വിഷ്ണുജാഗരണേ പ്രാപ്തേ ഉപഹാസം കരോതി യഃ । ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി വിഷ്ഠായാം ജായതേ കൃമിഃ
വിഷ്ണു ജാഗരണത്തെ പരിഹസിക്കുന്നവൻ അറുപതിനായിരം വർഷം മലയിൽ കൃമിയായി ജനിക്കും.
വേദവിദ്ബ്രാഹ്മണോ യസ്തു നര്ത്തനേന വിശേഷതഃ । ഉപഹാസപരഃ പ്രാപ്തഃ സ വൈ ചാംഡാല ഉച്യതേ
വേദങ്ങൾ പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ, പ്രത്യേകിച്ച് നൃത്തം ചെയ്ത് പരിഹസിച്ചാൽ, അവൻ ചാണ്ഡാളനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
നിമിഷം നിമിഷാര്ദ്ധം വാ യഃ കരോതി പ്രജാഗരമ് । ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം പ്രാപ്നോതി പദമവ്യയമ്
ഒരു നിമിഷമോ അർദ്ധനിമിഷമോ ജാഗരണമുള്ളവൻ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ശാശ്വതമായ സ്ഥിതിയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
വേദശാസ്ത്രരതോ നിത്യം നിത്യം വൈ യജ്ഞയാജകഃ । രാത്രൌ ജാഗരണേ പ്രാപ്തേ നിംദാം കുര്വന്വ്രജത്യധഃ
വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളിലും എപ്പോഴും താൽപര്യമുള്ളവനും യജ്ഞങ്ങൾ നിരന്തരം ചെയ്യുന്നവനും ജാഗരണരാത്രിയിൽ അപവാദം പറയുകയാണെങ്കിൽ, അത്തരം ആളുകൾ താഴേക്ക് വീഴും.
മമ പൂജാം പ്രകുര്വാണോ വിഷ്ണുനിംദാസു തത്പരഃ । ഏകവിംശത്കുലേനൈവ നരകം പ്രതിപദ്യതേ
എന്റെ പൂജ ചെയ്യുമ്പോഴും വിഷ്ണുവിനെ നിന്ദിക്കാൻ മനസ്സുള്ളവൻ ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറയോടുകൂടി നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
വിഷ്ണുഃ ശിവഃ ശിവോ വിഷ്ണുരേകമൂര്തിര്ദ്വിധാ സ്ഥിതാഃ । തസ്മാത്സര്വപ്രകാരേണ നൈവ നിംദാം പ്രകാരയേത് । ദഷ്ടാഃ കലിഭുജംഗേന സ്വപംതി മധുഹാഹനി
വിഷ്ണുവും ശിവനും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ല; ഒരേ രൂപം രണ്ടായി നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനാൽ, ഒരിക്കലും ആരെയും നിന്ദിക്കരുത്. കലിയുഗത്തിന്റെ പാമ്പ് കടിച്ചവരാണ് മധുസൂദനന്റെ ഉത്സവത്തിൽ ഉറങ്ങുന്നത്.
കുര്വംതി ജാഗരം നൈവ മായയാ തേ ച മോഹിതാഃ । പ്രാപ്താ ഏകാദശീ യേഷാം കലൌ ജാഗരണം വിനാ
ജാഗരണമില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നവർ മായയാൽ ഭ്രമിച്ചവരാണ്; എക്കാദശി വന്നിട്ടും ജാഗരണമില്ലാത്തവർക്കാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്.
തേ വിനഷ്ടാ ന സംദേഹോ യസ്മാജ്ജീവിതമധ്രുവമ് । ഉദ്ധൃതം നേത്രയുഗ്മം തു ദത്ത്വാ വൈ വൈഷ്ണവം പദമ്
അവർ നശിച്ചുപോകും എന്നതിൽ സംശയമില്ല, കാരണം ജീവിതം സ്ഥിരമല്ല. എന്നാൽ കണ്ണുതുറന്ന് ജാഗരണമുള്ളവർ വൈഷ്ണവപദം നേടുന്നു.
