തസ്യാം നാരായണം ദേവം പൂജയേച്ച യഥാവിധി । പൂര്വേണൈവ വിധാനേന കര്ത്തവ്യൈകാദശീ ശുഭാ
ആ ദിവസം നാരായണനെ യഥാവിധി ആരാധിക്കണം. മുമ്പ് പറഞ്ഞ രീതിയിൽ തന്നെ ഈ പുണ്യ ഏകാദശി ആചരിക്കണം.
നാഗാനാം ച യഥാ ശേഷോ പക്ഷിണാം പന്നഗാശനഃ । ദേവാനാം ച യഥാ വിഷ്ണുര്ദ്വിപദാനാം യഥാ ദ്വിജഃ
പാമ്പുകളിൽ ശേഷൻപോലെയും, പക്ഷികളിൽ ഗരുഡൻപോലെയും, ദേവന്മാരിൽ വിഷ്ണുവിനെയും, മനുഷ്യരിൽ ദ്വിജന്മാരെപ്പോലെയും,
വ്രതാനാം ച യഥാ രാജന്ശ്രേഷ്ഠാ ചൈകാദശീ തിഥിഃ । തേ ജനാശ്ചൈവ ഭോ രാജന്പൂജ്യാ വൈ സര്വദാ മമ
വ്രതങ്ങളിൽ ഏകാദശി ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്, രാജാവേ. ഈ വ്രതം ആചരിക്കുന്നവരെ ഞാൻ എപ്പോഴും ആരാധ്യരായി കണക്കാക്കുന്നു.
ഹരിവാസരസംലീനാഃ കുര്വംത്യേകാദശീവ്രതമ് । ഇഹൈവ ധനസംയുക്താ മൃതാ മോക്ഷം ലഭംതി തേ
ഹരിദിനത്തിൽ ലയിച്ച് ഏകാദശിവ്രതം ആചരിക്കുന്നവർ ഈ ലോകത്തുതന്നെ ധന്യരായി ജീവിച്ച് മരിച്ചാൽ മോക്ഷം നേടുന്നു.
സഫലായാം ഫലൈ രാജന്പൂജയേന്നാമതോ ഹരിമ് । നാരികേലഫലൈശ്ചൈവ ക്രമുകൈര്ബീജപൂരകൈഃ
സഫല ഏകാദശിയിൽ, രാജാവേ, നാരികേരം, പാന്സു, വിത്തുള്ള പഴങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ഹരിയെ ആരാധിക്കണം.
ജംബീരൈര്ദാഡിമൈശ്ചൈവ തഥാ ധാത്രീഫലൈഃ ശുഭൈഃ । ലവംഗൈര്ബദരീഭിശ്ച തഥാമ്രൈശ്ച വിശേഷതഃ
നാരങ്ങ, മാതളനാരങ്ങ, നെല്ലിക്ക, ഗ്രാമ്പൂ, ഇലന്തപ്പഴം, പ്രത്യേകിച്ച് മാവുപഴം എന്നിവകൊണ്ടും ആരാധിക്കണം.
പൂജയേദ്ദേവദേവേശം ധൂപദീപൈസ്തഥൈവ ച । സഫലായാം വിശേഷേണ ദീപദാനം തു കാരയേത്
ദേവദേവനായി ഉള്ളവനെ ധൂപവും ദീപവുംകൊണ്ട് ആരാധിക്കണം. സഫല ഏകാദശിയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ദീപം ദാനം ചെയ്യണം.
രാത്രൌ ജാഗരണം ചൈവ കര്ത്തവ്യം സഹ വൈഷ്ണവൈഃ । യാവന്നിമേഷോ നേത്രസ്യ താവജ്ജാഗര്തി യോ നിശി
രാത്രിയിൽ വൈഷ്ണവരോടൊപ്പം ജാഗരണമിരിക്കണം. കണ്ണ് മടക്കുന്നത് വരെ പോലും ആരെങ്കിലും ജാഗരിച്ചാൽ,
ഏകാഗ്രമനസോ രാജന്തസ്യ പുണ്യം ശൃണുഷ്വ ഹി । തത്സമോ നാസ്തി യജ്ഞോ വൈ തീര്ഥം വാ തത്സമം നഹി
ഏകാഗ്രമായ മനസ്സോടെ, രാജാവേ, അത്തരക്കാരുടെ പുണ്യം കേൾക്കൂ. അതിനോട് തുല്യമായ യാഗമോ തീർത്ഥയാത്രയോ ഇല്ല.
സര്വവ്രതാനി രാജേംദ്ര കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ് । ഏവം വര്ഷസഹസ്രാണി തപസാ നൈവ യത്ഫലമ്
രാജാവേ, എല്ലാ വ്രതങ്ങളും ഇതിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒന്നിനും തുല്യമല്ല. ആയിരം വർഷം തപസ്സു ചെയ്താലും അത്ര ഫലം ലഭിക്കില്ല.
തത്ഫലം സമവാപ്നോതി യഃ കരോതി ഹി ജാഗരമ് । ശ്രൂയതാം രാജശാര്ദൂല സഫലായാഃ കഥാ ശുഭാ
ജാഗരണമിരിക്കുന്നവൻ ആ ഫലം നേടുന്നു. രാജശാർദൂല, സഫല ഏകാദശിയുടെ പുണ്യകഥ കേൾക്കൂ.
ചംപാവതീതി വിഖ്യാതാ പുരീ മാഹിഷ്മതസ്യ ച । ബഭൂവുസ്തസ്യ രാജര്ഷേഃ പുത്രാഃ പംച കുമാരകാഃ
ചംപാവതി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ഒരു നഗരം മാഹിഷ്മതിയുടെ കീഴിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ രാജാവിന് അഞ്ച് രാജകുമാരന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തേഷാം മധ്യേ തു ജ്യേഷ്ഠോ വൈ മഹാപാപരതഃ സദാ । പരദാരാഭിചാരീ ച വേശ്യാസക്തശ്ച മദ്യപഃ
അവരിൽ മൂത്തവൻ എപ്പോഴും വലിയ പാപങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പരസ്യസ്ത്രീസംഗം, വേശ്യാസംഗം, മദ്യപാനം എന്നിവയിൽ ആസക്തൻ.
പിതുര്ദ്രവ്യം തു തേനൈവ ഗമിതം പാപകര്മണാ । അസദ്വൃത്തിരതോ നിത്യം ഭൂസുരാണാം തു നിംദകഃ
അവൻ പാപകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്ത് പിതാവിന്റെ സമ്പത്ത് നശിപ്പിച്ചു. ദുഷ്പ്രവൃത്തിയാൽ ബ്രാഹ്മണരെ നിരന്തരം അപമാനിച്ചു.
വൈഷ്ണവാനാം ച ദേവാനാം നിത്യം നിംദാം കരോതി സഃ । ഈദൃശം തു തതോ ദൃഷ്ട്വാ പുത്രം മാഹിഷ്മതോ നൃപഃ
വൈഷ്ണവന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും അപമാനിച്ചു; അങ്ങനെയുള്ള മകനെ കണ്ടപ്പോൾ, മാഹിഷ്മതൻ എന്ന രാജാവ്...
നാമ്നാ തു ലുംപക ഇതി രാജപുത്രേഷു ചാപഠത് । രാജ്യാന്നിഷ്കാസിതസ്തേന പിത്രാ ചൈവ തു ബംധുഭിഃ
അവൻ രാജകുമാരന്മാരിൽ 'ലുംപകൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു; അതുകൊണ്ട് തന്നെ പിതാവും ബന്ധുക്കളും അവനെ രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
സ ചൈവം പരിവാരൈസ്തു ത്യക്തശ്ച പരിപംഥിവത് । ലുംപകോഽപി തഥാ ത്യക്തശ്ചിംതയാമാസ വൈ തദാ
അങ്ങനെ കുടുംബം ഉപേക്ഷിച്ചവനായി, വഴിതെറ്റിയവരെപ്പോലെ, ലുംപകനും ഒറ്റപ്പെടുകയും ആ സമയത്ത് ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
ത്യക്തോഽഹം ബാംധവൈഃ പിത്രാ രാജ്യാന്നിഷ്കാസിതഃ കില । ഇതി സംചിംത്യമാനോഽസൌ മതിം പാപേ തദാകരോത്
ബന്ധുക്കളും പിതാവും എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു, രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി; അങ്ങനെ ചിന്തിച്ചപ്പോൾ, അവൻ പാപകരമായ ഒരു തീരുമാനം എടുത്തു.
മയാ ഗംതവ്യമേവാസ്തു ദാരുണേ ഗഹനേ വനേ । തസ്മാച്ചൈവ പുരം സര്വം ലുംപയിഷ്യാമി വൈ പിതുഃ
ഇനി ഞാൻ ഭയങ്കരമായ കാട്ടിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ നിന്ന് പിതാവിന്റെ നഗരമൊക്കെയും ഞാൻ കവർന്നെടുക്കും.
ഇത്യേവം സ മതിം കൃത്വാ ലുംപകോ ദൈവയോഗതഃ । നിര്ജഗാമ പുരാത്തസ്മാദ്ഗതോഽസൌ ഗഹനേ വനേ
അങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കിയ ശേഷം, ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, ലുംപകൻ ആ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, കാട്ടിലേക്ക് ചെന്നു.
