വിദ്യാവംതം യശസ്വംതം കരോതി ച നരം ഹരിഃ । ശൃണു രാജന്പ്രവക്ഷ്യാമി കഥാം പാപഹരാം പരാമ്
ഹരി മനുഷ്യനെ ജ്ഞാനിയും പ്രശസ്തനും ആക്കുന്നു; രാജാവേ, പാപം നീക്കുന്ന ഉത്തമമായൊരു കഥ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
ഭദ്രാവത്യാം പുരാ ഹ്യാസീത്പുര്യാം രാജാ സുകേതുമാന് । തസ്യ രാജ്ഞസ്തഥാരാജ്ഞീ ചംപകാ നാമ വര്ത്തതേ
പണ്ടൊരു കാലത്ത് ഭദ്രാവതിയെന്ന നഗരത്തിൽ സുകേതുമാൻ എന്നൊരു രാജാവും, ചമ്പക എന്ന രാജ്ഞിയും ജീവിച്ചിരുന്നതാണ്.
പുത്രഹീനേന രാജ്ഞാ ച കാലേ നീതോ മനോരഥൈഃ । നൈവാത്മജം നൃപോ ലേഭേ വംശകര്ത്താരമേവ ച
മകനില്ലാതെ ആ രാജാവ് കാലം കടന്നുപോയി, പല ആഗ്രഹങ്ങളിലുമായിരുന്നു; എങ്കിലും അവനു ഒരു മകനോ വംശം തുടരാനാരൊരാളോ ലഭിച്ചില്ല.
തേനൈവ രാജ്ഞാ ധര്മേണ ചിംതിതം ബഹുകാലതഃ । കിം കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി സുതപ്രാപ്തിഃ കഥം ഭവേത്
ആ രാജാവ് ധർമ്മപഥത്തിൽ നിന്നു ദീർഘകാലം ആലോചിച്ചു: 'ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? എവിടെ പോകണം? എങ്ങനെ മകൻ ലഭിക്കും?' എന്നു.
ന രാഷ്ട്രേ ന പുരേ സൌഖ്യം ലേഭേ രാജാ സുകേതുമാന് । സാധ്വ്യ സ്വകാംതയാ സാര്ദ്ധം പ്രത്യഹം ദുഃഖിതോഽഭവത്
സുകേതുമാൻ രാജാവിന് തന്റെ രാജ്യത്തോ നഗരത്തിലോ സന്തോഷം ഒന്നും ഉണ്ടായില്ല; നല്ല ഭാര്യയോടൊപ്പം അവൻ ദിവസേന ദുഃഖിതനായിരുന്നു.
താവുഭൌ ദംപതീ നിത്യം ചിംതാശോകപരായണൌ । പിതരോഽസ്യ ജലം ദത്തം കവോഷ്ണമുപഭുംജതേ
ആ dampതികൾ ഇരുവരും എപ്പോഴും ചിന്തയിലും ദുഃഖത്തിലും മുഴുകിയിരുന്നു; അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ അവനു വെള്ളം നൽകി, അതു ചൂടായി കുടിച്ചു.
രാജ്ഞഃ പശ്ചാന്ന പശ്യാമോ യോഽസ്മാന്സംതര്പയിഷ്യതി । ഇത്യേവം സംസ്മരംതോഽസ്യ ദുഃഖിതാഃ പിതരോഽഭവന്
'രാജാവിനു ശേഷം ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കാനാരുമില്ല' എന്ന ചിന്തയിൽ അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ദുഃഖിതരായി.
ന ബാംധവാ ന മിത്രാണി നാമാത്യാഃ സുഹൃദസ്തഥാ । രോചയംത്യസ്യ ഭൂപസ്യ ന ഗജാശ്വാഃ പദാതയഃ
ബന്ധുക്കളോ സുഹൃത്തുക്കളോ മന്ത്രിമാരോ കൂട്ടുകാരോ, ആനകളോ കുതിരകളോ പടയാളികളോ, ആരും ആ രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചില്ല.
