാര്കതാരകമ്
അതിനാല് എല്ലാ ശ്രമത്തോടും, യഥാവിധി മന്ത്രാദികള് പാലിച്ച്, പുരുഷന്മാര് ഈ വിളക്കു വ്രതം ചെയ്യണം. അതിന്റെ ഫലം ചന്ദ്രന്, സൂര്യന്, നക്ഷത്രങ്ങള് പോലെ ദീര്ഘകാലം നിലനില്ക്കും.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചോ രാജാ ചക്രേ ദീപവ്രതം തദാ । പ്രിയയാ സഹ ദേവര്ഷേ സമ്യക്ശ്രദ്ധാസമന്വിതഃ
ഈ വാക്കുകള് കേട്ട രാജാവ്, പ്രിയയോടൊപ്പം, ദേവര്ഷേ, പൂര്ണ വിശ്വാസത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി വിളക്കു വ്രതം ചെയ്തു.
തസ്മിംസ്തു പുഷ്കരേ തീര്ഥേ കൃത്വാ ദീപവ്രതം തു തൌ । അവാപതുഃ പരാം മുക്തിം ദേവദാനവദുര്ല്ലഭാമ്
അവിടെ പുഷ്കരക്ഷേത്രത്തില് ആ ഇരുവരും വിളക്കു വ്രതം നിര്വഹിച്ചു, ദേവന്മാര്ക്കും അസുരന്മാര്ക്കും ലഭിക്കാനാവാത്ത പരമമുക്തി നേടി.
ഏതദ്ദീപസ്യ മാഹാത്മ്യം യേ ശൃണ്വംതി നരാ ഭുവി । സര്വപാപവിനിര്മുക്താഃ പ്രയാംതി ഹരിമംദിരമ്
ഈ വിളക്കിന്റെ മഹത്വം ഭൂമിയില് കേള്ക്കുന്ന മനുഷ്യര് എല്ലാവരും എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചിതരായി ഹരിയുടെ ആലയം പ്രാപിക്കും.
യേ ച കുര്വംതി പുരുഷാഃ സ്ത്രിയോ വാ ഭക്തിതത്പരാഃ । തേ സര്വേ പാപനിര്മുക്താ യാംതി ബ്രഹ്മസനാതനമ്
ആ ഭക്തിയോടെ ഈ വ്രതം ചെയ്യുന്ന പുരുഷന്മാരോ സ്ത്രീകളോ, അവര് എല്ലാവരും പാപമുക്തരായി ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കും.
നേത്രരോഗാ വിനശ്യംതി യഥാ പാപപ്രഭാവജാഃ । ആധയോ വ്യാധയഃ സര്വേ നശ്യംതേ ഹി കൃതേക്ഷണാത്
പാപഫലമായി വരുന്ന കണ്ണ്രോഗങ്ങള് നശിക്കും; എല്ലാ ദു:ഖങ്ങളും രോഗങ്ങളും ഉടന് അകന്നു പോകും.
ന ദാരിദ്ര്യം ന ശോകം ച ന മോഹോ ന ച വിഭ്രമഃ । ഗൃഹേ ലക്ഷ്മീഃ സമായാതി ജന്മജന്മനി വാഡവ
ദാരിദ്ര്യവും ദു:ഖവും മോഹവും ആശയക്കുഴപ്പവും ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല; ലക്ഷ്മി ഓരോ ജന്മത്തിലും വീട്ടില് വസിക്കും, വഡവേ.
മഹാദേവ ഉവാച- ദൃഷ്ട്വാ ശതക്രതും സിദ്ധം സമാപ്തവരദക്ഷിണമ് । മഘവാ ജാതസംകല്പഃ പര്യപൃച്ഛദ്ബൃഹസ്പതിമ്
മഹാദേവന് പറഞ്ഞു: ശതക്രതു എല്ലാ ദാനങ്ങളും ദക്ഷിണകളും പൂര്ത്തിയാക്കിയതും സിദ്ധനായതും കണ്ട മഘവാന് മനസ്സില് ആഗ്രഹം ഉണര്ത്തി ബൃഹസ്പതിയെ ചോദിച്ചു.
ഭഗവന്കേന ദാനേന സര്വതഃ സുഖമേധതേ । യദക്ഷയം മഹാര്ഘം ച തന്മേ ബ്രൂഹി മഹാതപഃ
ഭഗവന്, ഏത് ദാനമാണ് എല്ലായിടത്തും അനശ്വരവും അത്യന്തം വിലയേറിയതുമായ സുഖം ലഭിക്കാനുള്ളത്? അതു ദയവായി എന്നോട് പറയൂ, മഹാതപസ്സേ.
ഏവമിംദ്രേണ ചോക്തോഽസൌ ദേവദേവഃ പുരോഹിതഃ । പ്രഹസ്യ തം മഹാപ്രാജ്ഞോ ബൃഹസ്പതിരുവാചഹ
ഇന്ദ്രന് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ദേവദേവന്മാരുടെ പുരോഹിതനായ ബൃഹസ്പതി, വലിയ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു, അദ്ദേഹം പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു.
ഹിരണ്യദാനം ഗോദാനം ഭൂമിദാനം ച വാസവ । ഏതത്പ്രയച്ഛമാനസ്തു സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
സ്വര്ണ്ണദാനം, പശുദാനം, ഭൂദാനം—വാസവാ, ഇവ നല്കുന്നവന് എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചിതനാകും.
സുവര്ണം രജതം വസ്ത്രം മണിരത്നം ച വാസവ । സര്വമേവ ഭവേദ്ദത്തം വസുധാം യഃ പ്രയച്ഛതി
സ്വര്ണ്ണം, വെള്ളി, വസ്ത്രം, രത്നങ്ങള്, മുത്തുകള്—വാസവാ, ഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നവന് ഇതെല്ലാം നല്കിയതുപോലെയാണ്.
ഫാലകൃഷ്ടാം മഹീം ദത്വാ സബീജാം സസ്യമാലിനീമ് । യാവത്സൂര്യകൃതാലോകസ്താവത്സ്വര്ഗേമഹീയതേ
വളഞ്ഞ് വിത്ത് വിതറി വിളഞ്ഞ നിലം ദാനം ചെയ്താൽ, സൂര്യൻ പ്രകാശം നൽകുന്ന കാലം മുഴുവൻ സ്വർഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
യത്കിംചിത്കുരുതേ പാപം പുരുഷോ വൃത്തികര്ഷിതഃ । അപി ഗോചര്മമാത്രേണ ഭൂമിദാനേന ശുധ്യതി
ജീവനാമായി കഷ്ടപ്പെട്ട് ചെയ്യുന്ന ഏതെങ്കിലും പാപം, ഒരു പശുവിന്റെ ചർമ്മം അളവിൽ പോലും ഭൂമി ദാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധിയാകും.