ബ്രാഹ്മണം പൂജയിത്വാ തു സര്വം തസ്മൈ നിവേദയേത് । ജാമദഗ്ന്യ ഘടേ തത്ര വസ്ത്രയുഗ്മമുപാനഹൌ
ബ്രാഹ്മണനെ പൂജിച്ച ശേഷം, ജാമദഗ്നി കലശവും, വസ്ത്രജോടിയും, ചപ്പലുകളും എല്ലാം അവനു സമർപ്പിക്കണം.
ജാമദഗ്ന്യസ്വരൂപേണ പ്രീയതാം മമ കേശവഃ । തതശ്ചാമലകീം സ്പൃഷ്ട്വാ കൃത്വാ ചൈവ പ്രദക്ഷിണാമ്
ജാമദഗ്നിയുടെ രൂപത്തിൽ കേശവൻ എനിക്ക് പ്രസന്നനാകട്ടെ. പിന്നെ ആമലകിവൃക്ഷത്തെ സ്പർശിച്ച് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
സ്നാനം കൃത്വാ വിധാനേന ബ്രാഹ്മണാന്ഭോജയേത്തതഃ । തതശ്ച സ്വയമശ്നീയാത്കുടുംബേന സമാവൃതഃ
ശുദ്ധമായ രീതിയിൽ സ്നാനം കഴിച്ച ശേഷം, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരപൂർവം ഭക്ഷണം നൽകണം. അതിനുശേഷം കുടുംബത്തോടൊപ്പം സ്വയം ഭക്ഷണം കഴിക്കാം.
ഏവം കൃതേന യത്പുണ്യം തത്സര്വം കഥയാമി തേ । സര്വതീര്ഥേഷു യത്പുണ്യം സര്വദാനേഷു യത്ഫലമ്
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം ഞാൻ നിനക്കു പറയാം. എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ കുളിച്ചാൽ കിട്ടുന്ന പുണ്യവും എല്ലാ ദാനങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലവും ഇതിൽ ലഭിക്കും.
സര്വയജ്ഞാധികം ചൈവ ലഭതേ നാത്ര സംശയഃ । ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം വ്രതാനാമുത്തമം വ്രതമ്
എല്ലാ യജ്ഞങ്ങൾക്കുമപ്പുറം ഫലം ഇതിൽ ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. എല്ലാ വ്രതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വ്രതം ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഏതാവദുക്ത്വാ ദേവേശസ്തത്രൈവാംതരധീയത । തേ ചാപി ഋഷയഃ സര്വേ ചക്രുഃ സര്വമശേഷതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ അവിടത്തെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി. അതിനുശേഷം എല്ലാ ഋഷിമാരും ആ കാര്യങ്ങൾ മുഴുവൻ നിർവഹിച്ചു.
തഥാ ത്വമപി രാജേന്ദ്ര കര്തുമര്ഹസി സത്തമ । വ്രതമേതദ്ദുരാധര്ഷം സര്വപാപപ്രമോചനമ്
അതുപോലെ തന്നെ, രാജാവേ, നീയും ഈ ദുഷ്കരമായ, എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും മോക്ഷം നൽകുന്ന വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ഫാല്ഗുനസ്യ സിതേ പക്ഷേ ശ്രുതാ ചാമലകീ തഥാ । ചൈത്രസ്യ കൃഷ്ണപക്ഷേ തു കിം നാമൈകാദശീ ഭവേത്
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഫാൽഗുണ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ അമലകി വ്രതം കേട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ചൈത്ര മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ഏത് ഏകാദശിയാണ്?
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- ശൃണു രാജേംദ്ര വക്ഷ്യാമി ആഖ്യാനം പാപനാശനമ് । യല്ലോമശോഽബ്രവീത്പൃഷ്ടോ മാംധാത്രാ ചക്രവര്തിനാ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കഥ പറയാം. അതു ലോമശൻ, ചക്രവർത്തിയായ മാംധാതയോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ പറഞ്ഞു.
മാംധാതോവാച - ഭഗവന്ശ്രോതുമിച്ഛാമി ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ । ചൈത്രസ്യ പ്രഥമേ പക്ഷേ കാ നാമൈകാദശീ ഭവേത് । കോ വിധിഃ കിം ഫലം തസ്യാഃ കഥയസ്വ പ്രസാദതഃ
മാംധാതാവ് ചോദിച്ചു: ഭഗവൻ, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ചൈത്ര മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഏത് ഏകാദശിയാണ്? അതിന്റെ നിയമവും ഫലവും ദയവായി പറയൂ.