നൈരാശ്യം ഭൂപതേസ്തസ്യ നിത്യം മനസി വര്ത്തതേ । നരസ്യ പുത്രഹീനസ്യ നാസ്തി വൈ ജന്മനഃ ഫലമ്
ആ രാജാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിരാശ എപ്പോഴും വസിച്ചു; മകനില്ലാത്ത മനുഷ്യന് ജന്മത്തിന് യാതൊരു ഫലവും ഇല്ല.
അപുത്രസ്യ ഗൃഹം ശൂന്യം ഹൃദയം ദുഃഖിതം സദാ । പിതൃദേവമനുഷ്യാണാം നാനൃണത്വം സുതം വിനാ
മകനില്ലാത്തവന്റെ വീട് ശൂന്യമാണ്, ഹൃദയം എപ്പോഴും ദുഃഖിതമാണ്; മകനില്ലാതെ പിതൃദേവന്മാരോടും ദൈവങ്ങളോടും മനുഷ്യരോടും കടം തീരില്ല.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന സുതമുത്പാദയേന്നരഃ । ഇഹ ലോകേ യശസ്തേഷാം പരലോകേ ശുഭാ ഗതിഃ
അതിനാൽ എല്ലാ ശ്രമവും ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ മകനുണ്ടാക്കണം; ഈ ലോകത്ത് അവർക്കു പ്രശസ്തിയും പരലോകത്ത് നല്ല ഗതിയും ലഭിക്കും.
യേഷാം തു പുണ്യകര്തൄണാം പുത്രജന്മഗൃഹേ ഭവേത് । ആയുരാരോഗ്യസംപത്തിസ്തേഷാം ഗേഹേ പ്രവര്തതേ
പുണ്യം ചെയ്യുന്നവരുടെ വീട്ടിൽ മകന്റെ ജനനം ഉണ്ടായാൽ, ആയുസ്സും ആരോഗ്യവും സമ്പത്തും ആ വീട്ടിൽ നിലനിൽക്കും.
പുത്രജന്മ ഗൃഹേ യേഷാം ലോകാനാം പുണ്യകാരിണാമ് । പുണ്യം വിനാ ന ച പ്രാപ്തിര്വിഷ്ണുഭക്തിം വിനാ നൃപ
പുണ്യശാലികളുടെ വീട്ടിൽ മകൻ ജനിച്ചാൽ, പുണ്യവും വിഷ്ണുഭക്തിയും ഇല്ലാതെ ലഭ്യമാവില്ല, രാജാവേ.
പുത്രാശ്ച സംപദോ വാപി നിശ്ചയാദിതി മേ മതിഃ । ഏവം വിചിംത്യമാനോഽസൌ ന ശര്മ ലഭതേ നൃപഃ
മക്കളോ സമ്പത്തോ ഉറപ്പാണെന്നു ഞാൻ വിചാരിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചിട്ടും ആ രാജാവിന് സന്തോഷം ഒന്നും ലഭിച്ചില്ല.
പ്രത്യൂഷേ ചിംതയദ്രാജാ നിശീഥേ ചിംതയത്തതഃ । സ്വയമാത്മവിനാശം ച ചിംതയാമാസ കേതുമാന്
പ്രഭാതത്തിൽ രാജാവ് ചിന്തിച്ചു, അർദ്ധരാത്രിയിൽ വീണ്ടും ചിന്തിച്ചു; സുകേതുമാൻ സ്വയം ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ പോലും ആലോചിച്ചു.
ആത്മഘാതേ ദുര്ഗതിം ച ചിംതയിത്വാ തദാ നൃപഃ । ദൃഷ്ട്വാത്മദേഹം പതിതമപുത്രത്വം തഥൈവ ച
ആത്മഹത്യയും ദുർഗതിയും ചിന്തിച്ച ശേഷം, രാജാവ് തന്റെ ശരീരം വീണുപോയതും മകനില്ലായ്മയും മനസ്സിൽ കണ്ടു.
