പീഡ്യമാനൌ തു ശീതേന തുഷാരപ്രഭവേന തൌ । ദംതഘര്ഷം പ്രകുര്വാണൌ രോമാംചിതവപുര്ദ്ധരൌ
തണുപ്പിന്റെ കഠിനതയിൽ ഇരുവരും വലഞ്ഞു; പനിയെ കാരണം പല്ലുകൾ കുലുങ്ങി, ശരീരം മുഴുവൻ രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞു.
ഊചേ പിശാചഃ സ തദാ താം പത്നീം സ്വാം പിശാചികാമ് । കിമനല്പകൃതം പാപം ദാരുണം രോമഹര്ഷണമ്
അപ്പോൾ ആ പിശാച് തന്റെ ഭാര്യയായ പിശാചിയെ ചോദിച്ചു: 'നാം ഏതു വലിയ പാപം ചെയ്തുവെന്ന് ഇത്രയും ഭയങ്കരമായ ദു:ഖം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്നു?'
യേന പ്രാപ്തം പിശാചത്വം സ്വേന ദുഷ്കൃതകര്മണാ । നരകം ദാരുണം മത്വാ പിശാചത്വം ച ദുഃഖദമ്
'ഏത് ദുഷ്ക്രിയകൊണ്ടാണ് നമുക്ക് ഈ പിശാച് ജന്മം ലഭിച്ചത്? നരകത്തിന്റെ ഭയവും പിശാച് ജീവിതത്തിന്റെ ദു:ഖവും ഓർത്ത് ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു.'
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന പാതകം ന സമാചരേത് । ഇതി ചിംതാപരൌ തത്ര താവാസ്താം ദുഃഖകര്ഷിതൌ
'അതിനാൽ, എല്ലാം ശ്രമിച്ചും ഒരിക്കലും പാപം ചെയ്യരുത്.' ഇങ്ങനെ ചിന്തയിൽ മുഴുകി, ഇരുവരും അവിടെ ദു:ഖത്തിൽ കഴിയുകയായിരുന്നു.
ദൈവയോഗാത്തയോഃ പ്രാപ്താ മാഘസ്യൈകാദശീ തിഥിഃ । ജയാനാമേതി വിഖ്യാതാ തിഥീനാമുത്തമാ തിഥിഃ
ദൈവത്തിന്റെ ക്രമീകരണത്തിൽ, മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനൊന്നാം ദിവസം, ജയാ എന്ന വിശേഷപ്പെട്ട തിഥി അവർക്കു എത്തി.
തസ്മിന്ദിനേ തു സംപ്രാപ്തേ താവാഹാരവിവര്ജിതൌ । ആസാതേ തത്ര നൃപതേ ജലപാനവിവര്ജിതൌ
ആ ദിവസം, രാജാവേ, ഇരുവരും ഭക്ഷ്യവും വെള്ളവും ഒന്നും കഴിക്കാതെ അവിടെ ഇരുന്നു.
ന കൃതോ ജീവഘാതശ്ച ന പത്രഫലഭക്ഷണമ് । അശ്വത്ഥസ്യ സമീപേ തൌ സര്വദാ ദുഃഖസംയുതൌ
അവർ ജീവിയെ കൊല്ലുകയോ ഇലയും പഴവും കഴിക്കുകയോ ചെയ്തില്ല; ദു:ഖത്തിൽ എപ്പോഴും, അശ്വത്തവൃക്ഷത്തിന് സമീപം ഇരുവരും പാർത്തു.
രവിരസ്തംഗതോ രാജംസ്തഥൈവ സ്ഥിതയോസ്തയോഃ । പ്രാപ്താ ചൈവ നിശാ ഘോരാ ദാരുണാ പ്രാണഹാരിണീ
സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, രാജാവേ, ഇരുവരും അങ്ങനെ തന്നെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഭയങ്കരവും ജീവഹാരിയും ആയ രാത്രിയും എത്തി.
വേപമാനൌ തതസ്തൌ തു തതഃ സുഷുപതഃ ക്ഷിതൌ । പരസ്പരേണ സംലഗ്നൌ ഗാത്രയോര്ഭുജയോരപി
തണുപ്പിൽ വിറയച്ച്, ഇരുവരും നിലത്ത് കിടന്നു; പരസ്പരം ചേർന്നു, കൈകളും ശരീരവും ഒത്തുചേർത്ത്.
ന നിദ്രാ ന രതം തത്ര ന തൌ സൌഖ്യമവിംദതാമ് । ഏവം തൌ രാജശാര്ദൂല ശാപേനേംദ്രസ്യ പീഡിതൌ
അവിടെ അവർക്കു ഉറക്കമോ ആനന്ദമോ സന്തോഷമോ ഒന്നും ലഭിച്ചില്ല; ഇന്ദ്രന്റെ ശാപം മൂലം രാജശാർദൂള, ഇരുവരും കഷ്ടപ്പെട്ടു.