ജീവഘാതരതോ നിത്യം സ്തേയദ്യൂതകലാനിധിഃ । സര്വം ച നഗരം തേന മുഷിതം പാപകര്മണാ
ജീവഹത്യയിൽ എപ്പോഴും താൽപര്യമുള്ളവനും, മോഷണത്തിലും ചതിയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആയ ലുംപകൻ, പാപം ചെയ്തുകൊണ്ട് നഗരമൊക്കെയും കവർന്നു.
സ്തേയാഭിഗാമീ നഗരേ ഗൃഹീതഃ സ നിശാചരൈഃ । ഉവാച താന്സുതോഽഹം വൈ രാജ്ഞോ മാഹിഷ്മതസ്യ ച
മോഷണത്തിനിടെ നഗരത്തിൽ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരാൽ പിടിക്കപ്പെട്ടു; അവൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ രാജാവ് മാഹിഷ്മതന്റെ മകനാണ്.'
സ തൈര്മുക്തഃ പാപകര്മാ ചാഗതോ വിപിനം പുനഃ । ആമിഷാഭിരതോ നിത്യം തരോര്വൈ ഫലഭക്ഷണേ
അവർ അവനെ വിട്ടയച്ചു; ആ പാപി വീണ്ടും കാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, എപ്പോഴും മാംസഭക്ഷണത്തിലും വൃക്ഷഫലങ്ങൾ തിന്നുന്നതിലും താൽപര്യം കാണിച്ചു.
ആശ്രമസ്തസ്യ ദുഷ്ടസ്യ വാസുദേവസ്യ സംനിധൌ । അശ്വത്ഥോ വര്ത്തതേ തത്ര ജീര്ണശ്ച ബഹുവാര്ഷികഃ
ആ ദുഷ്ടന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം, വാസുദേവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, വളരെ പഴക്കമുള്ള ഒരു അശ്വത്ത്വൃക്ഷം അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ദേവത്വം തസ്യ വൃക്ഷസ്യ വിപിനേ വര്തതേ മഹത് । തത്രൈവ നിവസംശ്ചൈവ ലുംപകഃ പാപബുദ്ധിമാന്
ആ വൃക്ഷത്തിന് കാട്ടിൽ വലിയ ദൈവികതയുണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ തന്നെയാണ് പാപബുദ്ധിയുള്ള ലുംപകൻ താമസിച്ചത്.
ഗതേ ബഹുതിഥേ കാലേ കസ്യചിത്പുണ്യസംചയാത് । പൌഷസ്യ കൃഷ്ണപക്ഷേ തു ദശമ്യാം ദിവസേ തഥാ
ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞ്, ഏതോ പുണ്യഫലത്താൽ, പൗഷമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പത്താം ദിവസം...
ഫലാനി ഭുക്ത്വാ വൃക്ഷാണാം രാത്രൌ ശീതേന പീഡിതഃ । ലുംപകോ നാമ പാപിഷ്ഠോ വസ്ത്രഹീനോ ഗതേക്ഷണഃ
വൃക്ഷഫലങ്ങൾ കഴിച്ച ശേഷം, രാത്രിയിൽ കനത്തതണുപ്പിൽ വലഞ്ഞ്, വസ്ത്രം ഇല്ലാതെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട അവസ്ഥയിൽ, അത്യന്തം പാപിയായ ലുംപകൻ...
പീഡ്യമാനോഽതിശീതേന ഹരിവൃക്ഷസമീപതഃ । ന നിദ്രാ ന സുഖം തസ്യ ഗതപ്രാണ ഇവാഭവത്
ഹരിയുടെ വൃക്ഷത്തിന് സമീപം കനത്തതണുപ്പിൽ വലഞ്ഞ്, അവനു ഉറക്കമോ സുഖമോ ഒന്നുമില്ലാതെ, ജീവൻ പോയവനെപ്പോലെ ആയി.
ആഛാദ്യ ദശനൈരാസ്യമേവം നീതാ നിശാഖിലാ । ഭാനൂദയേഽപി പാപിഷ്ഠോ ന ലേഭേ ചേതനാം തദാ
പല്ലുകൾ കൊണ്ട് വായ് മൂടി, അങ്ങനെ മുഴുവൻ രാത്രി കടന്നു; സൂര്യോദയത്തിലും ആ പാപി ബോധം തിരിച്ചുകിട്ടിയില്ല.
ലുംപകോ ഗതസംജ്ഞസ്തു സഫലായാ ദിനേ തഥാ । രവൌ മധ്യംഗതേ ചൈവ സംജ്ഞാം ലേഭേ സ ലുംപകഃ
സംജ്ഞ നഷ്ടപ്പെട്ട ലുംപകൻ ആ ഫലപ്രദമായ ദിവസത്തിൽ, സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ബോധം വീണ്ടെടുത്തു.