കൃതം യേ നൈവ പശ്യംതി പാപിനോ ഹരിജാഗരമ് । അഭാവേ വാചകസ്യാഥ ഗീതം നൃത്യം തു കാരയേത്
ഹരിയുടെ ജാഗരണമെന്തെന്ന് കാണാതിരിക്കുന്ന പാപികൾക്ക് വായനക്കാരൻ ഇല്ലെങ്കിൽ പാട്ടും നൃത്തവും നടത്തണം.
വാചകേ സതി ദേവര്ഷേ പുരാണം പ്രഥമം പഠേത് । അശ്വമേധസഹസ്രസ്യ വാജപേയായുതസ്യ ച
വായനക്കാരൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ദൈവീയമുനിവേ, ആദ്യം പുരാണം വായിക്കണം; അതിന് ആയിരം അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെയും പത്തു ആയിരം വാജപേയയാഗത്തിന്റെയും ഫലം ലഭിക്കും.
പുണ്യം കോടിഗുണം വത്സ വിഷ്ണോര്ജാഗരണേ കൃതേ । പിതൃപക്ഷേ മാതൃപക്ഷേ ഭാര്യാപക്ഷേ തു വാഡവ
കുഞ്ഞേ, വിഷ്ണുവിന്റെ ജാഗരണമിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം കോടിഗുണം കൂടുതലാണ്; അച്ഛന്റെ കുടുംബത്തിനോ അമ്മയുടെ കുടുംബത്തിനോ ഭാര്യയുടെ കുടുംബത്തിനോ സമാനമാണ്, വാഡവ.
കുലാനുദ്ധരതേ ചൈതാന്കൃത്വാ ജാഗരണം ഹരേഃ । ഉപോഷണദിനേ വിദ്ധേ ജാഗരം പൂജനം ഹരേഃ
ഹരിയുടെ ജാഗരണമിലൂടെ ഈ കുടുംബങ്ങളെ ഉയർത്താം; ഉപവാസദിനത്തിൽ ജാഗരണമും ഹരിയുടെ പൂജയും നടത്തണം.
വൃഥാദാനാദികം സര്വം കൃതഘ്നേഷു കൃതം യഥാ । ഉപോഷണദിനേ വിദ്ധേ പ്രാരബ്ധേ ജാഗരേ സ്ഥിതിമ്
അനുഗ്രഹം അറിയാത്തവർക്കായി ചെയ്ത ദാനം പോലെയാണ് ഉപവാസദിനം പാലിക്കാതെ ജാഗരണമുള്ളത്; അതിന് ഫലം ഉണ്ടാകില്ല.
വിഹായ സ്ഥാനം തദ്വിഷ്ണുഃ ശാപം ദത്വാ പ്രഗച്ഛതി । അവിദ്ധേ വാസരേ വിഷ്ണോര്യേ കുര്വംതി പ്രജാഗരമ്
അത്തരം സ്ഥലത്ത് വിഷ്ണു ശാപം നൽകി വിട്ടുപോകുന്നു; ശരിയായി പാലിക്കാത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ജാഗരണമുള്ളവർക്ക് ഇത് സംഭവിക്കും.
തേഷാം മധ്യേ തു തുഷ്ടഃ സന്നൃത്യം തു കുരുതേ ഹരിഃ । യാവദ്ദിനാനി കുരുതേ ജാഗരം കേശവാഗ്രതഃ
അവരിൽ സന്തോഷം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഹരി തന്നെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; എത്ര ദിവസം ജാഗരണമുള്ളുവോ അത്രയും ദിവസം കേശവന്റെ മുമ്പിൽ ആനന്ദം ഉണ്ടാകും.