ഇത്ഥം തയോര്ദുഃഖിതയോര്നിര്ജഗാമ നിശീഥിനീ । മാര്തംഡ ഉദയം പ്രാപ്തോ ദ്വാദശീ ദിവസാഗമേ
ഇങ്ങനെ ഇരുവരും ദു:ഖത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ, രാത്രി കടന്നു; പിറകെ പകലെത്തി, സൂര്യൻ ഉദിച്ചു, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസവും ആരംഭിച്ചു.
മയാ തു രാജശാര്ദൂല തയോര്മുക്തിര്ധൃതാ ഹൃദി । ജയായാഃ സുവ്രതം ചീര്ണം രാത്രൌ ജാഗരണം കൃതമ്
രാജശാർദൂള, എന്റെ മനസ്സിൽ ഞാൻ ഇരുവരുടെയും മോചനത്തിന് തീരുമാനിച്ചു; ജയാ വ്രതം അവർ പാലിച്ചു, രാത്രിയിൽ ജാഗരണമുണ്ടാക്കി.
തസ്മാദ്വ്രതപ്രഭാവാച്ച യഥാജാതം തഥാ ശൃണു । ദ്വാദശീദിവസേ പ്രാപ്തേ തഥാ ചീര്ണേ ജയാ വ്രതേ
വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം എത്തിയപ്പോൾ എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്നു ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
വിഷ്ണോഃ പ്രഭാവാന്നൃപതേ പിശാചത്വം തയോര്ഗതമ് । പുഷ്പദംതീ മാല്യവതൌ പൂര്വരൂപൌ ബഭൂവതുഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ, രാജാവേ, അവരിൽ നിന്നു പിശാച് രൂപം മാറി; പുഷ്പദന്തിയും മാല്യവാനും പഴയ രൂപം തിരിച്ചു നേടി.
പുരാതനസ്നേഹയുതൌ പൂര്വാലംകാരധാരിണൌ । വിമാനമധിരൂഢൌ തൌ ഗതൌ നാകേ മനോരമേ
പഴയ സ്നേഹത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട്, മുമ്പ് ധരിച്ച അലങ്കാരങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, ഇരുവരും ആകാശരഥത്തിൽ കയറി മനോഹരമായ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ദേവേംദ്രസ്യാഗ്രതോ ഗത്വാ പ്രണാമം ചക്രതുര്മുദാ । തഥാവിധൌ തു തൌ ദൃഷ്ട്വാ മഘവാ വിസ്മിതോഽബ്രവീത്
ദേവേന്ദ്രന്റെ മുമ്പിൽ എത്തി, സന്തോഷത്തോടെ നമസ്കാരം ചെയ്തു. അങ്ങനെ ഇരുവരെയും കണ്ട മഘവാൻ അത്ഭുതത്തോടെ പറഞ്ഞു.
ഇംദ്ര ഉവാച- വദ തം കേന പുണ്യേന പിശാചത്വം ഹി വാം ഗതൌ । മമ ശാപം ച സംപ്രാപ്തൌ കേന ദേവേന മോചിതൌ
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളെ പിശാചുകളാക്കി മാറ്റിയത് ഏത് പുണ്യത്താൽ? എന്റെ ശാപം ഏത് ദേവന്റെ കൃപയാൽ നിന്നെ മോചിപ്പിച്ചു? പറയൂ.
മാല്യവാനുവാച- വാസുദേവപ്രസാദേന ജയായാസ്തു വ്രതേന ച । പിശാചത്വം ഗതം സ്വാമിംസ്തവ ഭക്തിപ്രഭാവതഃ
മാല്യവാൻ പറഞ്ഞു: വാസുദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ജയയുടെ വ്രതം പാലിച്ചതിനാൽ, ഞങ്ങൾ പിശാചരായി. സ്വാമി, നിന്റെ ഭക്തിയുടെ ശക്തിയാൽ അതിൽ നിന്ന് മോചിതരായി.
ഇതി ശ്രുത്വാ തു മഘവാ പ്രത്യുവാച പുനസ്തഥാ । പവിത്രൌ പാവനൌ ജാതൌ വംദനീയൌ മമാപി ച
ഇത് കേട്ട മഘവാൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ വിശുദ്ധരും പാവനരും ആയി, എനിക്കുപോലും വന്ദനീയരായി.
ഹരിവാസരകര്താരൌ വിഷ്ണുഭക്തിപരായണൌ । ഹരിവാസരസഁല്ലീനാ യേ ച കൃഷ്ണപരായണാഃ 6.43.
