അസ്മാകമപി മര്ത്യാസ്തേ പൂജ്യാശ്ചൈവ ന സംശയഃ । വിഹരസ്വ യഥാസൌഖ്യം പുഷ്പദംത്യാ സുരാലയേ
നമ്മിൽ മനുഷ്യരായിരുന്നാലും, അത്തരക്കാർ നമുക്ക് ആരാധ്യരാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. പുഷ്പദന്തിയുടെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ഇഷ്ടംപോലെ വാസമാക്കൂ.
കൃഷ്ണ ഉവാച- ഏതസ്മാത്കാരണാദ്രാജന്കര്ത്തവ്യോ ഹരിവാസരഃ । ജയാ തു രാജശാര്ദൂല ബ്രഹ്മഹത്യാപഹാരിണീ
കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഈ കാരണം കൊണ്ടാണ് ഹരിവാസരം നിർബന്ധമായും പാലിക്കേണ്ടത്. രാജശാർദൂല, ജയാ വ്രതം ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം പോലും നീക്കംചെയ്യുന്നു.
സര്വദാനാനി തേനൈവ സര്വയജ്ഞാ അശേഷതഃ । ദത്താനി കാരിതാശ്ചൈവ ജയായാസ്തു വ്രതം കൃതമ്
ജയാ വ്രതം പാലിച്ചാൽ, എല്ലാ ദാനങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും ചെയ്തതുപോലെയാണ്, ഒന്നും ശേഷിക്കാതെ.
കല്പകോടിര്ഭവേത്താവദ്വൈകുംഠേ മോദതേ ധ്രുവമ് । പഠനാച്ഛ്രവണാദ്രാജന്നഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത്
ഒരു കോടി കാല്പ്പങ്ങൾ വൈകുണ്ഠത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയാം. രാജാവേ, ഇത് വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ഫാല്ഗുനസ്യാസിതേ പക്ഷേ കിംനാമൈകാദശീഭവേത് । കഥയസ്വ പ്രസാദേന വാസുദേവ മമാഗ്രതഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഫാൽഗുണ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ഏത് ഏകാദശിയാണ്? വാസുദേവാ, ദയവായി അതിന്റെ പേര് എനിക്കു പറയൂ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- നാരദഃ പരിപപ്രച്ഛ ബ്രഹ്മാണം കമലാസനമ് । ഫാല്ഗുനസ്യാസിതേ പക്ഷേ വിജയാനാമ നാമതഃ । തസ്യാഃ പുണ്യം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ കഥയസ്വ പ്രസാദതഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: നാരദൻ കമലാസനനായ ബ്രഹ്മാവിനോടു ചോദിച്ചു: ഫാൽഗുണ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ വിജയ എന്ന ഏകാദശിയുടെ മഹത്വം ദയവായി പറയൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
ബ്രഹ്മോവാച- ശൃണു നാരദ വക്ഷ്യാമി കഥാം പാപഹരാമ്പരാമ് । യന്ന കസ്യചിദാഖ്യാതം മയൈതദ്വിജയാവ്രതമ്
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നാരദാ, ഞാൻ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന ഉത്തമമായ ഒരു കഥ പറയാം. ഈ വിജയാ വ്രതം ഞാൻ ഇതുവരെ ആരോടും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
പുരാതനം വ്രതം ഹ്യേതത്പവിത്രം പാപനാശനമ് । ജയം ദദാതി വിജയാ നൃപാണാം വൈ ന സംശയഃ
ഇത് പുരാതനമായ, വിശുദ്ധവും പാപനാശിനിയുമായ ഒരു വ്രതമാണ്. വിജയാ രാജാക്കന്മാർക്ക് ജയവും നൽകുന്നു, സംശയമില്ല.
പുരാ രാമോ വനം യാതോ വര്ഷാണ്യേവ ചതുര്ദശ । ന്യവസത്പംചവട്യാം തു സഹസീതഃ സലക്ഷ്മണഃ
പണ്ടു രാമൻ പതിനാലു വർഷം വനത്തിൽ പോയി, പഞ്ചവടിയിൽ സീതയോടും ലക്ഷ്മണനോടും കൂടെ താമസിച്ചു.
തത്രൈവ വസതസ്തസ്യ രാമസ്യ വിജയാത്മനഃ । രാവണേന ഹൃതാ ലൌല്യാദ്ഭാര്യാ സീതാ യശസ്വിനീ
അവിടെ താമസിക്കുമ്പോൾ, വിജയിയായ രാമന്റെ മഹത്വമുള്ള ഭാര്യ സീതയെ രാവണൻ തൻ്റെ ലാലസയാൽ അപഹരിച്ചു.