പുനര്വിചാര്യാത്മബുദ്ധ്യാ ആത്മനോ ഹിതകാരണമ് । അശ്വാരൂഢസ്തതോ രാജാ ജഗാമ ഗഹനം വനമ്
വീണ്ടും മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് തനിക്കു നല്ലതു ചെയ്യാനായി, രാജാവ് കുതിരയിൽ കയറി കാടിനകത്തേക്ക് പോയി.
പുരോഹിതാദയഃ സര്വേ ന ജാനംതി ഗതം നൃപമ് । ഗംഭീരേ വിപിനേ രാജാ മൃഗപക്ഷിനിഷേവിതേ
പൂജാരിമാരും മറ്റുള്ളവരും രാജാവ് പോയതറിഞ്ഞില്ല; മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ ആ ഗഹനവനത്തിൽ രാജാവ് സഞ്ചരിച്ചു.
വിചചാര തദാ രാജാ വനവൃക്ഷാന്വിലോകയന് । വടാനശ്വത്ഥബില്വാംശ്ച ഖര്ജൂരാന്പനസാംസ്തഥാ
അന്നേരം രാജാവ് കാട്ടിലെ വൃക്ഷങ്ങളെ നോക്കി നടക്കുകയായിരുന്നു. വടവൃക്ഷങ്ങൾ, അശ്വത്ത്വം, ബില്വം, അതുപോലെ തന്നെ ഈന്തപ്പനയും ചക്കമരങ്ങളും അവൻ കണ്ടു.
ബകുലാന്സപ്തപര്ണാംശ്ച തിംദുകാംസ്തിലകാനപി । ശാലാംസ്താലാംസ്തമാലാംശ്ച ദദര്ശ സരലാന്നൃപഃ
ബകുലം, സപ്തപർണ്ണം, തിണ്ടുകം, തിലകം, ശാലമരം, താളപ്പന, തമാലമരം, ചില്ലച്ചെടി എന്നിവയും രാജാവ് അവിടെ കണ്ടു.
ഇംഗുദീ കകുഭാംശ്ചൈവ ശ്ലേഷ്മാതകനഗാംസ്തഥാ । ശല്ലകാന്കരമര്ദാംശ്ച പാടലാന്ബദരാനപി
ഇംഗുടി, കകുഭം, ശ്ലേഷ്മാതകവൃക്ഷം, ശല്ലകി, കരമർദം, പാടലമരം, ഇലന്തി എന്നിവയും രാജാവ് അവിടെ കണ്ടു.
അശോകാംശ്ച പലാശാംശ്ച ശൃഗാലാഞ്ശശകാനപി । വനമാര്ജാരമഹിഷാന്ശല്ലകാംശ്ചമരാനപി
അശോകമരങ്ങളും പലാശവൃക്ഷങ്ങളും, നരിക്കളും മുയലുകളും കാട്ടുപൂച്ചകളും കാട്ടുമഹിഷികളും ശല്ലകിമൃഗങ്ങളും ചാമരങ്ങളും രാജാവ് കണ്ടു.
ദദര്ശ ഭുജഗാന്രാജാ വല്മീകാദര്ദ്ധനിഃസൃതാന് । തഥാ വനഗജാന് മത്താന് കലഭൈഃ സഹ സംഗതാന്
വാൽമീകങ്ങളിൽനിന്ന് പകുതി പുറത്തേക്കു വന്ന പാമ്പുകളെയും, കാട്ടാനകളെയും, മദംപിടിച്ച കുഞ്ഞാനകളോടുകൂടി കൂട്ടമായി നിൽക്കുന്ന കാട്ടാനകളെയും രാജാവ് കണ്ടു.