ലോമശ ഉവാച- ചൈത്രമാസ്യസിതേ പക്ഷേ നാമ്നാ വൈ പാപമോചനീ । ഏകാദശീ സമാഖ്യാതാ പിശാചത്വവിനാശിനീ
ലോമശൻ പറഞ്ഞു: ചൈത്ര മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ പാപമോചനി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ, പിശാചത്വം നശിപ്പിക്കുന്ന ഏകാദശിയാണ്.
ശൃണു തസ്യാഃ പ്രവക്ഷ്യാമി കാമദാം സിദ്ധിദാം നൃപ । കഥാം വിചിത്രാം ശുഭദാം പാപഘ്നീം ധര്മദായിനീമ്
രാജാവേ, ആ ഏകാദശിയുടെ മനോഹരവും പുണ്യമുള്ളതുമായ, പാപങ്ങൾ നീക്കുകയും ധർമ്മം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന കഥ ഞാൻ പറയാം. അതു മനസ്സിലുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റും.
പുരാ ചൈത്രരഥോദ്ദേശേ അപ്സരോഗണസേവിതേ । വസംതസമയേ പ്രാപ്തേ ഷട്പദാകുലിതേ വനേ
പണ്ടെ, ചൈത്രരഥ എന്ന പ്രദേശത്ത്, അപ്സരസുകൾ കൂട്ടമായി വസിക്കുന്ന കാലത്ത്, വസന്തം വന്നപ്പോൾ ആ വനത്തിൽ തേനീച്ചകൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ഗംധര്വകന്യാവാദിത്രൈ രമംതി സഹ കിംനരൈഃ । പാകശാസനമുഖ്യാശ്ച ക്രീഡാംതേ ത്രിദിവൌകസഃ
ഗന്ധർവകന്യകൾ സംഗീതത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായി കിന്നരന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു. ദേവന്മാരുടെ തലവനും സ്വർഗ്ഗവാസികളും അവിടെ ക്രീഡിച്ചു.
നാപരം സുഖദം കിംചിദ്വിനാ ചൈത്രരഥാദ്വനമ് । തസ്മിന്വനേ തു മുനയസ്തപംതി ബഹുലം തപഃ
ചൈത്രരഥവനം പോലെയുള്ള സന്തോഷം നൽകുന്ന മറ്റൊരിടമില്ല. ആ വനത്തിൽ മുനിമാർ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
മേധാവി നാമാനമൃഷിം തത്രസ്ഥം ബ്രഹ്മചാരിണമ് । അപ്സരാസ്തം മുനിവരം മോഹനായോപചക്രമേ
അവിടെ, മേധാവി എന്ന ബ്രഹ്മചാരിയായ ഒരു മഹർഷി താമസിച്ചു. അവനെ മോഹിപ്പിക്കാൻ അപ്സരസുകൾ ശ്രമിച്ചു.
മംജുഘോഷേതി വിഖ്യാതാ ഭാവം തസ്യ വിതന്വതീ । ക്രോശമാത്രം സ്ഥിതാ തസ്യ ഭയാദാശ്രമസന്നിധൌ
മഞ്ജുഘോഷ എന്ന അപ്സര, തന്റെ ആകർഷണം പ്രചരിപ്പിച്ചു, ഭയത്താൽ ആശ്രമത്തിന് ഒരു ക്രോഷം ദൂരെ നിന്നു.
ഗായംതീ മധുരം സാധു പീഡയംതീ വിപംചികാമ് । ഗായംതീം താമഥാലോക്യ പുഷ്പചംദനസേവിതാമ്
അവൾ മധുരമായി പാടുകയും, വീണ വായിക്കുകയും ചെയ്തു. പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചും ചന്ദനവും ധരിച്ചും പാടുന്ന അവളെ മഹർഷി കണ്ടു.
കാമോഽപി വിജയാകാംക്ഷീ ശിവഭക്താന്മുനീശ്വരാന് । തസ്യാഃ ശരീരേ സംവാസമകരോന്മനസഃ സുതഃ
ശിവഭക്തരായ മഹർഷിമാരെ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച മനസ്സിന്റെ മകൻ കാമൻ, അവളുടെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
കൃത്വാ ഭ്രുവൌ ധനുഷ്കോടിം ഗുണം കൃത്വാ കടാക്ഷകമ് । മാര്ഗണൌ നയനേ കൃത്വാ പക്ഷ്മയുക്തേ യഥാക്രമമ്
അവളുടെ കനിഞ്ഞു വളഞ്ഞ ഭ്രൂകൾ വില്ലിന്റെ അറ്റം പോലെ, കണികൂട്ടിയ കാഴ്ച വില്ലിന്റെ നൂൽപോലെ, കണ്മണികളും കനിഞ്ഞു നീണ്ട പീലികളും അമ്പുപോലെയും കാമൻ ആക്കി.