തേന ദുഃഖേന രാമോഽപി മോഹമഭ്യാഗതസ്തദാ । ഭ്രമന്ജടായുഷമഥോ ദദര്ശ വിഗതായുഷമ്
ആ ദുഃഖത്തിൽ രാമനും വിഷാദത്തിലായി. അലയുമ്പോൾ ജീവൻ വിട്ട ജടായുവിനെ കണ്ടു.
കബംധോ നിഹതഃ പശ്ചാദ്ഭ്രമതാരണ്യമധ്യതഃ । സുഗ്രീവേണ സമം തസ്യ സഖിത്വം സമപദ്യത
ശേഷം, കബന്ധനെ വനമധ്യേ അലയുമ്പോൾ വധിച്ചു. അതിനുശേഷം സുഗ്രീവനോടൊപ്പം സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു.
വാനരാണാമനീകാനി രാമാര്ഥംസംഗതാനി ച । തതോ ഹനുമതാ ദൃഷ്ടാ ലംകോദ്യാനേ തു ജാനകീ
രാമന്റെ കാര്യമെന്നു വാനരസൈന്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു. പിന്നെ ഹനുമാൻ ലങ്കയിലെ തോട്ടത്തിൽ സീതയെ കണ്ടു.
രാമസംജ്ഞാപനം തസ്യൈ ദത്തം കര്മ മഹത്കൃതമ് । പുനഃ സമേത്യ രാമേണ സര്വം തത്ര നിവേദിതമ്
അവള്ക്ക് രാമന്റെ അടയാളം നൽകി, വലിയൊരു കാര്യം പൂർത്തിയാക്കി, പിന്നെ ഹനുമാൻ തിരിച്ചു രാമനോടു കൂടെ ചെന്നു എല്ലാം വിവരിച്ചു.
അഥ ശ്രുത്വാ രാമചംദ്രോ വാക്യം ചൈവ ഹനൂമതഃ । സുഗ്രീവാനുമതേനൈവ പ്രസ്ഥാനം സമരോചയത്
അപ്പോൾ ഹനുമാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമൻ, സുഗ്രീവന്റെ സമ്മതത്തോടെ യാത്ര തുടങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചു.
സൌമിത്രേകേന പുണ്യേന തീര്യതേ വരുണാലയഃ । അഗാധോ നിതരാമേഷ യാദോഭിശ്ച സമാകുലഃ । ഉപായം നൈവ പശ്യാമി യേനാസൌ സുതരോ ഭവേത്
സുമിത്രയുടെ ധർമ്മപുത്രനോടൊപ്പം നദീനാഥന്റെ ആലയം കടക്കേണ്ടി വരുന്നു. അതു വളരെ ആഴവും ജലജീവികളാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ്. അതു കടക്കാൻ എങ്ങനെ സാധിക്കും എന്നു ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
ലക്ഷ്മണ ഉവാച- ആദിദേവസ്ത്വമേവാസി പുരാണപുരുഷോത്തമഃ । ബകദാല്ഭ്യോ മുനിശ്ചാത്ര വര്തതേ ദ്വീപമധ്യതഃ
ലക്ഷ്മണൻ പറഞ്ഞു: നീയാണല്ലോ ആദിദേവനും പുരാതനപുരുഷോത്തമനും. ഈ ദ്വീപിന്റെ നടുവിൽ ബകദാൽഭ്യ എന്ന മഹർഷി വസിക്കുന്നു.
അസ്മാത്സ്ഥാനാദ്യോജനാര്ദ്ധമാശ്രമസ്തസ്യ രാഘവ । അന്യേ ച ബ്രാഹ്മണാസ്തത്ര ബഹവോ രഘുനംദന
ഇവിടെ നിന്ന് അരയോജന ദൂരത്ത് ആ മഹർഷിയുടെ ആശ്രമം ഉണ്ട്, രഘുനന്ദനാ. അവിടെ അനേകം ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഉണ്ട്.
തം പൃച്ഛ ഗത്വാ രാജേംദ്ര പുരാണമൃഷിപുംഗവമ് । ഇതി വാക്യം തതഃ ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മണസ്യാതിശോഭനമ്
രാജാവേ, നീ അവിടേക്ക് പോയി ആ പുരാതനമഹർഷിയെ ചോദിച്ചറിയണം. ലക്ഷ്മണന്റെ ഈ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം—
ജഗാമ രാഘവോ ദ്രഷ്ടും ബകദാല്ഭ്യം മഹാമുനിമ് । പ്രണനാമ മുനിം മൂര്ധ്നാ രാമോ വിഷ്ണുമിവാമരഃ
രാഘവൻ ബകദാൽഭ്യ മഹർഷിയെ കാണാൻ പോയി. രാമൻ, ദേവന്മാർ വിഷ്ണുവിനെ നമസ്കരിക്കുന്നതുപോലെ, ആ മഹർഷിയെ തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു.