യുഗാനി താനി താവംതി വിഷ്ണുലോകേ മഹീയതേ । യാവദ്ദിനാനി വസതേ വിനാ ജാഗരണം ഹരേഃ
എത്ര കാലം ജാഗരണമുള്ളുവോ അത്രയും കാലം വിഷ്ണുലോകത്ത് ആദരിക്കപ്പെടും; എത്ര ദിവസം ഹരിയുടെ ജാഗരണമില്ലാതെ ജീവിക്കുമോ അത്രയും കാലം ഫലം ലഭിക്കില്ല.
താവദ്വര്ഷസഹസ്രാണി രൌരവാന്ന നിവര്തതേ । ഏകദശ്യാം ശയാനസ്തു വിനാ ജാഗരണം ഹരേഃ
അത്ര ആയിരം വർഷങ്ങൾ റൗരവനരകത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ഉണ്ടാകില്ല; എക്കാദശിയിൽ ഹരിയുടെ ജാഗരണമില്ലാതെ ഉറങ്ങുന്നവർക്കാണ് ഇത്.
മൂകവത്തിഷ്ഠതേ യോ വൈ ഗാനം പാഠം ന വാചരേത് । സപ്തജന്മാനി മൂകത്വം ജായതേഽജാഗരേ ഹരേഃ
ആലാപനം അല്ലെങ്കിൽ പാടൽ ഒന്നും ചെയ്യാതെ മൗനമായി ഇരിക്കുന്നവൻ ഹരിയുടെ ജാഗരണമില്ലാത്തതിനാൽ ഏഴു ജന്മം മൗനവാനായി ജനിക്കും.
യോ ന നൃത്യതി മൂഢാത്മാ പുരതോ ജാഗരേ ഹരേഃ । പംഗുത്വം തസ്യ ജാനീയാത്സപ്തജന്മാനി വാഡവ
ഹരിയുടെ ജാഗരണത്തിൽ മുന്നിൽ നൃത്തം ചെയ്യാത്ത ഭ്രമിച്ച മനസ്സുള്ളവൻ, വാഡവ, ഏഴു ജന്മം കാൽമുടങ്ങിയായിരിക്കും.
യഃ പുനഃ കുരുതേ ഗീതം നൃത്യം ജാഗരണം ഹരേഃ । ബ്രാഹ്മം പദം മദീയം ച സത്യം വൈ തസ്യ വൈഷ്ണവമ്
പക്ഷേ, ഹരിക്കായി പാടുകയും നൃത്തം ചെയ്യുകയും ജാഗരണമിരിക്കയും ചെയ്യുന്നവൻ എന്റെ ബ്രഹ്മപദവും വൈഷ്ണവപദവും സത്യമായി നേടുന്നു.
യഃ പ്രബോധയതേ ലോകാന്വിഷ്ണോര്ജാഗരണേ രതഃ । വസേച്ചിരം തു വൈകുംഠേ പിതൃഭിഃ സഹ വൈഷ്ണവഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ജാഗരണം ആചരിക്കുന്നവൻ, ജനങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നവൻ, വൈഷ്ണവനായവൻ തന്റെ പിതാക്കളോടൊപ്പം ദീർഘകാലം വൈകുണ്ഠത്തിൽ വസിക്കും.
മതിം പ്രയച്ഛതേ യസ്തു ഹരേര്ജാഗരണം പ്രതി । ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി ശ്വേതദ്വീപേ വസേന്നരഃ
ഹരിയുടെ ജാഗരണത്തിലേക്ക് മനസ്സ് സമർപ്പിക്കുന്നവൻ, മനുഷ്യനേ, അറുപതിനായിരം വർഷം ശ്വേതദ്വീപിൽ വസിക്കും.