കുചൌ കൃത്വാ പടകുടീം വിജയായോപചക്രമേ । മംജുഘോഷാഭവത്തസ്യ കാമസ്യൈവ വരൂഥിനീ
തന്റെ മുലകൾക്കു ചുറ്റി ഒരു ചെറു വസ്ത്രക്കെട്ട് കെട്ടി വിജയത്തിനായി മഞ്ചുഘോഷാ പുറപ്പെട്ടു. കാമദേവന്റെ സൈന്യത്തിൽ അവൾ തന്നെ പ്രധാനിയായിത്തീർന്നു.
മേധാവിനം മുനിം ദൃഷ്ട്വാ സാപി കാമേന പീഡിതാ । യൌവനോദ്ഭിന്നദേഹോഽസൌ മേധാവ്യപി വിരാജതേ
മേധാവിയെന്ന മുനിയെ കണ്ടപ്പോൾ അവളും കാമംകൊണ്ട് പീഡിതയായി. യൗവനം നിറഞ്ഞ അവന്റെ ശരീരം മേധാവിക്കും അതീവ ഭംഗിയായി തെളിഞ്ഞു.
സിതോപവീതസഹിതോ ദൃഷ്ടഃ സ്മര ഇവാപരഃ । മേധാവീ വസതേ ചാസൌ ച്യവനസ്യാശ്രമേ ശുഭേ
വെളുത്ത പൂണൂൽ ധരിച്ച അവൻ, മറ്റൊരു കാമദേവനെപ്പോലെ തോന്നി. മേധാവി ശുഭമായ ച്യവനമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു.
മംജുഘോഷാ സ്ഥിതം തത്ര ദൃഷ്ട്വാ സാ മുനിപുംഗവമ് । മദനസ്യ വശം പ്രാപ്താ മംദം മംദമഗായത
മഞ്ചുഘോഷാ അവിടെ നില്ക്കുന്ന മഹാമുനിയെ കണ്ടപ്പോൾ കാമദേവന്റെ വശംപെട്ട്, മൃദുവായി, പതുക്കെ പാടാൻ തുടങ്ങി.
രണദ്വലയസംയുക്താം ശിംജന്നൂപുരമേഖലാമ് । ഗായംതീം താം തഥാഭൂതാം വിലോക്യ മുനിപുംഗവഃ
കിടിലം മുഴങ്ങുന്ന വളകളും, മണി മുഴങ്ങുന്ന പാദസരം കെട്ടിയും, അങ്ങനെ പാടുന്ന അവളെ മഹാമുനി നോക്കി.
മദനേന സസൈന്യേന നീതോ മോഹവശം ബലാത് । മംജുഘോഷാ സമാഗമ്യ മുനിം ദൃഷ്ട്വാ തഥാവിധമ്
കാമദേവനും അവന്റെ സൈന്യവും ചേർന്ന് ശക്തിയായി വശീകരിച്ചപ്പോൾ, മഞ്ചുഘോഷാ അങ്ങനെയുള്ള മുനിയെ സമീപിച്ച് നോക്കി.
ഹാവഭാവകടാക്ഷൈസ്തം മോഹയാമാസ ചാംഗനാ । അധഃ സംസ്ഥാപ്യ വീണാം സാ സസ്വജേ തം മുനീശ്വരമ്
ഹാവഭാവങ്ങളാലും കണ്മുട്ടിപ്പാർപ്പുകളാലും ആ സ്ത്രീ അവനെ മോഹിപ്പിച്ചു; വീണ താഴെ വച്ച്, അവൾ ആ മഹാമുനിയെ അണച്ചു.
വലിതേവ ലതാ വൃക്ഷം വാതവേഗേന കംപിതമ് । സോഽപി രേമേ തയാ സാര്ദ്ധം മേധാവീ മുനിപുംഗവഃ
കാറ്റിൽ കുലുങ്ങുന്ന വൃക്ഷത്തെ ചുറ്റുന്ന ലതയെപ്പോലെ, മേധാവി മഹാമുനിയും അവളോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു.
തസ്മിന്നേവ തതോ ദൃഷ്ട്വാ തസ്യാസ്തം ദേഹമുത്തമമ് । ശിവതത്വം ഗതം തസ്യ കാമതത്ത്വവശം ഗതഃ
അപ്പോഴേ, അവളുടെ അതുല്യമായ ശരീരം കണ്ടപ്പോൾ, ശിവതത്ത്വം നേടിയവൻ പോലും കാമത്തിന്റെ വശംപെട്ടു.
ന നിശാം ന ദിനം സോഽപി രമന്ജാനാതി കാമുകഃ । ബഹുവര്ഷം ഗതഃ കാലോ മുനേരാചാരലോപതഃ
ആ കാമുകൻക്ക് ഇനി രാത്രി എന്നും പകലെന്നും അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; മുനി തന്റെ ആചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ വർഷങ്ങൾ കടന്നു.