ജ്ഞാത്വാ മുനിസ്തതോ രാമം പുരാണം പുരുഷോത്തമമ് । കേനാപി കാരണേനൈവ പ്രവിഷ്ടോ മാനുഷീം തനുമ്
അപ്പോൾ മഹർഷി മനസ്സിൽ അറിഞ്ഞു: രാമൻ പുരാതനപുരുഷനാണ്, ഏതോ കാരണത്താൽ മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചവൻ.
ഉവാച സ ഋഷിസ്തുഷ്ടഃ കുതോ രാമ തവാഗമഃ
അനന്ദം നിറഞ്ഞ ആ മഹർഷി ചോദിച്ചു: 'രാമാ, നീ എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്?
രാമ ഉവാച- ത്വത്പ്രസാദാദഹം വിപ്ര തീരം നദനദീപതേഃ । ആഗതോഽസ്മി സസൈന്യോഽത്ര ലംകാം ജേതും സരാക്ഷസാമ്
രാമൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ എന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം നദീനാഥന്റെ തീരത്ത് എത്തിയിരിക്കുന്നു. ലങ്കയും അതിലെ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും ജയിക്കാൻ ഞാൻ വന്നതാണ്.
ഭവതശ്ചാനുകൂലത്വാത്തീര്യതേഽബ്ധിര്യഥാ മയാ । തമുപായം വദ മുനേ പ്രസാദം കുരു സാംപ്രതമ്
നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ സമുദ്രം കടക്കാൻ കഴിയും. മഹർഷേ, ആ മാർഗ്ഗം എനിക്കു പറഞ്ഞുതരികയും അനുഗ്രഹം നൽകുകയും ചെയ്യണം.
ഏതസ്മാത്കാരണാദേവ ദ്രഷ്ടും ത്വാഹമിഹാഗതഃ । രാമസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ ബകദാല്ഭ്യോ മഹാമുനിഃ
ഇതെല്ലാം അറിയാൻ തന്നെയാണ് ഞാൻ നിങ്ങളെ കാണാൻ വന്നത്. രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ബകദാൽഭ്യ മഹർഷി—
ഉവാച സുപ്രസന്നാത്മാ രാമം രാജീവലോചനമ് । കര്തവ്യമദ്യ തേ രാമ വ്രതാനാം വ്രതമുത്തമമ്
മനസ്സിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ്, അദ്ദേഹം കമലനയനനായ രാമനോട് പറഞ്ഞു: 'രാമാ, ഇന്ന് നീ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വ്രതം ആചരിക്കണം.'
കൃതേന യേന സഹസാ വിജയസ്തേ ഭവിഷ്യതി । ലംകാം ജിത്വാ രാക്ഷസാംശ്ച സ്വച്ഛാം കീര്തിമവാപ്സ്യസി
അത് ആചരിച്ചാൽ ഉടൻ തന്നെ വിജയമുണ്ടാകും. ലങ്കയും രാക്ഷസന്മാരെയും ജയിച്ച്, നീ ശുദ്ധമായ കീർത്തി നേടും.
ഏകാഗ്രമാനസോ ഭൂത്വാ വ്രതമേതത്സമാചര । ഫാല്ഗുനസ്യാസിതേ പക്ഷേ വിജയൈകാദശീ ഭവേത്
മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം. ഫാൽഗുണമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ വിജയ ഏകാദശി വരും.
തസ്യാ വ്രതേന ഹേ രാമ വിജയസ്തേ ഭവിഷ്യതി । നിഃസംശയം സമുദ്രം ത്വം തരിഷ്യസി സവാനരഃ
രാമാ, ഈ വ്രതം ആചരിച്ചാൽ നിനക്ക് നിർഭാഗ്യമായി വിജയം ലഭിക്കും. സംശയമില്ലാതെ നീ വാനരന്മാരോടൊപ്പം സമുദ്രം കടക്കും.
വിധിസ്തു ശ്രൂയതാം രാജന്വ്രതസ്യാസ്യ ഫലപ്രദഃ । ദശമ്യാം ദിവസേ പ്രാപ്തേ കുംഭമേകം തു കാരയേത്
രാജാവേ, ഈ വ്രതത്തിന്റെ ഫലം നൽകുന്ന വിധി കേൾക്കൂ: ദശമി തിഥി വന്നാൽ ഒരു കുമ്പം ഒരുക്കണം.