യൂഥപാംശ്ച ചതുര്ദംതാന്കരിണീയൂഥമധ്യഗാന് । താന്ദൃഷ്ട്വാ ചിംതയാമാസ ആത്മനഃ സ ഗജാന്നൃപഃ
ആനക്കൂട്ടങ്ങളുടെ നായകരെയും, നാലു ദന്തമുള്ള വലിയ ആനകളെയും, ആനക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇരിക്കുന്ന ആനകളെയും കണ്ടപ്പോൾ രാജാവ് തന്റെ ആനകളെ ഓർത്ത് ചിന്തിച്ചു.
തേഷാം സ വിചരന്മധ്യേ രാജാ ശോഭാമവാപ ഹ । മഹദാശ്ചര്യസംയുക്തം ദദൃശേ വിപിനം നൃപഃ
അവരുടെ ഇടയിൽ സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ രാജാവിന് കൂടുതൽ ഭംഗിയും മഹിമയും ലഭിച്ചു. കാട് അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതായും മനോഹരമായതായും അവൻ കണ്ടു.
മാര്ഗേ ശിവാരുതാന്ശൃണ്വന്നുലൂകവിരുതം തഥാ । താംസ്താനൃക്ഷമൃഗാന്പശ്യന്ബഭ്രാമ വനമധ്യതഃ
വഴിയിൽ നരികളുടെ കൂക്കളും ആണ്ടിപ്പക്ഷികളുടെ ശബ്ദവും കേട്ട്, കരടികളും മാൻമൃഗങ്ങളും കണ്ടുകൊണ്ട്, കാട്ടിന്റെ നടുവിലൂടെ രാജാവ് സഞ്ചരിച്ചു.
ഏവം ദദര്ശ ഗഹനം നൃപോ മധ്യഗതേ രവൌ । ക്ഷുത്തൃഡ്ഭ്യാം പീഡിതോ രാജാ ഇതശ്ചേതശ്ച ധാവതി
ഇങ്ങനെ രാജാവ് കാട്ടിന്റെ കനിഞ്ഞുള്ള ഭാഗം സൂര്യൻ മുകളിലെത്തിയപ്പോൾ കണ്ടു. വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് വലഞ്ഞ് അവൻ ഇവിടെകൂടി, അവിടെകൂടി ഓടി.
നൃപതിശ്ചിംതയാമാസ സംശുഷ്കഗലകംധരഃ । മയാ തു കിം കൃതം കര്മ പ്രാപ്തം ദുഃഖം യദീദൃശമ്
തലയും കഴുത്തും ഉണങ്ങിയ രാജാവ് ചിന്തിച്ചു: 'എന്താണ് ഞാൻ ചെയ്ത പാപം, ഇത്രയും വലിയ ദു:ഖം എനിക്ക് വന്നതെന്ത്?'
മയാ വൈ തോഷിതാ ദേവാ യജ്ഞൈഃ പൂജാഭിരേവ ച । തഥൈവ ബ്രാഹ്മണാ ദാനൈസ്തോഷിതാ മിഷ്ടഭോജനൈഃ
'യാഗങ്ങളാലും പൂജകളാലും ഞാൻ ദേവന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അങ്ങനെ തന്നെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ദാനത്തിലും രുചികരമായ ഭക്ഷണത്തിലും തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.'
പ്രജാശ്ചൈവ സദാ കാലം പുത്രവത്പാലിതാ ഭൃശമ് । കസ്മാദ്ദുഃഖം മയാ പ്രാപ്തമീദൃശം ദാരുണം മഹത്
'എല്ലാ സമയത്തും ഞാൻ എന്റെ പ്രജകളെ മക്കളെപ്പോലെ സംരക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. എങ്കിൽ എനിക്ക് ഇത്രയും വലിയ ദു:ഖം എന്തുകൊണ്ട് വന്നിരിക്കുന്നു?'