ഹരിവാസരത്തിൽ വ്രതം പാലിക്കുന്നവരും, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവരും, ഹരിവാസരത്തിൽ ലീനരായി കൃഷ്ണഭക്തരായവരും,
അസ്മാകമപി മര്ത്യാസ്തേ പൂജ്യാശ്ചൈവ ന സംശയഃ । വിഹരസ്വ യഥാസൌഖ്യം പുഷ്പദംത്യാ സുരാലയേ
നമ്മിൽ മനുഷ്യരായിരുന്നാലും, അത്തരക്കാർ നമുക്ക് ആരാധ്യരാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. പുഷ്പദന്തിയുടെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ഇഷ്ടംപോലെ വാസമാക്കൂ.
കൃഷ്ണ ഉവാച- ഏതസ്മാത്കാരണാദ്രാജന്കര്ത്തവ്യോ ഹരിവാസരഃ । ജയാ തു രാജശാര്ദൂല ബ്രഹ്മഹത്യാപഹാരിണീ
കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഈ കാരണം കൊണ്ടാണ് ഹരിവാസരം നിർബന്ധമായും പാലിക്കേണ്ടത്. രാജശാർദൂല, ജയാ വ്രതം ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം പോലും നീക്കംചെയ്യുന്നു.
സര്വദാനാനി തേനൈവ സര്വയജ്ഞാ അശേഷതഃ । ദത്താനി കാരിതാശ്ചൈവ ജയായാസ്തു വ്രതം കൃതമ്
ജയാ വ്രതം പാലിച്ചാൽ, എല്ലാ ദാനങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും ചെയ്തതുപോലെയാണ്, ഒന്നും ശേഷിക്കാതെ.
കല്പകോടിര്ഭവേത്താവദ്വൈകുംഠേ മോദതേ ധ്രുവമ് । പഠനാച്ഛ്രവണാദ്രാജന്നഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത്
ഒരു കോടി കാല്പ്പങ്ങൾ വൈകുണ്ഠത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയാം. രാജാവേ, ഇത് വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ഫാല്ഗുനസ്യാസിതേ പക്ഷേ കിംനാമൈകാദശീഭവേത് । കഥയസ്വ പ്രസാദേന വാസുദേവ മമാഗ്രതഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഫാൽഗുണ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ഏത് ഏകാദശിയാണ്? വാസുദേവാ, ദയവായി അതിന്റെ പേര് എനിക്കു പറയൂ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- നാരദഃ പരിപപ്രച്ഛ ബ്രഹ്മാണം കമലാസനമ് । ഫാല്ഗുനസ്യാസിതേ പക്ഷേ വിജയാനാമ നാമതഃ । തസ്യാഃ പുണ്യം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ കഥയസ്വ പ്രസാദതഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: നാരദൻ കമലാസനനായ ബ്രഹ്മാവിനോടു ചോദിച്ചു: ഫാൽഗുണ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ വിജയ എന്ന ഏകാദശിയുടെ മഹത്വം ദയവായി പറയൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
ബ്രഹ്മോവാച- ശൃണു നാരദ വക്ഷ്യാമി കഥാം പാപഹരാമ്പരാമ് । യന്ന കസ്യചിദാഖ്യാതം മയൈതദ്വിജയാവ്രതമ്
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നാരദാ, ഞാൻ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന ഉത്തമമായ ഒരു കഥ പറയാം. ഈ വിജയാ വ്രതം ഞാൻ ഇതുവരെ ആരോടും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
പുരാതനം വ്രതം ഹ്യേതത്പവിത്രം പാപനാശനമ് । ജയം ദദാതി വിജയാ നൃപാണാം വൈ ന സംശയഃ
ഇത് പുരാതനമായ, വിശുദ്ധവും പാപനാശിനിയുമായ ഒരു വ്രതമാണ്. വിജയാ രാജാക്കന്മാർക്ക് ജയവും നൽകുന്നു, സംശയമില്ല.
പുരാ രാമോ വനം യാതോ വര്ഷാണ്യേവ ചതുര്ദശ । ന്യവസത്പംചവട്യാം തു സഹസീതഃ സലക്ഷ്മണഃ
പണ്ടു രാമൻ പതിനാലു വർഷം വനത്തിൽ പോയി, പഞ്ചവടിയിൽ സീതയോടും ലക്ഷ്മണനോടും കൂടെ താമസിച്ചു.
തത്രൈവ വസതസ്തസ്യ രാമസ്യ വിജയാത്മനഃ । രാവണേന ഹൃതാ ലൌല്യാദ്ഭാര്യാ സീതാ യശസ്വിനീ
അവിടെ താമസിക്കുമ്പോൾ, വിജയിയായ രാമന്റെ മഹത്വമുള്ള ഭാര്യ സീതയെ രാവണൻ തൻ്റെ ലാലസയാൽ അപഹരിച്ചു.