യത്കിംചിത്ക്രിയതേ പാപം കോടിജന്മനി മാനവൈഃ । ശ്രീകൃഷ്ണജാഗരേ സര്വം രാത്രൌ നശ്യതി വാഡവ
മനുഷ്യൻ പത്തു കോടി ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്തിട്ടുള്ള ചെറിയ പാപം പോലും ശ്രീകൃഷ്ണജാഗരണത്തിന്റെ രാത്രിയിൽ മുഴുവനും നശിക്കും, വാഡവേ.
ശാലഗ്രാമശിലാഗ്രേ യേ കുര്വംതി പ്രതിജാഗരമ് । യാമേയാമേ ഫലം പ്രോക്തം കോട്യൈംദവസമുദ്ഭവമ്
ശാലഗ്രാമശിലയുടെ മുന്നിൽ ജാഗരണമുള്ളവർക്ക്, ഓരോ യാമത്തിലും, അതിന് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, കോടിയോളം ഇന്ദ്രന്മാരുടെ ആയുസ്സിനൊപ്പമുള്ളതുപോലെയാണ്.
സംപ്രാപ്തേ വാസരേ വിഷ്ണോര്യേ ന കുര്വംതി ജാഗരമ് । വൃഥാ സ്യാത്തത്കൃതം തേഷാം വൈഷ്ണവാനാം ച നിംദയാ
വിഷ്ണുവിന്റെ ദിനത്തിൽ ജാഗരണമൊന്നും ചെയ്യാത്തവർ ചെയ്ത എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വൃഥാ ആകുന്നു; വൈഷ്ണവന്മാരെ അപമാനിച്ചാൽ അതുപോലെയാണ്.
കാമാര്ഥൌ സംപദഃ പുത്രാഃ കീര്തിര്ലോകാശ്ച ശാശ്വതാഃ । യജ്ഞായുതൈര്ന ലഭ്യംതേ ദ്വാദശീജാഗരം വിനാ
ആഗ്രഹങ്ങൾ, സമ്പത്ത്, പുത്രന്മാർ, കീർത്തി, ശാശ്വതലോകങ്ങൾ — ആയിരക്കണക്കിന് യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്താലും, ദ്വാദശി ജാഗരണമില്ലാതെ ഇവ ലഭ്യമല്ല.
മതിര്ന ജായതേ യസ്യ ദ്വാദശ്യാം ജാഗരം പ്രതി । ന ഹി തസ്യാധികാരോഽസ്തി പൂജനേ കേശവസ്യ ഹി
ദ്വാദശി ജാഗരണത്തിലേക്ക് മനസ്സ് ചേരാത്തവൻക്ക്, കേശവനെ ആരാധിക്കാൻ അവകാശമില്ല.
യാവത്പദാനി ചലതി കേശവായതനം പ്രതി । അശ്വമേധസമാനി സ്യുഃ ജാഗരാര്ഥം പ്രഗച്ഛതഃ
ജാഗരണത്തിനായി കേശവക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്രയോ കാൽവയ്പ്പുണ്ടായാലും, ഓരോ അടിയും അശ്വമേധയജ്ഞത്തിന് തുല്യമാണ്.
പാദയോഃ പതിതം യാവദ്ധരണ്യാം പാംശു ഗച്ഛതാമ് । താവദ്വര്ഷസഹസ്രാണി ജാഗരോ വസതേ ദിവി 6.37.
കാൽവെച്ചുനടക്കുമ്പോൾ, കാലിൽ നിന്നുള്ള പൊടി ഭൂമിയിൽ വീഴുന്നത്ര കാലം, ആ ജാഗരണമുള്ളവൻ സ്വർഗത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷം വസിക്കും.
തസ്മാദ്ഗൃഹാത്പ്രഗംതവ്യം ജാഗരേ കേശവാലയേ । കലൌ മലവിനാശായ ദ്വാദശീദ്വാദശീഷു ച
കലിയുഗത്തിൽ മലിനത നശിപ്പിക്കാൻ, ഓരോ ദ്വാദശിയിലും, ജാഗരണത്തിനായി കേശവക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വീടുവിട്ടുപോകണം.